(1990)17Ιουλίου, 1990 [ΣΑΒΒΙΔΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ,ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ, Δ/στές] ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΡΥΩΝΙΔΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Εφεοείοντες-Αιτητές, ν. ΜΙΧΑΛΗ ΚΛΕΑΝΘΟΥς ΛΤΔ. ΚΑΙ ΆΛΛΟΥ, Εφεσίβλητων-Καθ'ων ηαίτηση. (Αίτηση στην Πολιτική ΈφεσηΑρ. 7171). Έφεση — Τροποποίηση λόγων εφέσεως — Διακριτική εξουσία — Αρχές, που διέπουν την άσκηση της— Καθυστερημένη ( 2και πλέον χρόνια μετά την ετοιμασία πρακτικών) υποβολή κατά την ακρόαση τηςεφέσεως αιτήσεως περί προσθήκης λόγου εφέσεως, διενρύνοντος τηνβάση της—Απόρριψη αιτήσεως. 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο,αφοΰ παρέθεσε με επιδοκιμασίαν την πρόσφατηαπόφασητου στην υπόθεση G.Kassab GolfSolarFrance Ltd v. YiacoumisBros (Construction) Co Ltd
(1990)1A.AA.510. απέρριψε την άνω αίτηση,που υποβλήθηκε δυο και πλέον χρόνια „ μετά την ετοιμασίαν των σχετικών πρακτικώντης πρωτόδικης δια- *^ δικασίας κατά το στάδιον τηςακροάσεως της ιδίαςτης εφέσεως. Η Αίτηση απορρίπτεται μεέξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: G.KassabGolfSolarFrance Ltd. v.YiacoumisBros. (Construction) Co. Ltd.
(1990)1 Α.ΑΛ.
- 15 Αίτηση. Αίτηση από τους εφεσείοντες γιαάδεια νατροποποιή σουν την ΕιδοποίησηΕφέσεως. Κ.Μελάς, γιατους εφεσείοντες-αιτητές. Α. Αναστασιάδης, γιατους εφεσίβλητονς-καθ' ων ηαί τηση. Cur.adv. vult. 540 20 1 Α.Α.Δ. Βρυωνίδηςκ.α. ν. Μ. ΚλεάνθουςΛτδ. κ.α. ΣΑΒΒΙΔΗΣ Δ.: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής κ. Ι.Πογιατζής. 5 10 ΠΟΠΑΤΖΗΣ Δ. Το μοναδικό επίδικο θέμα που κα λούμαστε να αποφασίσουμε στην παρούσα υπόθεση αφορά την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Ανωτά του Δικαστηρίου ως Εφετείου κάτω από τη Διαταγή 35, θεσμός 4 των Κανόνων Πολιτικής Δικονομίας η οποία προνοεί τα εξής: ".... Any notice of appeal may be amended at any time as the Court of Appeal may think fit." To θέμα έχει εγερθεί ενώπιον μας με την αίτηση που οι εφεσείοντες καταχώρησαν στις 5 Νοεμβρίου 1988 με την οποία ζητούν την τροποποίηση της Ειδοποίησης Εφέσεως με την προσθήκη του πιο κάτω πέμπτου λόγου: 15 "Το Πρωτόδικο Δικαστήριο δεν ετήρησε την δέουσαν και/ή ορθήν διαδικασίαν κατά την ακρόασιν της αγωγής και/ή ενήργησε εσφαλμένα και/ή παράτυπα (IRREGULAR) και κατά παράβασιν της Πρακτικής και των κανόνων Δικονομίας." 20 Η Ειδοποίηση Εφέσεως που καταχώρησαν οι εφεσείο ντες στις 13 Μαΐου 1986, αναφέρει ότι η έφεση στρέφεται εναντίον ολόκληρης της απόφασηςτου Πρωτόδικου Δικα στηρίου και ότι οι λόγοι της έφεσης και τα αιτιολογικά τους είναι: 25 "1.Το πρωτόδικον δικαστήριον έσφαλε εις την εκτίμησιν της προσαχθείσης μαρτυρίας και/ή εις την εξαγωγήν του συμπεράσματος ότι ο Εναγόμενος 2 και Ενά γων 2 δι' ανταπαιτήσεως ήτο αποκλειστικά υπεύθυνος δια το δυστύχημα. 3Q
- Τα ευρήματα του πρωτοδίκου δικαστηρίου είναι εσφαλμένα, όσον αφορά την ευθύνην δια το δυστύχημα των δι' ανταπαιτήσεως Εναγομένων. 541 Πογιατζής, Δ. Βρυωνίδης χ.α.ν. Μ. ΚλεάνθουςΛτ
- κ.α.
(1990)3.Τοπρωτόδικονδικαστήριον εσφαλμένα έκρινε ότι οδι' ανταπαιτήσεως Εναγόμενος2 δεν ήτοαμελήςκαι/ ήότι δενευθύνεταιδιατοδυστύχημα.
- Το πρωτόδικον δικαστήριον δεν έλαβε υπ' όψιν του την προσαχθεισαν μαρτυριαν και/ή εβασίσθη επί 5 εσφαλμένων κριτηρίωνδιατηνεξαγωγήντωνσυμπερα σμάτωντου. Οι Εφεσείοντες επιφυλάσσονται να επικαλεσθούν και άλλους λόγους εφέσεως ευθύςως ληφθούνταπρα κτικάτηςυποθέσεως." 10 Ηαίτησηβασίζεταιπάνωσεγεγονότακαι ισχυρισμούς που περιέχονται στην ένορκη δήλωση της ΡόναςΧατζηαράπηπου,όπωςλέγει,είναι μιααπότους δικηγόρουςτων εφεσειόντων-αιτητών. Στιςπαραγράίρους2-6 της ένορκης αυτήςδήλωσης αναφέρονταιταεξής: 15 "2.Εντίμως δηλώότι κατάήπερί την 13.5.1986ότε καταχωρηθεί η παρούσα έφεσις δεν είχαμε λάβει τα πρακτικά της υποθέσεως, ως εκ τούτου δενηδυνάμεθα ναεπικαλεσθούμε όλουςτουςλόγους εφέσεως.
- Εξόσων κάλλιον γνωρίζωκαιπληροφορούμαι τα περί ού ο λόγος πρακτικά ελήφθησαν ολίγας ημέρας 20 προ της ακροάσεως της παρούσης εφέσεως και εκ πα ραδρομής και/ή λάθους και/ή αβλεψίας και/ήαπροσε ξίαςκαι/ήάλλως παραλείψαμεναζητήσωμε άδεια τρο ποποιήσεως των λόγων εφέσεως προ της ημερομηνίας ακροάσεωςτηςπαρούσηςεφέσεως. 25
- Εντίμωςδηλώότιηαιτουμένητροποποίησιςγίνε ται καλήτηπίστη διάναδυνηθούνοι αιτηταί εφεσείο ντες να παρουσιάσουν πλήρως την υπόθεσιν των και προςπροστασίαντουσυμφέροντος τηςδικαιοσύνης.
- Εξ'όσων κάλλιον πιστεύω η αιτουμένη τρόπο- 30 ποίησις ουδεμία αδικία (INJUSTICE) θα επιφέρει εις 542 1 ΑΛΛ. ΒρυωνίδηςΧΛ. ν. Μ.ΚλεάνθουςΛτό. ΧΛ. Πογιατζής,Δ. τουςκαθ'ωνηαίτησις-εφεσιβλήτους. 5 6.Ενόψει των ανωτέρω πιστεύω ότιείναι ορθό, δί καιο, εύλογοκαι προς τοσυμφέρον τηςορθήςαπονο μής τηςδικαιοσύνης όπως εκδοθεί το αιτούμενο διάτάγμα." Οι εφεσίβλητοι καταχώρησανένσταση η οποία.βασίζε ται σε γεγονότα και ισχυρισμούς πουπεριέχονται στην ένορκη δήλωση τουΓιαννάκη Νεοφύτου,γραμματέα στο γραφείο τουδικηγόρου τους μετηνοποία αρνούνται τα 10 γεγονότα πουπεριέχονται στην ένορκη δήλωση των αιτητών όπως καιτοδικαίωματους να επιτύχουν τηναιτού μενη τροποποίηση.Ειδικότεραεπικαλούνταιτηναδικαιο λόγητη, κατά τηγνώμη τους, καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης, τηδυνατότητα ετοιμασίας της Ειδοποίησης 15 Εφέσεως χωρίς ταπρακτικά,την ετοιμασίακαιλήψη των πρακτικώνπολύπρινυποβληθείη αίτησηκαιτηνκαταχώ ρησητηςαίτησηςμετάπουάρχισεηακρόασητηςέφεσης. Αναφορικά με το χρόνο ετοιμασίας τωνπρακτικών και το χρόνο παραλαβήςτους απότους δικηγόρουςτων 20 διαδίκων υπάρχει αντίθεση στις αντίστοιχες εκδοχές των δύο ενόρκων δηλώσεων. Στη διάρκεια τηςακρόασης της αίτησης τοΔικαστήριο επεσήμανε τηναντίθεση αυτή και υπόδειξε στον κ. Μελά ότι σύμφωνα με τηΔιαταγή48, θ.4*, εναπόκειταιστους αιτητέςνααποδείξουντους ισχυ25 ρ^σμούςτης δικής τους εκδοχής,τους οποίους οικαθ' ων ηαίτησηαμφισβητούν. Οκ. Μελάς απάντησεότιδεν είχε πρόθεση ναπαρουσιάσει μαρτυρίαγιανααποδείξειτον ισχυρισμό του τονοποίο και απόσυρε δεχόμενος επί του προκειμένου τηνεκδοχήτωνκαθ'ωνη αίτηση. 30 35 *"....Anyfactsrelieduponin opposition which arenot apparent onthe face of the proceedings shall be set out in one or moreaffidavits accompanying the notice of opposition, andcopies of such affidavits shallbe left for the applicant together withsuchnotice. If there is a conflict between the applicant and any person giving notice of oppositioninregard to thefacts, the applicant or suchperson must, at the hearing of the application, bepreparedtoprove thefacts he relies upon insofaras the burden ofproofliesupon him." 543 Πογιατζής,Δ. Βρυωνίδης χ,α.ν. Μ.ΚλεάνθουςΛτ
- ΚΛ.
(1990)Στην αγόρευσητουοευπαίδευτοςδικηγόροςτωναιτητών ισχυρίστηκεότι εκείνοπουσκοπείται μετηζητούμενη τροποποίηση είναι να καθοριστεί πιο συγκεκριμένα η βάσηκαιηανάλυσητωνλόγωνεφέσεωςμεαριθμό 1 και4 (ανωτέρω).Απλή σύγκριση τουπροτεινόμενου νέουλόγου 5 εφέσεως με τους υπάρχοντες λόγους με αριθμό 1και 4 οδηγεί στο συμπέρασμαότικαμιά συνάφειακαιτίποτετο κοινόδενυπάρχειμεταξύτους,εφόσονονέοςλόγοςανα φέρεται σε αντικανονική διαδικασία στη διάρκειατης ακρόασης ενώπιον τουπρωτόδικου Δικαστηρίου, ενώοι 10 υπάρχοντες πιο πάνωδύολόγοι αναφέρονταιστηναξιο λόγησητης προσαχθείσας μαρτυρίαςκαιτην επακόλουθη εξαγωγή απόαυτήαδικαιολόγητων ήαυθαίρετωνσυμπε ρασμάτων. Τονομικόπλαίσιο μέσαστο οποίοθαπρέπειναεξετα- 15 στεί η παρούσα αίτηση έχει προπολλού καθοριστεί.Το Εφετείο μετηνπαρούσα σύνθεσητουέχειπρόσφαταανα σκοπήσει τιςδιάφορες αυθεντίες στις οποίες διατυπώθη καν οι αρχές πουδιέπουν την άσκηση τηςδιακριτικής εξουσίας τουκάτωαπότηΔιαταγή35,θ.4των Κανόνων 20 Πολιτικής Δικονομίας. Παραθέτουμεεπίτουπροκειμένου τοπιοκάτωαπόσπασματηςαπόφασηςμας στηνυπόθεση G. Kassab Golf Solar France Ltd v. Yiacoumis Bros (Construction)CoLtd(\990)1 Α.Α.Δ.510. "Εξουσίαγιατηνπαραχώρηση τηςαιτούμενηςάδειας 25 παρέχει στοΔικαστήριο ηΔιάταξη 35, θεσμός 4* των Κανόνων Πολιτικής Δικονομίας. Ηεξουσία αυτήείναι διακριτικήςμορφήςκαιοιαρχέςπουδιέπουντηνάσκη ση της αποτέλεσαν συχνά αντικείμενο εξέτασης *"35
(4).Theappellant may, byhisnotice, appealfromthe whole orany 30 part of anyjudgment or order, andthenotice shall state whether the wholeorpart only of thejudgment or orderis complained of,andinthe latter caseshallspecify suchpart. Thenotice shallalso state allthe grounds of appeal andset forth fully the reasonsrelied uponfor the groundsstated. Any notice ofappeal may be amendedatanytimeasthe 35 CourtofAppealmaythink fit." 544 1 ΑΛΛ. 5 10 Βρυωνίόης ΧΛ. ν. Μ. ΚλεάνθουςΛτό. ΧΛ. Πογιατζής, Δ. και καθορισμού σε αρκετές υποθέσεις περιλαμβανομέ νων των υποθέσεων 1) Βασσιάδης ν. Α/φοί Μιχαηλίδη
(1973)1 Α.Α.Δ. 80, 2) Γενικός Εισαγγελέας της Δημο κρατίας (Νο.1) ν. Ανταμσα Ατδ
(1975)1Α.Α.Δ. 8,και 3) SaintNicolasShipping Co. Ltd. v.Nissho-Iwai Co. Ltd.
(1984)1 Α.Α.Δ. 604. Ανασκόπηση των αρχών αυτών έγινε σε τρεις πρόσφατες αποφάσεις του Δικαστηρίου στις υποθέσεις 1) Ελένη Μ. Τσιαμαντά ν. Μαρία Μ. Τσιαμαντά
(1989)1 Α.ΑΑ(Α) 230,2)Χρίστος Αύρατζη ν. Λοιίκα Χαραλάμπους και άλλον
(1989)1Α.Α.Δ.(Ε) 193 και 3) Μιχαήλ Δημητρίου ν. Παναγιώτας Ιωακείμ και άλλί?ς
(1989)1Α.ΑΑ(Ε)
- Προσδιορίζοντας πολύ συνοπτικά τις αρχές αυτές θαλέγαμε ότι- 15 20 25 30 35 (α)Παρά το γεγονός ότι κάτωαπότηΔιάταξη35,θ. 4 το Δικαστήριο έχει εξουσία να επιτρέψει τροποποίη ση της Ειδοποίησης Εφέσεως σε οποιοδήποτε στάδιο της έφεσης, ηφειδώ μετην οποίατο Δικαστήριο πρέπει να ασκεί την εξουσία αυτή σε όλες τις περιπτώσεις γίνεται μεγαλύτερη στις περιπτώσεις που η αίτηση για τροποποίηση υποβάλλεται στο στάδιο της ακρόασης της έφεσης. (β)Παρά το γεγονός ότι την άσκησητηςδιακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου πάνωστο προκείμενο θέμα πρέπει να χαρακτηρίζεισεβασμός στις χρονικές προθε σμίες που καθορίζονται στους Κανόνες Πολιτικής Δι κονομίας, το Δικαστήριο ασκεί την εξουσία του υπέρ της τροποποίησης ανπεισθεί απόταγεγονότα της συγ κεκριμένης υπόθεσης που περιέχονται στην ένορκηδήλωσηπου συνοδεύει την αίτησηότι πρέπει να επιτρέψει την αιτούμενη τροποποίηση. Το βάρος της απόδειξης επί του προκειμένου βρίσκεται στους ώμους του αιτητή. (γ) Ηένορκη δήλωση του αιτητήπρέπει να περιέχει γεγονότα που να δικαιολογούν την καθυστέρηση στην 545 Πογιατζής, Δ. Βρυωνίόηςκ.α. ν. Μ. ΚλεάνθουςΛτ
- ΧΛ.
(1990)υποβολήτηςαίτησης. (δ)ΚατάκανόνατοΔικαστήριοαρνείταιτροποποίη σητης Ειδοποίησης Εφέσεως αναυτήσυνεπάγεταιτην προσθήκηνέωνλόγων εφέσεως οιοποίοιδιευρύνουνσε μεγάλοβαθμό την υπάρχουσαβάση τηςέφεσης, ιδιαίτεραστοστάδιοτηςακρόασηςτηςέφεσης. 5 (ε) Οι πιο πάνω αρχές καθοδηγούν αλλά δεν στε ρούν απότο Δικαστήριο τηδυνατότητανα ασκήσει τη δικήτου κρίση και είτεναεπιτρέψει είτενααπορρίψει τησυγκεκριμένη τροποποίησηλαμβάνονταςυπόψηκαι 10 συνεκτιμώντας όλα τα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης." Εξετάζοντας τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης κάτωαπότο φωςτων πιοπάνωαρχών, σημειώνουμε ότι, εφόσονταπρακτικά ήτανέτοιμακαιπαραλήφθηκανπολύ 15 πριν την υποβολή της αίτησης, η μεγάλη καθυστέρηση στην καταχώρηση της αίτησης που διάρκεσε συνολικά δυόμισι περίπουχρόνιαπαραμένειχωρίςοποιαδήποτε δι καιολογίαηοποίαναπεριέχεταιστηνένορκηδήλωσητων αιτητών. Σημειώνουμε ακόμαότι μετονπροτεινόμενο νέο 20 λόγο εφέσεως διευρύνεται σε μεγάλο βαθμό η βάση της έφεσης στο στάδιο μάλισταπουέχει ήδη αρχίσει η ακρόα σητης ηοποίαδιακόπηκεγιατοσκοπότηςυποβολήςτης αίτησης. Το τελικό συμπέρασμα στο οποίο έχουμε κατα λήξει κάτω από τις παρούσες περιστάσεις είναι ότι οι 25 εφεσείοντες-αιτητές απότυχαννα μας ικανοποιήσουν ότι συντρέχουν λόγοι άσκησης της διακριτικήςμας εξουσίας υπέρτηςαιτούμενηςτροποποίησης. Η αίτηση, ως εκ τούτου, απορρίπτεται με έξοδα σε βάροςτων εφεσειόντων-αιτητών. Αίτησηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 546 30