1Α.ΑΛ. 19 Ιουλίου,1990 [ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝΑΙΤΗΣΗ TOY GRAHAM HARTMAN, ΕΝΑΓΟΝΤΑ ΣΤΗΝΥΠ' ΑΡ889/90ΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙ ΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΑΦΟΥ ΓΙΑ ΑΔΕΙΑ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΤΟΣ CERTIORARI, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Η/ΚΑΙ ΔΙΑ ΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΑΦΟΥ ΠΟΥ ΕΞΕ ΔΩΣΕΟΔΙΚΑΣΤΗΣΚ. ΚΟΡΦΙΩΤΗΣΤΗΝ 11.7.90ΣΤΗΝΥΠ' ΑΡ. 889/90ΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΑΦΟΥ. (Υπόθεση Αρ. 112/90). Προνομιακά Διατάγματα — Certiorari — Νομική πλάνη έκδηλη στα πρακτικά. Προσωρινά Διατάγματα — Διάταγμα τύπον Mareva — Έκτακτο μέτρο δραστικής εμβέλειας,πον επιβάλλει στο Δικαστήριο πον το εκδίδει ήδιατάσσει την παράταση τον να λάβει νπό-ψη αν οιδοθεί σες εγγυήσεις έχονν αντίκρυσμα. Προσωρινά Διατάγματα — Διάταγμα τύπον Mareva —Αναβολή της ακροάσεως Αιτήσεως για έκδοση τον διατάγματος, πον είχεν προηγονμένως εκδοθεί ex parte,παρά την ένσταση των εναγομέ νων, αλλά με όρο αυξήσεωςτης εγγυήσεως — Επειδή από τα πρα κτικά δεν προκύπτει έκδηλη νομική πλάνη, ηΑίτηση για άδεια κα ταχωρήσεως Αιτήσεως Certiorariαπορρίφθηκε. Ο Αιτητής επέτυχε με ex parte Αίτηση έκδοσηδιατάγματος Mareva, που εδέσμευσε τραπεζικό λογαριασμό του εναγομένου 2 στην εναγομένη επίσης Τράπεζα ύψους ΛΚ 20.000.000. ΤοΔικα στήριο καθόρισετούψος τηςεγγυήσεως στις ΛΚ 5.000. Κατά την ημέρανεπιστροφήςτουδιατάγματος καιακροάσεως τηςσχετικής Αιτήσεως, κατάτης οποίαςστο μεταξύοι εναγόμενοι 1 και2 είχανυποβάλει ένσταση,ο ενάγωνεζήτησε αναβολήν,αλλά το αίτηματούτοαπερρίφθη. Κατά την νέαν ημέρανακροάσεως,ο ενάγων εζήτησε αναβολήν και αυτήν την φοράν το αίτημα έγινε δεκτό, υπό τον όρο, όμως, της αυξήσεως της εγγυήσεως από ΛΚ 5.000σε ΛΚ 200.000. Ο Ενάγωνκαταχώρησετηνπαρούσα Αίτηση για Αδεια καταχωρήσεως Αιτήσεως προς έκδοση Certiorari για ακύρωσητου εν λόγω όρου,επικαλούμενοςνομικήν πλάνηέκδηλη στα πρακτικάκαι συγκεκριμένα ότι δεν υπήρχε "εύλογη αιτία" εν τηέννοιατουάρθρου32
(2)τουΠερίΔικαστηρίων Νόμου14/1960 587
(1990)Ηartmaη και ότι το Δικαστήριο ενήργησε αυτεπάγγελτα,χωρίς ναδώσει την ευκαιρίαν στον ενάγοντα ναακουσθεί επί του θέματοςτηςτροπο ποιήσεως της εγγυήσεως. Το Ανώτατο Δικαστήριο,αφούδιεπίστωσε ότι απόταπρακτι κά προκύπτει ότι το θέματης εγγυήσεως είχεν θιγεί απότους ενα- 5 γομένους, απέρριψε, ενόψει των νομικών αρχών, που φαίνονται στα πιο πάνω περιληπτικά σημίίωματα, την Αίτηση για παροχή Αδείας καταχωρήσεωςΑιτήσεωςπροςέκδοση Certiorari. ΗΑίτηση απορρίπτεται. Αναφερόμενες υποθέσεις: 10 R..v. NatBellLiquors Ltd. [1922]A.C 128· R. v. Agricultural LandTribunal ex parte Bracey[i960]2 All EJt. 518,
- Αίτηση. Αίτησηγια άδειακαταχώρησης διατάγματοςcertiorari αναφορικά μετηνενδιάμεση απόφασηκαι/ή διάταγματου Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφουστην υπόθεση Αρ. 889/ 90ημερ. 11.7.
- ^ Ν. Παπαενσταθίον, για τοναιτητή. Cur. adv. vult. 20 ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ. ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση.Οαι-' τητής, που είναι ενάγων στην υπ' αρ. 889/90αγωγή του ΕπαρχιακούΔικαστηρίουΠάφου,ζητάάδειανα αποταθεί για διάταγμαcertiorari. Αυτό που επιδιώκει είναι ηακύ ρωση ενδιάμεσης απόφασης του δικαστηρίου της Πάφου 25 ημερομηνίας 11ης τρέχοντος μήνα που αφοράτην εκ μέ ρους του αιτητή παροχήηακριβέστερα αύξηση εγγύησης σε συνάρτηση με προσωρινό διάταγμα.Τούτο εκδόθηκε ύστερα από σχετικό δικονομικό διάβηματου αιτητήυπό συνθήκες που θα περιγράψω αμέσως μετά. θα πρόσθετα 30 ότι η παράθεση του ιστορικού,σε όση έκτασηφυσικάκρί νεται απαραίτητο,θασυντελέσεικαιστησαφέστερηαντί ληψη της φύσης του αντικειμένου αυτής της αίτησης ως καιτηςπροέλευσης του. 588 1 ΑΛΛ. Hartman Νικήτας,Δ. Ηαγωγήκατατέθηκεστις 11/5/
- Οενάγων κατάγεται από τη Νότια Αφρική. Η αξίωση του είναι για £20 εκ. στερλίνες και εδράζεται σε πολλαπλή νομική βάση που διατυπώνεται στο κλητήριο ένταλμασωρευτικά ή διαζευ5 κτικά.Το τεράστιο αυτόχρηματικόποσό ο ενάγων απαι τεί απότους τρεις εναγομένους στην αγωγήσαν χρήματα πουλήφθηκανγιαλογαριασμό ή γιαχρήσητου,γιαπαρά βασησυμφωνίας ήπαράβασητων όρων καταπιστεύματος ως καιγιααδικαιολόγητοπλουτισμό. Ακόμη διεκδικεί το 10 παραπάνωποσό απότους εναγομένους 1 και2ωςαποζη μίωσηγια απάτηπου διέπραξανσε βάροςτου. Παράλλη λαη θεραπεία πουζητάοαιτητής(στον οποίοχάρη ευκο λίας θααναφέρομαικαι ως ενάγοντα)συμπληρώνεται με απαίτησηπουστρέφεταικατάτηςΤράπεζας Κύπρου, ενα15 γομένης 3,γιαπαροχήή λήψη λογαριασμού σχετικά μετο ποσό πουαποτελεί το αντικείμενο της αγωγής.Αυτόβρί σκεται, ομολογουμένως, σε αριθμημένο λογαριασμό στο όνομα του εναγομένου 2 σε κατάστημα της εναγόμενης ΤράπεζαςστηνΠάφο. 20 Τοδιάταγματύπουmareva,πουεξέδωσετοδικαστήριο τηνημέρακαταχώρησηςτηςαγωγής,παγοποίησετολογα ριασμό μέχρι τις 30/5/90για να έχουν οι εναγόμενοι την ευκαιρίαναδείξουν λόγογιατί ναμηνπαραταθείη ισχύς του μέχρι τηνπεράτωσητηςαγωγής.Χορηγώντας το διά25 τάγμα,πόυ επηρεάζει ολόκληρο το ποσό, το δικαστήριο διέταξε την κατάθεση εγγύησης για £5,000, όρο με τον οποίοοενάγωνπροφανώς συμμορφώθηκε. Οι εναγόμενοι - ο καθένας απότην σκοπιά του -αμφισβήτησαν έντονα οποιοδήποτεδικαίωματου ενάγονταστο ποσό του λογα30 ριασμού και συνακόλουθα την έκδοση διατάγματος προ βάλλονταςπληθώραλόγων γιαακύρωσητουστις ένορκες δηλώσεις μετις οποίες υποστήριξαν την ένσταση τους. Η ακρόαση προγραμματίστηκε για τις 11 τρέχοντος, αλλά προηγουμένως στις 2/7 ο ενάγωνζήτησε με έγγραφηαίτη35 σηαναβολήγια τους λόγους πουανέπτυξεσε αυτή. Αφού άκουσε και τις δύο πλευρές το δικαστήριο,αποδεχόμενο τηναντίθετηεισήγηση των εναγομένων,απέρριψετοαίτη μα.Ηαπόφασητουδικαστηρίου,πουδόθηκεστις 9/7,επι συνάφθηκεσαντεκμ. Θστην ένορκηδήλωση που υποστη589 Νικήτας,Δ. Ηart man
(1990)ρίζει την υπόκρίση αίτηση.Σταματώ για να διευκρινίσω ότι η ιστορικήβάσητηςυπόθεσης,όπωςτηνεκθέτω,συνά γεται απότο φάσμαόλου τουυλικού πουτέθηκεστηδιά θεσημουαπότοναιτητή. Στομεταξύτον Ιούνιοτου 1990 σημειώθηκε μιάεξέλι- 5 ξη που μπορεί νααναφερθείεδώ.Συγκεκριμένα στις 26/6 δύο αλλοδαπές εταιρείες από την Ιρλανδία άσκησαν αγωγή στο ίδιο δικαστήριο, που φέρει αριθμό 1194/90, διεκδικώντας επίσης την κυριότητατων χρημάτων.Στρέ φεταικατά έξη εναγομένων. Μεταξύαυτώνείναι οι τρείς 10 εναγόμενοι της αγωγής 889/
- Για να συμπληρώσω στο θέμα αυτό αναφέρωπως το παραπάνω ποσό δεσμεύτηκε με διάταγμα τύπουmarevaαφούκατατέθηκεαπότιςενά γουσες εταιρείες τραπεζικήεγγύησηύψους£200,
- ΗάρνησητουδικαστηρίουΠάφουνααποδεχθείτοαί- ^ τημααναβολήςείναιεπίδικοθέμασεάλληχωριστήαίτηση στο Ανώτατο Δικαστήριο (105/90) που αποσκοπεί στην παραχώρησηδιαταγμάτων certiorari καιmandamus. Η αί τησηαυτήγιαλήψη τηςαπαιτούμενηςάδειας,πουχειρίζε ται άλλο μέλος του δικαστηρίου,ορίστηκε στις 10/7 αλλά 20 αναβλήθηκεστις 13για ναπροσκομιστεί ηπροσβαλλόμε νηαπόφασητης 9/7συνταγμένη μετονπροσήκοντατρόπο όπως προβλέπουν οι σχετικοί θεσμοί. Δεν γνωρίζω τη τύχητουμέτρου εκείνου.Αλλωστεδενέχεισημασίαεκτός για να διαφανεί η αλληλουχία των γεγονότων. Ότι έχει 25 σημασίαείναιπωςτηνημέρατηςδίκηςστις 11/7ο δικηγό ρος των εναγόντων, αφούκατατόπισετο δικαστήριογια την έναρξη της διαδικασίαςστο Ανώτατο Δικαστήριο με την αίτηση 105/90,ανανέωσε το αίτημα του γιααναβολή της δίκης που αφορά το διάταγμαπου χορηγήθηκε στις 30 11/6/
- Η νέα απόφασητου δικαστηρίου τεκ. 1, που δόθηκε αυθημερόν, εκτείνεται σε πέντε σελίδες. Όπως προκύπτει από το ίδιο το κείμενο της απόφασης,παρά τηναντίθετη και σθεναρή θαέλεγα στάση που τήρησαν οι εναγόμενοι, 35 το δικαστήριοπαραχώρησεαυτήτηφοράτηναναβολή με ταθέτοντας την ακρόαση στις 16 του επόμενου μήνα.Η 590 1 ΑΛΛ. 5 Hartman Νικήτας,Δ. νέα κρίση του δικαστηρίου είχεσανκύριο αιτιολογικό της έρεισμα την αίτηση 105/90, που βρισκόταν ακόμη σε εκ κρεμότητα, όπως και κάποιαπαρατήρησηπου έγινε από το Ανώτατο Δικαστήριο στις 10/7 σχετιζόμενη με την αναβολή. Φυσικά οι λόγοι για τους οποίους το πρωτόδικο δικα στήριο ανέβαλε την ακρόασηδεν αποτελούν επίδικοθέμα.. στην κρινόμενη υπόθεση. Όμως αποδεχόμενο το αίτημα; το δικαστήριο έκρινε ότι η αρχική εγγύηση των £5,000' 10 έπρεπε να αντικατασταθείμε τραπεζικήεγγύηση £200;000" τάσσοντας προθεσμία 10 ημερών για τον σκοπό αυτό/η, οποία εκπνέει την 21η τρέχοντος. Είναιαυτότο μέροςτης απόφασηςπουπροσβάλλει ο αιτητήςζητώνταςτην αναθε ώρησηκαιακύρωσητου.Το μεταφέρωεδώαυτούσιο: 15 20 25 "Έχοντας υπόψη την πρόνοια του άρθρου 32 τηςπα ραγράφου 2 ηοποίαλέγει ότι οιονδήποτεπαρεμπίπτον διάταγμα εκδοθέν σύμφωνα με το εδάφιο 1δύναταινα εκδοθεί υπότέτοιους όρους καιπροϋποθέσεις ως το δ ι καστήριο θεωρεί δίκαιοκαιτο δικαστήριο δύναται καθ' οιονδήποτε χρόνο επί τη αποδείξει ευλόγου αιτίας να ακυρώσει ήτροποποιήσει οιονδήποτε τέτοιοδιάταγμα, ευρίσκω ότι η εγγύηση των £5,000 την οποίαδιάταξα όπως καταβάλει ο ενάγοντας δεν είναι αρκετή. Έχο ντας υπόψη την εξέλιξητης υπόθεσης, για τους λόγους αυτούς τροποποιώτο διάταγμα και διατάσσωτον ενά γοντα όπως καταθέσει εντός 10 ημερών .από σήμερα τραπεζικήεγγύηση για τοποσότων£200,000." Οι λόγοι που προβάλλονται για τη μερική ακύρωση της απόφασης, όπως τους ανέπτυξε σύντομα ενώπιον μου 30 ο δικηγόρος του αιτητή, είναι οι ακόλουθοι: Ηαπόφαση παραβιάζει έκδηλα τη διάταξητου άρθρου 32
(2)του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60 και σε σημείο που φανερώνει υπέρβασηεξουσίας. Ηεισήγησηείναι ότι δενυπήρχε εύλο γη αιτία, που αποτελεί προϋπόθεση σύμφωνα με τηνπα35 ραπάνωνομοθετική πρόνοια,για μεταβολή των όρων εγ γύησης. Εξάλλου ούτε οι ίδιοι οι αντίδικοι του ήγειραν τέτοιο ζήτημα. Ηενέργεια του δικαστηρίου ήταναυτεπάγ591 ( Νικήτας, Δ. Ηartman
(1990)γελτη χωρίς μάλιστα ναακουστεί οποιοσδήποτεδιάδικος ως προς την αναγκαιότητα του μέτρου. Το δικαστήριο στέρησε τοναιτητήτου δικαιώματος ακρόασης κατά πα ράβαση συνταγματικής διάταξης δηλαδή τουάρθρου 30 και ειδικότερα τηςπαραγρ. 3(β). Συγχρόνως σημειώθηκε 5 παραβίαση των αρχών της φυσικής δικαιοσύνης πουδιέ πειτοδικαιϊκό μαςσύστημα. Είναι εμπεδωμένη άποψη στηνομολογία ότι δενχωρεί ένταλμα certiorari γιατηνακύρωση πρωτόδικης απόφα σης έστωκαιλανθασμένης εκτόςστηνπερίπτωσηπουαπό 10 το ίδιο το πρακτικό συνάγεται νομική πλάνη. Certiorari είναι το ένδικο μέσογιατον έλεγχο νομιμότητας τηςαπό φασης. Ηορθότητα της όμως κρίνεται μόνο σταπλαίσια αναθεώρησηςαπότοΕφετείο.Τη διάκρισηεπισημαίνειεύ στοχα ο Basu "Commentary ontheConstitution of India" 15 3ος τόμος,σελ. 583: "While appeal is a remedy for correcting an erroneous decision (whether onfact oronlaw),thewritof certiorari does notissue to correct a mere erroneous decision or irregularityin procedure except wheretheerror isoneof 20 law which is apparent on the face of the record orit constitutes adenial ofnaturaljustice." Χρήσιμηαναφορά μπορεί ναγίνει καιστιςαποφάσεις R. v. Nat Bell LiquorsLtd. [1922] A.C. 128 και R. ν Agricultural Land Tribunal ex parteBracey[1960] 2 All 25 E.R.518,
- Πρέπει να έχει κανείς υπόψη ότιο όρος "πρακτικό" (record) που χρησιμοποιείται εδώ σημαίνει κατά κανόνα το κείμενο της προσβαλλόμενης απόφασηςκαιοτιδήποτε άλλο που με ρητή αναφορά ενσωματώνεται σε αυτό. 30 Halsbury's Laws4η έκδοση, παραγρ.84σελ.107.Στιςπερι πτώσεις όμως που επιζητείται ηακύρωσηγιατη μη τήρη ση των αρχώντης φυσικήςδικαιοσύνης καικατάμείζονα λόγο γιακαταστρατήγησηρητής συνταγματικήςεπιταγής, ηδεπλάνηδεν είναι φανερήαπότοπρακτικόαπευθείας, 35 είναι δυνατόναγίνει χρήσηεξωγενούςμαρτυρίας. 592 1 ΑΛΛ. Hartman Νικήτας, Δ. Ας ξαναγυρίσουμε όμως στα περιστατικάτηςκρινόμε νηςυπόθεσης.Οισχυρισμός ότι δενζητήθηκε αναθεώρηση της αρχικήςεγγύησης ήότι οαιτητήςστερήθηκε του συν ταγματικού δικαιώματος ακρόασης δεν υποστηρίζεται 5 είτε από το πρακτικό, δηλαδή, την απόφαση ή από το άλλο υλικό που έχει προσκομιστεί. Γεγονός είναι ότι οι εναγόμενοι κατά τη συζήτηση της δεύτερης αίτησης για αναβολήέθιξαν θέμα ανεπάρκειαςτης εγγύησης. Συνοψί ζονταςτιςθέσειςτωνεναγομένων στησελ. 3τηςπροσβαλ10 λόμενης απόφασηςοπρωτόδικοςδικαστής αναφέρει: 15 "Εκκρεμεί ενώπιον του Δικαστηρίου αυτούαπό δι μήνουέναπροσωρινόδιάταγμαγιαΛΚ £20,000,
- Οι πελάτες του ζημιώνουν σύμφωνα με ένορκη δήλωση τους £1,000,000στερλίνες το μήνα. Ητεθείσα εγγύηση £5,000δενείναι ικανοποιητική." Είναι επίσης γεγονός ότι οεναγόμενος 1,στην ένορκη δήλωση τουημερ.31/5/90 (τεκμ.Δ),πουκαταχωρήθηκεσε αντίκρουση των ισχυρισμών του ενάγοντα για*τη λήψη τουδιατάγματος mareva, κάμνει σχετικά εκτενήαναφορά 20 στο ζήτημαπαραθέτονταςκαικάποια στοιχεία γιανα κα ταλήξει ότι η παρασχεθείσα εγγύηση δεν ικανοποιεί(πα ράγραφος25). Μεταγενέστερα με την ευκαιρίατηςδεύτε ρης αίτησης για αναβολήη εγγυοδοσία επανέρχεται στο προσκήνιο. Ο εναγόμενος 2 στην ένορκη του δήλωση 25 (τεκμ.ζ)λέγειστην ουσίαότι ενόψει τωνζημιών που υφί στανται οι εναγόμενοι το μέγεθος και είδος της εγγύησης δεν έχει πρακτικήαξία αν τελικά κριθεί ότι το διάταγμα είναι αδικαιολόγητο. Θαμπορούσαναπροσθέσω ότι οι εναγόμενοι στη μαρ30 τυρίατους- καιεννοώ τις ένορκεςδηλώσεις -συσχέτισαν ως ένα βαθμότην εγγύηση με την κατάστασητου ενάγο ντα. Συγκεκριμένα ισχυρίστηκαν (επισυνάπτοναςκαιδιά φορα σχετικά έγγραφα) ότι ο ενάγων έχει κηρυχθεί σε πτώχευσηστηχώρατουκαιζήτησαναύξησητης εγγύησης 35 σε £10 εκ. στερλίνες. Πρέπει πάντως να τονιστεί ότι το mareva είναι απότη φύση του έκτακτο μέτρο δραστικής εμβέλειας που επιβάλλει την υποχρέωση στο δικαστήριο 593 Νικήτας,Δ. Ηartman
(1990)πουτο εκδίδει ήδιατάζειτησυνέχιση τουναλάβειυπόψη αν οι δοθείσες εγγυήσεις έχουν αντίκρυσμα. Gee & Andrews "Mareva Injunctions: LawandPractice" υπότον τίτλο "Fortification of theUndertaking" στησελ. 60. Από ότι προηγήθηκε είναι φανερόότι τοζήτημαεγει- 5 ρόταν από τους εναγομένους σε κάθε δυνατήευκαιρία, πράγμα πουγνώριζε οαιτητήςήοι δικηγόροι του.Χωρίς να αποφαίνομαι για την ορθότητατης απόφασηςμπορώ με βάση τα στοιχεία που προκύπτουν απότηναπόφαση (τεκ. Ι ) να παρατηρήσωότι η διαφοροποίησητης εγγύη- 10 σηςδενέγινεχωρίςλογικήαιτία,όπωςισχυρίζεταιοαιτητής. Με άλλα λόγια δεν προκύπτει νομική πλάνη απότο κείμενο τηςαπόφασηςέχονταςυπόψηκαιταστοιχείαστα οποία παραπέμπει. Και ασφαλώς το θέμα της αναβολής δεν ήταν άσχετο αλλά άρρηκτα συνυφασμένο με τους 15 όρους συνέχισης του διατάγματος.Περαιτέρω ο ισχυρι σμός ότι το δικαστήριο αποστέρησε τον αιτητήτου δικαι ώματος ακρόασης παρέμεινε αναπόδεικτος.Συνεπώςδεν τεκμηριώνεται εκ πρώτης όψεως υπόθεση για χορήγηση άδειας. 20 Μεβάση ό,τι προεκτέθηκεη αίτησηδενμπορείναγίνει αποδεκτή.Απορρίπτεται. Αίτησηαπορρίπτεται. 594