Χ ΑΛΛ. ι 5 Οκτωβρίου, 1990 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝΑΙΤΗΣΗTOY HANI ELSAYEGH ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΩΝ CERTIORARI ΚΑΙ PROHIBITION, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝΑΠΟΦΑΣΗ/Η ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΥ ΕΠΑΡ ΧΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ ΠΟΥ ΕΚΔΟΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΑΡ. 18/90 ΜΕΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 1.3.90(Αρ.1) (ΑίτησηΑρ. 123/90). Προνομιακά Διατάγματα — Certiorari — Πότε μπορεί να εκδοθεί — Υπέρβαση ήέλλειψη δικαιοδοσίας,νομική πλάνη έκδηλη στα πρα κτικά, προκατάληψη/συμφέροναυτών, πον λαμβάνουν την απόφα ση και λήψηαποφάσεωςμε δόλο ή ψευδορκία. 5 Δικαιοδοσία — Ανήλικοι — Επιμέλεια, φύλαξη, διατροφή — ΟΠερί Κηδεμονίας Ασώτων και Ανηλίκων Νόμος,Κεφ. 277, άρθρο 2 — Διχαιοδοσίαν έχει το Επαρχιακό Δικαστήριο τον τόπον, όπον ο ανήλικος Mouxiiivtt''(Retides) — Η έννοια της "διαμονής" ενέχει στοιχείο μονιμότητας. 10 Λέξεις και Φράσεις— "Διαμένει" (resides) στο άρθρο 2 τον Περί Κη δεμονίαςΑσώτων και Ανηλίκων Νόμον, Κεφ.277. 15 20 25 _ •*" Στην υπόθεση αυτή το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού εντός της τοπικής δικαιοδοσίας του οποίου ήσαν κατά τον κρίσιμο χρόνο οι ανήλικοι εξέδωσε διάταγμα σχετικά με την επικοινωνία των ανηλίκων μετην μητέρα τουςκαιαπηγόρευσε την εκτός δικαι οδοσίας, άνευ συγκαταθέσεως της μητέρας, μεταφοράν των ανηλί κων. Η κατοικία-διαμονή αμφοτέρων των γονέων του ανηλίκου ήτανηΙορδανία,όπουοπατέρας(φυσικός κηδεμόνας)έχει τις επιχειρήσεις του και όπου οι ανήλικοι πηγαίνουν σχολείο. Κατά τον κρίσιμο χρόνο οι ανήλικοι ήσαν στην Κύπρο,εντός Επαρχίας Λε μεσού,γιαδιακοπές. Το Ανώτατο Δικαστήριο, αφούερμήνευσε τον όρο "resides" στο άρθρο2 του Περί Κηδεμονίας Ανηλίκων καιΑσώτων Νόμου,Κεφ. 277 ότι ενέχει στοιχείο κάποιαςνομιμότητας, κατέληξε στο συμπέ ρασμα ότι η παρουσία των ανηλίκων για σκοπούς διακοπών δεν ήταν επαρκήςγια ναπροσδώσει δικαιοδοσίανκαι γι' αυτόακύρω σε τοδιάταγματου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου. Έκδοση διατάγματος Certiorari. Ουδεμία διαταγή για έξοδα. 773 Sayegh(Αρ.1)
(1990)Αναφερόμενεςυποθέσας: TheAttorney-Generalv. Ouistou, 1962 C.L&. 129Pastellopoullosv. Republic
(1985)2 C.L.R. 165ChristofiandOthersv. Iacovidou
(1986)1 CLJi. 2365 InreArghyrides
(1987)1 C.L.R. 30ΓενικόςΕισαγγελέαςτηςΔημοκρατίας
(1989)1Α.Α.Δ.(Ε)467LouisTouristAgencyLtd (Αρ.1)
(1990)1ΑΛΛΛ43ΑβραάμΔίσπνρον
(1990)1ΑΛΛ.366ReAdoption applicationNo.52/1951[1951]2AllEJi. 93V 10 Smith[1950]2AllEJt.
- Αίτηση. ι Αίτηση για την έκδοση διατάγματοςcertiorari για την μεταφοράκαι παρουσίασηστο Ανώτατο Δικαστήριο όλων των σχετικών πρακτικώντης διαδικασίαςτην 1.3.90ενώ πιον του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λεμεσού στην Αίτηση 15 Αρ. 18/90 και ακύρωσητηςαπόφασηςήδιατάγματος. Π.Παύλου, για τον αιτητή. Α. Αδαμίδης, για τους καθ'ων ηαίτηση. Cur.adv.vult. Ο Δικαστής κ. Δημητριάδης ανάγνωσε την ακόλουθη 20 απόφαση. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ: Μετηναίτησητου αυτήοαιτητής ζητεί απότο Δικαστήριο:"(α) Να εκδώσει Διάταγματύπου CERTIORARI για τη μεταφοράκαι παρουσίασηστο Ανώτατο Δικαστήριο όλων των σχετικών πρακτικών της διαδικασίας της 774 ^ 1 ΑΛΛ. Sayegh (Αρ.1) Δημητριάδης, Δ. 1.3.90ενώπιον του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λεμεσού στην αίτηση που αναφέρεται πιο πάνω και ακύρωση τηςαπόφασηςή διατάγματοςτου ενλόγω Δικαστηρίου μετοοποίο διατάσσονται: 5 10
- Η αιτήτρια θα έχει ελεύθερη επικοινωνία με τα ανήλικα της παιδιά εκάστη Τετάρτη και Σάββατοστο ΓραφείοΕυημερίαςμεταξύ 11π.μ.και 12 μεσημέρι.
- Οκαθ' ουηαίτηση HANI EL-SAYEGH ναμη με τακινήσει τα αναφερόμενα ανήλικα εκτός Κύπρου χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση της αιτήτριας και7ή χωρίςτηνάδειατουΔικαστηρίου. 3.Ηέξοδος τωνανηλίκων απότηνΚύπροή καιέξω από την δικαιοδοσία των Κυπριακών Δικαστηρίων εμποδισθείκαιδιατουπαρόντος εμποδίζεται. 15 20 25 (β) Να εκδώσει Διάταγμα τύπου CERTIORARI για τημεταφοράκαιπαρουσίασηστοΑνώτατο Δικαστήριο όλων των σχετικών πρακτικών της διαδικασίας στην αίτηση ημερ. 13.3.90και ακύρωση της απόφασης και/ή διατάγματοςμεημερομηνία 18/7/90 μετοοποίοαποφασίστηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού ότι έχει δικαιοδοσία στην υπόθεση 18/90 να εξετάσει τα εγειρόμενα ζητήματα φροντίδαςκαι φύλαξης τωνανη λίκων Diala Hani El-Sayegh και Tamer Hani-El-Sayegh καθώς και το ζήτημα της επικοινωνίας της μητέρας τουςμαζίτους." Είναι ο ισχυρισμός τουαιτητήότιη απόφασηπου εξέ δωσε η ΕπαρχιακόςΔικαστής του Επαρχιακού Δικαστη ρίουΛεμεσού, μετηνοποίαέκρινε ότιείχεδικαιοδοσία να ακούσει αίτησητηςκαθ'ηςη αίτηση,μετηνοποίαζητούσε 30 απότοΔικαστήριο διάταγμα πουνατηςδίνει τη φύλαξη, τον έλεγχο και τη φροντίδα των ανηλίκων παιδιών της, και,διαζευκτικά, διάταγμαπου να της επιτρέπει την επι κοινωνία με αυτά, δεν είναι ορθή γιατί τα Δικαστήρια στην Κύπροδεν έχουν δικαιοδοσίαναεκδικάσουνυποθέ35 αεις που ανήλικος δεν έχει τη μόνιμη κατοικία του στην 775 Δημητριάδης,Δ. Sayegh (Αρ.1)
(1990)Κύπρο. Ηκαθ' ηςηαίτησηκαταχώρησεένσταση στηνπαρούσα αίτηση. Τα γεγονότα που οδήγησαν στην έγερση τηςδιαδικα σίας ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, 5 όπως φαίνονται από την απόφασητου Δικαστηρίου, σε περίληψηέχουνωςεξής:Ο αιτητής και η καθ'ης ηαίτηση είναι σύζυγοι. Είναι και οι δυο μέλη της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και πολίτες της Ιορδανίας.Παντρεύτηκαν το 1979 στην 10 Καλιφόρνια των ΗΠΑ ο δε γάμος τους τελέστηκε σεΟρ θόδοξη Εκκλησία. Από τογάμοτους απόκτησανδυοπαι διάπουείναιτώρα4χρόνων.Η μόνιμηκατοικίατωνδια δίκων είναι στο Αμμάν της Ιορδανίας, τον Οκτώβριο όμως του 1989 η καθ'ηςη αίτησηεγκατέλειψε τοσυζυγικό 15 σπίτι. Ο αιτητής είναι επιχειρηματίας μόνιμος κάτοικοςστην Ιορδανία, όπου έχει το κύριο γραφείο του, εργοστάσιο ατσάλινων κατασκευών και εργοστάσιο επιτραπέζιου αλατιού. Στην Κύπρο είναι ιδιοκτήτης ακίνητης περιου- 20 σίας (μικρού διαμερίσματος και κατοικίας) καθώς και υπεράκτιας εταιρείας την οποία πρέπει να επισκέπτεται, για θέματαδιοίκησης μόνο,μια-ουοφορέςτοχρόνο για4 -6εβδομάδες. Στην απόφαση του το Δικαστήριο, αποδεχόμενο την 25 ενώπιον του μαρτυρίατου αιτητή, βρήκε πως ταανήλικα παιδιά των διαδίκωνβρέθηκανστην Κύπρο για σκοπούς διακοπών και ότι ηπρόθεση του αιτητήήταννα επιστρέ ψουν στην Ιορδανίαόπουβρίσκεταιοσυζυγικός οίκος, τα παιδιά πηγαίνουν σχολείο και ο αιτητής έχει "το επίκεν- 30 τροτωνεργασιώντου"τιςοποίεςδιευθύνειπροσωπικά. Οιλόγοιγιατουςοποίουςεκδίδονταιταεντάλματατης φύσης certiorari στην Κύπρο για ακύρωσηαπόφασης κα τώτερου Δικαστηρίου, περιλαμβάνουν υπέρβαση ήέλλει776 1 ΑΛΛ. Sayegh (Αρ.1) Δημητριάδης, Δ. ψη δικαιοδοσίας,πρόδηλη πλάνη περί το νόμο,προκατά ληψη ή συμφέρον από τα πρόσωπα που λαμβάνουν την απόφαση και δόλο ή ψευδορκία στη λήψη της απόφασης (βλ. μεταξύ άλλων, The Attorney-Generalv. Panayiotis 5 Christou
(1962)C.L.R. 129, Pastdlopoulos v. Republic
(1985)2 C.L.R. 165, Christofi and Others v. lacovidou
(1986)1 C.L.R. 236, In re Arghyrides
(1987)1 C.L.R. 30, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοχρατίας
(1989)1Α.Α.Δ.(Ε) 467, Louis TouristAgency Ltd(AQ.\)
(1990)1 A.AA143, 10 Αβραάμ Δίσπυρου
(1990)1 Α.Α.Δ.366). Η αρμοδιότητα των Δικαστηρίων να επιλαμβάνονται διαδικασιών διορι σμού, απομάκρυνσης (removal) κηδεμόνα κ.λ.π. διέπεται από το Άρθρο 2 του Περί Κηδεμονίας Ανηλίκων και Ασώτων Νόμου (Guardianship of Infants and Prodigals 15 Law) Κεφ.277, τοοποίο προνοεί ταακόλουθα: 20 '" Court' means - (
- a)in proceedings for the appoint ment or removal of a guardian, and the custody of, and right of access to, an infant, the President of the District Court or a District Judge of the District Court within the jurisdiction of which an infant or prodigal resides; and (
- b)Ηαπόδοσητου κειμένου στα Ελληνικά έχει ως εξής: (Δικαστήριο" σημαίνει - (α) σε διαδικασίες για το διορισμό ήαπομάκρυνση κηδεμόνα, και τη φύλαξη*και 25 δικαίωμα πρόσβασης σε ανήλικο,.,,Οι Προεδρόςπτου Επαρχιακού Δικαστηρίου,ή,ΕπάρχιακόςιΔικαατήςΰτου Επαρχιακού Δικαστηρίου .εντός^της^δικάιόδόσίας^ντου οποίου ο ανήλικος ήάσωτος κατοικεί, και (β) 0Γ/Μ .;:.Ά. .".?.r:qoh/\) "briui^nH ni ooa^hizo5{"
(8)£S ofiw bxioida nouuoovs rus riiiw nozi^q £ :((£)£.z ,(d£.o) 30 9$ΐΤο..θέμαϊπου θα-'πρέπεπνά αποφασίσωείνάιικατάίπόσο το ΕπαρχιακόΓΔίκαστήρω^Λεμεσού;είχείδικαιοδοσία\να εκδικάσει την ενώπιον του αίτηση της καθ' ης η αίτηση, μετά3πoυ^κατέληξεjστo/εύρημα.•.ότιΛJτάι,αvήλικα/βρίσκovται μέσ,αοοτηχδικαστ.ική περιφερειακού;για^σκοπούς^διακοΐ 0£ t£o£?0Α]όΤ (υΌτΤονοΛ*Φ .)Λ.Θ ?ffXj^ol4 ν ό χ ^ Λ 30Τ) .?σοτ ?ffXjjjoW νοχφΛ 003Τώ3ίΊ JOX t'V ./3Ό pro 00QI froofixH' 8VV 777 Δημητριάδης, Δ. Sayegh (Αρ.1)
(1990)πών. Η λέξη "reside" και "residence" ερμηνεύεταιστα Αγγλι κάΝομικά Λεξικά ωςεξής:"
(1)RADIN Law Dictionaryστησελ. 296:RESIDE. To live permanently in a fixed abode. It 5 generally means actual physical presence in a particular place, as distinguished from domicile, which ordinary deals with a place considered by a person as his home whether he is there or not. Temporary sojourn or casual presence in transit - even if for a substantial time - is 10 usually not called residence. Story, Conflict of Laws, ad hoc. RESIDENCE.A placeof one's abode.SeeReside.
(2)Stroud's Judicial Dictionary of Words andPhrases, 4th Ed.Vol. 4 p.2358: 15 (l)"Residence,"signifies a man's abode orcontinuance in aplace".
(2)"What is the meaning of the word 'resides"? Itake it thatthatword, where there is nothingto show thatit is used in a more extensive sense, denotes the place where 20 an individual eats drinks and sleeps, or where his family or his servants eat drink andsleep". A man'sresidence is where hehabitually sleeps"....
(8)"Residence in England" (Adoption Act 1950 (c.26), s.2
(5)): a person with an avocation abroad who 25 visits England on holiday is not within the section (Re Adoption application no.52 of 1951
(1952)Ch. 16). Στην Ελλάδα, δυνάμειπρονοιώντουΑστικούΚώδικα, τα ανήλικα παιδιά έχουν κατοικία εκείνη των γονιών τους. (ΊδεΛεξικόν ΝομικήςΘ.Ν. Φλογαΐτου, Τόμος 2ος, .30 Έκδοση 1900 στη σελ. 79 και Νεώτερο Λεξικόν Νομικής 778 1 ΑΛΛ. Sayegh (Αρ.1) Δημητριάδης, Λ. του Η. Κώνστα, Τόμος Π, έκδοση 1970 στη σελ. 60 (Αρ. 38)). 5 Ο τόποςκατοικίας-διαμονής ενός ανηλίκου,όπως φαί νεται απότην πρόνοια του Άρθρου 2 του Κεφ.277, είναι καθοριστικός για τη δικαιοδοσία Επαρχιακού Δικαστη ρίου στο κατά πόσο μπορεί να επιληφθεί αίτησης για την κηδεμονίατουκ.λ.π.. Στην Αγγλική υπόθεση Re Adoption Application No. 52/1951 [1951] 2 All E.R. 931, στη σελ. 936, ο Δικαστής 10 Haiman είπεταεξής μεταοποίασυμφωνώ απόλυτα:- 15 20 25 '" Resident' denotes some degree of permanence. It does not necessarily mean that the applicant has a home of his own, but it means that he has his settled headquarters in this country. Itseems to me dangerous to try to define what is 'resident'. It is very unfortunate that it is not possible to do so, but, in my judgment, the court must ask itself in every case: Is the applicant resident in this country? Inthe present case, when I ask myself that question in respect of the wife, I can only answer: 'No. she is merely a sojourner here during a period of leave. Like her husband she is resident in Nigeria where his duties are and whether she accompanies him, in pur suance of her wifely duties.' I do not think the applicants in this case are residents in England at present, although they may be hereafter." Στην υπόθεση R. v. Sandbach Justicesex parte Smith, [1950]2 All E.R. 781 το θέμαπου το Εφετείο είχε να απο φασίσει ήταν αν το Δικαστήριο στο οποίο η αιτήτρια κα ταχώρησε αίτηση για τη φύλαξη (custody) και διατροφή 30 τουανήλικουπαιδιούτης είχε δικαιοδοσίανα εκδώσει τις αιτούμενες θεραπείες. Το Δικαστήριο, την απόφαση του οποίου διάβασεο Αρχιδικαστής Λόρδος Goddard, αποφά σισε πως το αρμόδιο δικαστήριο που είχε δικαιοδοσίανα εκδικάσει την υπόθεση ήταν εκείνο της περιοχής που ο 35 καθ'ουηαίτησηκατοικούσε. Επίσης ήτανη γνώμη του Δι καστηρίου πως σκοπός του νομοθέτη ήταν πωςδιαδικα779 Δημητριάδης, Δ. Sayegh (Αρ.1)
(1990)σίες που δε γίνονται στο Ανώτατο Δικαστήριο της Αγ γλίαςπρέπεινακαταχωρίζονταιεκείπουοκαθ1ουη αίτη σηζει καιόχι εκεί πουζει οαιτητής. Τασχετικάαποσπά σματατης απόφασης βρίσκονται στις σελ. 782(E) και 783 (Α)καιλέγουν:'The question, therefore, arises whether, when an application is made to justices for the purpose of obtaining the custody of an infant, the mother canapply to any court of summary jurisdiction or whether the application must be made to the court for the district in 10 which thefather resides.... In our opinion, the intention of the Act is that proceedings other thanany taken intheHigh Court must be brought wherethe respondent lives and notwherethe applicant lives, and for these reasons the Cheshire 15 Justices hadnojurisdiction tomake theorder." Η πιο πάνω απόφασηερμηνεύει τις πρόνοιες τουάρ θρου 9τουGuardianship of Infants Act 1886 πουείναι, πι στεύω, παρόμοιες με το άρθρο2του Κεφ.277 με μόνητη διαφορά ότι δικαιοδοσίαβάσειτουΑγγλικού Νόμουδίνε- 20 ται στοΔικαστήριο όπουο καθ'ουη αίτησηέχει τη διαμονή-κατοικίαενώοδικόςμαςΝόμοςδίνει δικαιοδοσίαστο Επαρχιακό Δικαστήριο όπου διαμένει-κατοικεί ο ανήλι κος. Ηυπόθεσηαυτή,πιστεύωπωςείναικαθ'όλακαθοδηγη- 25 τικήγιατί καθορίζει τη δικαιοδοσίατου Επαρχιακού (πε ριφερειακού) Δικαστηρίου σε περιπτώσεις φύλαξης (custody) και διατροφής ανηλίκων, όπως στην ενώπιον μου αίτηση. Στην αίτηση αυτή είναι παραδεκτό πως η κατοικία- 30 διαμονήτόσο τουπατέρα όσοκαιτης μητέραςτωνανηλί κων είναι ηΙορδανία,ότι οπατέρας,που είναι ο φυσικός κηδεμόνας των ανηλίκων, έχει τηβάσητων επιχειρήσεων του εκεί, ότι τα ανήλικαγια τη μόρφωση τουςπηγαίνουν σε σχολείο στην Ιορδανία,και ότι στην Κύπρο βρίσκο- 35 780 5 1 ΑΛΛ. Sayegh (Αρ.1) Δημητριάδης, Δ. νταν,ότανεκδόθηκετοδιάταγμα,γιαδιακοπές. 5 Μεβάση ταπιοπάνω,καιέχονταςυπόψημουτοτι λέ χθηκεαπότοΔικαστή Harman,όπως επίσης καιτο τι λέ χθηκεστην απόφασηSandbach, έχωκαταλήξει στο συμπέρασμα πως το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λεμεσού δεν έχει δικαιοδοσία να επιληφθεί της αίτησης της καθ' ης η αίτη ση. Γιατους πιοπάνωλόγους εκδίδεταιτοαιτούμενοδιά ταγμα certiorari. 10 Ενόψει της φύσηςτηςυπόθεσης δενκάμνωδιαταγή για ταέξοδα. Αιτούμενοδιάταγμαεκδίδεται. 781