(1990)25Οκτωβρίου, 1990 [ΚΟΥΡΡΗΣ.Δ/στής] DANISH KINGDOMREPRESENTEDBY FARVANDSDIREKTORATED (THEROYAL DANISH ADMINISTRATION OFNAVIGATIONAND HYDROGRAPHY), Ενάγοντες, v. MYSTIC ISLENAVIGATIONCOMPANY LIMITED, Εναγομένων. (Αίτηση στηνΑγωγή Ναυτοδικείου Αρ. 93/88). Παραγραφή — Υπολογισμός χρόνου — Ο Περί Ερμηνείας Νόμος, Κεφ.1, άρθρο 31 — Κατά πόσο ο αποκλεισμός της ημέρας τον συμβάντος από τον υπολογισμών χρονικής προθεσμίας ισχι/ει μόνον αν ηπροθεσμία είναι εκπεφρασμένη σε ημέρες— Αρνητική η απάντηση στο ερώτημα— Οκανών ισχύει ανεξάρτητα από το αν 5 ηπροθεσμία είναι εκπεφρασμένη σεέτη, μήνες ή ημέρες. Συνθήκες — Σύνταγμα, Αρθρο 169.2 — Αφορά Συνθήκες συνομολογηθείσες μετά την έναρξη της ισχύος του Συντάγματος —Συνθή κες,που είχαν αποκτήσει ισχύν και εφαρμόζοντο προ τηςενάρξε ως της ισχύος τον Σνντάγματος — Εξακολουθούν να ισχύουν, 10 αλλ' επ'αυτών εφαρμόζεται τοΆρθρο 188 του Σνντάγματος. Παραγραφή — Αναστολή — Ο Περί Αναστολής της Παραγραφής Νόμος, 1964 (Ν.57/64) — Κατά πόσο περιλαμβάνει παραγραφήν θεσπιζομένην από Διεθνή Συνθήκη ή από Νόμο του Η.Β, που εφαρμόζεται στην Κύπρο (Η ΠερίΣυγκρούσεων Συνθήκη1910και 15 ο Περί Συνθηκών Ναυτικού Αικαίον Νόμος, 1911) — Ο Ν.57/64 αναφέρεται σεχρονικήν περίοδον θεσπιζομένην από διάταξη "νο μοθετικής φύσεως" — Ηέννοια της τελευταίας είναι ευρύτερη της εννοίας τον "νόμου" — Γι'αυτό και ηαπάντηση στο ερώτημαείναι καταφατική. *-\) Η αγωγή αφορά αποζημιώσεις για ζημίες εκ συγκρούσεως πλοίων κατ' ισχυρισμόν οφειλομένηςστην αμέλειαντων εναγομέ νων. ΗΣύγκρουσηέγινεσεδιεθνήύδατατην 13.7.86, ενώη αγωγή ηγέρθητην 13.7.88. ΤονεννηΟένερώτημαήταν κατά πόσοη αγωγή ηγέρθη εντός τηςπροθεσμίαςτων2 ετών,πουπροβλέπουν τόσοη 25 Περί ΣυγκρούσεωνΣυνθήκη 1910 όσο καιο Περί Συνθηκών Ναυ τικούΔικαίουΝόμος, 1911. 850 1 Α.ΑΛ. Danish Kingdom v. MysticNav.Co. To Ανώτατο Δικαστήριο κατέληξε, με βάση το σκεπτικό που διαγράφεται στα πιο πάνωπεριληπτικά σημειώματα, ότι ηαγωγή κατεχωρήΟηεμπρόθεσμα. Απόρριψη προδικαστικήςενστάσεως.Έξοδαδίκης. 5 Αναφερόμενες υποθέσεις: Coudounaris v. Coudounaris
(1980)1C.L.R 581Saab andAnother v. Holy Monastery ofAyios Ncophytos
(1982)1 C.L.R 499Marren v.Dawson BcntlcyandCo ltd [1961]2 Q.B 135. 10 Αίτηση. Αίτηση από τους ενάγοντες για διάταγματου Δικαστη ρίου όπως το νομικό σημείο, που εγέρθηκε στην παράγρα φο 5 της απαντήσεως των εναγομένων, δηλαδή ότι η αγωγή είναι παραγραμμένηγιατί καταχωρήθηκε εκπρόθε15 σμα, εκδικαστεί και αποφασιστεί προ της εκδίκασης της αγωγής. Μ. Κυπριανού με Λ. Μάρκου (Λνίς), για τους ενάγοντες-αιτητές. 20 Α. Τιμόθη(Κα.),για Χρ. Δημητριάδη, για τους εναγομένους-καθ'ων ηαίτηση. Cur.adv.vult. Ο Δικαστής κ. Κοΰρρης'ανάγνωσε την ακόλουθη από φαση. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ: Οι ενάγοντες με την αγωγή αυτή, αξιώ- • 25 νουν από τους εναγομένους αποζημιώσεις σχετικά με ζημιά που υπέστη το φαρόπλοιό τους "ΜΟΕ SE" ως απο τέλεσμα σύγκρουσης με το πλοίο των εναγομένων "RAFFEL-BERG", η οποία επεσυνέβηκε στις 13/7/1986, ανατολικά της Sjaelland, έξω από τη Νήσο Mon της Δα30 νίας και έξω από τα τρία μίλια των χωρικών υδάτων, ως αποτέλεσμα της αμέλειας των εναγομένων, των υπηρετών τους ήαντιπροσώπων τους. 851 Κούρρης,Δ. Danish Kingdom v. MysticNav. Co.
(1990)Οι εναγόμενοι με την παράγραφο 5 της υπεράσπισης τους (απάντηση) αρνούνται ότι έγινε σύγκρουση μεταξύ του πλοίου τους "RAFFELBERG" και του φαρόπλοιου "ΜΟΕ SE", αλλά εν πάση περιπτώσει, ισχυρίζονται ότι και αν επεσυνέβηκε η ισχυριζόμενη σύγκρουση, ηαπαίτη- 5 ση είναι παραγραμμένηκαι δεν μπορεί ναεκτελεστεί, για τολόγοότιηαγωγήκαταχωρήθηκε εκπρόθεσμα. Οι ενάγοντες κατεχώρησαν αίτηση με βάση τους θε σμούς Ναυτοδικείου(Cyprus Admiralty Jurisdiction Order 1893),Κ. 89,203,204, 207 και212 καιζητούσανδιάταγμα 1 0 του Δικαστηρίου όπως το νομικό σημείο που ηγέρθηκε στηνπαράγραφο5τηςαπαντήσεωςτωνεναγομένων,εκδι καστείκαιαποφασιστείπροτηςεκδικάσεωςτης αγωγής. Οι εναγόμενοι, συμφώνησαν όπως το νομικό σημείο αποφασισθείπροτηςεκδικάσεωςτηςαγωγήςκαιτοΔικά- 15 στήριο άκουσετιςαπόψειςκαιτωνδύοπλευρών. Στηναγόρευσητηςη δικηγόροςτων εναγομένων, ισχυ ρίζεται ότι η περίοδος από 13/7/1986-ημερομηνία κατά τηνοποίασυνέβηκε τοατύχημα- μέχρι τις 13/7/1988 - ημε ρομηνία κατά την οποίακαταχωρήθηκεη αγωγή-ισούται 20 μεδύοχρόνιακαιμίαμέρακαιεφόσονυπερβαίνειτο χρο νικό όριο του άρθρου 7(α)της περί ΣυγκρούσεωνΣυνθή κης 1910 (The Collision Convention 1910) και τουάρθρου 8 του περί Συνθηκών Ναυτικού Δικαίου Νόμου, 1911 (Maritime Convention Act 1911) και κατά συνέπεια η 25 αγωγή είναι παραγραμμένηέχοντας καταχωρηθείεκπρό θεσμα. Η δικηγόρος των εναγομένων, υποστήριξε ότι στον υπολογισμό του χρόνου, μόνο όταν πρέπει να γίνει υπο λογισμός περιόδου ημερών απότην επέλευσηγεγονότος, 30 τότε η μέρα κατά την οποία έγινε το συμβάν εξαιρείται από τον υπολογισμό. Αυτό, είπε, συνάδει με τη λεκτική διατύπωση του άρθρου 31 του περί Ερμηνείας Νόμου Κεφ. 1. Αν, είπε,το άρθρο31 του Κεφ. 1αναφερότανσε χρόνια και όχι σε μέρες, θαείχεδιαφορετικήλεκτική δια- 35 τύπωση. Στηνυπόκρίση υπόθεσηουπολογισμός του χρό852 1 ΑΛΛ. Danish Kingdom v. Mystic IVav. Co. Κοΰρρης,Δ. νου είναι σε χρόνια και όχι σε μέρες. Περαιτέρω, ηδικηγόρος των εναγομένων, υπέβαλε ότι ο περί Αναστολής της Παραγραφής Νόμος του 1964 (Ν. αρ. 57/64), δεν έχει εφαρμογή ούτε σε σχέση με τον περί 5 Συνθηκών Ναυτικού Δικαίου Νόμο του 1911, ούτε σε σχέσημε τη Συνθήκητην ίδια και οι χρονικοί περιορισμοί που τίθενται σε αυτή για την καταχώρηση αγωγών, είναι σε πλήρη ισχύ και εφαρμογή.Ηεπιχειρηματολογία τηςβα σίζεται στον περί Ερμηνείας Νόμο Κεφ. 1, ότι η λέξη 10 "Νόμος" σημαίνει οποιοδήποτε νομοθέτημα της αρμόδιας νομοθετικής εξουσίας της Δημοκρατίας της Κύπρου,αλλά δεν περιλαμβάνει νομοθέτημα (Act of Parliament) του Ηνωμένου Βασιλείου που ειδικά εφαρμόζεται στη Δημο κρατία της Κύπρου. Κατ' αναλογία, είπε η δικηγόρος, 15 αυτό σημαίνει ότι περιλαμβάνει και/ή υπονοεί ότι Διε θνείς Συνθήκες δεν περιλαμβάνονται στη λέξη "Νόμος". Το Ηνωμένο Βασίλιο, που είχευπογράψει τηΣυνθήκη,νο μοθέτησε τότε τον περί Συνθηκών Ναυτικού Δικαίου Νόμο 1911, που με το άρθρο 9
(1)εφαρμόστηκε στην 20 Κύπρο και αποτελεί μέρος του περί ΚυπριακούΝαυτοδι κείουΝόμου. Ηθέσητων εναγόντων είναι ηεξής: 25
(1)Ηπερί Συγκρούσεων Συνθήκη 1910, καθώςκαιο περί Συνθηκών Ναυτικού Δικαίου Νόμος 1911, δεν ισχύουν ή/καιδεν εφαρμόζονταιστην Κύπρο.
(2)Έστω και αν τα πιο πάνω ισχύουν και εφαρμό ζονται, ηαγωγή καταχωρήθηκε μέσα στα χρονικά πλαί σια που προβλέπουν τόσο ηΣυνθήκητου 1910, όσο και οΝόμος του 1911. 30 35
(3)Έστω και ανήθελε φανεί ότι είτε ηΣυνθήκητου 1910, είτε ο Νόμος του 1911 ισχύουν και/ήότι η αγωγή δεν καταχωρήθηκε μέσα στα χρονικά όρια που προβλέ πονται,· υπάρχει, εν πάση περιπτώσει, αναστολή του χρόνου παραγραφής από τον περί Αναστολής Παραγραφής Νόμοτου 1964 (Ν.αρ.57/64),όπως τροποποιή853 Κούρρης, Δ. Danish Kingdom v. MysticNav. Co.
(1990)θηκε με το Νόμο36/82. Αναφορικά με το λόγο 1, πιο πάνω, η δικηγόρος των εναγόντων ισχυρίστηκε ότι η περί Συγκρούσεων Συνθήκη 1910 δεν έχει ισχύ και/ή εφαρμογή στην Κύπρο, γιατί δεν πληρεί τις διατάξεις του άρθρου 169
(2)του Συντάγματος, 5 διότι η Συνθήκη αυτή δεν κυρώθηκε διά Νόμου από την Κυπριακή Βουλή όπως προβλέπει το άρθρο 169
(2), ούτε και δημοσιεύτηκε όπως προβλέπει το άρθρο 169
(3)και κατά συνέπεια και σε συσχετισμό με το άρθρο 188 τουΣυ ντάγματος, δεν δεσμεύει τη Δημοκρατία,άσχετα αν επικυ- 10 ρώθηκε από το Αγγλικό Κοινοβούλιο με τον περί Συνθη κών Ναυτικού Δικαίου Νόμο 1911. Το άρθρο 169
(2)του Συντάγματος,έχειως εξής: "Η διαπραγμάτευσις πάσης ετέρας συνθήκης, συμ βάσεως ή διεθνούς συμφωνίας ως και η υπογραφή 15 αυτών γίνεται κατόπιν αποφάσεως του Υπουργικού Συμβουλίου, δεν τίθενται όμως εν ισχύϊ και δεν δεσμεύουσι την Δημοκρατίαν, ειμή μόνον εφ' όσον κυρωθώσι διά νόμου ψηφιζομένου υπό της Βουλής των Αντιπρο σώπων,ότε καισυνομολογούνται". 20 Είμαι της γνώμης ότι το άρθρο 169 του Συντάγματος, εφαρμόζεται σε Συνθήκες που θα συνομολογούνταν μετά την έναρξη ισχύος του Συντάγματος. Για Συνθήκες που ήδη απέκτησαν την ισχύ Νόμου, όπως είναι η περί Συγ κρούσεων Συνθήκη του 1910, που εφαρμόζετο στην 25 Κύπρο πριν το Σύνταγμα τεθεί σε ισχύ, η ισχύς και/ή εφαρμογή τους στην Κύπρο εξακολούθησε και εξακολου θεί βάσει των προνοιών του άρθρου 188 του Συντάγμα τος. Ο λόγος 2, πιο πάνω, είναι ότι ηαγωγή καταχωρήθηκε 30 εκπρόθεσμα. Η δικηγόρος των εναγόντων, εισηγήθηκε ότι σύμφωνα με το άρθρο 31(a) του Κεφ. 1, η μέρα κατά την οποία έγινε το συμβάν εξαιρείται στον υπολογισμό του χρόνου, ανεξάρτητα από το εάν η σχετική περίοδος μέσα στην οποία ηαγωγή πρέπει να εγερθεί, είναι διατυπωμένη 35 σε μέρες, εβδομάδες, μήνες ή χρόνια. Συνεπώς, κατά τον 854 1 Α.ΑΛ. Danish Kingdom v. MysticNav. Co.' Κούρρης, Δ. υπολογισμό του χρόνου στην παρούσα υπόθεση, η μέρα κατά την οποία έγινε η σύγκρουση των δύο πλοίων, πρέ πει να εξαιρεθεί από τον υπολογισμό. Προς υποστήριξη των θέσεων των εναγόντων, ηδικηγόρος τους,αναφέρθη5 κε σε δύο κυπριακές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστη ρίου,που ενώ τασχετικά χρονικά όρια ήταν διατυπωμένα σε εβδομάδες στην μια και μέρες στην άλλη, το Δικαστή ριο στον υπολογισμό του χρόνου εφάρμοσε το άρθρο 31 (α) του Κεφ. 1, εξαιρώντας την πρώτη μέρα της σχετικής 10 περιόδου. Οι υποθέσεις αυτές είναι οι DinosCoudounaris v. WinnirredL. Coudounans
(1980)1 CLR 581 και η Saaband Another v. Holy Monastery of Ayios Neophytos
(1982)1 CLR 499. 15 Επίσης, οι ενάγοντες υπεστήριξαν τηθέσητους με ανα φορά σε αγγλικές αυθεντίες, όπως το σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 4η Έκδοση, Τόμος 37, παρά γραφος26, το Annual Practice 1959 (Order 64, rule 12) και την υπόθεση Marren v. Dawson Bentley and Co. Ltd. 20 [1961]2 Q.B. 135. * Σε αυτό το στάδιο, είναι αναγκαίο να κάνωαναφορά στο άρθρο 31 του Κεφ. 1, του άρθρου 7 στην περί Συγ κρούσεων Συνθήκης 1910 και του άρθρου 8 του περί Συν θηκών ΝαυτικούΔικαίου Νόμου 1911. Το άρθρο 31(
- a)του 25 Κεφ. 1 έχει ως εξής: "In computing time for the purposes of any Law or public instrument unless the contrary intention appears- 30 (
- a)a period of days from the happening of any event or the doing of any act or thing shall be deemed to be exclusive of the day in which theevent happens or the act or thing is done;" To'άρθρο 7 της Συνθήκης,αναφέρει τα ακόλουθα: • "Art.7.-Actions for the recovery of damages are barred 855 Κονρρης, Δ. DanishKingdom v. MysticNav. Co.
(1990)after an interval of two years from the date of the casualty." Καιτοάρθρο8τουΝόμουτου 1911,προνοείταεξής: "Noaction shall bemaintainable toenforce any claim or lien against a vessel or her owners in respect of any 5 damage or loss toanothervessel, hercargo orfreight,or any property onboardher,or damages for lossof lifeor personal injuries suffered by any person on board her, caused by the fault of the former vessel, whether such vessel be wholly or partly in fault, or in respect of any 10 salvage services, unless proceedings therein are com mencedwithin two yearsfrom thedatewhen the damage or loss or injury was caused or thesalvageserviceswere rendered,..." To συμπέρασμα που πηγάζειαπότις πιο πάνωαυθε- 15 ντίες,είναιότιτοεπιχείρηματηςδικηγόρουτωνεναγομέ νων,δεν ευσταθεί και είμαι της γνώμης ότι ηορθή ερμη νεία του άρθρου 31(a) του Κεφ. 1 είναι να εξαιρεί την ημέρα του συμβάντος στον υπολογισμό του χρόνου, ανε ξάρτητααπότοεάνη σχετικήπερίοδοςμέσαστην οποίαη 20 αγωγή πρέπει να εγερθεί είναι διατυπωμένη σε μέρες, εβδομάδες,μήνεςήχρόνια. Συνεπώς,στην προκειμένη πε ρίπτωση,η αγωγή καταχωρήθηκε εμπρόθεσμα. Ο τρίτος λόγος των εναγόντων,είναι ότι έστω και αν ήθελε φανείότι είτε ηΣυνθήκη του 1910,είτε οΝόμοςτου 25 1911 ισχύουνκαιότι η αγωγή δενκαταχωρήθηκεμέσα στα χρονικά όρια που προβλέπονται,υπάρχει,εν πάσηπερι πτώσει, αναστολή του χρόνου παραγραφής απότοΝόμο 57/64,όπωςτροποποιήθηκεμετοΝόμο36/
- Η θέσητων εναγόντων είναιότι οΝόμος57/64εφαρμόζεταιτόσο στη 30 Συνθήκη του 1910, όσο και στον περί Ναυτικού Δικαίου Νόμο
- Είμαι της γνώμης ότι δεν ευσταθεί το επιχείρηματων εναγομένων ότι ηλέξη"Νόμος"μεβάση τηνερμηνείαπου του δίδεται στο Κεφ. 1 δεν περιλαμβάνει ούτε Διεθνείς 35 856 1 ΑΛΛ. 5 10 Danish Kingdom v. MysticNav. Co., Κοΰρρης, Δ. Συνθήκες ούτε τον περί Συνθηκών Ναυτικού Δικαίου Νόμο 1911, διότι φαίνεται από το λεκτικό του άρθρου 2 του Νόμου57/64,ότι δεν περιορίζεται μόνο σε νομοθετή ματα της Βουλής των Αντιπροσώπων. Το άρθρο2αναφέρειταεξής: '" Χρόνος παραγραφής' σημαίνει οιανδήποτε χρονικήνπερίοδονκαθοριζομένην ενοιαδήποτεδιατάξει, νο μοθετικής φύσεως, ισχυούσης κατά την ημερομηνίαν ενάρξεως της ισχύος του παρόντος Νόμου, εν η απαιτείταιη έναρξις οιασδήποτεαγωγήςεις ηναφορά η διάταξις αυτή." Το γεγονός ότι, είτε η Συνθήκητου 1910, είτε ο Νόμος του 1911 μπορεί να μην περιλαμβάνονται στη λέξη "Νόμος" με βάση το Κεφ. 1,δε σημαίνει με κανένατρόπο 15 ότι δεν είναι διατάξεις "νομοθετικής φύσεως" μια και σί γουρα ο όρος αυτός είναι πολύ ευρύτερος του όρου "Νόμος".Αν ο Νομοθέτης ήθελεναχρησιμοποιήσει τη στε νότερη έννοια της λέξης "Νόμος", δεν υπήρχε λόγος να χρησιμοποιηθεί στο Νόμο57/64 η ευρύτερη έννοια "νομο20 θετικής φύσεως", ενόψει μάλιστα και του γεγονότος ότι η λέξη "Νόμος" έχει σαφήκαι νομοθετική ερμηνεία που δεν επιδέχεται μεγάλη ασάφεια. Τελικά θα ήθελα να αναφερθώστο θέμα που ήγειρε η δικηγόρος των εναγομένων, ότι το άρθρο 7 τηςΣυνθήκης 25 του 1910 δεν στερεί μόνο το δικαίωμαγια αγωγή,αλλά το εκμηδενίζει ώστε μετάτην πάροδοτων δύοχρόνων ναμην υπάρχει καθόλου αξίωση και να αφαιρείτο δικαίωμακαι οποιαδήποτε μέσα για άσκηση του δικαιώματος για αγωγή. Η δικηγόρος των εναγόντων, ήγειρε ένσταση για 30 την εκδίκαση αυτού του θέματος, διότι οι εναγόμενοι δεν εγείρουν τέτοιο θέμαστην απάντησητους. Συμφωνώ με την εισήγηση της δικηγόρου των εναγό ντων, ότι οι εναγόμενοι δεν ήγειραν τέτοιο θέμα με την απάντηση τους και συνεπώς το Δικαστήριο δεν πρέπει να 35 του επιληφθεί, διότι δεν αποτελεί επίδικο θέμα. Εν πάση περιπτώσει όμως, φαίνεται από το λεκτικό τόσο του άρ857 Κούρρης, A, Danish Kingdom v. MysticNav. Co.
(1990)θρου 7 της Συνθήκης του 1910, όσο και από το άρθρο 8 τουΝόμου του 1911, ότι ο χρονικός περιορισμός είναι ως προς τηνέγερση τηςαγωγήςκαιόχι ωςπρος τα δικαιώμα τα.Συνεπώς,ολόγοςαυτόςδεν ευσταθεί. Γιαόλους τους πιοπάνωλόγους, είμαι τηςγνώμης ότι 5 η αγωγή καταχωρήθηκε εμπρόθεσμα και η προδικαστική ένσταση των εναγομένων απορρίπτεται.'Εξοδαδίκης. Προδικαστικήένστασηαπορρίπτεται. 858