clr/1990/1990_1_35.pdf

(1982)1C.L.R. 321Aristotelous v. GeneralInsurance Co.

(1981)1C.L.R. 582- 1 5 Kkafa v.Kalorkotis

(1982)1C.L.R. 372· Ioannidou v.Dikeos

(1969)1C.L.R. 235PioneerCandyLtd. v.TryfonandSons

(1981)1C.L.R. 540. 'Εφεση. Έφεση απότους εναγόμενουςκατά της απόφασης του 20 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (Σταυρινίδης, Ε.Δ.) 35 Καννάουβου ΚΛ.ν.ΣταδιώτηΚΛ.

(1990)που δόθηκε στις 18 Οκτωβρίου, 1985 (Αρ. Αγωγών2848/ 78 και 2849/78) με την οποία οι εναγόμενοι διατάχθηκαν ναπληρώσουν στους ενάγοντεςαποζημιώσειςγιασωματι­ κέςβλάβεςπουυπέστησανλόγωοδικού δυστυχήματος. Γ.Γεωργίου, για τουςεφεσείοντες-εναγομένους. 5 Λ. Αριστείδου και.Γ.Χαραλάμπους, για τον εφεσίβλητο-τριτοδιάδιχο στηναγωγή2848/78 και τον ενάγο­ ντα στηναγωγή2849/78. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Η απόφασηθαδοθεί από το Δικαστή Γ.Μ.Πική. 10 ΠΙΚΗΣ,Δ.: Η έφεση στρέφεται εναντίον των ευρημά­ τωντουπρωτόδικουδικαστηρίουκαισε συνδυασμό μετο αίτημα γιαεπαναπροσδιορισμότους καιεναντίοντου κα­ ταμερισμού της ευθύνης μεταξύ της εφεσείουσας και του δεύτερου εφεσίβλητου (στον οποίο θααναφερόμεθαως ο 15 εφεσίβλητος) αναφορικάμετηνσύγκρουση μεταξύτου αυ­ τοκινήτου που οδηγούσε η εφεσείουσα (FB177), και της μοτοσυκλέττας που οδηγούσε ο εφεσίβλητος (HD619) στο δρόμο Ύψωνα-Λεμεσού. Ο άλλος εφεσίβλητος ο οποίος επίσης λαμβάνει μέρος στηνέφεση (1ος εφεσίβλητος) ήταν 20 συνεπιβάτηςστη μοτοσυκλέττα. Μετάαπόπεριεκτικήαναφοράκαιαξιολόγηση της εκα­ τέρωθεν μαρτυρίαςτοδικαστήριοβρήκεότι τοδυστύχημα είχεσυμβεί κάτωαπότιςακόλουθεςσυνθήκες: Ο μοτοσυκλεττιστής ακολουθούσε το προπορευόμενο 25 αυτοκίνητο (της εφεσείουσας) με κατεύθυνσητηνΛεμεσό. Το ασφαλτομένο μέρος του δρόμου είναι σχετικά στενό· το πλάτος του περιορίζεται σε 19 πόδια. Σε κάποιοση­ μείο τηςδιαδρομήςο μοτοσυκλετιστής ότανβρισκότανσε απόσταση 2-3 μέτρα πίσω από το αυτοκίνητο κινήθηκε 30 ελαφρά προς ταδεξιάγια ναπροσπεράσει τοαυτοκίνητο της εφεσείουσας. Δεν ερχόταν κανένας από την αντίθετη κατεύθυνσηκαιοδρόμοςήτανελεύθευρος για εκπλήρωση των προθέσεων του. Η εφεσείουσα παρά τηνπαρουσία 36 1 ΑΛΛ. 5 Καννάουοου κ.α.ν.Σταδιώτη χ.α. Πιχής,Δ. του τελευταίου και τις προθέσεις του για την χρήσητου δρόμου,όπωςείχανεκδηλωθεί μετηνκίνησητουπρος τα δεξιά,έστριψε απότομαδεξιάκαιδιάσχισε τοδρόμοδια­ γωνίως για ναπροσεγγίσει το σπίτι της πουβρίσκεται σ' εκείνη την πλευρά του δρόμου. Στην προσπάθεια της αυτήανέκοψετηνπορείατουμοτοσυκλετιστή. Ως αποτέ­ λεσμα συγκρούστηκαν τα δύο οχήματα, το μπροστινό μέροςτηςμοτοσυκλέττας μετοπισινόαριστερόμέροςτου αυτοκινήτου. Το δικαστήριο προέβη στα ευρήματα του μετά την αξιολόγηση των διισταμένων εκδοχών των διαδίκων. Η εκδοχή της εφεσείουσας ήταν ότι αρκετή απόστασηπριν στρίψει δεξιά κατέλαβε το κέντρο του δρόμου και χαμή­ λωσε στο ελάχιστο την ταχύτητα της πριν στρίψει στα 15 δεξιά. Την πρόθεση της να στρίψει εκδήλωσε και με το φωτεινό δείκτη (trafficator) του αυτοκινήτουτης.Απέδω­ σε,όπωςσυνάγεταιαπότην μαρτυρία της, την σύγκρουση στην έλλειψη επιμέλειας εκ μέρους του εφεσίβλητου και συγκεκριμένα την παράλειψη του ναεπισημάνει τιςκινή­ 20 σεις τουαυτοκινήτουκαιτην έκδηληπρόθεσητηςοδηγού τουναστρίψειδεξιά. 10 Αντίθετα ο μοτοσυκλεττιστής κατέθεσε ότι ηεφεσείου­ σαδενέδωσεκαμιάπροηγούμενηένδειξηγιατηνπρόθεση της να στρίψει δεξιά ενώ ο τρόπος με τον οποίο έστριψε 25 δεντουάφησεπεριθώρια νααποφύγειτηνσύγκρουση, κα­ θιστώνταςτοδυστύχημα αναπόφευκτο. Ημαρτυρία του μάρτυραΒασιλείου,πουβρισκότανσε αυτοκίνητο πίσω από τη μοτοσυκλέττα, και είχε την ευ­ καιρίαναπαρακολουθήσει ταδιαδραματισθέντα, υποστή30 ρίξεστακύριασημείατηνεκδοχή τουεφεσίβλητου.Η εφε­ σείουσα σύμφωνα με την μαρτυρία του παρέλειψε να δώσει σαφείς ενδείξεις για την πρόθεση της να στρίψει δεξιά ενώοτρόποςμετονοποίοέστριψε δημιούργησεεμ­ φανείς κινδύνους για πιθανήσύγκρουση τους οποίους η 35 εφεσείουσααγνόησεή παράβλεψε. 37 Πικής, Δ. Καννάουρου χ.α.ν.Σταδιώτηχ.α.

(1990)Τοσχέδιο πουετοίμασε οαστυνομικός πουδιερεύνησε τα αίτια της σύγκρουσης καιδενέχειαμφισβητηθεί, απει­ κονίζει την σκηνή του δυστυχήματος και καταγράφει τα αποτυπώματα της σύγκρουσης (πραγματική μαρτυρία) όπως εντοπίστηκανστησκηνή. Τοσημείο τηςσύγκρουσης, 5 ελαφρά δεξιότερα του κέντρου του δρόμου και τα ίχνη τροχοπέδισης που άφησετο αυτοκίνητο της εφεσείουσας μετά την σύγκρουση υποστηρίζουν: (α)ότι ο μοτοσυκλεττιστής ήτανσεθέσηπουσυνταυτίζετο μεπρόθεσηναπρο­ σπεράσει τοπροελαύνον αυτοκίνητο,και(β)η εφεσείουσα 10 διασταύρωσε το δρόμο ακολουθώντας διαγώνιαπορεία, διαπίστωση που δεν εναρμονίζεται με την εκδοχή της ως προς την πορεία που ακολούθησε και τον τρόπο με τον οποίοέστριψεπροςταδεξιά. Το πρωτόδικο δικαστήριο μετά από συνεκτίμηση της 15 μαρτυρίαςπουδόθηκεδέκτηκετηνεκδοχήτου μοτοσυκλετιστή μεδυόεπιφυλάξεις.Απέρριψετους ισχυρισμούς του ότι εκδήλωσε την πρόθεση του να προσπεράσει τοπροε­ λαύνονόχημα μετο φωτεινόδείκτηή ότι ήχησετηνσειρή­ νατου οχήματοςτου.Τοδικαστήριοαπέρριψετηνμαρτυ- 20 ρία της εφεσείουσας την οποία έκρινε αναξιόπιστη και κατέληξε στασυμπεράσματαταοποίαέχουνσυνοψιστεί. Ο κ. Γεωργίου κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια να μας πείσει ότι τα ευρήματα του δικαστηρίου είναι επισφαλή, κυρίως για το λόγο ότι στην απόφασητου δικαστηρίου 25 δεν γίνεται αναφορά σε πολλές πτυχέςτης μαρτυρίαςτις οποίες προσδιόρισε, παραλείψειςπουθέτουν υπόσοβαρή αμφισβήτηση τα ευρήματατου δικαστηρίου. Επίσης ανα­ φέρθηκε στους κανονισμούς τροχαίας της 8/3/84(Κ.Δ.Π. 1937),Κ. 66, προςυποστήριξητης εισήγησης τουότι ενό- ·*0 ψει της πορείας της εφεσείουσας ο μοτοσυκλεττιστής έπρεπε ναείχεπροσπεράσει τοπροπορευόμενο αυτοκίνη­ τοαπότααριστερά. Η ελλειπής αναφορά στη μαρτυρίακαι γενικά ο συνο­ πτικός τρόπος με τον οποίο αξιολογήθηκε καθιστά όπως 35 εισηγήθηκε ο κ. Γεωργίου τα ευρήματα του δικαστηρίου 38 1ΑΑ.Δ. 5 Καννάουρου κ.α. ν.Σταδιώτηκ.α. Πικής,Δ. ανασφαλή σε βαθμό που να δικαιολογείται ο παραμερι­ σμός τους. Αναγνώρισε όμως ότι αν κριθεί ότι δεν παρέ­ χεται πεδίογια την ανατροπή των ευρημάτων αξιοπιστίας ηκατανομήτης ευθύνης μεταξύτων δυο μερών ήταν εύλογη. Τέλος υπέβαλε ότι στο σύνολο της η απόφαση του πρωτόδικου δικαστηρίου αφήνει κενά στη σύνοψη της μαρτυρίαςκαιτηναιτιολόγηση των ευρημάτωνπουδικαι­ ολογούν τηνεπανεκδίκασητης υπόθεσης. Στο δικαστικό μας σύστημα ο χώρος για τη λήψηκαι 10 την αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι το πρωτοβάθμιο δι­ καστήριο. Όπως εξηγείται στην Papadopoullos v. Stavrou

(1982)1C.L.R.321,το πρωτόδικο δικαστήριο είναι σε μο­ ναδική θέση μέσα στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης να . αξιολογήσει και να συνεκτιμήσει την μαρτυρία. Ευχέρεια 15 για τον παραμερισμό ήανατροπήευρημάτων αξιοπιστίας παρέχεται μόνον όταν κρίνονται εξ αντικειμένου ανυπό­ στατα. (Βλ,μεταξύ άλλων Aristotelousv.GeneralInsurance Co.

(1981)1C.L.R.582, και Kkaffa v. Kalorkotis

(1982)1 C.L.R.372). 20 Η απόφασητου πρωτόδικου δικαστηρίου κρίνεται ως ενιαίο σύνολο. Οι αρχές που διέπουν την αιτιολόγηση της δικαστικής απόφασηςδεν επιβάλλουν την επανάληψη του συνόλου της μαρτυρίας ή αναφορά σε κάθε πτυχή της. 'Οτι απαιτείται είναι ο ορθός προσδιορισμός των επίδι25 κων θεμάτων,ησύνοψη του ουσιώδους μέρους τηςμαρτυ­ ρίας, ο συσχετισμός της με τα ευρήματακαι συμπεράσμα­ τα καθώςκαι ησυνάρτηση της ετυμηγορίας με ταεπίδικα θέματα και τα ευρήματα του δικαστηρίου. (Βλ. μεταξύ άλλων Theodora Ioannidou v. Charilaos Dikeos

(1969)1 30 C.L.R.235 και PioneerCandyLtd v. Tryfon& Sons

(1981)1 CL.R. 540). Η απόφασητου πρωτόδικου δικαστηρίου προσδιορίζει με σαφήνεια τα επίδικα θέματα,διαγράφει τις συγκρουόνε ε 35 ^ 5 *δοχές, συνοψίζει περιεκτικά τη μαρτυρία ενώπιον του και κάμνει σωστή μνεία των αρχών του δικαίου που 39 Πιχής,Δ. Καννάουρουχ.α.ν.Σταδιώτη χ.α.

(1990)τυγχάνουν εφαρμογής. Διαπιστώνουμε ότι δεν υπάρχει πεδίογια επέμβασημε τα ευρήματα αξιοπιστίας στα οποία το πρωτόδικο δικα­ στήριο εύλογα μπορούσε να καταλήξει λαμβάνοντας υπόψητην μαρτυρίαενώπιον τουκαιτηναξιολόγησητης. 5 Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 40