(1990)26Ιουνίου, 1990 [ΣΑΒΒΙΔΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ.ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ,Δ/στές] F.KASSABGOLFSOLAR FRANCELTD., Εφεσείοντες, v. YIACOUMISBROS.(CONSTRUCTION)CO. LTD., Εφεσίβλητο/ν. (Αίτησηστην Πολιτική ΈφεσηΑρ. 7633). Πολιτική Δικονομία — Έφεση — Τροποποίηση — Εφαρμοστέες αρχές — Ανάλνση νομολογίας — Οι Περί Πολιτικής Δικονομίας θεσμοί, Θ.35,Καν .4. Ένα έτος μετά την καταχώρηση της Εφέσεως οι Εφεσείοντες κατεχώρησαν την παρούσαν αίτηση για άδειαν τροποιήσεως της Εφέσεως προς συμπερίληψη σ' αυτήν εντελώς νέων λόγων Εφέσε ως,που θέτουν την Έφεσησε νέαν βάσηκαι εισάγουν ισχυρισμούς πουδεν είχαν ποτέ προηγουμένως εγερθεί. Τα πρακτικάτης πρωτόδικης διαδικασίαςδεν είχαν ετοιμασθεί μέχρι της ημέρας καταχωρήσεως της παρούσας Αιτήσεως. Προς υποστήριξη της Αιτήσεως προεβλήθη το γεγονός διορισμού νέου δικηγόρου, αποτέλεσμα της μελέτης του οποίου ήταν να θεωρη θούναναγκαίοιοι νέοι προτεινόμενοι λόγοι. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την Αίτηση, αποφά σισε: 5 10 15
(1)Η φειδώ, με την οποίαν πρέπει να ασκείται η εξουσία του Δικαστηρίου, γίνεται μεγαλύτερη όταν η Αίτηση υποβάλλεται στο στάδιο της ακρόασης. Το βάρος της αποδείξεως ότι τα γεγονότα δικαιολογούν την τροποποίηση βαρύνει τον Αιτητήν. Η Ένορκος Δήλωσηπρέπει να αναφέρεταισε γεγονότα, που δικαιολογούν την 20 καθυστέρηση. Η εξουσία δεν ασκείται, αν η τροποποίηση συνεπά γεται διεύρυνση σε μεγάλο βαθμό της βάσεως της Εφέσεως. Οι αρχέςαυτέςκαθοδηγούν,αλλά δεν στερούν απότοΔικαστήριο την δυνατότητα να ασκήσει την δικήν του κρίση ενόψει του συνόλου των γεγονότων. 25
(2)Στην παρούσαυπόθεση ο Αιτητής δεν κατόρθωσε να πείσει ότι ηδιακριτικήεξουσία πρέπει ναασκηθεί υπέρτου. Η Αίτηση απορρίπτεται με έξοδα. 510 1ΑΛΛ F.KassabLtdv.YiacouraisBros.Ltd Αναφερόμενεςυποθέσεις: Βασσιάδηςv.Α/φοίΜιχαηλίδη
(1973)1ΑΛΛ. 80 Γενικός Εισαγγελέας τηςΔημοκρατίας (Νο.1) ν.Αντάμσα Ατό.
(1975)1ΑΛΛ.85 Saint Nicolas Shipping Co.Ltd. v.Nissho-Iwai Co.Ltd.
(1984)1 ΑΛΛ.604ΕλένηΤσιαμαντάv. ΜαρίαςΤσιαμαντά
(1989)1Α.ΑΛ.(Α)230Λύρατζην.Χαραλάμπουςκαιάλλον
(1989)1ΑΛΛ.(Ε) 193- 10 Δημητρίουν. Ιωακείμκαιάλλης
(1989)1ΑΛΛ(Ε)387. Αίτηση. Αίτηση απότους εφεσείοντες γιαάδεια νατροποποιή σουν την Ειδοποίηση εφέσεως με την προσθήκη πέντε νέων λόγων εφέσεως. 15 Α. Ιακοφίδης, για χους απητές-εφεσείοντες. Α. Κονχούνης, για τονς καθ'ων η αίτηση-εφεσίβλητονς. Cur.adv. wit. ΣΑΒΒΙΔΗΣ Δ.: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει οΔικαστής κ.Πογιατζής. 20 ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ Δ. Μετηναίτηση τους αυτή οι εφεσείο ντεςζητούντηνάδειατουΔικαστηρίου να τροποποιήσουν την Ειδοποίηση Εφέσεως μετηνπροσθήκησ' αυτήν πέντε νέων λόγων εφέσεως. Τα ουσιώδηγεγονότα όπως προκύπτουναπότοφακε25 λο της υπόθεσης καιτην ένορκη δήλωση πουκαταχωρί στηκε για υποστήριξη της αίτησης είναι σε συντομία τα εξής: Οι εφεσίβλητοι που είναι εργολάβοι οικοδομών κατα χώρισαν στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας δύο αγω511 Πογκκζής,Λ F.KassabLtdv.Yiacoumis Bros.Ltd
(1990)γές εναντίον των εφεσειόντων στις οποίες ηαξίωσητους ήταν για οφειλές και/ή αποζημιώσεις για ισχυριζόμενη διάρρηξη από τους εφεσείοντες συμβολαίου μετοοποίο οι εφεσείοντες ανάθεσαν τηνανέγερση εργοστασίου στους εφεσίβλητους. Οι εφεσείοντες αμφισβήτησαντηναπαίτηση 5 καιήγειρανανταπαίτηση.Μετάτηνκαταχώρισητωνδικο γράφων και τη συνένωσητων αγωγών,κατόπιν σχετικής αίτησης των εφεσίβλητων και μετη σύμφωνη γνώμη των εφεσειόντων, οι απαιτήσεις των εφεσίβλητων στις δύο αγωγές παραπέμφθηκανγια διαιτησία ενώπιον του εκτι- 10 μητήΑνδρέα Πολυκάρπουμεόρουςεντολής πουείχανπε ριληφθεί στο σχετικό εκσυμφώνουδιάταγμαπαραπομπής που εκδόθηκε στις 22 Ιανουαρίου 1987.Μετηγραπτή διαιτητικήτου απόφασηπουδόθηκεστις 29 Ιουνίου1987 ο διαιτητής δέχτηκε μεγάλο μέρος τωναπαιτήσεων των 15 εφεσίβλητων και επιδίκασε σ' αυτούς τοσυνολικό ποσό £16,058σεβάρος των εφεσειόντων. Ακολούθησε ηκατα χώριση απότους εφεσίβλητους αίτησης κάτω από το άρθρο 21 του περί Διαιτησίας Νόμου, Κεφ.4,γιαάδεια εκτέλεσης τηςδιαιτητικής απόφασης,και από τους εφε- 20 σείοντες αίτηση κάτωαπότο άρθρο36
(2)του περίΔικα στηρίων Νόμου γιαακύρωση τηςδιαιτητικήςαπόφασης. Με την απόφασητου πουέκδωσε στις 25 Απριλίου 1988, το Πλήρες ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λάρνακας δέχτηκετην αίτησητων εφεσίβλητων καιέκδωσε τοαιτούμενο απ*αυ- 25 τους διάταγμα και συνάμααπόρριψετην αίτησητωνεφε σειόντων. Εναντίον αυτής τηςαπόφασηςοι εφεσείοντες καταχώρισαν έφεσηστις 16Μαΐου 1988 μέσωτης δικηγό ρου κας. Βάρδαπουτους εκπροσωπούσε μέχρι τοστάδιο εκείνο μαζίμετοδικηγόροκ.Γ.Ερωτοκρίτου. ^0 Οι τέσσερις λόγοι εφέσεως καιτααιτιολογικά τους που αναφέρονταιστην Ειδοποίηση Εφέσεως αφορούν την ορθότητα τωνευρημάτων του διαιτητή, ισχυρισμούς για παράβαση αρχών φυσικής δικαιοσύνης και υπέρβαση εξουσίας επειδή ο διαιτητής επιδίκασε στους εφεσίβλη- 35 τους ποσό μεγαλύτερο εκείνου πουαπαιτούσαν στα δικό γραφαπουκαταχώρισανστιςαγωγέςτους. Πριν ακόμαηέφεση οριστεί για ακρόαση,οι εφεσείο512 1ΑΛΛ. 5 F.KassabLtd v.Yiacoumis Bros.Ltd Πογιατζής, Δ. ντες καταχώρισαν την παρούσα αίτηση τους στις 10 Μαΐου 1989, έναπερίπουχρόνο μετάτηνκαταχώρισητης έφεσης. Τηναίτηση καταχώρισε εκ μέρους τωνεφεσειό ντωνοδικηγόρος κ.Α.Ιακωβίδης που,όπως φαίνεται σε σχετική ειδοποίηση πουκαταχωρίστηκε στη διαδικασία στις 16Μαρτίου 1989,είχεαναλάβειαπότηνημέραεκείνη την εκπροσώπηση των εφεσειόντων μαζί με τηνκα. Βάρδα. Τα πρακτικάτηςπρωτόδικης διαδικασίαςδενείχαν 10 ετοιμαστεί ούτεότανκαταχωρίστηκεη ΕιδοποίησηΕφέσε ωςούτεότανκαταχωρίστηκεηπαρούσααίτηση. Οιπροτεινόμενοι ναπροστεθούνπέντενέοιλόγοιεφέ σεως αφορούντονομικό καθεστώς του διατάγματος για παραπομπήτων απαιτήσεων των εφεσίβλητων σε διαιτη15 σίακαι ισχυρισμούς ότιη όλη διαδικασίαπου ακολούθη σε ήταννομικά άκυρη,ένεκα της παράλειψηςτουπρωτό δικουΔικαστηρίου ναεξετάσει καιαποφανθείκατάπόσο το διάταγμα εκδόθηκε μεβάση τοάρθρο35 ή τοάρθρο 36 τουπερίΔικαστηρίων Νόμου.Σύμφωναμετηνένορκηδή20 λωσητων εφεσειόντων, οιπροτεινόμενοι νέοιλόγοι είναι αποτέλεσμα τηςμελέτης τωνδικογράφων καιτηςΕιδο ποίησης Εφέσεωςτηνοποίαέκαμεματαξύ 12και 14Απρι λίου 1989ονέος δικηγόρος των εφεσειόντων, κ.Ιακωβί δης, και ηπροσθήκη τους είναι ορθό και δίκαιο να επι25 τραπεί γιατί είναι αναγκαία και έχει μεγάλη σημασίαγια τηνεκδίκασητηςέφεσης. Οι εφεσίβλητοι έφεραν ένσταση στην αίτηση των εφε σειόντων γιατουςλόγους πουαναφέρουνστην ένορκηδή λωση πουσυνοδεύει τηνειδοποίησητηςένστασης που κα30 ταχώρισαν και που μπορούν να συνοψιστούν σεδύο βασικούςλόγους. Πρώτον, η ένορκηδήλωσητωναιτητώνεφεσειόντων δεναποκαλύπτειγεγονότα πουθα δικαιολο γούσαντην παραχώρηση τηςαιτούμενηςάδειαςούτεπρο35 βάλλεται σ' αυτήνοποιαδήποτε δικαιολογίαγιατηνκαθυ στέρησηστην υποβολήτηςαίτησης.Δεύτερο;παραχώρηση της αιτούμενης άδειας θαισοδυναμούσε μεάδεια στους εφεσείοντες να καταχωρίσουν εκπρόθεσμα νέα έφεση 513 Πογιατζής,Α. F.KassabLtd v.Yiacouralu Bros.Ltd
(1990)πάνωσενέαβάση,μενέουςλόγους καιαιτιολογικά. Στη διάρκειατης επιχειρηματολογίας τουενώπιονμας ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εφεσειόντων ισχυρίστηκε ότι μετηναιτούμενη τροποποίηση δενεισάγει νέουςλό γους εφέσεως ούτε επιζητά νααλλάξει τηβάσητηςέφεσης 5 όπωςκαθορίστηκε μετηνΕιδοποίησηΕφέσεωςπου κατα χωρίστηκε στις 16 Μαΐου 1988*ότι οι πέντε λόγοιπου επιθυμεί ναεισάξει είναι στην πραγματικότηταδιευκρινι στικοί τωνλόγων εφέσεως πουοι εφεσείοντες έχουν ήδη επικαλεσθεί* ότι επικαλείται την επιείκεια τουΔικαστή- 10 ρίου ναεπιτρέψει στους εφεσείοντες νασυζητήσουντην έφεση τους πάνωσεβάσηπουο ίδιος τους συμβουλεύει, ωςδικηγόροςπουπρόσφαταδιόρισαν,ότιείναιαναγκαία για την επιτυχήσυζήτηση και έκβασητης*καιότιη έλλει ψηπρακτικώντηςπρωτόδικηςδιαδικασίαςκαιοπρόσφα- 15 τοςδιορισμός του ιδίουωςπρόσθετουδικηγόρουγιατους σκοπούς τηςέφεσης,δικαιολογούντηνάσκησητηςδιακρι τικήςεξουσίας τουΔικαστηρίου υπέρτηςαιτούμενηςτρο ποποίησης. Εξουσία γιατηνπαραχώρησητηςαιτούμενης άδειας 20 παρέχειστο Δικαστήριο η Διάταξη35,θεσμός 4*τωνΚα νόνων Πολιτικής Δικονομίας. Ηεξουσία αυτήείναι δια κριτικής μορφήςκαιοιαρχέςπουδιέπουντηνάσκηση της αποτέλεσαν συχνά αντικείμενο εξέτασης καικαθορισμού σε αρκετές υποθέσεις περιλαμβανομένων τωνυποθέσεων 25 1) Βασσιάδηςν. Α/φοί Μιχαηλίδη
(1973)1Α.Α.Δ.80, 2)ΓενικόςΕισαγγελέαςτηςΔημοκρατίας (Νο.1) ν.Ανταμσα Λτδ
(1975)1 Α.Α.Δ.8,και3)SaintNicolasShipping Co. Ltd v. Nissho-Iwai Co. Ltd
(1984)1Α.Α.Δ.604.Ανασκό πησητων αρχώναυτώνέγινεσετρεις πρόσφατεςαποφά- 30 σειςτουΔικαστηρίου στιςυποθέσεις 1)ΕλένηΜ. Τσιαμα*"35
(4).Theappellantmay, byhisnotice, appealfrom thewholeor any part of anyjudgment or order, andthenotice shall state whetherthe wholeorpart onlyof thejudgment or orderiscomplainedof, andinthe latter case shallspecify such part. Thenotice shallalso state all the 35 grounds of appeal andset forth fully the reasons relied upon for the groundsstated. Any notice of appealmaybeamendedat anytime as the CourtofAppeal maythinkfit." 514 1 ΑΛΛ. F. KassabLtd v. Yiacoumis Bros.Ltd Πογιατζής, Λ. ντά v. Μαρία Μ. Τσιαμαννά
(1989)1Α.Α.Δ.(Α) 230, 2) Χρίστος Λνρατζη ν. Αονκα Χαραλάμπους χαι άλλον
(1989)1Α.ΑΑ(Ε) 193 ,και3) Μιχαήλ Δημητρίουν. Πα ναγιώταςΙωακείμκαιάλλης
(1989)1 ΑΑΑ(Ε) 387. 5 , 10 15 20 25 Προσδιορίζοντας πολύ συνοπτικά τις αρχέςαυτέςθα λέγαμεότι(α) Παράτογεγονός ότικάτωαπότηΔιάταξη 35, θ. 4 τοΔικαστήριο έχει εξουσία ναεπιτρέψειτροποποίη ση της Ειδοποίησης Εφέσεως σε οποιοδήποτε στάδιο τηςέφεσης,η φειδώμετηνοποίατοΔικαστήριοπρέπει να ασκεί την εξουσία αυτήσε όλες τις περιπτώσεις γί νεται μεγαλύτερη στις περιπτώσεις που η αίτηση για τροποποίηση υποβάλλεται στο στάδιο της ακρόασης τηςέφεσης. (β) Παράτογεγονός ότιτηνάσκησητης διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου πάνωστο προκείμενοθέμα πρέπειναχαρακτηρίζεισεβασμός στις χρονικέςπροθε σμίες που καθορίζονταιστους Κανόνες Πολιτικής Δι κονομίας, το Δικαστήριο ασκεί την εξουσία του υπέρ τηςτροποποίησηςανπεισθεί απόταγεγονότατηςσυγ κεκριμένης υπόθεσης πουπεριέχονται στην ένορκη δή λωσηπουσυνοδεύει τηναίτησηότιπρέπειναεπιτρέψει την αιτούμενη τροποποίηση. Το βάρος της απόδειξης επί του προκειμένου βρίσκεται στους ώμους του αιτητή. (γ) Ηένορκηδήλωση τουαιτητήπρέπει ναπεριέχει γεγονότα που να δικαιολογούν την καθυστέρηση στην υποβολήτηςαίτησης. 30 (δ) Κατά κανόνα το Δικαστήριο αρνείται τροποποίησητηςΕιδοποίησης Εφέσεως αναυτή συνεπάγεται την προσθήκη νέων λόγων εφέσεως οι οποίοι διευρύ νουνσε μεγάλοβαθμότηνυπάρχουσαβάσητηςέφεσης, ιδιαίτεραστοστάδιοτηςακρόασηςτηςέφεσης. (ε) Οι πιο πάνω αρχές καθοδηγούν αλλά δεν στε515 Πογιατζής, Δ. F.Kassab Ltd v.Yiacoumis Bros.Ltd
(1990)ρούν απότο Δικαστήριο τηδυνατότηταναασκήσειτη δικήτουκρίση και είτεναεπιτρέψει είτενααπορρίψει τησυγκεκριμένη τροποποίησηλαμβάνονταςυπόψη και συνεκτιμώντας όλα τα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης. Εξετάζοντες τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης κάτω απότοφως των πιοπάνωνομικών αρχώνκαιτων επιχειρημάτων των ευπαιδεύτων δικηγόρων τωνδιαδί κων, έχουμε να παρατηρήσουμε τα ακόλουθα:Μετάαπό σύγκριση πουέχουμε κάμει μεταξύ τωνλόγων εφέσεως ίο που υπάρχουνκαι εκείνων πουπροτείνονται ναπροστε θούν στην Ειδοποίηση Εφέσεως, καταλήξαμε στοσυμπέ ρασμαότιοιτελευταίοι δεν μπορούνναχαρακτηρισθούν ως διευκρινιστικοί τωνπρώτων.Είναιλόγοιολότελανέοι με τους οποίους εγείρονται εντελώς νέαεπίδικα θέματα 15 πουθέτουντηνέφεσηπάνωσενέαβάση, εισάγουνδεισχυ ρισμούς πουποτέπροηγουμένωςδενείχανεγερθεί ήσυζη τηθεί ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Τογεγονός ότικατάτοχρόνοκαταχώρισηςτηςΕιδοποίησης Εφέσεως δεν είχαν ετοιμαστεί τα πρακτικάτης πρωτόδικης διαδι- 20 κασίαςδεφαίνεταιναείχεαποτελέσει κώλυμαστησύντα ξη της Ειδοποίησης Εφέσεως καιδεν παρέχει οποιαδήπο τε δικαιολογία είτε για την παράλειψη περίληψης των νέων λόγων στην Ειδοποίηση Εφέσεως είτεγια τηνκαθυ στέρηση στην υποβολή τηςαίτησης, εφόσον καιοι νέοι 25 λόγοιέχουνσυνταχθείχωρίςτηβοήθειακαιπριντηνετοι μασίατωνπρακτικών. Το τελικό συμπέρασμα στο οποίο έχουμε καταλήξει προσεγγίζοντας τοπροκείμενο θέμακάτωαπότοφωςτης 3 0 Διάταξης 35, Θ.4, όπως έχει νομολογιακά επεξηγηθεί, και κάτωαπότοφωςόλων τωνγεγονότων καιπαρατηρήσεων μας, είναι ότιοι αιτητές-εφεσείοντες δεν κατόρθωσαν να μαςικανοποιήσουνότι είναιπρέπονναασκήσουμετηδια κριτική μας ευχέρεια υπέρτης αιτούμενης τροποποίησης στην παρούσαυπόθεση. Ηαίτηση,επομένως, απορρίπτε- 35 ται μεέξοδασεβάροςτων εφεσειόντων. Αίτησηαπορρίπτεταιμεέξοδασε βάροςτωναιτητών. 516 5