(1990)31Ιανουαρίου,1990 (ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΠΙΚΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Λ/στές) CARNA PLANTSLTD., Εφεσείοντες-Ενάγοντες, ν. MASALCHA BROTHERS LTD. ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσφλήτων-Εναγομένων, (Πολιτική Έφεση Αρ. 7170), Πολιτική Δικονομία — Εκτέλεση Δικαστικών αποφάσεων — Μεσεγ γύηση (Κατάσχεση εις χείρας τρίτον) — Ο Περί Πολιτικής Δικο νομίας Νόμος, Κεφ. 6,άρθρο 73— ΤοΔικαστήριο έχειενπάσηπε ριπτώσει διακριτικήν ενχέρειαν — Προϋποθέσεις ασκήσεως της — Ο εξ αποφάσεως οφειλέτης πρέπει να είναι "beneficiallyinterested" -* ως προς το αντικείμενο της κατασχέσεως — Ο όρος είναι ευρύτε ρος τον όρον "δικαιούχος" — Επειδή πρόκειται περί εκτελέσεως, το αντικείμενο πρέπει να είναι εντός δικαιοδοσίας — Ανέκκλητη και διαπραγματεύσιμη (negotiable) τραπεζική πίστωση, κατονομάζονσα τον εξ αποφάσεως οφειλέτην, αλλά πληρωτέα σ' οτιοιονδή- 10 ποτέ καλή τηπίστει κάτοχον τωνσχετικών εγγράφων — Οεξ απο φάσεως οφειλέτης δεν είναι άτομο "beneficially interested"— Μεσεγγύηση, επομένως, δεν είναιδυνατή — Άλλως θαυπήρχεκίνδννος υποχρεώσεως της Τράπεζας σε εκ δευτέρου πληρωμήν — Κι' αν ήταν ο οφειλέτης "beneficially interested" η αίτηση τον εξ 15 αποφάσεως δανειστή για μεσεγγύηση της ενλόγω πίστωσηςτυγχά νει, ως θέμαδιακριτικής ευχέρειας, απορριπτέα. Τα γεγονότα και το αντικείμενο της αίτησης για μεσεγγύηση διαφαίνονται σε αδρές γραμμές από το πιο πάνω σημείωμα. Με την εφεσιβληΟεισα απόφασητο πρωτόδικο Δικαστήριο ακύρωσε 20 την μεσεγγύηση, που είχε αρχικάδιαταχθεί. Οι αρχές,που εφάρ μοσε το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην έφεση,καθώς και ηανάλυση,πουέκαμε,τουάρθρου 73 του Κεφ.6 προκύπτουν στο ίδιο πιο πάνω περιληπτικό σημείωμα. Η απόφαση αφορά ανέκκλητη, αλλά διαπραγματεύσιμη,τραπεζική πίστωση προς εξ ^5 αποφάσεως οφειλέτη, όπου ο τρίτος (η Τράπεζα) αναλάμβανα υποχρέωση πληρωμής ποσού προς οποιονδήποτε καλή τη πίστει κάτοχον των εγγράφων. Η απόφασηδεν αφορά τραπεζική πίστω ση μη διαπραγματεύσιμη προς συγκεκριμένο άτομο (Straight 28 1 ΑΛΛ, Carna Plants Ltd.v.Masalcha &Others credit). Η έφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. Αναφερόμενεςαποφάσεις: Rossides v.Tossoua (VIII)C.L.R. 435 Christou v.HadjiPandela
(1981)2J.S.C 283· Power GuiberInternational Ltd. v.National Bank of KuwaitSAK [19811AUE.R.607Pastella v.Marine Iranian Tanker
(1987)1C.LR.583· DeutscheSchachtbau v.S.I.T. Co.C.H.L (E)[1988]3 W.LJt. 231. 10 'Εφεση. Έφεση από τους ενάγοντες κατά της απόφασηςτου Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (Σταυρινίδης, Ε.Δ.) πουδόθηκεστις 29Απριλίου, 1986(Αρ. Αγωγής4132/85) με την οποία το ένταλμα κατασχέσεως σε χέρια τρίτου 15 ημερ.11.10.85 ακυρώθηκε. Χρ. ΚληρίδηςκαιΝ.Πνριλλίδης, γιατουςεφεσείοντες. Γ. Αγαπίου,γιατουςεφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΜΑΛΑΧΤΟΣ Δ.: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθα 20 δώσει οΔικαστής Γ,Μ. ΠικήςΠΙΚΗΣ,Δ.; Οι εφεσείοντες είναι οι εξαποφάσεως δα νειστές των Masalcha Brothers Ltd.,απότο Ισραήλ. Οι εφεσίβλητοι είναι η Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα,ηοποία είχεεκδόσει αμετάκλητηπίστωσηυπέρτωνεξ αποφάσεως 25 χρεωστών, ηοποίαδενέχειακόμααποπληρωθεί παράτο γεγονός ότιέχειδιαρρεύσει απότοχρόνο τηςέκδοσηςτης μεγάλοχρονικό διάστημα(εκδόθηκετο 1984). Ηπίστωση παραχωρήθηκεπροςόφελοςτωνεξαποφάσεωςχρεωστών απόΚύπριοεισαγωγέαεμπορευμάτων. 30 Ηπίστωση εκδόθηκε σεσυνεργασία μετην ανταποκρί29 Πικής, Δ. Carna Plants Ltd. v. Masalcha & Others
(1990)τρία τράπεζα στην "Τέλ Αβίβ", συγκεκριμένα τηνΤράπεζα "Μπάρκλεϋς". Βάσει των όρων της πίστωσης η ανταπο κρίτρια τράπεζα παραμένειαλληλεγγύη μετους εφεσίβλη τουςγιατην αποπληρωμή τουποσούπουαντιπροσωπεύει ηπίστωση. Οι όροι της πίστωσης την καθιστούν πληρωτέα όχι μόνο στον πιστωτή αλλά και σε οποιονδήποτε άλλο ο οποίοςκατέχεικαλήτηπίστει ταέγγραφαταοποίακαθο ρίζει η πίστωση. Μετά από ενδελεχή εξέταση των όρων της πίστωσης και των σχετικών αρχών δικαίου που διέ- 10 πουν την υπόστασητηςστοτραπεζικόπεδίο,τοπρωτόδι κοδικαστήριο αποφάσισεότι ανήκει στην κατηγορίατων διαπραγματεύσιμων πιστώσεων, δηλαδή πιστώσεων που είναι πληρωτέες όχι μόνο στον πιστωτήαλλάκαισεκάθε άλλο που είναι κάτοχος καλή τη^πίστει και προσκομίζει 15 τα προβλεπόμενα έγγραφα. Το δικαστήριο κατάληξε ότι το Ισραήλ (ο τόπος διαμονήςτου^πιστωτή) και όχι η Κύ προςείναικατ'αρχήνοτόποςαποπληρωμήςτουχρέους. Μετά απόπροσεκτική έρευνα των αρχών πουδιέπουν την έκδοση,τηνδιαπραγμάτευσηκαιαποπληρωμή εμπορι- 20 κών πιστώσεων αυτής τηςκατηγορίας,το πρωτόδικοΔι καστήριο συμπέρανε ότι οι εξ αποφάσεως χρεώστες δεν είναι οι "beneficiaries" ("οι δικαιούχοι")της πίστωσηςμε την έννοια που ενέχει ο όρος αυτός στο Άρθρο 73 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου,Κεφ. 6, και συνεπώς, 25 η πίστωσηδενμπορεί ν'αποτελέσει αντικείμενοδιατάγμα τος μεσεγγύησης. Επίσης, αποφασίστηκε ότι η έκδοση διατάγματοςδεν είναι δυνατήκαι για έναδεύτερο λόγο, διότι το ποσόδεν οφείλεται στην Κύπροκαισυνεπώς, δεν μπορεί ν' αποτε- 30 λέσειαντικείμενοκατάσχεσης. Οι εφεσείοντες αμφισβητούν την ορθότητα της απόφα σης και αξιώνουν την ανατροπήτης για τρεις κυρίως λό γους:
(1)Οι εξ αποφάσεωςχρεώστες έχουν το συμφέρον που 35 30 5 1 ΑΛΛ. 5 CarnaPlants Ltd. v. Masalcha &Others Πικής,Δ. απαιτείται από το 'Αρθρο 73 του Κεφ. 6, που τους καθι στά δικαιούχους της πίστωσης, που εξισώνεται μεχρημα τική οφειλή ή ασφάλεια για την αποπληρωμή ισάξιου ποσού. Η ευχέρεια διαπραγμάτευσης της πίστωσης δεν μειώνει ούτε εξαφανίζει την υποχρέωση των εφεσίβλητων προς τους εξ αποφάσεως χρεώστες ενώ η ευχέρεια δια πραγμάτευσης μέσω οποιασδήποτε άλλης τράπεζαςαντι στρατεύεται το εύρημα του πρωτόδικου δικαστηρίου ότι ο τόπος αποπληρωμήςτηςπίστωσης είναι το Ισραήλ. 10 Η μόνη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην οποία έγινεαναφορά και,η οποίατείνει να ρίψει φως στη φύση της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου για την έκδοση διατάγματος μεσεγγύησης, είναι η Georghe Τη.Rossidesv. EmetuIIah HajiTosoun(VIII) C.L.R. 43. Η σημασία της 15 έγκειται κυρίως στη διαπίστωση που γίνεται ότι η έκδοση διατάγματος μεσεγγύησης ανάγεται στη διακριτική ευχέ ρεια του Δικαστηρίου, γεγονός που συνάγεται αβίαστα απότις Διατάξεις του Άρθρου 78 του Κεφ.6. Η άλλη κυπριακή απόφασηστην οποία έγινεαναφορά 20 είναι εκείνη του Επαρχιακού Δικαστηρίου Christou ν. HadgiPandela
(1981)2 JS.C. 283. Ο κ.,Κληρίδης εισηγήθηκε ότι ηαπόφαση στην υπόθεση Power Curber International Ltd. v. National Bank of Kuwait SAK [1981] All E.R. 607 στην οποία δόθηκε μεγά25 λη σημασία από το πρωτόδικο δικαστήριο, είναι περιορι σμένης σημασίας καιδιακρίνεταιαπότην παρούσαυπόθε ση δεδομένου ότι ο καθορισμός του Ισραήλ ως τόπου αποπληρωμής του χρέους εξουδετερώνεται από την πρό νοια με την οποία ηπίστωση καθίσταταιδιαπραγματεύσι μο μηχαι μπορεί να αποπληρωθείκαι απόοποιαδήποτε άλλη τράπεζα. Ο κ. Αγαπίου εισηγήθηκε ότι η υπόθεση είναι απλή στον προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων αλλά μεγάλης σημασίας ως προς τις συνέπειες στο διεθνές εμπόριο και 35 τις συναλλαγές της χώρας μετο εξωτερικό. 31 Πικής, Δ. Carna PlantsLtd.v.Masalcha&Others
(1990)Ητραπεζική πρακτικήσχετικά μετηνέκδοση, διαπραγ μάτευση, και αποπληρωμή αμετάκλητων πιστώσεων (irrevocable letters of credit) και τα δικαιώματαπου γεν νώνται καιοι υποχρεώσεις πουεπιβάλλονται, εξετάζο νταισεπολλά συγγράμματασε μερικάαπόταοποίαέγινε 5 αναφορά. (Βλ. μεταξύ άλλων Banker's Documentary Credits, byF. Μ.Ventris, p. 8-14, Paget's LawofBanking, 8thEd, p. 631 et.seq.,SchmittoffsExport Trade, 7th Ed,p. 247et. seq.). Σε γενικές γραμμές εμπορικές πιστώσεις για τη διεξα- 10 γωγήτουεμπορίουδιαιρούνταισεδύοκατηγορίες: -"Straight Credit" πουκαλύπτει τις περιπτώσεις στις οποίεςη πληρωμήπεριορίζεταιστονπιστωτή, και -"Negotiable Credit" πιστώσεις πουαποτελούν τοαντι κείμενο διαπραγμάτευσηςκαιη αποπληρωμή δενπεριορί- 15 ζεταιστονπιστωτή. Στην PowerCumber (ανωτέρω) επεξηγείται η σημασία της διαπραγματεύσιμης πίστωσης στην πρόσφορο διεξα γωγή τουδιεθνούς εμπορίου. Υποδεικνύεται ότιπιστώ σειςαυτήςτηςκατηγορίαςσυνιστούν μορφή χρήματος. 20 Αυτές οι ιδιότητες αποσυνδέουν την πληρωμή της πί στωσης καιτη διαπραγμάτευση της απόπιθανέςσυμβατι κές διαφορές και εκατέρωθεν διεκδικήσεις μεταξύτων συμβαλλόμενων. Το Άρθρο 73τουΠερί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου 25 δεν περιορίζει σεαντίθεση μετην αγγλική νομοθεσία την έκδοση διατάγματος μεσεγγύησης σε χρέη. Επεκτείνει τη διακριτικήευχέρεια τουδικαστηρίουναεκδόσει διάταγμα σε σχέσηκαι μεάλλες μορφές δικαιωμάτων,σεαγαθά, σε χρήματακαιεγγυήσεις("5€(:ιιπιίε5") γιαχρηματικάποσά. 30 Ηπρώτη προϋπόθεση που πρέπει να ικανοποιηθείγια την έκδοση διατάγματοςαφοράτοσυμφέρον του εξαπο φάσεως χρεώστη στο αντικείμενο της μεσεγγύησης. Ο 32 1 ΑΛΛ. CarnaPlants Ltd. v. Masalcha &Others Πιχής,Δ. νόμος ορίζει (Άρθρο 73)ότιπρέπειναείναιοδικαιούχος του αντικειμένου - "beneficially interested". Ο αγγλικός όρος "beneficially interested" είναι ευρύτερος από τον αντίστοιχοελληνικό "δικαιούχος". 5 Ο κ. Κληρίδης εισηγήθηκε ότι το συμφέρον το οποίο προβλέπειτοΆρθρο73ενυπάρχεικαιότανοεξαποφάσε ως χρεώστης έλκει το δικαίωμα του από τις αρχές της επιείκειας("equity"). Ανεξάρτητα από την επακριβή σημασία στο πλαίσιο 10 του Άρθρου 73 του όρου "beneficially interested" και τη φύσητων δικαιωμάτωνκαι συμφερόντων ταοποίαπερι λαμβάνει,τοσυμφέροντουεξαποφάσεωςχρεώστηπρέπει ναείναιάμεσοκαιόχιέμμεσοή ηάσκησητουνατελείυπό όρους. 15 Η δεύτερηδιαπίστωσησχετίζεται μετον τόποαποπλη ρωμήςτουχρέους. Η σημασίααυτήςτηςπροϋπόθεσηςδεν σχετίζεται μόνο με τον προσδιορισμό του δικαίου της χώραςπουτυγχάνει εφαρμογήςαλλάπολύσημαντικότερο μετηνευχέρειαλήψης μέτρωνγιαεκτέλεση τουεξ αποφά20 σεως.χρέους. Ηέκδοση διατάγματοςμεσεγγύησης αποτε λεί μέσονεκτέλεσηςδικαστικής απόφασης. Στηνυπόθεση Pastella v. Marine Iranian Tanker
(1987)1 C.L.R., 583 (απόφασηΟλομέλειας) υποδεικνύεταιότι ταμέσαεκτέλε σης δικαστικών αποφάσεων περιορίζονται κατά κανόνα 25 σε στοιχεία ενεργητικού ("assets") που ευρίσκονται εντός καιόχι έξωαπότη δικαιοδοσίατουΔικαστηρίου. Το πρώτο ερώτημα που πρέπει να απαντήσουμε είναι αν οι εξ αποφάσεωςχρεώστες, πουκατονομάζονταιστην 30 αμετάκλητη πίστωση ως οι πιστωτές είναι οι δικαιούχοι τηςπίστωσης. Την απάντησητηδίνει το ίδιο τοέγγραφο. Δικαιούχος είναι οπιστωτής ή οποιοδήποτεάλλοπρόσω πο στην κατοχήτου οποίου περιέρχονται καλή τη πίστει τα έγγραφα τα οποία προσδιορίζονται στην πίστωση δι35 καιούχος του χρηματικού ποσού που αντιπροσωπεύει η πίστωση είναι ο κάτοχος αυτώντων εγγράφων. Τα χρή33 Πικής, Δ. Carna Plants Ltd.v.Masalcha&Others
(1990)ματα κρατούνταισεπίστητου οποιουδήποτεκαλήτη πί στεικατόχουτωνεγγράφων. Όπωςαναφέρεταιστηνυπό θεση Cumber αποσύνδεση αυτού τουστοιχείου απόδια πραγματεύσιμηανέκκλητη πίστωση θααλλοίωνε τηφύση της και θαπεριόριζε τη σημασία τηςωςμέσοδιεξαγωγής 5 του διεθνούς εμπορίου.Τηνπροσέγγιση αυτήτη συμμεριζόμεθα. Κρίνοντας στη σωστήτους δικαιϊκήδιάσταση τα δικαιώματα των εξαποφάσεωςχρεωστών αυτοίδεν είναι οι δικαιούχοιτουχρηματικούποσούπουαντιπροσωπεύει η πίστωση. 10 Και ανακόμα καταλήγαμε στοσυμπέρασμα ότι οιεξ αποφάσεως χρεώστες είναι οι δικαιούχοι της πίστωσης δεν θαεγκρίναμε σταπλαίσια τηςδιακριτικής μας ευχέ ρειας τηνέκδοση τουαιτούμενου διατάγματος λαμβάνο νταςυπόψητηνπιθανότηταοιεφεσίβλητοι νακληθούννα 15 πληρώσουν εκνέουτοποσόπουαντιπροσωπεύειηπίστω σησε τρίτους. Αυτόςοπαράγοντας μπορείν' αποτελέσει, όπως επεξηγείται μελεπτομέρεια στην απόφαση Deutsche Schachtbau v.S.I.T Co.(C.H.L(E.)) [1988]3W.L.R. 231, βάσιμολόγογιατημη έκδοσηδιατάγματοςμεσεγγύησης. 20 Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 34