(1990)29Αυγούστου,1990 [ΚΟΥΡΡΗΣ,ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/στές] ΕΛΕΝΑ Ε.ΦΡΑΓΚΟΥΔΗ,ΑΝΗΛΙΚΗ,ΜΕΣΩΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ ΤΗΣΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΚΗΔΕΜΟΝΑΕΥΑΓΟΡΑ ΦΡΑΓΚΟΥΔΗ , Εφεσείουσα-Ενάγουσα, ν. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ, Εφεσίβλητον-Εναγόμενον, (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 7658). Αποζημιώσεις — Γενικές αποζημιώσεις για προσωπικές βλάβες — Κορίτσι ηλικίας 5 ετών, δραστήριο προ τον ατυχήματος — Διάσειση με πολλαπλές σοβαρές εκχυμώσεις στο μάγουλο και αι μορραγία, απώλεια δύο δοντιών και κάταγμα αριστερών οστών προσώπου — Συρραφή χειλέων — Πάρεσηστην αριστερή πλευρά 5 του προσώπου — Συρίγγιο — Δακρύρροια αριστερού οφθαλμού — Μόνιμη δυσμορφία και σπαστικός συνεργισμός — Πιθανότητα μελλοντικής εγχειρίσεως προς διόρθωση τον δακρυ'ϊκού πόρον — Πιθανολογούμενος επηρεασμός κοινωνικής και επαγγελματικής ζωής — Συνεχιζόμενα ψυχολογικά προβλήματα — Μεταβολή της 10 σεφοβισμένο παιδί,που δενθέλειεπικοινωνία και αποφεύγει τους άλλους — Αποζημιώσεις μεβάση τηνCoanertoa v.Ellis(Kemp & Kemp ) ΑΚ. 12.000, συμπεριλαμβανομένων ΑΚ.2.0Ο0, για μελλο ντική εγχείριση, πλέον £κ5ι«^ςαποζημιώσεις — Παρούσα περίπτω ση σοβαρότερα Conneiton v. Ellis —Αύξηση ποσού σεΑΚ.10.000 15 για δυσμορφία, ΛΚ.9.000 για τις δυσμενείς επιπτώσεις στην ζωή της από τα ψυχολογικά προβλήματα, ΑΚ.6.000 για τις τεράστιες δυσκολίες στην ανεύρεση εργασίας και ΑΚ.2.000 για μελλοντική εγχείριση. Έφεση — Αποζημιώσεις — Γενικές αποζημιώσεις για προσωπικές βλάβες — Αρχές, πον διέπουν επέμβαση τουΕφετείου. 20 Το μοναδικόεπίδικοθέμαστην παρούσα υπόθεσηήταν οκα θορισμόςτουποσούτων ΓενικώνΑποζημιώσεωνγιατις προσωπι κέςβλάβες,πουείχευποστείηΕφεσείουσα,συνεπείααμελείαςτου Εφεσίβλητου. Οι προσωπικέςβλάβες περιγράφονται επαρκώς στο 25 πιο πάνω σημείωμα,από τοοποίοκαιπροκύπτει τούψοςτωνΓε νικών Αποζημιώσεων,πουτοΕφετείοεντέλει επεδίκασε. Η Έφεσηεπιτυγχάνει μεέξοδα? 648 1 ΑΛΛ. Φραγκούδην.Αυξεντίου Αναφερόμενεςυποθέσεις: Connerton v. Ellis-Kemp & Kemp, Thequantum of Damages, 4η έκδοση,para. 3-914, σελ. 39075 Ioannouv.JohnVincentPetersoaHoward
(1966)1CLJi. 45. Έφεση. Έφεση από ενάγοντα στην υπόθεση 3899/82 κατάτης απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (Χρυ10 σοστομής, Π.Ε.Δ.) που δόθηκε στις 30 Απριλίου, 1988 (Αρ. Αγωγών 3899/82και 3897/82)με την οποίατο ποσό των£13,106.Γεπιδικάστηκεστην ενάγουσα σαν αποζημίω σηγιασωματικές βλάβεςπουυπέστη σε τροχαίοδυστύχη μα. Ρ.Μιχαηλίδης, για τηνεφεσείονσα-ενάγουσα. 15 Χρ. Χρύσανθου, για τονεφεσίβλητο-εναγόμενο. . Ο ενάγων στην υπόθεση3897/82 παρουσιάσθη αντοπροσοχζα)ς. _. ~- --- Cur. adv. vult. 20 - ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ. ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση.Η έφεση έχει ως αντικείμενο το ποσό των αποζημιώσεων το οποίο επιδίκασε το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λεμεσούστην εφεσείουσα για σωματικές βλάβες που υπέστη σε τροχαίο ατύχημα. 25 Ηεφεσείουσα στις 1/1/82 ήτανεπιβάτηςστοαυτοκίνη το υπ'αριθμό εγγραφής JG14,το οποίο οδηγούσε ο,πατέρας της κατά.μήκοςτουδρόμου Πλατρών-Λεμεσού.με κα τεύθυνσηπροςτηΛεμεσό. Οεφεσίβλητος ενώοδηγούσε το αυτοκίνητο του υπ' αριθμό εγγραφής ΗΥ105 κατά μήκος 3Q του ίδιου δρόμου,με κατεύθυνση τηΛεμεσό, παρεξέκλινε της πορείας του με αποτέλεσμα να εισέλθει στη δεξιά πλευρά του δρόμου και να αποκόψει την κανονική και ελεύθερη πορεία του αυτοκινήτου, υπ' αριθμό εγγραφής 649 Κονρρης, Δ. ΦραγκοΰΑην.Αυξεντίου
(1990)JG14,κατάτη στιγμή που έκανε σήμακαι προσπερνούσε το αυτοκίνητο του εφεσίβλητου. Ως εκ τούτου,ο οδηγός του JG14, στο οποίο ήταν επιβάτης η εφεσείουσα, στην προσπάθεια του νααποφύγειτησύγκρουση,παρεξέκλινε της πορείας του, με αποτέλεσμα το αυτοκίνητονα φύγει 5 από το δρόμοκαιναανατραπεί.Ως αποτέλεσματουατυ χήματος,ηεφεσείουσαυπέστησωματικέςβλάβεςκαι μετα φέρθηκεστοΝοσοκομείοΛεμεσού. Ηευθύνημεταξύτων δύοοδηγώνείχεσυμφωνηθεί ότι ο εφεσίβλητος έφερε ευθύνη 2/3 και ο πατέραςτης εφε- 10 σείουσας, οδηγός του JG14 ευθυνότανκατά 1/3.Συνεπώς το μόνο θέμα που είχε να εκδικάσει το πρωτόδικο Δικα στήριοήταντοποσότωναποζημιώσεωνπουεδικαιούτο η εφεσείουσα. Τηνημέρατουατυχήματος,ηεφεσείουσα ήταν περίπου 5 ετών. Όταν μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο, εξετάστηκε από τον ΕιδικόΧειρούργοΑνδρέα Ξερό,πουδιαπίστωσε ότι η εφεσίβλητη υπέστη εγκεφαλική διάσειση με πολλα πλές εκχυμώσεις στο μάγουλοκαιαιμορραγία.Το μάγου λο και τα χείλη είχαν τραυματιστεί βαρειά,με κομμάτια 20 σάρκας να κρέμμονται και να αιμορραγούν. Έχασε δύο δόντια και είχε κάταγματων αριστερών οστών τουπρο σώπου. Τη συνέρραψε και δημιούργησε νέα χείλη. Την έβδομη μέρα, διαπίστωσε πάρεση στην αριστερήπλευρά του προσώπουκαιεμφανίστηκε,επίσης,συρίγγιο. Ηεφε- 25 σείουσα απολύθηκε από το Νοσοκομείο στις 12/1/82 με πάρεσητουπροσώπου,συρίγγιο καιδυσμορφίατου προ σώπουπουπροκλήθηκεαπότις ουλές. Ωςαποτέλεσματωντραυμάτωναπότοτροχαίο ατύχη μα, ηεφεσείουσα υπέστη δακρύρροιατου αριστερού μα- ^0 τιούκαιείχεψυχολογικά προβλήματα πουεξακολουθούν ναυπάρχουν. Κατά τηδιάρκειατης δίκης, κατέθεσανεκ μέρουςτης εφεσείουσας έξι ιατροί και εκ μέρους του εφεσίβλητου άλλοι πέντε.Επίσης εκ μέρουςτηςεφεσείουσας κατατέθη- 35 κανδύοΙατρικάΠιστοποιητικά Άγγλων Ιατρών,πουεξέ650 1 Α.ΛΛ. Φραγχονδη ν.Αυξεντίου Κοΰρρης,Δ. τασαντηνεφεσείουσα τονΑύγουστο του1984. 5 ΟπρωτόδικοςΔικαστήςαποδέχτηκετη μαρτυρίαόλων των ιατρών πουκατάθεσαν εκ μέρους της εφεσείουσας, δηλώνοντας ταυτόχροναότιδεδιέφερε πολύ η μαρτυρία των ιατρώντουεφεσίβλητου απότημαρτυρίατωνιατρών τηςεφεσείουσας. Τα ευρήματατου πρωτόδικουΔικαστή,είναι ταεξής: (σεπρόχειρη μετάφραση) • 10 15 20 25 30 "Υπό τοφωςτηςμαρτυρίας, όπως τηνέχω αποδεχθεί, βρίσκω ότιηΈλενα·υπέστη τιςβλάβες πουπερί γραψεοιατρόςΞερός στην έκθεσητουκαιπαρόλοπου υπήρξε καλυτέρευση, εντούτοις το πρόσωπο της Έλενας έχει έντονη δυσμορφία τόσον από τις έντονες ουλές,καθώςεπίσηςκαιαπότηβλάβη τουπροσωπικού νεύρου,τοοποίο προκάλεσε δυσμορφίαστοπρόσωπο της καισπαστικό συνεργισμό, συμπτώματα ταοποία θα είναι μόνιμα. Ηδακρύρροια καιτο κλείσιμο των • βλεφάρων θα καλυτερεύσουν, αλλά είναι πιθανό ότι μπορεί ναχρειασθεί ναυποβληθεί σε εγχείριση για να διορθωθεί οδακρυϊκός πόρος (lacrimal duct).Ωςαπο τέλεσμα τωντραυμάτωντηςη Έλεναέχειεπίσηςεπηρε ασθεί ψυχολογικά καιαυτήησοβαρή ψυχολογικήτης κατάσταση, θα καλυτερεύσει με τη βελτίωση των ουλών, αλλά ένας πρέπει ναέχει υπόψητου ότιαυτές οι ουλές ουδέποτε θαεξαφανιστούν καιτο τελευταίο στάδιο τηςεγχειρίσεως θαγίνει μετά απόαρκετάχρό νια που σημαίνει ότι η Έλενα θα υποφέρει αρκετά μέχρι τότε. Λόγω της ψυχολογικής κατάστασης της Έλενας, τόσο η κοινωνική όσο καιη επαγγελματική ζωή τηςθαεπηρεαστούν δυσμενώς μονίμως και αυτό τοπαιδίθαμείνει μόνιμαμεουλές.". • Ο πρωτόδικος Δικαστής στον καθορισμότων γενικών αποζημιώσεων, βασίστηκε στην υπόθεση Connerton ν. Ellis, ηοποίααναφέρεταιστοΣύγγραμμαKemp &Kemp 35 TheQuantum of Damages, 4η έκδοση,παράγραφος3-914, σελίδα 3907, γιατολόγο ότιοιαποζημιώσειςσεπροηγού651 Κούρρης, Δ. Φραγχονδη ν.Αυξεντίου
(1990)μενες υποθέσεις ήταν μάλλον ανεπαρκείς και επιδίκασε στην εφεσείουσα £12,000αποζημιώσεις,οι οποίες συμπε ριλάμβαναν και ποσό £2,000για μελλοντικές πλαστικές εγχειρίσεις. Επίσης, επιδίκασε £1,106 ειδικές αποζημιώ σεις,τις οποίες πρόσθεσε στις £12,000 και τοολικό ποσό 5 τοοποίοεπιδίκασεστηνεφεσείουσαήταν£13,
- Ο ευπαίδευτοςδικηγόροςτηςεφεσείουσας, εισηγήθηκε στο Δικαστήριο ότι οι αποζημιώσειςήτανέκδηλαανεπαρ κείς υπό το φωςτων περιστατικών της υπόκρίσηυπόθε σηςκαιότι οι προσωπικέςβλάβεςπουυπέστηηεφεσειου- 10 σα ήτανπολύ πιο σοβαρές απόεκείνες που αναφέρονται στην υπόθεση Connerton (ανωτέρω).Οδικηγόρος,επίσης, υποστήριξε ότι ο πρωτόδικος Δικαστής, δεν έλαβευπόψη τηδιαφοράστην αγοραστικήαξίατηςλίραςκατάτο 1982, όταν αποφασίστηκε ηυπόθεση Connerton (ανωτέρω) και 15 με της αγοραστικής της αξίας όταν το πρωτόδικο Δικα στήριο επιδίκασετιςαποζημιώσειςτο
- Έχουμε εξετάσει με πολλή προσοχή την υπόθεση Connerton (ανωτέρω), στην οποίατοΔικαστήριοεπιδίκα σε £13,000αποζημιώσεις.Στην υπόθεση εκείνηοι βλάβες 20 περιορίζονταν μόνο σε δυσμορφία που προκλήθηκεαπό ουλές. Η δυσμορφίαδενήτανέντονηόπωςστηνπροκειμέ νηπερίπτωση,όπωςεμφαίνεταιστις φωτογραφίες Τεκμή ρια 3και
- Στηνκρινόμενη περίπτωση,ηεφεσείουσα δεν έχειμόνο έντονηδυσμορφία.Υπέστηβλάβητοπροσωπικό 25 της νεύρο το οποίο, όμως, έχει μερικώςαποκατασταθεί. Επίσης, στην περίπτωση αυτήέχει δημιουργηθεί συρίγγιο στην παρειά του προσώπου της εφεσείουσας, το οποίο σύμφωνα μετη μαρτυρίαθα είναι δύσκολο ναχειρουργη θείγιαναεξαλειφθεί. 30 Πρέπειδε νασημειωθεί ότι σύμφωνα μετημαρτυρία η εφεσείουσα προτουδυστυχήματοςήτανέναπολύδραστή ριο παιδί.Τηςάρεσεναπαίζει,ναχορεύει καινασυνανα στρέφεται και μέσακαι έξωαπότο σπίτι. Μετάτοδυστύ χημα και λόγω της δυσμορφίας της, η εφεσείουσα έχει 35 γίνει έναεντελώςδιαφορετικόπαιδί.Σύμφωναμετη μαρ τυρία του ιατρού ΗλίαΝικολαΐδη (Μ.Ε.6) μεειδικότητα 652 1 ΑΛΛ. 5 Φραγκοΰ&η ν.Αυξεντίου Κούρρης,Δ. Νευρολόγου-Ψυχιάτρου,ηεφεσείουσα έγινεέναφοβισμέ νοκοριτσάκι πουαπόφευγετους άλλους καιδενήθελε να επικοινωνήσει. Παρόλοπουπέρασαντόσαχρόνιααπότο δυστύχημαυπάρχειηδυσκολίαστηνεπικοινωνία,τοκλείσιμόστον εαυτότηςκαιευερεθιστότητα. Όσον αφοράτις γενικές αποζημιώσεις,η βασική αρχή είναι ότι το Εφετείο δεν επεμβαίνει στη διακριτικήευχέ ρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου στον καθορισμό των γενικών,αποζημιώσεων, εκτόςανοκαθορισμόςείναιτόσο 10 έκδηλαυπερβολικός ήτόσο έκδηλαανεπαρκής,πουνα δι καιολογεί το Εφετείοναεπέμβεικαιναπροβείτο ίδιοσε καθορισμότωναποζημιώσεων (Βλ. μεταξύάλλωνPhotios Ioannou v.John Vincent Peterson Howard
(1966)1 C.L.R. 45). 15 Είμαστε ικανοποιημένοι ότι οι προσωπικές βλάβες που υπέστηηεφεσείουσα είναι πολύ πιοσοβαρές απότις προσωπικές βλάβεςπουυπέστηηεφεσίβλητη στηνυπόθε σηConnerton (ανωτέρω),στην οποίαβασίστηκε οπρωτό δικοςΔικαστήςγιανακαθορίσειτιςγενικές αποζημιώσεις 20 στην υπόκρίση περίπτωση,χωρίς όμως να εντοπίσει και να λάβει υπόψη του τις διαφορές αυτές. Η υπόθεση Connerton, δε δίδει ασφαλή καθοδήγησηγιατο ποσό των αποζημιώσεων στην παρούσαυπόθεσηκαικατά συνέπεια οι γενικές αποζημιώσεις που επιδικάστηκαν στην εφε25 σείουσα,είναιέκδηλαχαμηλές. Αφού λάβαμευπόψητην έντονη δυσμορφία του προ σώπουτης-,^καθώςκαιτις άλλες βλάβεςστο πρόσωποτης καιταψυχολογικά τηςπροβλήματα, δενέχουμεκαμιάαμ φιβολίαότι αυτάθαεπηρεάσουν δυσμενώς τημελλοντική 30 τηςζωήκαιιδιαίτερατηνεπαγγελματικήτηςαποκατάστα ση. Είμαστε της γνώμης ότι μια λογική αποζημίωσηθα ήταν £10,000 για δυσμορφία που συμπεριλαμβάνει και £2,000μελλοντικά έξοδαγιαπλαστικές εγχειρίσεις,£9,000 35 γιατιςδυσμενείς επιπτώσεις πουθαέχουνστηζωή της τα •ψυχολογικά της προβλήματακαι £6,000αποζημίωσηγια 653 Κούρρης, Δ. Φραγκοΰδη ν.Αυξεντίου
(1990)τις τεράστιες δυσκολίες που θα έχει για εξεύρεσηεργα σίας. Ο πρωτόδικος Δικαστής, με βάση τις πρόνοιες του Νόμου 156/85, επιδίκασε τόκο προς 6% ετησίως στις £10,000γενικές αποζημιώσεις (μη συμπεριλαμβανομένων 5 των£2,000για μελλοντικές πλαστικές εγχειρίσεις) απότις 1/1/
- Επίσης, επιδίκασε τόκο προς 6% ετησίως στις £1,106 ειδικές αποζημιώσεις από τις 25/2/
- Ενόψει τουγεγονότος ότιδενυπάρχειαμφισβήτησηγιατονεπιδικασμό τόκου, επιδικάζουμε τόκο με το ίδιο επιτόκιο το 10 οποίο ενόψει του αυξημένου ποσού, θα είναι πάνω στο ποσό των £23,000(μησυμπεριλαμβανομένων των£2,000 για μελλοντικές πλαστικές εγχειρίσεις). Οπατέραςτης ανηλίκουπουείναι ενάγωνστηναγωγή 3897/82, υποστήριξε τηνέφεσητηςεφεσείουσας θυγατέρας 15 του, και δεσμεύεται από το αποτέλεσμα της παρούσας έφεσης. Υπό τις περιστάσεις, η έφεση επιτυγχάνει με έξοδασε βάροςτου εφεσίβλητου. Έφεσηεπιτυγχάνειμεέξοδα. 654