clr/1990/1990_1_831.pdf

(1957)Ltd.

(1981)1 C.L.R 137 και 15 Evangclou andAnother v. Ambizas

(1982)1C.L.R. 41 παρετέΟησαν με επιδοκιμασίαν. 20 Στην υπόΟεσην αυτήν το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την έφεση, αφού προηγουμένως διεπίοτωσε ότι μεβάσηταπρανματικά του ευρήματα, που δεν αμφισβητήθηκαν, το πρωτόδικο Δικαστήριοορθά προσήγγισ'ετα ενώπιοντου ζητήματα. Η Έφεση απορρίπτεται με έξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: Tryfon and Another v. Famagusta ShippingCo

(1957)Ltd

(1981)1 C.L.R137· 831 ΣΠΕ Μόρφουν.Σκαπούλη

(1990)Evangclou andAnother v. Ambizas

(1982)1C.L.R

1. Έφεση. Έφεση από τους καθ'ων η αίτηση κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (Χατζηχαμπής, Ε.Δ.) που δόθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου, 1986 (Αρ. Αίτησης 5 106/84)με την οποία ο αιτητής αναγνωρίστηκε ως πληγείς οφειλέτης και το δικαίωμα των καθ' ων η αίτηση να εισ­ πράξουν το οφειλόμενο σ'αυτούςχρέος αναστάληκε. Α. Παντελίδης, για τους εφεσείοντες. 10 Γ.Κορφιώτης, για τον Εφεσίβλητο. Cur. adv.vult. ΣΑΒΒΙΔΗΣ, Δ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει οΔικαστής Ι. Πογιατζής. ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ: Η παρούσα έφεση στρέφεται ενα­ ντίον της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λέμε- 1 5 σού, ημερομηνίας 17 Σεπτεμβρίου 1986, με την οποία ο εφεσίβλητος αναγνωρίστηκε ως πληγείς οφειλέτης εν τη εννοία των περί Ανακουφίσεως Οφειλετών (Προσωριναί Διατάξεις) Νόμων του 1979 εως 1985, το δε δικαίωμα των εφεοειόντων να εισπράξουν από τον εφεσίβλητο το οφει- 20 λόμενο σ' αυτούς χρέος αναστάληκε. Τα γεγονότα είναι σε συντομία τα εξής: Ο εφεσίβλητος κατάγεται απότη Μόρφουκαι κατά τον αμέσως προηγού­ μενο της εισβολής χρόνο ήταν κάτοικος Λευκωσίας, εργα­ ζόταν δε ως καθηγητής με μηνιαίο μισθό £
2. Όλα ταου- 25 σιώδη γεγονότα είναι παραδεκτά. Εκτός απότο μισθό του ο εφεσίβλητος είχε εισοδήματα από επιχείρηση καλλιέρ­ γειας εσπεριδοειδών στη Μόρφου. Είχε επενδύσει για το σκοπό αυτό χρήματα για την αγορά τράκτορ και την εκ­ σκαφή γεώτρησης. Για τους σκοπούς της επιχείρησης 30 αυτής είχε συνάψει πριν την εισβολή δύο δάνεια. Ένα ύψους £800 από τους εφεσείοντες και άλλο ύψους £2,400 832 1 Α.ΑΛ. 5 ΣΠΕ Μόρφουν.Σκαποΰλη Πογιατζής,Δ. από την ΣΤΕΛΜΕΚ. Μετά το πρώτο έτος της εισβολής άρχισε η αποκοπήαπό το μισθό του ποσού £30 έως £40 μηνιαίως για την αποπληρωμή του δεύτερου δανείου.Η αίτηση του εφεσίβλητου να κηρυχθεί πληγείς οφειλέτης αφορούσετοπρώτο δάνειο. Η καλλιέργεια των εσπεριδοειδών γινόταν σε έκταση 14σκαλώναπότις οποίες μόνο4 σκάλεςπερβόλι ήτανεγ­ γεγραμμένες στο όνομα του εφεσίβλητου* η υπόλοιπη 10 έκταση 10σκαλών ήτανμεν εγγεγραμμένη επ'ονόματιτου πατέρα του, είχε όμως παραχωρηθείστον εφεσίβλητο για τους σκοπούς της επιχείρησης του και το πρόσωπο που εισπράττε το εισόδημα της όλης παραγωγήςτων 14 σκα­ λών ήταν ο εφεσίβλητος και όχι ο πατέραςτου,αν και ο 15 τελευταίος δήλωνε για σκοπούς του φόρου εισοδήματος ως δικό του το εισόδημα απότην παραγωγήτων 10σκα­ λών. Το ετήσιο εισόδημα της επιχείρησης ήταν περίπου £2,000 έως £2,500 και τα ετήσια έξοδα περίπου £250.Τα κτήματα, στα οποίαο εφεσίβλητος διεξήγε την επιχείρηση 20 του, κατέχονται από το 1974 από τους Τούρκους εισβο­ λείς και ολόκληρο το εισόδημα του από την επιχείρηση αυτή έχει έκτοτε απωλεσθεί. Για το έτος 1974 ο εφεσίβλη­ τος είχε εισπράξει πριν την εισβολή μέρος της αξίας της παραγωγής του ανερχόμενο σε περίπου £1,500 από τις 25 οποίες περίπου £420 αναλογούσαν στις 4 σκάλες που ήταν εγγεγραμμένες στο δικότουόνομα. Στην αγόρευση του εκ μέρους των εφεοειόντων τόσο ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου όσο και ενώπιον μας ο κ. Παντελίδης απέδωσε μεγάλη σημασία στο γεγο30 νός ότι 4 μόνο απότις 14 σκάλες περβόλι ήτανεγγεγραμ­ μένες στο όνοματου εφεσίβλητου καιπαρά το γεγονός ότι δεν έχει αμφισβητήσει την ορθότητα του ευρήματος του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι ο εφεσίβλητος και όχι ο πα­ τέρας του εισπράττε το εισόδημα από τις υπόλοιπες 10 35 σκάλες εσπεριδοειδών, επέμενε ότι το πρωτόδικο Δικα­ στήριο όφειλε να είχε αγνοήσει το εισόδημα των 10σκα­ λών και να εκτιμήσει το βαθμό επηρεασμού της επιχείρη­ σης του εφεσίβλητου λαμβάνοντας υπόψη μόνο την απώλεια από τις 4 σκάλες εσπεριδοειδών που ήταν εγγε833 Πογιατζής,Δ. ΣΠΕ Μόρφου ν.Σκαπούλη

(1990)γραμμένες στο όνομα του εφεσίβλητου. Αν τοπρωτόδικο Δικαστήριο ενεργούσεκατ' αυτότον τρόπο,πρόσθεσε ο κ. Παντελίδης, θαήταναδύνατονακαταλήξειστοσυμπέ­ ρασμα ότι, ένεκα μιας τόσο μικρής απώλειας,η επιχείρη­ σητου εφεσίβλητου είχεεπηρεαστεί σε τέτοιο βαθμόώστε 5 νααδυνατείναανταποκριθείστις συμβατικέςτουυποχρε­ ώσεις, στοιχείο που ο εφεσίβλητος πρέπει να αποδείξει πρινκηρυχθείπληγείς οφειλέτης. Ο ισχυρισμός αυτόςτου κ.Παντελίδηαποτελεί καιτονκυριότερολόγοστονοποίο βασίζει την έφεση του όπως έχειδιαφανείαπότησυζήτη- 10 σηενώπιονμας. Το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό αυτό του κ. Παντελίδη. Η απόρριψη αυτή μας βρίσκει απόλυτα σύμφωνους. Εφόσον το πρωτόδικο Δικαστήριο έχει ικανοποιηθεί απότηνενώπιον τουμαρτυρία ότι,ανε- 15 ξάρτητα απότογεγονός τηςδήλωσης γιασκοπούς φόρου εισοδήματοςκαιαπότο γεγονός ότι οι 10σκάλες περβόλι ήταν εγγεγραμμένες στο όνομα του πατέρατου εφεσίβλη­ του,το εισόδηματους αποτελούσε εισόδημα τηςεπιχείρη­ σης του εφεσίβλητου καιόχι τουπατέρα του,είναι παντε- 20 λώς άσχετο αν οι 10 σκάλες ήταν εγγεγραμμένες επ' ονόματι τουπατέρα του ή τοδικότου.Η προσέγγιση που καθιερώνει ο περί Ανακουφίσεως Οφειλετών (Προσωρι­ ναί Διατάξεις) Νόμος, ως εκ της κοινωνικής αποστολής του,δεν είναιηδογματικήπροσέγγιση πουεισηγείται οκ. 25 Παντελίδηςη οποίααγνοείτηνπραγματικότητα.Στην εξέ­ ταση της κάθε υπόθεσης κάτω από το φώς του Νόμου αυτού εκείνο πουέχει μεγαλύτερη σημασία είναι οι πραγ­ ματικότητες πουσυνθέτουν τηζωήτουκάθεαιτητήόπως αποδεικνύονται ενώπιοντουΔικαστηρίου. 30 Διαζευκτικά ο κ. Παντελίδης ισχυρίστηκε ότι και αν ακόμα ορθά λήφθηκε υπόψητο εισόδημα της φυτείας 14 σκαλών εσπεριδοειδών, το συμπέρασμα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι οεφεσίβλητος είναιπληγείς οφειλέτης εν τη εννοία του Νόμου είναι λανθασμένο, λαμβανομένου 35 υπόψη του μικρού ύψους του χρέους αναφορικά με το οποίο εκδόθηκεη προσβαλλόμενη διαταγήκαιτουγεγονό­ τος ότι ο εφεσίβλητος εξακολουθούσε και μετάτην εισβο834 1 Α.ΑΛ. ΣΠΕ Μόρφουν.Σκαπούλη Πογιατζής,Δ. λή να εισπράττει το μισθό του καθηγητή ανερχόμενο σε £190 μηνιαίως. Το διαζευκτικόαυτό επιχείρημα αποτελεί την ουσίατων λόγων αρ. 1 και3της έφεσης. 5 10 15 Το άρθρο2 των περί Ανακουφίσεως Οφειλετών (Προ­ σωριναί Διατάξεις) Νόμων 1979-1985, που ήταν σε ισχύ κατά τον ουσιώδη χρόνο, δίδει τον ακόλουθο ορισμό του όρου "πληγείς οφειλέτης": "'Πληγείς οφειλέτης' σημαίνει πάντα οφειλέτην του οποίου ηεργασίαήεπιχείρησις, λόγω της έκρυθμουκα­ ταστάσεως,επηρεάσθηεις τοιούτον βαθμόνούτως ώστε να μηηδύνατοούτος κατά τον χρόνον αμέσως μετάτην ΜηνΑυγούστου 1974 ναανταποκριθήπροςταςσυμβα­ τικός αυτού υποχρεώσεις εξ ων προέκυψε η οφειλή ή οφειλέτην του οποίου αγνοείται η τύχη συνεπεία της Τουρκικής εισοβολής και περιλαμβάνει συνοφειλέτην και εγγυητήν παντόςτοιούτου οφειλέτου." Από τον πιο πάνωορισμό προκύπτειότι εκείνο πουτο Δικαστήριο έχει να αποφασίσει σε μια αίτηση όπως η πα20 ρούσα είναιταδικαιώματακαι οι υποχρεώσεις τωνδιαδί­ κων σε σχέση με τη συγκεκριμένη οφειλή που αποτελεί το αντικείμενο της αίτησης. Σχετική επί του προκειμένου είναι η απόφαση στην υπόθεση Λώρη Τρύφωνος και άλλον v. Famagusta Shipping Co.

(1957)Ltd,

(1981)1 25 Α.Α.Δ. 137. Έπεταιότι το μέγεθος της οφειλής αυτήςείναι ένας από τους σχετικούς παράγοντες που θα ληφθούν υπόψηγια ναδιαπιστωθεί ηδυνατότηταήηαδυναμία του οφειλέτη να ανταποκριθεί σ' αυτή. Όπως δε έχει λεχθεί στην υπόθεση Χριστάκη Εναγγέλον και άλλον ν. Σταύρου 30 Λμπίζα και άλλον

(1982)1Α.Α.Δ.41,το Δικαστήριοπρο­ βαίνει σε εκτίμηση του μεγέθους της απώλειαςπουο οφει­ λέτης έχει υποστεί σαν αποτέλεσμα της Τούρκικης εισβο­ λής και της οικονομικής του κατάστασης όπως έχει διαμορφωθεί από τα γεγονότα του 1974, σε συσχετισμό 35 πάντοτε προς την συγκεκριμένη συμβατική του υποχρέω­ ση, και ακολούθως αποφασίζει κατά πόσον ο οφειλέτης είναι σε θέσηναανταποκριθείσ"αυτή. 835 Πογιαιζής,Δ. ΣΠΕ Μόρφου ν.Σκαπούλη

(1990)Η προσέγγιση του πρωτόδικου Δικαστηρίου στηνπα­ ρούσα υπόθεσηαντικατοπτρίζεται στο πιοκάτω απόσπα­ σματηςαπόφασηςτου: "Προχωρών εις το ερώτημα κατά πόσον και εις ποίον βαθμόν επηρεάσθη η εργασία ή επιχείρησις του 5 Αιτητού έχωναπαρατηρήσωότι ασφαλώςτοεισόδημα του εκτης εργασίαςωςκαθηγητήςδεν φαίνεταιναείχε επηρεασθήκαθόλου εκ της έκρυθμου καταστάσεως,το εισόδηματουόμως απόταςπροαναφερθείσας καλλιέρ­ γειας ουσιαστικά απωλέσθη εξ ολοκλήρου μειώνοντας 10 περίπου εις το ήμισυ τοσυνολικόν εισόδημα του Αιτη­ τού.Λαμβανομένων υπ'όψιν τωνοικονομικώνυποχρε­ ώσεων του Αιτητού όπως έχουν εκτεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου κατά τον αμέσως μετά την Τουρκικήν εισβολήν χρόνον, πιστεύω ότι ημείωσητου εισοδήματος 15 του Αιτητού και επομένως ο επηρεασμός της εργασίας ή επιχειρήσεως του εις τόσον δραστικον βαθμόήτοτέ­ τοιος ώστε ο Αιτητής να μην δύναταινα ανταποκριθή προς τας συμβατικάς αυτού υποχρεώσεις εξ ων προέκυψεν η οφειλή,ήτοι εις την αποπληρωμήτου δανείου 20 εκ της Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Μόρφου, το οποίον ιδιαιτέρως είχεν συναφθή και διατεθήόπως ανέφερα δια τους σκοπούς της επιχειρήσεως του εις Μόρφου. Ως εκτούτουπιστεύω ότι οΑιτητής πρέπειναθεω- 25 ρηθή ότι εμπίπτει εντός των προνοιών του νόμου ως πληγείς οφειλέτης και ότι δικαιούται εις τηνπροστασίαν του νόμου και εις τας ανάλογους θεραπείαςτας οποίαςσυνεπάγεται". Τόσο η προσέγγιση όσοκαιτοσυμπέρασματουπρωτό- 30 δικούΔικαστηρίου είναι κατάτηγνώμη μαςορθάκαιδεν έχουμε ικανοποιηθεί ότι συντρέχει οποιοσδήποτε λόγος γιατηνανατροπήτουεπίδικου συμπεράσματος. Γιατους λόγους πουέχουμε εκθέσειπιοπάνωηέφεση απορρίπτεται μεέξοδασεβάροςτωνεφεοειόντων. 35 Έφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 836