(1990)17Οκτωβρίου,1990 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3ΚΑΙ 9ΤΟΥ ΠΕΡΙΑΠΟΝΟΜΗΣΤΗΣΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥΡΙΑΛΑ ΓΙΑ ΑΔΕΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΕΙ ΑΙΤΗΣΗ ΠΑ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣΤΗΣ ΦΥΣΕΩΣ HABEAS CORPUSΚΑΙ CERTIORARI, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑ ΣΤΗΡΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ ΜΕΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ20.9.90ΣΤΗΝΠΟΙΝΙ ΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗΑΡ. 25347/
- (Αίτηση Αρ. 137/90). Προνομιακά Διατάγματα — Habeas Corpus adsubjiciendum/Certiorari — Ποινή στερητική ελευθερίας καθ' υπέρβαση της ποινής, που επρόβλεπε ο σχετικός ποινικός νόμος—Αποτελεί στέρησηελευθε ρίας κατά παράβαση του Άρθρου 11του Συντάγματος και επιβολή ποινής κατά παράβαση του Άρθρου 12 — HabeasCorpus προς απελευθέρωση και Certiorariπρος ακύρωση της δικαστικής απο φάσεως,που λήφθηκεκαθ'υπέρβασηεξουσίας. Συνταγματικό Δίκαιο — Προσοχτική ελευθερία— Στέρηση — Μόνον "όπωςορίζη ο νόμος" — Στέρησηχωρίς εξουσιοδότηση νόμου — Ελέγχεται με HabeasCorpus — Δεν υπάρχει διακριτική εξουσία αρνήσεως εκδόσεως του. Συνταγματικό Δίκαιο — Ουδεμία ποινή βαρύτερα της προβλεπομένης υπό νόμου ισχύοντος κατά τον χρόνον τελέσεως του εγκλήματος μπορεί να επιβληθεί — Σύνιαγμα, Άρθρο 12.
- Προνομιακά Διατάγματα—Δικονομία. Προνομιακά Διατάγματα — Habeas Corpus adsubjiciendum — Πότε εκδίδεται. Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού επέβαλεγια παράβασημε ταμεσημβρινής αργίας φυλάκιση 1 μηνός, ενώ το σχετικό άρθρο τουνόμουπροέβλεπεωςανώτατοόριοποινήςπρόστιμοΛΚ.
- ΤοΑνώτατο Δικαστήριο,αποδεχόμενοτηνΑίτηση,αποφάσισε: 820 1 ΑΛΛ. 5 Ριαλάς
- Οκαθορισμόςποινήςκαιτουορίου της (εξαιρέσει ποινών για καταφρόνησητου Δικαστηρίου κατά παράβασητων Αρθρων 150και 162τουΣυντάγματος)εμπίπτειστην αρμοδιότητατηςνο μοθετικήςεξουσίας,ενώηεπιμέτρησητηςείναιθέματηςαρμοδιότητοςτηςδικαστικήςεξουσίας. 2.Ουδείςστερείταιτηςελευθερίαςτου "εκτόςωςνόμοςορίζη" (Σύνταγμα,Αρθρο 11.2) και ουδεμία ποινήβαρύτερα"τηςρητώς προβλεπομένης υπότουκατά τον χρόνο τηςτελέσεωςτης ισχύο ντοςνόμου"(Σύνταγμα, Αρθρο12.1). 10
- Ένταλμα Habeas Corpus εκδίδεται δικαιωματικά, όπου η στέρησητηςελευθερίαςδενεξουσιοδοτείταιαπόνόμο. ΗΑίτησηγίνεταιδεκτή.Έξοδαυπέρτον αιτητή. Αναφερόμενεςυποθέσεις: 15 inreAeroporos
(1988)1 C.L.R. 302EUinasv. Republic
(1989)1 CL.R. IT Ιωάννουv. Αστυνομίας
(1989)2AAA. 220· Policev. Georghiades
(1983)2C.L.R. 33. Αίτηση. 20 25 Αίτηση για την έκδοση εντάλματος Habeas Corpus (ένταλμα ατομικής ελευθερίας) για την απελευθέρωση του αιτητή από τις Κεντρικές Φυλακές όπου κρατείται προς έκτιση ποινής φυλακίσεως ενός μηνός που του επιβλήθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού στην υπόθεση 25347/90και για την έκδοση εντάλματος Certiorari για την ακύρωση της πιο πάνω απόφασης. Χρ. Πονργονρίδης, για τον αιτητή. Καμιά εμφάνιση για τους καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. 30 Ο Δικαστής κ. Πικής ανάγνωσε την ακόλουθη απόφα ση. ΠΙΚΗΣ, Δ: Μετά την παροχήάδειας,αφούκρίθηκε ότι στοιχειοθετήθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση, υποβλήθηκε 821 Πικής,Δ. Ριαλάς
(1990)αίτηση εκ μέρους του αιτητήγια την έκδοση δύο ενταλμά των (α) Habeas Corpus ad subjiciendum, γνωστού συνο πτικά ως ένταλμα "Habeas Corpus" (ένταλμα ατομικής ελευθερίας), για την απελευθέρωση του απότις Κεντρί- 5 κές Φυλακές όπου κρατείται προς έκτιση ποινής φυλα κίσεως ενός μηνός, που του επιβλήθηκε από το Επαρ χιακό Δικαστήριο Λεμεσού στην Ποινική Υπόθεση 25347/90, και (β) Certiorari (εντάλματος ελέγχου της νομιμότητας) 10 για την ακύρωση της απόφασης λόγω έλλειψης εξου σίας για την επιβολή ποινής στερητικής της ελευθερίας και υπέρβασης της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου με την επιβολή ποινής πουδεν προβλέπεται απότο νόμο. Η εξουσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου για την έκδοση 15 προνομιακών ενταλμάτων, όπως καθιερώθηκε στο αγγλι κό δίκαιο, έχει ενσωματωθεί στο Κυπριακό Σύνταγμα βάσει των διατάξεων του άρθρου 155.
- Η φύση και τα όρια της δικαιοδοσίας αυτής πηγάζουν από τις αντίστοι χες καθιερωμένες αρχές του αγγλικού δικαίου*καθώςκαι 20 η δικονομία που διέπει την άσκηση της**. Στοστάδιο της αίτησης γιατην παραχώρησηάδειας,κρίθηκε ότι στοιχειο θετήθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεσηγια τηνυποβολή αίτη σης για την έκδοση των δυο ενταλμάτων. Συγχρόνως δια τάχθηκε η αναστολή εκτέλεσης του διατάγματος φυλακί- 25 σεως και η απελευθέρωση του αιτητή μέχρις εκδικάσεως της αίτησης για την έκδοση των διαταγμάτων(βλ. απόφα σητης6/10/90). Το διάταγμα φυλακίσεως το οποίο προσβάλλεται, εκδό θηκε απότο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λεμεσού στις 20/9/
- 30 *βλ. μεταξύάλλων. InreAeroporos
(1988)1 C.LJi.302. **βλ.μεταξύάλλων, Ellinasv.Republic
(1989)1 C.LJi.
- 822 1 ΑΛΛ. Ριαλάς Πιχής, Δ. Με την απόφαση του Δικαστηρίου 'Ό κατηγορούμε νοςκαταδικάζεταισε 1 μήναφυλάκισηαπόσήμερα."Οαιτητής στερήθηκε της ελευθερίας του για τηνπερίοδοεκεί νη για το αδίκημα "Διατήρηση τόπου εργασίας ανοικτού 5 κατάτη διάρκεια των ωρών της θερινής μεταμεσηβρινής ανάπαυσης, κατάπαράβαση των Άρθρων 2, 3 και 7 του Περί Θερινής Μεταμεσηβρινής Αναπαύσεως Νόμου Κεφ. 186 όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 20 του 1982 και του Περί θερινής Μεταμεσηβρινής Αναπαύσεως Διατάγ10 ματοςτου 1990, Κ.Δ.Π. 82/90." Στις λεπτομέρειες αναφέ ρεταιότι στις 24/7/90ο αιτητήςδιατηρούσε το παντοπω λείο του ανοικτό κατά τη διάρκεια της περιόδου της μεταμεσημβρινήςαργίας. ΜεοδηγίεςτουΔικαστηρίουηαίτησηεπιδόθηκε J5 20 25 (<*) στον Πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστη ρίουΛεμεσούμε οδηγίες όπωςτεθεί υπόψητουμέλους του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου πουεξέδωσετηναπόφα ση, και (β) στο Διευθυντή των Κεντρικών Φυλακών.Σημείωμα επιδόσεως πουέχεικατατεθεί,επιμαρτυροί ότι ηαίτηση επιδόθηκε στο Διευθυντή των Κεντρικών Φυ λακών, ενώ πρωτοκολλητής του Ανωτάτου Δικαστη ρίου βεβαίωσε το δικαστήριο ότι η επίδοση έγινε και στον πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσούπαρόλοπουτο σχετικό σημείωμα επιδόσεως δεν έχειακόμα παραληφθεί. Πρινπαραχωρηθεί άδειαγιατηνυποβολήτηςαίτησης που εκκρεμεί ενώπιον μας,τοΔικαστήριο διεπίστωσε, εκ πρώτηςόψεως,ότι:- 30 "(ι)Ίσχυεκατάτονκρίσιμο χρόνοδιάταγμαγιαμε ταμεσημβρινήανάπαυση. (ιι) Το άρθρο που διέπει την ποινή για αδικήματα αυτήςτηςμορφήςκαικατηγορίας,είναιτοάρθρο
- 823 Πιχής, Δ. Ριαλάς
(1990)(ιιι)Οιπρόνοιες τουάρθρου7δενέχουντροποποιη θείάμεσααπότοχρόνοθέσπισης τους-17/6/38. (ιν) Οι διατάξεις του άρθρου 7 προβλέπουν ποινή προστίμου μέχρι £10.Δενπροβλέπεταιποινήφυλακίσε ως. (ν)Ητροποποίησητου Κεφ.186τηνοποίαέχειεπι φέρει οΝ20/82αφήνειανεπηρέαστητην προβλεπόμενη ποινή. (νι) Βάσει των διατάξεωντου Ν166/87 (άρθρο4),η προβλεπόμενη απότοάρθρο7του Κεφ. 186ποινήτων 1 0 £10,έχειαυξηθεί σε£50.Οι διατάξειςτουΝ166/87 εξε τάστηκανστην υπόθεση Ιωάννουν.Αστυνομίας
(1989)2Α.ΑΑ220". Μετηνεξαίρεση πράξεωνκαταφρόνησης τουδικαστη ρίου (άρθρα150και 162 του Συντάγματος),οκαθορισμός 15 τηςποινής που μπορεί ναεπιβληθεί ωςτιμωρητικό μέτρο, καθώς και το ανώτατο όριο της, αποτελούν νομοθετική αρμοδιότητα.Η επιλογή τηςποινής μέσασταπλαίσιαπου καθορίζει ονόμος καιηεπιμέτρηση τηςστη συγκεκριμένη υπόθεση, αποτελεί δικαστική αρμοδιότητα (άρθρο 12.3 20 του Συντάγματος).Ηελευθερία του ατόμουκαθιερώνεται από το Σύνταγμα ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα (άρθρο 11.1).Η αποστέρηση ήπεριορισμός της ελευθερίας είναι επιτρεπτός μόνο στα πλαίσια που επιτρέπει τοΣύ νταγμα και όπως ο νόμος ορίζει σταπλαίσια του άρθρου ^5 11.2. Σύμφωνα με το άρθρο 11.2, κανένας δε μπορεί να στερηθεί της ελευθερίας του εκτός "όπως ο νόμος ορίζη", ενώτοάρθρο 12.1 απαγορεύειτηνεπιβολήποινήςγιααδί κημα ".... βαρύτερα της ρητώς προβλεπομένης υπό του κατάτονχρόνον τηςτελέσεωςισχύοντος νόμου." 30 Το ένταλμα Habeas Corpus έλκει την προέλευση του από τα βάθητης αγγλικής ιστορίας και έχει ως λόγο την καθιέρωση ένδικου μέσου γιατηνεξασφάλιση του δικαιώ ματοςτης ελευθερίας. Το ένταλμαεκδίδεταιδικαιωματικά και ως χρέος προς τηδικαιοσύνη ο,ποτεδήποτε διαπιστώ- 35 824 5 1ΑΑ.Δ. 5 Ριαλής Πικής,Δ. νεται ότιη στέρηση τηςελευθερίας δεν εξουσιοδοτείται απότονόμο.Δενπαρέχεταιδιακριτική ευχέρειαστο δικα στήριο να απορρίψει τοαίτημαγια την έκδοση εντάλμα τος habeascorpus εφόσον διαπιστώνεταιότι η κράτησηδε θεμελιώνεται στονόμο. Οι αρχέςκαιηδικονομίαπουδιέπουντην έκδοσητου εντάλματος habeas corpus συνοψίζονται στους Halsbury's Laws of England 3rd ed., Vol. 11, p.24 et seq., και Halsbury's Lawsof England4th ed.,Vol. 11,para. 1452 et 10 seq.. Στην Κύπρο ηελευθερία τουατόμου κατοχυρώνεται ως θεμελιώδες δικαίωμα.Τοάρθρο 155.4παρέχει τα θε σμικά μέσα για την εξασφάλιση του. Στη Police ν. Georghiades
(1983)2C.L.R. 33,επεξηγείται η σημασίατων δικαιωμάτων που κατοχυρώνεται στοΜέρος IIτου Συ!5 ντάγματος,καιοκαθολικόςτουςχαρακτήρας. Καταλήγωότι- 20 25 30 (Ι) Η αποστέρηση της ελευθερίας του αιτητήέγινε χωρίςναπαρέχεταιεξουσιοδότηση απότονόμο. Επιβε βαιώνεται η απελευθέρωση του η οποία διατάχθηκε προκαταρκτικάστις6/10/90.
(2)Ηαπόφασητου Δικαστηρίου, μετην οποίαδια τάχθηκε ηφυλάκιση του,παραμερίζεταικαιακυρώνε ται. Εκδόθηκεκαθ' υπέρβασητης δικαιοδοσίαςτου Δι καστηρίου που στην προκείμενη περίπτωση περιοριζόταν στην επιβολή των τιμωρητικών μέτρων που προβλέπει ο νόμος, δηλαδή προστίμου ή άλλης ποινήςπουθαμπορούσε ναεπιβληθεί αντίχρηματικής ποινής (βλ. άρθρα32 και 33 του Ποινικού Κώδικα). Η ποινήπροστίμου δεμπορείναυποκατασταθείμεποινή φυλακίσεως. Ηυπόθεσηεπαναπέμπεταιστο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού γιαναεπιληφθεί του θέματος τηςποινής μέσα στα όρια της δικαιοδοσίας του.Τοότιο αιτητήςεξέτισε ποινή φυλακίσεως 16ημερών, αποτελεί στοιχείο πουδε 35 μπορεί ναπαραγνωρισθεί στην άσκηση τηςδιακριτικής 825 Πικής,Δ. Ριαλάς
(1990)ευχέρειας τουΔικαστηρίου στην επιμέτρησητηςποινής. Ο αιτητής δικαιούταιστα έξοδα του τα οποία θατου καταβληθούναπότη Δημοκρατία. Αίτηση επιτρέπεται με έξοδα ενα ντίοντηςΔημοκρατίας. 826