1 Α.ΑΛ. 22Οκτωβρίου, 1990 [ΣΑΒΒΙΔΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ, ΠΟΠΑΤΖΗΣ. Δ/στές] MOBILOILCYPRUSLIMITED, Εφεσείοντες; v. ΣΤΑΥΡΟΥΛΛΑΣ θ . ΕΛΛΗΝΑ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσίβλητων. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 6765). 5 10 15 20 25 30 Δικαιοδοσία — Έφεσηκατ' αποφάσεως τον ΔιενΟυντή τον Κτηματο λογικού και Χωρομετρικού Κτήματος — Άρθρο 80 τον Περί Αχινήτον Ιδιοκτησίας (Διαχατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις) Νόμου, Κεφ. 224 — Μόνον "person aggrieved" εν τη εννοία τον εν λόγω άρθρον έχειlocusstandiνα καταχωρήσει έφεση— Η εξέταση τον θέματος αντού προηγείται της εξετάσεως κατά πόσον η απόφαση πάσχει εξ οιασδήποτε παρανομίας — Κατά πόσο πρόσωπο, που εζήτησεμε αίτηση έκδοση συγκεκριμένης αποφάσεως μπορεί, όταν η απόφαση εκδοθεί,να θεωρηθείως "person aggrieved" — Αρνητικήη απάντηση στο ερώτημα. Δικαιοδοσία — Έφεσηκατ' αποφάσεως τον Διευθνντή τον Κτηματολογίον δννάμει τον Άρθρον 80 τον Περί Αχινήτον Ιδιοκτησίας Νόμον,Κεφ.224— Locus.standiκαταχωρήσεως έφεσης— Ηεξέτα ση τον θέματος τούτον κατά πόσον η απόφαση πάσχει εξοιασδήποτέ παρανομίας — Κατά πόσο πρόσωπο, πον ζήτησε με αίτηση έκδοση συγκεκριμένης αποφάσεως μπορεί,όταν εκδοθεί η απόφα ση να θεωρηθεί "personaggrieved" — Αρνητική η απάντηση στο ερώτημα. Αέξεις και Φράσεις — "Person aggrieved" στο άρθρο 80 τον Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας Νόμον, Κεφ.224. Κατά το 1986 οι εφεσίβλητοι εξεμίσθωσαν στην εφεσείουσα τμήμα της εξ αδιαιρέτουακίνητης ιδιοκτησίας των στην Λεμεσό για περίοδο 16 ετώνκαι δυνατότητα ανανεώσεωςγια άλλα9έτη. Η συμφωνία διελάμβανε υποχρέωση των εφεσίβλητων να εκδωσουν χωριστόν τίτλο για το εκμισΟωθέν μέρος, έτσι ώστε σεπερί πτωση επιψηφίσεως του εκκρεμούντος τότε νομοσχεδίου περί εγ γραφής μακροχρονίων μισθώσεων, η σύμβαση να εγγραφεί, πράγμα για το οποίο οι εφεσίβλητοι παρέσχανανέκκλητησυγκα τάθεση. Μετά την ψήφιση του νόμου 2/78 οι διάδικοι υπέβαλαν στις 25.9.1980αίτησηεγγραφήςτης μίσθωσης,η οποία,όμως,δεν έγινε δεκτή, γιατί-κάποιος νέος συνιδιοκτήτης του κτήματος δεν είχεν υπογράψει την σύμβαση. 837 Mobil Oil v. Έλληναχ.α.
(1990)Η διαμαρτυρίατης εφεσείουσας είχεν ως αποτέλεσμα να γίνει δεκτήκατ' αρχήν ηαίτηση,με την πρόνοια ότι η εγγραφήθα γίνει μόλις οι εφεσίβλητοι εξασφαλίσουν χωριστόν τίτλον για το μί σθιο. Την 31.12.1982 έληξεη προθεσμία,που έταξε ο νόμος23/82 για εγγραφήντων μισθώσεων, πουήδηίσχυαντην 1.4.
- Η μη εγγραφή μέχρι την 31.12.1982 ωφείλετο στην παράλειψη των εφεσίβλητων να εξασφαλίσουν την αναγκαίαν προς τούτο συ γκατάθεση ενυπόθηκου δανειστή τους. Εν τέλει η συγκατάθεση του προσκομίσθηκε στις 3.1.1983 και ως αποτέλεσμα η σύμβαση ενεγράφητην4.1.
- ΟΔιευθυντής επληροφόρησε με επιστολήν του τους ενδιαφερομένους ότι εδέχθη την αίτηση τους της 25.9.
- 5 10 Οι εφεσίβλητοι υπέβαλαν έφεση βάσει του άρθρου 80 του Κεφ. 224 κατά της αποφάσεωςπερί εγγραφήςτης μισθώσεως, ισχυριζό μενοι ότι η σύμβαση είναι άκυρη, ότι είχε μετατραπεί σε θεσμίαν 15 ενοικίαση,ότι δεν συνάδει με το άρθρο 77 του Κεφ. 149 και ότι εν πάσηπεριπτώσει δεν μπορούσε ναεγγραφεί μετάτην31.12.
- Το ΕπαρχιακόΔικαστήριο δέχθηκετον τελευταίο λόγο καιακύ ρωσε την απόφασητου Διευθυντή. Ως αποτέλεσμα η εφεσείουσα κατεχώρησε την παρούσανέφεση. 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο,αποδεχόμενοτηνΈφεση, αποφάσισε:
- Locus standi καταχωρήσεως εφέσεως κατ' αποφάσεως του Διευθυντή του Κτηματολογικού και Χωρομετρικού Τμήματος έχει μόνον πρόσωπον,που μπορεί να θεωρηθεί ως "person aggrieved". Ηδιατύπωσηγενικού ορισμού δεν είναι πρακτικάχρήσιμη. Ηεπί- 25 λύσητου σχετικού ερωτήματος,ανο εφεσείων είναι ήόχι, "person aggrieved" εξαρτάταιαπόταπεριστατικάτης κάθευπόθεσης. Πά ντως ο όρος εξυπακούει προσβολήν εννόμωνδικαιωμάτων.
- Η ιδιαιτερότητα στην υπόθεση αυτήν έγκειται στο ότι με την έφεση βάσει του άρθρου 80 οι εφεσίβλητοι στην παρούσαν έφεση 30 αμφισβητούν απόφαση, με την οποίαν είχεν εγκριθεί η δική τους αίτηση. Το γεγονός αυτό ενθυμίζει παρόμοιον θέμαστην υπόθεση Harrvp v. Bayley and others(119 E.R 845). Οι εφεσίβλητοι δεν μπορούν να θεωρηθούν "persons aggrieved". Ηαπόφασητου Διευ θυντή ήταν το αποκλειστικό αποτέλεσμα της δικής τους συγκατά- 35 θέσης.
- Ηιδιότητα εφεσείοντος ως "person aggrieved" είναιπροϋπό θεση του δικαιώματος του να αμφισβητήσει την νομιμότητα της σχετικήςαποφάσεως.
- Εφόσον στην παρούσανπερίπτωση οι εφεσίβλητοι δεν ήσαν 40 "persons aggrieved", το ΕπαρχιακόΔικαστήριο δεν είχε δικαιοδοσίαν να εκδικάσει την έφεση των εφεσίβλητων στην παρούσαν έφεση και κατά συνέπειαν δεν μπορούσε να υπειοέλθη στο θέμα της νομιμότητας της επιδίκουαποφάσεως. Η Έφεση επιτυγχάνει. Έξοδα εφέσεως και δίκης νπέρ τηςΕφεσείονσας. 838 45 1 ΑΛΛ. 5 Mobil Oil v.Έλληνα κ.α. Αναφερόμενες υποθέσεις: Healey v.Ministry of Health(1954}3All E.R 449Attorney Generalv.PouriandOthers
(1979)2 C.L.R15· Peyiotis andAnother v. Polemitis
(1982)1C.L.R 442Harrupv.Bayleyandothers (119EnglishReports)845Exparte Mason.InRe White[1880]14Ch.D71(CA). 'Εφεση. Έφεση από τους καθ'ων η αίτηση κατά τηςαπόφασης του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λεμεσού (Αρτεμης, Α.Ε.Δ.) 10 που δόθηκε στις 11 Μαΐου, 1984 (Αρ. Έφεσης/Αίτησης 8/ 83), με την οποία ακυρώθηκε ηαπόφασητου Επαρχιακού Κτηματολογικού Λειτουργού Λεμεσού ημερ. 25.1.83 (όπως τροποποιήθηκε με την επιστολή ημερ. 28.1.83), με την οποία πληροφορούσε τους καθ' ων η αίτηση ότι θα 15 προχωρήσει στην εγγραφή της μίσθωσης L7/80 ημερ. 29.7.
- Α. Δικηγορόπουλος, για την εφεσείουσα εταιρεία. Λιμ. Θεοδούλου,για τους εφεσίβλητους. Cur.adv. vuit. 20 ΣΑΒΒΙΔΗΣ, Δ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει οΔικαστής Ι. Πογιατζής ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ: Η εφεσείουσα είναι εταιρεία πετρε λαιοειδών. Το 1976 OLεφεσίβλητοι ήτανεγγεγραμμένοι ως οι μόνοι εξ αδιανέμητου ιδιοκτήτες κτήματος εις Άγιο 25 Αθανάσιο Λεμεσού υπ' αριθμούς εγγραφής 6750και
- Δυνάμει γραπτής συμφωνίας ημερομηνίας 29 Ιουλίου 1976 οι εφεσίβλητοι ενοικίασαν στους εφεσείοντες μέρος του πιο πάνωκτήματος τους για περίοδο 16 χρόνων, από 14 Απριλίου 1976, σύμφωνα με όρους πουπεριγράφονται 30 στη συμφωνία με μεγάλη σαφήνεια και λεπτομέρεια και που περιλαμβάνουν υποχρέωση των εφεσίβλητων να μην πωλήσουν, μεταβιβάσουν ή υποθηκεύσουν το κτήμα κατά τη διάρκεια της μίσθωσης την οποία ηεφεσείουσα είχε δι839 Παγιατζής,Δ. Mobil Oil ν.Έλληνακ.α.
(1990)καίωμα να ανανεώσει για περίοδο άλλων εννέα χρόνων. Επειδήκατά το χρόνο υπογραφής του συμβολαίου εκκρε μούσε ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων ηψήφιση νομοσχεδίου για την εγγραφήορισμένων μισθώσεων στο Κτηματολόγιο, οι εφεσίβλητοι έδωσαν στην εφεσείουσα 5 ανέκκλητησυγκατάθεσηναεγγράψειτηνμεταξύτουςσύμ βασηεάνκαι όταντο νομοσχέδιο ψηφιστεί σε Νόμοπριν λήξειημίσθωση. Γιανακαταστείδεδυνατή η ενδεχόμενη αυτή εγγραφή, οι εφεσίβλητοι ανάλαβαν την υποχρέωση να λάβουν όλα τα απαραίτητα διαβήματα για την έκδοση 10 χωριστών τίτλων ιδιοκτησίας του μέρους του κτήματος τους που ήταν το αντικείμενο της εκμίσθωσης στην εφε σείουσα καινασυμμορφωθούν μεόλεςτιςαπαιτήσειςτου υπόψήφισηΝόμου. Την 1ηΑπριλίου 1980, και πριν την έκδοση απότους 15 εφεσίβλητους χωριστών τίτλων όπως αναφέρεται πιο πάνω,τέθηκεσε ισχύ οπερίΑκίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) (Τροποποιητικός) Νόμος του 1978 (Νόμος2/78) μετον οποίο έγινεδυνατήη εγγρα φήορισμένων μισθώσεων διάρκειαςάνωτων 15 χρόνων. 20 Στο μεταξύ όμως,παρά τησυμβατικήτους υποχρέωση,οι εφεσίβλητοι είχαν μεταβιβάσει μερίδιο στο πιο πάνω κτήμα τους σε κάποιο Νικολή Νικολαΐδη ο οποίος έγινε εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης τουκατά το ένατέταρτοαδιαί ρετο μερίδιο,το οποίοακολούθωςυποθήκευσε στηΛαϊκή 25 Τράπεζα για ασφάλεια του χρέους του. Μεβάση νομικές πρόνοιες που εφαρμόζονταισε τέτοιες περιπτώσεις η συ γκατάθεση του νέου συνιδιοκτήτη του κτήματος και του ενυπόθηκου δανειστήτουήταν απαραίτητηγιατηνέκδοση χωριστών τίτλων σύμφωνα με τη συμβατική υποχρέωση 30 των εφεσίβλητων, η οποία ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για τηνεγγραφήτης μίσθωσης στο Κτηματολόγιο. Στις 25 Σεπτεμβρίου 1980, η εφεσείουσα και οι τρεις εφεσίβλητοι υπόβαλανστο ΕπαρχιακόΚτηματολόγιο Λε μεσούαίτησηγιαεγγραφή τηςμίσθωσης πάνωστονενομι- 35 σμένοέντυποΝ.
- Μεεπιστολή του ημερομηνίας25Σε πτεμβρίου 1980 το Κτηματολόγιο ειδοποίησε τους διά δικους ότι ηαίτησητους δενμπορούσε ναγίνειαποδεκτή 840 1 Α.ΑΛ. Mobil Oil v. Έλληνα x.o. Πογιατζής, Δ. για δύο λόγους, ένας απότους οποίους ήταν ότι ο νέος συνιδιοκτήτης, του οποίου μάλιστα το μερίδιο ήτανυπο θηκευμένο,δενείχευπογράψειτησύμβαση μισθώσεως ως εκμισθωτής. •5 Μεεπιστολή τουπροςτοΔιευθυντήτου Κτηματολογι κούκαιΧωρομετρικού Τμήματοςημερομηνίας29Σεπτεμ βρίου 1980, ο νομικός σύμβουλος της εφεσείουσας δια μαρτυρήθηκε για την απορριπτική απάντηση του Κτηματολογίου καιεισηγήθηκε ότι η αίτησητων διαδίκων 10 μπορούσεναείχεγίνει κατ'αρχήαποδεκτήλαμβανομένου υπόψηότι είχεαρχίσει η διαδικασίαγιατην έκδοσηξεχω ριστού τίτλου στο όνομα των εφεσίβλητων για τοκτήμα που είχε εκμισθωθεί, βάσει υπάρχουσαςάδειαςδιαχωρι σμού της οποίαςοι όροι άρχισαν ήδηνα εκπληρώνονται 15 από τους εφεσίβλητους. Ο Επαρχιακός Κτηματολογικός Λειτουργός αποδέχτηκετην εισήγηση και με επιστολή του με ημερομηνία 8 Νοεμβρίου 1980 ειδοποίησε τους διάδι κουςότι η αίτησητους έγινε κατ'αρχήαποδεκτήκαιότιη εγγραφήτης μίσθωσης θαγίνει μόλις οι εφεσίβλητοι εξα20 σφαλίσουν χωριστή εγγραφή για το μίσθιο επ' ονόματί τους, όρισε δε προθεσμία 6 μηνών για την εκπλήρωση αυτής της προϋπόθεσης. Παρά τις παρακλήσεις και πιέ σειςτηςεφεσείουσας γιατηνέγκαιρηεκπλήρωσητωνπρο ϋποθέσεων γιατην εγγραφήτης μίσθωσης, οι εφεσίβλητοι 25 δενείχανπροσκομίσει στο Κτηματολόγιο μέχρι τις 31Δε κεμβρίου 1982 την έγγραφησυγκατάθεσητουενυπόθηκου δανειστή τους που ήτανη μοναδικήαπαραίτητη προϋπό θεσηπουείχεαπομείνειγιαναεκδοθείη χωριστήεγγραφή για το μίσθιο χωρίς τηνοποίαδενήτανδυνατήη εγγραφή 30 της σύμβασης μισθώσεως. Η31η Δεκεμβρίου 1982 ήτανη μέραπουέληγεηπροθεσμίαπουόριζεοΝόμος23/82 που είχεστο μεταξύτεθεί σε ισχύ για την εγγραφήσυμβάσεων μισθώσεων που,όπως αυτήτων διαδίκων,βρίσκονταν σε ισχύαπότην 1η Απριλίου
- Οιεφεσίβλητοι προσκόμι35 σαν στο Κτηματολόγιο την συγκατάθεσητου ενυπόθηκου δανειστήτουςτρεις μέρες αργότερα,δηλαδή στις 3Ιανου αρίου
- Σαν αποτέλεσμα της καθυστέρησης αυτής η χωριστή εγγραφή του μισθίου έγινε στις 4 Ιανουαρίου 1983 μεαριθμόεγγραφής
- 841 Πογιατζής, Δ. Mobil Oil ν.Έλληνακ.α.
(1990)Με επιστολή του ημερομηνίας 25 Ιανουαρίου 1983 ο Επαρχιακός Κτηματολογικός Λειτουργός Λεμεσού από στειλε ταχυδρομικώς στους διάδικους, κατ' εντολή του Διευθυντή, την απόφασητου αναφορικάμε την κοινήαί τηση τους ημερομηνίας 25 Σεπτεμβρίου 1980. Η απόφαση 5 του ήταν ότι θα προχωρήσει στην εγγραφήτης μίσθωσης χωρίς άλλη προειδοποίηση "εκτός εάν εντός 30 ημερών από της ημερομηνίας της ταχυδρόμησης της επιστολής αυτής παρουσιάσετε στο Γραφείο μου ΔικαστικόΔιάταγ μαγιατημη εγγραφήτηςμίσθωσης ή απόδειξηότι αποτά- 10 θητε στο ΕπαρχιακόΔικαστήριο για την έκδοση τέτοιου Διατάγματος." Στις 10Φεβρουαρίου 1983 οι εφεσίβλητοι αποτάθηκαν στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού με την Έφεση/ Αίτηση τους αρ. 8/83 αιτούντες την ακύρωση της πιο 15 πάνω απόφασηςισχυριζόμενοι ότι ηεπίδικησύμβασημι σθώσεως είναι άκυρη,ότι μετατράπηκεσεθέσμιαενοικία ση, ότι δε συνάδει με τις διατάξεις του άρθρου 77
(1)του περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ. 149, ότι η αυθεντικότητα των υπογραφώντων συμβαλλομένων δεν έχει πιστοποιη- 20 θεί και ότι ηεγγραφήτηςεπίδικης μίσθωσης είναιαδύνα τημετάτην31ηΔεκεμβρίου
- Μετηνένσταση της ηεφεσείουσα ισχυρίστηκε ότι καθ' όλους τους ουσιώδεις χρόνους ησύμβαση μίσθωσης ήταν έγκυρη, ότι πληρούσε όλες τις νομικές προϋποθέσεις για 25 την εγγραφήτης στο Κτηματολόγιο, ότι ηνομοθετικήδιά ταξηπουέχειεφαρμογήείναιτοάρθρο3τουΝόμουαρ. 2/ 78 και όχι οΝόμος23/82, καιότι οι παραβάσειςτηςσύμ βασηςαπόμέρους των εφεσίβλητων καιη καθ'όλασυμπε ριφορά τους από της υπογραφήςτης σύμβασης μέχρι 31 30 Δεκεμβρίου 1982 ήταντέτοιαώστενακωλύονται να αμφι σβητούν τη νομιμότητα της επίδικης απόφασηςτου Κτη ματολογίου. Το Επαρχιακό Δικαστήριο εξεδίκασε την Έφεση/ Αίτησηαρ.8/83 καιστις 11Μαΐου 1984 εξέδωσετην επι- 35 φυλαχθείσααπόφασητου μετην οποίαακύρωσετηναπό φαση του Επαρχιακού Κτηματολογικού ΛειτουργούΛεμε842 1 Α.ΑΛ. Mobil Oil v. Έλληναχ.α. Πογιατζής, Δ. σούγιατηνεγγραφήτης μίσθωσης, αποδεχόμενοτηνεισή γησητων εφεσίβλητων -αιτητών στην Έφεση/Αίτηση αρ. 8/83 -ότι η εγγραφήτης μίσθωσης ήταν νομικάαδύνατη μετά τις 31 Δεκεμβρίου
- Το ΕπαρχιακόΔικαστήριο 5 παράλειψε να εξετάσει και νααποφασίσει τον ισχυρισμό της εφεσείουσας -καθ'ης η αίτηση στην Έφεση/Αίτηση αρ. 8/83 - γιαestoppel. Εναντίοναυτήςτηςαπόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου η εφεσείουσα καταχώρησε την παρούσαέφεσηστις 21 Μαΐου 1984, η οποίαβασίζεταισε Ι" διάφορους λόγους εφέσεως στους οποίουςπεριλαμβάνο νται ισχυρισμοί ότι οι εφεσίβλητοι εκωλύοντο (were estopped) να υποβάλουν την Έφεση/Αίτηση αρ. 8/83 και ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο ενήργησε κάτω απόπλάνη αναφορικάμεταγεγονότακαιτοεφαρμοζόμενοδίκαιο. 15 Μετάπουοι ευπαίδευτοιδικηγόροι των δυο πλευρών συμπλήρωσαν την αγόρευση τους ενώπιον μας πάνω στους λόγους εφέσεως όπως είχανδιατυπωθείστηνΕιδο ποίηση Εφέσεως, το Δικαστήριο τους κάλεσε ναεκφρά σουν τις αντίστοιχες απόψειςτους αναφορικάμετοερώ20 τημα κατά πόσο οι εφεσίβλητοι είναι, κάτω από τις συνθήκες της παρούσαςυπόθεσης, "πρόσωπα έχονταπα ράπονο" (persons aggrieved) εν τη έννοια του άρθρου 80 του Κεφ.224 ώστενανομιμοποιούνται στηνκαταχώρηση τηςΈφεσης/Αίτησης αρ. 8/
- Παράτογεγονός ότιη απά25 ντησηστοπιοπάνωερώτημαεξαρτάται,μερικώςτουλάχι στο, απότα ίδιαπεριστατικά ταοποία ηεφεσείουσα επι καλείται γιαυποστήριξη του ισχυρισμού της γιαestoppel, πιο πολύ εξαρτάται απότην ερμηνεία που θαπρέπεινα δοθεί στοάρθρο80του Κεφ.224 μεβάση τοοποίοοιεφε30 σίβλητοι είχαν καταχωρήσει την Έφεση/Αίτησή τους αρ. 8/
- Το Δικαστήριο παραχώρησε χρόνο στους δικηγό ρους γιαναετοιμαστούν καιστις 17 Ιουλίου 1990 άκουσε τις εισηγήσεις τους επι του προκειμένου και επιφύλαξε έκτοτετηναπόφαση του. 35 Πριν προχωρήσουμε στην εξέταση της έφεσης σε συ σχετισμό με τους λόγους εφέσεως που επικαλείται ηεφε σείουσα, θεωρούμε σκόπιμο να εξετάσουμε και αποφασί σουμε το θέμα που οι ίδιοι έχουμε εγείρει και που έχει 843 Πογιατζής, Δ. Mobil Oil ν.Έλληνα ΧΛ.
(1990)επαρκώς συζητηθεί ενώπιον μας, γιατί αυτό σχετίζεται άμεσα με τη δικαιοδοσία του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λεμεσού να επιληφθεί της Έφεσης/Αίτησης αρ. 8/83 την οποία υπόβαλανοι παρόντες εφεσίβλητοι κάτω απότο άρθρο 80 τουπερί Ακινήτου Ιδιοκτησίας(Διακατοχή,Εγ- 5 γραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ.
- Στονκατάλογο των Νομοθετημάτων που βρίσκονται σε ισχύ στη Δημο κρατίαδενπεριέχεταιοποιαδήποτεπρόνοια,άλληαπότο άρθρο 80 του Κεφ.224, που να παρέχει στα Επαρχιακά Δικαστήρια δικαιοδοσίανα επιλαμβάνονταιεφέσεων από 10 αποφάσειςτις οποίες οΔιευθυντήςτουΤμήματος Κτημα τολογίου και Χωρομετρίας λαμβάνειδυνάμει των διατά ξεων τουΝόμου, Κεφ.
- Υπάρχει δεσειρά αυθεντιών* που καθορίζουνότι ταΔικαστήρια δεν εφευρίσκουνκατ' έφεση δικαιοδοσίααλλάασκούντέτοιαδικαιοδοσίααπο- 15 κλειστικά στις περιπτώσεις που παρέχεται σ' αυτά από κάποιανομοθετικήδιάταξη πουβρίσκεταισεισχύ. Τοάρθρο80τουΝόμου,Κεφ224,προνοείταεξής: "
- Any person aggrieved by any order, notice or decision of the Director made,given or taken under the 20 provisions of this Law may, within thirty days from the date of the communication to him of such order, notice or decision, appeal totheCourtandtheCourtmaymake such order thereon as may be just but, save by way of appeal as provided in this section, no Court shall 25 entertain any action or proceeding on any matter in respect of which the Director is empowered to actunder theprovisionsof this Law. Provided that the Court may, if satisfied that owingto the absence from the Republic, sickness or other 30 reasonable cause the person aggrieved was prevented from appealing within the period of thirty days, extend thetime within which anappeal may bemadeundersuch * 1)Healeyv. Ministry of Health[1954]3All E.R.449,και 2)Γενικός Εισαγγελέας v. Πουρή και άλλων
(1979)2ΑΛΛ.
- 844 1 ΑΛΛ. Mobil Oil v. Έλληνα κ.α. Πογιατζής, Α. terms andconditions as it may think fit." Η μετάφραση του στην Ελληνική από την Υπηρεσία Αναθεωρήσεως και Ενοποιήσεως της Κυπριακής Νομοθε σίας,έχειως εξής: 5 10 15 20 25 "
- Παν πρόσωπον έχον παράπονον καθ'οιασδή ποτε διαταγής, ειδοποιήσεως ήαποφάσεωςτου Διευθυ ντού διενεργηθείσης, δοθείσης ήληφθείσης δυνάμει των διατάξεων του παρόντοςΝόμου δύναται, εντός τριάκο ντα ημερών από της ημερομηνίας κοινοποιήσεως εις αυτόντης τοιαύτης διαταγής,ειδοποιήσεως η αποφάσε ως να υποβάλη έφεσιν εις το Δικαστήριον και το Δικαστήριον δύναταινα εκδώση επ'αυτήςτοιούτοδιάταγμα ως ήθελεν είναι δίκαιον αλλά, εκτός δι' εφέσεως ως προνοείται εν τω παρόντι άρθρω, ουδέν Δικαστήριον επιλαμβάνεται οιασδήποτε αγωγής ή διαδικασίας εφ' οιουδήποτε ζητήματος εν σχέσει προς ό ο Διευθυντής κέκτηται εξουσίαν να ενεργή δυνάμει των διατάξεων του παρόντοςΝόμου: Νοείται ότι το Δικαστήριον δύναται,εάνικανοποιηθήότι λόγω απουσίας εκ της Δημοκρατίας,ασθενείας ή ετέρας ευλόγου αιτίας το παραπονούμενον πρόσωπον ημποδίζετο από του να υποβάλη έφεσιν εντός της πε ριόδου των τριάκοντα ημερών, να παρατείνητην προθεσμίαν εντός της οποίας δύναται να υποβληθή έφεσις υπό τοιούτους όρους ως τούτο ήθελε θεωρήσει σκόπιμον". Η απάντηση στο ερώτημα κατά πόσο ένα πρόσωπο έχει locus standi ως εφεσείων κάτω από το άρθρο 80 του Νόμου, Κεφ. 224, ώστε να δικαιούται να κάμει χρήση της 30 κατ' έφεση διαδικασίας που προσφέρει το άρθρο αυτό, εξαρτάται από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Για το λόγοαυτόκανέναχρήσιμο σκοπό δεθαεξυπηρετήσει από πειρα διατύπωσης του ορισμού της φράσης "person aggrieved" ηοποίασυναντάται συχνά σε νομοθετικές δια35 τάξεις που εξυπηρετούν σκοπούς παρόμοιους με εκείνους του άρθρου
- Στην υπόθεση Χαράλαμπος Πεγιώτης και 845 Πογιατζής, Δ. Mobil Oil ν.Έλληνα κ.α.
(1990)άλλος ν. Ανδρέα Πολεμίτη
(1982)1 Α.Α.Δ. 442, ο Δικα στής Στυλιανίδης εξέφρασε την άποψη ότι "πρόσωπον έχον παράπονο"στο κείμενο του άρθρου 80 είναι έννοια σχεδόν συνώνυμη με εκείνη του προσώπου που έχει έννο μο συμφέρον στη σφαίρατου διοικητικού δικαίου. Εκείνο 5 που όλες οι σχετικές αποφάσειςσυμφωνούν ότι αποτελεί απαραίτητο στοιχείο της έννοιας της φράσης "person aggrieved" στο κείμενο νομοθετικών διατάξεωντουτύπου του άρθρου 80 είναι η παραβίασημε την προσβαλλόμενη απόφαση εννόμων δικαιωμάτων του προσώπου αυτού. 10 Στην ομόφωνη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Πεγιώτης (ανωτέρω) ο Δικαστής Στυλιανίδης λέγει επί του προκειμένου τα εξής στησελ. 447: "Ά person aggrieved' is, in the absence of any definition in the particular context, incapable of any 15 precise explanation. It is a phrase, however, which is continuously used in modern statutes without any explanation or definition beinggiven in the statute. Ever since the judgment of James, L.J., in the case of Re Sidebotham[1880] 14 Ch. D. 458, it has been generally 20 accepted that the words ' person aggrieved' in a statute connote the person with a legal grievance, that is to say, someone whose legal rightshave been infringed." Η ιδιαιτερότητατης παρούσας υπόθεσης οφείλεται στο γεγονός ότι με την Έφεση/Αίτηση τους αρ. 8/83 στο Επαρ- 25 χιακό Δικαστήριο Αεμεσούοι παρόντες εφεσίβλητοι αμφι σβητούν την απόφαση του Κτηματολογίου με την οποία είχε εγκριθεί τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο από τη θεραπείαπουοι ίδιοι ζήτησαναπότο Κτηματολόγιο με την αίτησητους αρ.L.7/80ημερομηνίας25/9/80.Το ερώτη- 30 μα δε που τίθεται είναι κατά πόσο, κάτω από αυτές τις συνθήκες, είναι ποτέ δυνατόγια τους εφεσίβλητους νόμι μα να ισχυρίζονται ότι με την επίδικη απόφασητου Κτη ματολογίου έχουν παραβιαστεί έννομα δικαιώματα τους. Τα γεγονότα της παρούσαςυπόθεσης έχουν αρκετήομοώ- 35 τητα με τα γεγονότα στην Αγγλική Υπόθεση Edward Harrup v. Henry Bayley and others (119 E.R. 845) στην οποία πρόσωπο που ήταν παρών και είχε συγκατατεθεί 846 1 ΑΛΛ. Mobil Oil v. Έλληνα κ.α. Πογιατζής,Δ: στη λήψη απόφασης, η εκτέλεση της οποίας συνεπαγόταν τηνπληρωμήορισμένων εξόδων απότο Κοινοτικό Ταμείο του ΣυμβουλίουΒελτιώσεως τηςπόλης,εφεσίβαλεμεταγε νέστερη απόφασητου Συμβουλίου για την πληρωμή του 5 ποσούτωνεξόδωναπό το ΚοινοτικόΤαμείο, επικαλούμε" νο τις πρόνοιες νομοθετικής διάταξης που παρείχε δικαί ωμα εφέσεως εναντίον οποιασδήποτε απόφασης τουΣυμ βουλίου Βελτιώσεως σε πρόσωπα έχοντα παράπονο (persons aggrieved).Ηέφεσητουαπορρίφθηκε μετοαιτιο10 λογικό ότι δεν μπορούσε να παραπονεθείεναντίον πρά ξηςπουο ίδιος είχε εξουσιοδοτήσει. Άξιο προσοχήςείναι το γεγονός ότι ο εφεσείων είχε ισχυριστεί ότι η λήψητης απόφασης που είχε προσβάλει ήταν παράνομη και ότι εκείνο που ο ίδιος είχε εξουσιοδοτήσει το Συμβούλιο της^ 15 πόληςνακάμειήτανναπροβείσεορισμένες ενέργειεςπου θα συνεπάγονταντην καταβολή χρημάτωναπότοΤαμείο της πόλης,αναυτόήτανδυνατόναγίνει κατά τρόπονόμι μο. Ο Αρχιδικαστής Λόρδος Campbell είπε στηναπόφαση 20 τουταεξήςστησελ. 847: 25 30 "I am of the opinion that the objection must prevail. An appeal does not lie except where given by express statute. Inthepresent case, theAct,by sect. 181,givesan appeal to any person who may think himself aggrieved; but thatdoes not mean to any person who says or fancies he is aggrieved. Giving it a reasonable construction, the enactment means to give an appeal to any one who has legal ground for saying he is aggrieved. Now, how can such a provision apply to a person who wishes to complain of the act which he himself authorized, and expressly required to bedone." Στη δική του απόφασηο Δικαστής Crompton είπε τα εξήςστησελ. 848: 35 "Now, though others, not parties to that resolution, may be entitled to complain that it was acted on, Ithink the appellant is precluded from saying that he is 847 Πσγιατζής, Δ. Mobil Oil ν.Έλληνα κ.ο.
(1990)aggrievedby what was his own act." Ο κ. Θεοδούλου εκ μέρους των παρόντων εφεσίβλητων εισηγήθηκε ότι, για να απαντήσουμε το επίδικο ερώτημα, θα πρέπει να εξετάσουμε τηνομιμότητα της απόφασηςτου Κτηματολογίου και νατηνκηρύξουμε παράνομηεφόσον η 5 εγγραφή - της μίσθωσης δεν έγινε μέχρι την 31η Δεκεμ βρίου 1982, εφαρμόζοντας επί του προκειμένου το άρθρο 3 του Νόμου αρ.23/
- Εφόσον γίνει αυτό,πρόσθεσε ο κ. Θεοδούλου, θα καταστεί απόλυτα φανερόν ότι η εγγραφή της μίσθωσης, αν πραγματοποιηθεί, θα αποτελεί εμπράγ- 10 ματο βάρος πάνω στην ακίνητη περιουσία των πελατών του,κάτι που ασφαλώς επηρεάζει δυσμενώς ταδικαιώμα τα του πάνω στην περιουσία τους και τους καθιστά έτσι "πρόσωπα έχοντα παράπονο"(aggrieved persons) δικαιού μενα να κάμουν χρήση της διαδικασίαςπου προσφέρει το 15 άρθρο 80 του Νόμου,Κεφ.
- Η προσέγγιση που εισηγείται ο κ. Θεοδούλου είναι κατά τη γνώμη μας λανθασμένη. Η ιδιότητα των παρό ντων εφεσίβλητων - αιτητών στην Έφεση/Αίτηση αρ. 8/83 ως προσώπων εχόντων παράπονο (persons aggrieved) εν 20 τη έννοια του άρθρου 80 αποτελεί προϋπόθεση του δικαι ώματος τους να αμφισβητήσουν τη νομιμότητα της από φασης του Κτηματολογίου μέσω της διαδικασίας που προσφέρει το άρθρο
- Χωρίς την ιδιότητα αυτή δεν έχουν locus standi στη διαδικασία που άρχισε με την 25 Έφεση/Αίτηση αρ. 8/83 και κανένα επιχείρημα τους ενα ντίον της νομιμότητας της απόφασης του Κτηματολογίου δεν μπορεί να ακουστεί. Η ύπαρξη ή όχι της ιδιότητας τους αυτής θα πρέπει να αποφασιστεί ως θέμα προκαταρ κτικό και ανεξάρτητο από τη νομιμότητα ή όχι της προ- 30 σβαλλόμενης απόφασης που αποτελεί την ουσία της δια φοράς και που θα αποφασιστεί μετά που θα εξακριβωθεί ότι οι πελάτες του κ. Θεοδούλου μπορούν να ακουστούν πάνω στην ουσία του θέματος ως πρόσωπα έχοντα παρά πονο εναντίον της επίδικης απόφασης. 35 Το συμπέρασμα στο οποίο έχουμε καταλήξει, μετάαπό μελέτη των διαφόρων αυθεντιών που έχουν τεθεί υπόψη 848 1 ΑΛΛ. Mobil Oil v. Έλληνα κ.α. Πογιατζής,Δ. μας, περιλαμβανομένης της υπόθεσης Ex ParteMason, In re White[1880] 14 Ch. D. 71 (C.A.), και των επιχειρημά των των ευπαιδεύτων δικηγόρων των διαδίκων, είναι ότι οι νυν εφεσίβλητοι δεν εμπίπτουν στην κατηγορία των 5 προσώπων που μπορούν να υποβάλουν έφεσηστο Επαρ χιακό Δικαστήριο κάτωαπότο άρθρο 80 του περί Ακίνη της Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου εναντίον της απόφασηςτου Διευθυντή του Τμήμα τος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, που αποτελεί το 10 αντικείμενο της Έφεσης/Αίτησης αρ. 8/83 τουΕπαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού. Η απόφαση για εγγραφή της μί σθωσης είναι το αποκλειστικό αποτέλεσμα δικής τους ρητής συγκατάθεσης. Τα επακόλουθα της απόφασης, η έκταση δηλαδή του δυσμενούς επηρεασμού της ακίνητης 15 ιδιοκτησίας τους και η χρονική περίοδος που η εγγραφή θα παραμείνει σε ισχύ, είναι εκείνα που οι εφεσίβλητοι είχαν υπόψη τους όταν υπόβαλλαν την αίτηση για την εγ γραφή της μίσθωσης. Το Επαρχιακό Δικαστήριο, ως εκ του λόγου αυτού, δεν είχε δικαιοδοσία να ακούσει την 20 έφεσηκαι να εκδώσει τηδιαταγήπου αποτελεί το αντικεί μενοτης παρούσας έφεσης. Έπεται ότι η έφεση επιτυγχάνει και η απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού ημερομηνίας 11 Μαΐου 1984 ακυρώνεται στην ολότητα της. Οι Εφεσίβλη- 25 τοι καταδικάζονται στην πληρωμή των εξόδων των εψεσειόντων στην παρούσα έφεση όπως'και στη διαδικασία ενώπιον του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου. Έφεση επιτρέπεται μεέξοδα. 849