clr/1990/1990_2_133.pdf

(3)και ο περί Ποινικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ. 155, άρθρο 145

(1)(δ) — Πότε και ποίοι παράγοντες λαμβάνονται υπόψη προκει­ μένου να διαταχθεί επανεκδίκαση. Πρόκληση θανάτου λόγω ελλείψεως προφνλάξεως κατά παράβαση του άρθρου 210 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 — Κατά πόσο υπάρχει νομική υποχρέωση φωτογραφήσεως των λεπτομερειών στη σκηνή ατυχήματος — Αρνητική ηαπάντηση στο ερώτημα. Ποινική Δικονομία — Έφεση κατ' αθωωτικής αποφάσεως Επαρχια­ κού Δικαστηρίου από Γενικό Εισαγγελέα — Ο περί Ποινικής Δι­ κονομίας Νόμος, Κεφ 155, άρθρο 137 — Το δικαίωμα του Γένικ °ν Εισαγγελέα δεν πηγάζει από το Κοινοδίκαιο — Γι' αυτό επιβάλλεται ο αυστηρός περιορισμός του στα πλαίσια του άρθρου

1. Στην υπόθεση αυτήν ο εφεσίβλητοςαντιμετώπιζεκατηγορίαγια πρόκληση θανάτου λόγω ελλείψεως προφυλάξεως κατά παράβαση χουάρθρου 210 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
2. Ο θάνατος επήλθεσυνεπεία μετωπικήςσυγκρούσεως του αυτο­ κινήτου του εφεσίβλητου με το αυτοκίνητο του θύματος. Ο εφεσί­ βλητος, που τραυματίσθηκε σοβαρά,δεν μπόρεσεναδώσει εξήγηση για τηνσύγκρουσηλόγω απώλειαςμνήμης. 133 Γενικός Εισαγγελέας ν.Χριστοπούλου

(1990)Ηυπόθεση της Κατηγορούσης αρχήςπεριορίστηκε σε μαρτυρία των ευρημάτων στη σκηνή της συγκρούσεως. Πρσκομίσθηκε συ­ ντριπτική μαρτυρίαότι ησύγκρουση είχεσυμβεί στηδεξιάαπότην πλευράτης κατευθύνσεως τουεφεσίβλητου πλευράν τουδρόμου. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι δεν υπάρχει εκ πρώτης όψεως υπόθεση και απάλλαξε τον εφεσίβλητον. Ησχετική αιτιο­ λογία βρίσκεται στησελίδα 139 -141 τηςαποφάσεως. 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο,αποδεχόμενο τηνΈφεση,αποφάσισε:

(1)Η απαλλαγή του κατηγορουμένου με βάση την έλλειψη στοιχειοθετήσεως εκ πρώτης όψεως υποθέσεως δικαιολογείται, σύμφωνα με την Δικαστική Πρακτική, 1962, μόνο σε δύοπεριπτώ­ σεις: α) Όταν δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του εγκλήματος,και 10 *c β) Οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σ' αυτή την καταδίκη του κατηγορούμε­ νου. Και στις δύο περιπτώσεις τοκριτήριο είναι αντικειμενικό. 20

(2)Στην υπόθεση αυτή τα ευρήματα εξεταστών του δυστυχή­ ματος έφεραν σε φως συντριπτική μαρτυρία, ότι η σύγκρουση έγινεστη δεξιά λωρίδα του δρόμου, δηλαδή,κατάμήκος της νόμι­ μης πορείας πλεύσεως του θύματος. Ηπαρουσία σημείων αποτυ­ πωμάτων φρένων, οι γραμμώσεις στο δρόμο, η τελική θέση των 25 αυτοκινήτων, σε συνδυασμό με την απουσία οποιωνδήποτε ση­ μείων που να καταμαρτυρούνσύγκρουση κατά μήκος της νόμιμης πορείας πλεύσεως του εφεσίβλητου, παρείχαν ισχυρή ένδειξη ότι η σύγκρουση έγινε στη λανθασμένη πορεία του δρόμου με αφετηρία την πορεία πλεύσεως του εφεσίβλητου. Η διαπίστωση αυτήαποκα- 30 λύπτει έλλειψηεκ μέρους του εφεσίβλητου προφυλακτικών μέτρων για την ασφάλεια του θύματος, ενώ η βιαιότητα της σύγκρουσης, παρέχει ενδείξεις γιατο μέγεθος τηςπαράλειψης.

(3)Ηπαράλειψητου εξεταστή να μεταφέρει όλα ταευρήματα από το πρόχειρο σχέδιο στο τελικό σχέδιο δεν εξυπακούει αλλότρία κίνητρα. Αλλακπε και τα δύο σχέδια είχαν προσαχθεί με πρωτοβουλία της Κατηγορούοας Αρχής.

(4)Εξέταση του συνόλου της μαρτυρίας των δύο μαρτύρων, αποκαλύπτει ότι οι αντιφάσεις στις οποίες αναφέρθηκε το δικα­ στήριο, αφορούν λεπτομέρειες της μαρτυρίας τους, κυρίως σχετικά με την επακριβή θέση των αποτυπωμάτων της τροχοπέδησης και την απόσταση τους από το διξιό άκρο του δρόμου, καθώςκαι 134 35 40 2AΛΛ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Χ^ιστοδοΰλου τοχρώματωναποτυπωμάτων. 5 10

(5)Οπρωτόδικος Δικαστής τελούσε σε πλάνη σχετικά μετο χρώμα τωναποτυπωμάτων τηςτροχοπέδησης. Οι αμφιβολίες δη­ μιουργήθηκαν αποκλειστικά απότην αντίληψη του δικαστήότισε ασπρόμαυρες φωτογραφίες το άσπρο φαίνεται άσπρο και το μαύρο φαίνεται καθαρά μαύρο. Δεν υπήρχε ίχνος μαρτυρίας που να αντιμάχεται τη γνώμη του αστυνομικού φωτογράφου ως προς τηναπεικόνιση των ευρημάτων του. Ηαντίθετη άποψηπου υιοθέ­ τησεοδικαστής,βασιζόταναποκλειστικά στη διαμόρφωση γνώμης σεθέμα έξωαπό τοπεδίο τωνθεμάτων για τα οποία έγκυρα ο δι­ καστήςθαμπορούσε νααντλήσει απότηδικαστική γνώση.

(6)Ηθέση του πρωτόδικου Δικαστή σχετικά με υποχρέωση της Κατηγορούσης Αρχής ναφωτογραφήσει μεκάθε λεπτομέρεια τηνσκηνή τουατυχήματοςείναι νομικά εσφαλμένη. 15 20 9C 30

(7)Για την άσκηση της διακριτικής εξουσίας να διαταχθεί επανεκδίκαση της υποθέσεως. Συνεκτιμούνται και σταθμίζονται όλοιεκείνοιοιπαράγοντεςοιοποίοι τείνουν ναδιαμορφώσουν τα συμφέροντα τηςδικαιοσύνης στις ιδιαίτερες συνθήκες τηςυπόθε­ σης. Αφενός, τασυμφέροντα τουκατηγορούμενου σε συνάρτηση Μ·ετ τ ) ναρχή τουδικαίου ότι είναι κατά κανόνα ανεπιθύμητογια τον πολίτη ναυποβάλλεται στη δοκιμασία της δίκης για περισσό­ τερες τηςμιας φορές και αφετέρου,τασυμφέροντα του δημοσίου για την αποτελεσματική καιορθήαπονομήτηςδικαιοσύνης. Η σο­ βαρότητα και ησυχνότητα του αδικήματος,τοπερίπλοκο τηςυπόθέσης, ο χρόνος ο οποίος έχει διαρρεύσει από την ισχυριζόμενη διάπραξητουαδικήματος,καθώςκαι ηδαπάνηηοποίαθααπαιτη­ θεί γιατηνέαδίκη. είναι μεταξύ των παραγόντων πουλαμβάνο­ νται υπόψη στην άσκηση τηςδιακριτικής ευχέρειας τουδικαστη­ ρίου. Τοαδίκημαγιατοοποίο κατηγορήθηκε ο εφεσίβλητος είναι σοβαρό, ενώ η συχνότητα θανατηφόρων οδικών δυστυχημάτων λόγωέλλειψης των αναγκαίωνπροφυλακτικών μέτρων, έχειπάρει ανησυχητικές διαστάσεις. Η έφεση επιτρέπεται. Διαταγή επανεκδικάσεως. 35 Αναφερόμενες αποφάσεις: Stasoutiis v.ThePolice

(1971)2 C.L.R. 301, Rabjons v.Burgar[1972]Crim. L.R. 46, Wright v.Wcnlock11972]Crim. L.R. 49, R v. Jones, 8 Mod.201, 40 InReKakos

(1985)1C.L.R. 250, AzinasandAnother v.ThePolice

(1981)2 C.L.R. 9, Γενικός Εισαγγελέας ν.Χριστοδούλου

(1990)Rex v.Kara Mehmet,16C.L.R. 46, Wiseman and Another v.Borneman andOthers, [1967[ 3 AllE.R. 1045, Cozensv. Brutus[1972]2AU E.R. 1, 5 EUis v.Jones[1973]2AU E.R. 893, R v.Galbraith [1981]2AUE#.1061, R v.Barker[1975]65 Crim. App. R. 287, Κωνσταντίνου v.Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ.109, Gavalas v.ThePolice

(1985)1C.L.R. 114, ΓενικόςΕισαγγελέας v. Χ"Κωνσταντίνου

(1989)2Α.Α.Δ.99, 10 Pierides v. TheRepublic

(1971)2C.L.R. 263, Ekdotiki ElenaKosmos v. Police

(1984)2 C.L.R. 121, Charalambous v. TheRepublic

(1985)2 C.L.R. 97, Ττοουλιάς v.Δημοκρατίας

(1989)2Α.Α.Δ.

1. Έφεση κατά αθωωτικήςαπόφασης. 15 Έφεση απότον Γενικό Εισαγγελέα τηςΔημοκρατίας κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνα­ κας (Αρ. Υπόθεσης 4346/89)μετην οποίαοΑν. Επαρχια­ κός Δικαστής Ιωαννίδης αθοοωσετον κατηγορούμενοστην κατηγορία πρόκλησης θανάτου λόγω ελλείψεως προφυλά- 20 ξεως κατά παράβασητουάρθρου210 τουΠοινικούΚωδι­ κός, Κεφ.
2. Μ. Τριανταφυλλίδης, Γενικός Εισαγγελέας της Δημο­ κρατίας μεΛ. Κονραονμπα (κα),Ανώτερη Δικηγόρος 2 ς της Δημοκρατίας, γιατονεφεσείοντα. Λ. Ανδρέου καιΧ. Κνριακίδης,γιατονεφεσίβλητο. Cur. adv. vult. ΔΙΚΛΣΊΊΙΙΜΟ: IIαπόφασητουΔικαστηρίου θαδοθεί από τοΔικαστή Γ.Μ. Πική. 136 2Α.Α.Λ. Γενικός Εισαγγελέα;ν.Χριστοδούλου Ο ΔΙΚΑΣΤΗΣ ΠΙΚΗΣ: Το βράδυ της 2/11/88,ώρα 7.15 μ.μ., συγκρούστηκαν στον κύριο δρόμο ΛάρνακαςΛευκωσίας, μεταξύ του 23ου και 24ου χιλιομέτρου της διαδρομής,τααυτοκίνηταVR 822 καιND 265 μεμοιραίες 5 συνέπειες γιατονοδηγότουπρώτουκαιδραματική κατά­ ληξηγια τον οδηγότου δεύτερου πουτραυματίστηκεσο­ βαρά και παγιδεύτηκε στο φλεγόμενο αυτοκίνητο του. Απαγκιστρώθηκε απότοαυτοκίνητοτου απότουςεπιβά­ τεςδιερχόμενου αυτοκινήτουκαιστησυνέχειαμεταφέρτη10 κεστοΝοσοκομείο,όπουέτυχεθεραπείας. Τησκηνήτου δυστυχήματος επισκέφθηκε αστυνομικό κλιμάκιοπουπεριλάμβανετονΑναπληρωτήΛοχίαΣ.Με­ νελάου και τον Αστυφύλακα Α. Λοϊζίδη, ειδικευμένους στην εξέταση οδικών δυστυχημάτων. Ο δεύτερος ήταν 15 επίσης ειδικευμένος στηλήψηφωτογραφιών. ΟιΑστυνο­ μικοί αφού έκαμαν τις αναγκαίες διευθετήσεις για την απρόσκοπτηδιακίνηση της τροχαίας, προχώρησαν στην ανίχνευση τηςσκηνής. Τον τόπο του δυστυχήματος επισκέφθηκαν και την 20 επαύριογιατηνολοκλήρωσητων ανακρίσεων καιτη φωτογράφισητηςσκηνής. Τααυτοκίνηταπουενέχονταν στη σύγκρουση εντοπίστηκαν στηντελικήτουςθέση,στη δεξιά πλευρά,με κατεύθυνσητηΛευκωσία, έξω απότοδρόμο. Εκτόςαπότον εντοπισμό των αυτοκινήτωνκαι τις ενδεί25 ξείς που παρείχε ηκατάστασητους για τις συνθήκες του δυστυχήματος, οι Αστυνομικοί εντόπισαν και άλλα ση­ μεία στοδρόμοπουέτειναν ναρίξουν φωςστις συνθήκες κάτω από τις οποίες τα αυτοκίνητα είχαν συγκρουστεί. Υπήρχαν έντονααποτυπωμέναστηνάσφαλτοσημείατρο30 χοπέδησης του αυτοκινήτου που ώδευε προς την κατεύ­ θυνση της Λευκωσίας, καθώςκαι γραμμώσεις (χαράξεις) στο δρόμο που συνταυτίζονταν με την κατεύθυνση των αποτυπωμάτων τροχοπέδησης,τηβιαιότητατης σύγκρου­ σης,καθώςκαιτηντελικήθέση τωνδύο οχημάτων. 35 Ησυνεκτίμηση των στοιχείων της πραγματικής μαρτυ­ ρίας (real evidence), οδήγησαν τον ανακριτή(Σ. Μενελά­ ου) στο συμπέρασμα ότι η σύγκρουση έγινε σε σημείο 137 Πικής, Δ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Χρίστοδούλου

(1990)κοντά στην άκραδεξιά πλευρά του δρόμου,το οποίοση­ μειώνεται στο σχέδιο πουετοίμασε μετογράμμαΧ. Όλα τα σημεία της πραγματικής μαρτυρίας ανευρέθηκαν στη δεξιά λωρίδα πλησιέστερο προς το κράσπεδοτου δρόμου που ήταν διαχωρισμένος με άσπρηδιακεκομμένη γραμμή σεδύο λωρίδες. 5 Ο κ. Μενελάου προσδιόρισε καισυσχέτισεταευρήμα­ τα του σε πρόχειρο σχέδιο τηςσκηνής,το οποίο ετοίμασε μετάτις επισκέψεις τουστον τόποτου δυστυχήματος. Σε μεταγενέστερο στάδιο,μετάτηνπαρέλευσητριώνπερίπου 10 μηνών, μετέφερε τα ευρήματατου σε σχέδιο επί κλίμακος 1:250 για τον ακριβέστερο προσδιορισμό και ευχερέστερη κατανόηση και αξιολόγηση τους. Το μόνο σημείο το οποίο παρέλειψε να σημειώσει στα σχέδια τα οποία ετοί­ μασε, ήταν κηλίδες πετρελαίου που εντόπισε κοντά στο 15 σημείο το οποίο προσδιόρισε ως το σημείο σύγκρουσης· εύρηματοοποίο έτεινε ναενισχύσει τηθέσηότι το σημείο Χ ήτανπράγματιτο μέροςόπουσυγκρούστηκαν ταενεχό­ μενααυτοκίνητα. Στην κατάθεσητου στην Αστυνομία ο Στέφανος Χρι- 20 στοδούλου δεν ήταν σε θέση,όπως ισχυρίστηκε, να δώσει καμιά εξήγηση για τις συνθήκες του δυστυχήματος λόγω απώλειας μνήμης. Το μόνο πουθυμόταν ήταν ότικατευ­ θυνόταν προςτη Λευκωσία μεταμεγάλα φώτατου αναμ­ μένα. Άλλος αυτόπτης μάρτυραςτου δυστυχήματος δεν 25 υπήρχε. Ο Στέφανος Χρ^τοδούλου, ο εφεσίβλητος, κατηγορή­ θηκεενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακοςγια την πρόκληση του θανάτου του οδηγού του οχήματος με το οποίο συγκρούστηκε "λόγω ελλείψεως προφυλάξεως 30 μη αναγόμενης εις υπαίτια αμέλεια ..." κατάπαράβαση των διατάξεων του Άρθρου 210 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154. Η υπόθεση της Κατηγορίας βασίστηκε απο­ κλειστικά σταευρήματατηςΑστυνομίας ταοποίαέτειναν 35 νακαταδείξουνότι, (α) η σύγκρουση έγινε στη λωρίδα του δρόμου στην 138 2 ΑΛΛ. Γενικός Εισαγγελέας ν.Χριστοδοΰλου Πικής,Λ. οποία δεν έπρεπε να ευρίσκεται ο εφεσίβλητος, δηλαδή, στην πλευρά τουθύματος, (β)ησύγκρουσηήτανεξαιρετικάβίαιη, 5 (γ)τα μέτρα πουλήφθηκαν απότον εφεσίβλητο για την αποφυγήτου δυστυχήματος,το φρενάρισμα,δεν απέτρεψε τησύγκρουση, και ότι (δ) επρόκειτο για μετωπική σύγκρουση, συμπέρασμα πουπροκύπτει απότις ζημιές στα δύοαυτοκίνητα. Μετάτο πέραςτης υπόθεσης της Κατηγορίας,τοπρω!0 τόδικο δικαστήριο δέχτηκε την εισήγησητης Υπεράσπισης ότι η Κατηγορία απέτυχε να αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του εφεσίβλητου, διαπίστωση που είχε ως αποτέλεσμα την απαλλαγήκαι αθώωση του. Οι λόγοι που οδήγησαν το πρωτόδικο δικαστήριο σ' αυτή την κα15 τάληξη,περιέχονται σε μεγάλο βαθμόστο απόσπασμαπου ακολουθεί: 20 25 30 35 "Όσον αφορά τα άλλα σημεία, όπως το σημείο συγ­ κρούσεως όσο και τα σημεία τριβής επί του εδάφους, όσο και των γραμμών επαφής του πλαστικού επί του εδάφους ως και των λαδιών και άλλων σημείων, υπήρ­ ξαν ορισμένες παραλείψεις εκ μέρους του μάρτυρος Μενελάου και ορισμένα δεν αναφέρονται εις το Τεκ. 1 ενώ αναφέρονται εις το Τεκ. 2 και αντίστροφα ή και δεν αναφέρονται καθόλου εις τα τεκμήρια 1και 2, που κάμνουν το Δικαστήριο να έχει σοβαρές αμφιβολίες περί της υπάρξεως των ή της υπάρξεως των εις το μέρος που τα τοποθέτησε ο μάρτυς Μενελάου. Έχο­ ντας υπόψη τούτο ως και το γεγονός ότι ουδέν απότα σημεία παρουσιάζονται εις τις φωτογραφίες που έλαβε ο μάρτυς Λοϊζίδης και που έπρεπε να δεικνύονται δια να πείσουν το Δικαστήριο περί της υπάρξεως των, δεν έχω πεισθεί περί της υπάρξεως των σημείων αυτών ή περί της υπάρξεως των εκεί που δεικνύονται και φυσι­ κά δεν μπορώ να δεχθώ και τα εξαχθέντα υπό τουμάρτυρός Μενελάου συμπεράσματα και ιδιαιτέρως του συ139 Πικής, Δ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν.Χριστοδούλου

(1990)μπεράσματος διατοσημείο συγκρούσεως έχοντας μάλι­ σταυπόψη μου ότι δεν έχω δεχθεί ταστόπερ ως στόπερ τουκατηγορούμενου. Εις μία υπόθεση που η βασική μαρτυρία εναντίον του κατηγορούμενου στηρίζεται επί των ανευρεθέντων 5 σημείων εις το μέρος καιτων εξαχθησομένων από αυτά συμπερασμάτων, έπρεπε τα πάντα να είχαν φωτογρα­ φηθεί με κάθε λεπτομέρεια "bia να αποτελούν και ενισχυτικήν μαρτυρία. Αντίτούτου οι φωτογραφίεςεκτός από τις ζημιές εις τα αυτοκίνητα,παρουσιάζουνμόνον ίο τουριστικές φωτογραφίεςτου τοπίουκαιτίποτε διατα ισχυριζόμενα ως ανευρεθέντα σημεία εις το μέρος του δυστυχήματος. Εφόσον δεν μπορώ να βασισθώ εις την ύπαρξητων σημείων που ανέφερε ο μάρτυς Μενελάου, ούτε και να δεχθώ τα συμπεράσματα του, ούτε και να δεχθώ το ισχυριζόμενο από αυτόν σημείο συγκρούσεως ως το πραγματικό, βρίσκω ότι τασχέδια διατους λόγους που ανέφερα, δεν μπορούν αν αποτελέσουν μαρτυρία ενα­ ντίον τουκατηγορούμενου. 20 Η μόνη μαρτυρίαπου απομένει είναι οι ζημιές εις το αυτοκίνητο που δεικνύουν ότι ησύγκρουση ήταν βίαιοτάτηκαι το γεγονός ότι τααυτοκίνηταέχουν βρεθεί εις την δεξιά πλευρά του δρόμου ως οδηγούσε ο κατηγο­ ρούμενος. 25 Μπορεί όμως τούτο να αποδείξει οιανδήποτε αμέ­ λεια εναντίον του κατηγορούμενου και συγκεκριμένα μπορεί να αποδείξει ότι ο κατηγορούμενος την στιγμή του δυστυχήματος οδηγούσε εις την δεξιά και το θύμα εις την αριστερή πλευρά του δρόμου; Κάτι τέτοιο 30 όμως δεν μπορεί να λεχθεί και ουδεμία μαρτυρία περί τούτου έχω ενώπιον μου. Υπό τις περιστάσεις επομένως, βρίσκω ότι δεν μπορώ να βασισθώ επί της προσαχθείσης μαρτυρίας δια τους λόγους που ανέφεραδιανακαλέσω σε απολο- 35 140 15 2ΑΛΛ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν.Χριστρδούλον Πικής, Δ. γία τον κατηγορούμενο βρίσκοντας την αμέλεια που απαιτείται βάσει του άρθρου210 του Κεφ. 154. Οκα­ τηγορούμενος επομένως δεν καλείται εις υπεράσπισιν, απαλλάσσεταικαι αθωώνεται." 5 Ο Γενικός Εισαγγελέας εφεσίβαλε την απόφασηασκώ­ ντας τις εξουσίες που του παρέχει το Άρθρο 137

(1)του ΠερίΠοινικήςΔικονομίας Νόμου,Κεφ.

1. Ο πρώτος λόγος πουπροβλήθηκε προςυποστήριξη της έφεσης είναι ότι ο δικαστής δεν καθοδηγήθηκεαπότο σύ!0 νολο της Δικαστικής Πρακτικής του 1962, (Practice Note of the Divisional Court of theQueen's Bench Division of the High Court of England issued in
2. - [1962] 1All E.R. 448) την οποία υιοθέτησε ως οδηγό για να αποφασίσει κατά πόσο ηΚατηγορίααπέδειξετην υπόθεση της εκπρώ15 της όψεως. Στην απόφασηγίνεται αναφορά μόνο, όπως ορθά επεσήμανε ο Γενικός Εισαγγελέας, στο πρώτο σκέ­ λος της Πρακτικής. Στο δεύτερο μέρος διασαφηνίζεται ότι ταδικαστήριαδεν πρέπει κατά κανόνα ναπροβαίνουν σε εκτίμηση της ενοχής ήαθωότηταςτου κατηγορούμενου 20 πριν ακουστεί το σύνολο της μαρτυρίας, περιλαμβανομέ­ νης και μαρτυρίαςπου δυνατόν να θέσει ενώπιον του δι­ καστηρίου η υπεράσπιση. Δικαιολογείται η διακοπή της δίκης μετά το πέρας της Κατηγορίας και η αθώωση του κατηγορούμενου μόνοόταν, 25 (α) η μαρτυρία δεν στοιχειοθετεί τα συστατικά στοι­ χείατου εγκλήματος, καιόταν (β) ημαρτυρία έχει κλονισθεί σε τέτοιο βαθμόως απο­ τέλεσμα της αντεξέτασης ή είναι τόσο έκδηλα αβάσιμη (unreliable), ώστε κανένα λογικό δικαστήριο δεν θα μπο30 ρούσε ναβασιστεί σ' αυτή και να καταδικάσειτονκατηγο­ ρούμενο. Ο Γενικός Εισαγγελέας εισηγήθηκε ότι δεν συνέτρεχε κανένας απότους πιο πάνω λόγους καισυνεπώς τοδικα­ στήριο έπρεπε να ακούσει την υπόθεση μέχρι το τέλος -" πριν αποφασίσει για την ενοχή ή αθωότητα του κατηγο141 Πικής,Δ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν.Χριστοδούλου

(1990)ρουμένου. Οι άλλοι λόγοι τους οποίους επικαλέστηκε ο Γενικός Εισαγγελέας, αφορούσαντην εσφαλμένη καθοδήγηση του πρωτόδικου δικαστηρίου (misdirection) στην εκτίμηση ορισμένων πτυχών της μαρτυρίας και την παραγνώριση 5 της πραγματικής μαρτυρίαςπου αγνοήθηκε χωρίς βάσιμο λόγο. Ηαπόφασηαφήνειτην εντύπωση ότι ηΚατηγορία έχει θετική υποχρέωση ναπροσκομίζει σε υποθέσεις που εδράζονται στο Άρθρο 210, φωτογραφική μαρτυρίαπου να απεικονίζει με κάθε λεπτομέρεια όλα τα σημεία ώστε 10 "..... να αποτελεί-και ενισχυτική μαρτυρία". Εξίσου εσφαλμένη ήταν η ανάληψη απότον ίδιο το δικαστή του ρόλου τουπραγματογνώμοναστην αξιολόγηση τωνφωτο­ γραφιών και του περιεχομένου τους. Χαρακτηριστικό αυτήςτηςπροσέγγισης τουδικαστηρίου είναιτοπιοκάτω 15 απόσπασμα: "Όσον αφοράτα ίχνηστόπερ τα οποία ανέρχονται εις 100 και πλέον μέτρα και τα οποία ο μάρτυς Μενελάου τα αποδίδει εις τον κατηγορούμενο, έχομεν πράγματι αντιφατική μαρτυρία εκ μέρους των μαρτύρων. Ενώ 20 ήσανόπως είπε ο μάρτυς Μενελάου μαύρακαιως είπε ο μάρτυς Λο'ιζίδης γκριζόμαυρα,εις τη φωτογραφία6 τουτεκμηρίου 7 φαίνονταιως άσπρα. Αν καιοΛοϊζίδης αποδίδει τούτο εις το ότι η φωτογραφίαδεν είναι έγχρωμη, εντούτοις ειςτημαυρόασπρηφωτογραφίατο 25 μαύρο αναμένεται να φανεί μαύρο και το άσπρο να φανείάσπρο." Ηγνώσηαπότην οποία μπορεί να αντλήσει τοδικα­ στήριο έξω απότη μαρτυρία,περιορίζεται σε θέματαπου μπορεί να σημειωθούν δικαστικά (judicially noticed). Η ^0 αξιολόγηση μαρτυρίαςμετο φακότουπραγματογνώμονα αποτελεί εκτροπή, όπως υποδεικνύεται στην υπόθεση Stasoutiis v.ThePolice

(1971)2C.L.R. 301. Το κυριότερο σφάλμα του δικαστηρίου συνίσταται, όπωςεισηγήθηκε ο Γενικός Εισαγγελέας, στην παραγνώρι- ·*5 ση της πραγματικής μαρτυρίας και την απόρριψη της 142 2Α.Α.Δ. 5 Γενικός Εισαγγελέαςν.Χριστοδοΰλου Πιχής, Δ. ύπαρξης της για λόγους που δεν αντέχουν σε αντικειμενι­ κήβάσανο. Λειτούργησε επίσης το δικαστήριο όπως ειση­ γήθηκε, κάτω από καθεστώς πλάνης ως προς ένα σημείο που φαίνεται στις φωτογραφίες και πουκατά πάσα πιθανότητα προκλήθηκε από διερχόμενο αυτοκίνητο μετά το δυστύχημα και τοοποίο καταφανώςδεν σχετίζεται με το δυστύχημα λόγω τηςθέσης καιτηςκατεύθυνσης του. Αναγνώρισε ο Γενικός Εισαγγελέας ότι σε ποινικές υποθέσεις δεν ισχύει οκανόνας του δικαίουή τηςαποδεί!0 ξεως γνωστός μετη λατινική ορολογία "resipsa loquitur", ο οποίος τυγχάνει εφαρμογήςσε υποθέσεις αστικήςδιαδι­ κασίας. Αυτό δεν σημαίνει, είπε,όπως αναγνωρίζουνκαι αγγλικές αποφάσεις, Rabjohns v.Burgar[\912] Crim.L.R., 46, Wright v. Wenlock [1972] Crim.L.R., 49, Wilkinson's 15 RoadTraffic Offences, 13th ed.,Vol. 1,5.30ότιπαραγνωρί­ ζεται σεποινικές υποθέσεις ηπραγματική μαρτυρία ή τα συμπεράσματαπου εύλογα μπορεί ναεξαχθούν απόαυτή. Τα ευρήματαστον τόποτου δυστυχήματος, εισηγήθηκε, οδηγούν στοσυμπέρασμα ότιησύγκρουση έγινε στη λαν20 θασμένη πλευρά του δρόμου, με βάσητην κατεύθυνση του εφεσίβλητου, γεγονός που επιτείνεται και από τηναπου­ σία οποιωνδήποτε σημείων που νακαταμαρτυρούν σύγ­ κρουση κατά μήκος τηςπορείας πλεύσεως του εφεσίβλη­ του. " Οκ. Αντρέου στην επίσης πολύ κατατοπιστικήαγόρευ­ σητου για ταγεγονότα τηςυπόθεσης,αναφέρθηκεσε αντι­ φάσεις μεταξύ των μαρτύρων της Κατηγορίας καικενά στη μαρτυρία τους που καθιστούσαν εύλογη τηναπαλλα­ γήτου εφεσίβλητου μετάτοπέρας τηςυπόθεσης τηςΚατη30 γορίας. Επίσης τόνισε ότιστην Κύπρο ο δικαστής είναι συγχρόνως ο κριτής του δικαίου και των γεγονότων, πραγματικότητα η οποία δικαιολογεί τηναπόρριψητης υπόθεσης της Κατηγορίας μετά την ολοκλήρωση της,οπο­ τεδήποτε κρίνεται ότι η μαρτυρία δεν θα μπορούσε να θε35 μελιώσει την καταδίκητου κατηγορούμενου. Την αναφο­ ρά τουπρωτόδικου δικαστή σε ενισχυτική μαρτυρία σε συσχετισμό μετηφωτογράφιση τηςσκηνής, τηναπέδωσε 143 Πικής,Δ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστόδούλου .

(1990)σε λεκτική ατέλεια παρά σε εσφαλμένη καθοδήγηση,θέση την οποία υιοθέτησε καισεσχέση μετηναξιολόγησητης φωτογραφικήςμαρτυρίας. Εξετάσαμε μειδιαίτερηπροσοχή ταεγειρόμεναθέματα όπως αρμόζεισεκάθευπόθεσηόπουεφεσιβάλλεται ηαθώ- 5 ωση του κατηγορουμένου. Υπενθυμίζουμε ότιτο δικαίω­ μα του Γενικού Εισαγγελέα ναεφεσιβαλει αθωωτικήαπό­ φαση δεν πηγάζει απότο κοινό δίκαιο πουαποτελεί το θεμέλιο του δικαστικού μαςσυστήματος, αλλά απότη νο­ μοθεσία. Ιστορική θεώρηση τωνκανόνων τουκοινού δι- 10 καίου αποκαλύπτει ότι τελικοί κριτές της αθωότητας ή ενοχής τουκατηγορούμενου μετά από δικαστική καθοδή­ γηση, ήσαν οι ένορκοι. Ηετυμηγορία τους δενυπόκειτο στον έλεγχο άλλης Αρχής προς εξασφάλιση τηςκυριαρ­ χίας του λαού για την κρίση της ποινικής ευθύνης των συ- 15 μπολιτών τους.* Ηδιαπίστωσηαυτήδεν μας απαλλάττει βέβαια απότην υποχρέωση να εξετάσουμε ταθέματα τα οποία εγείρονται μεβάσητοδικαίωμαπου παρέχεται στο Γενικό Εισαγγελέα απότο Άρθρο 137

(1)του Κεφ.

1. Δι­ καιολογεί όμως τον αυστηρόπεριορισμό του δικαιώματος 20 στα πλαίσια που θέτει τοΆρθρο
2. Με αυτά υπόψηθα επιληφθούμε των επίδικων θεμάτων με πρώτο στησειρά τις αρχές που διέπουν την απόδειξη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. ΕΚ ΠΡΩΤΗΣΟΨΕΩΣ ΥΠΟΘΕΣΗ. Όπως οόρος "εκπρώτης όψεως υπόθεση" υποδηλώνει η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογεί­ ται μόνο όταν ως θέμα πρώτης όψεως, δηλαδή, μετάτην προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης, δικαιολογείται η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση. Ο όρος "εκ 30 *R. v.Jones, 8 Mod. 201,208 -ChiefJustice Pratt, "itwasneveryet known that a verdict was set aside by which the defendantwas acquitted" • F.W.Mailland- TheConstitutionalHistory of England, 100-101, quotationfrom Lord ChiefJustice Mansfield, to theeffect that ajudgecould tcUthejury how to doright, butthaitheyhadit "in their power to do wrong, which is amatterentirelybetweenGod and their ownconsciences".Secalso TheJudgebyPatrick Devlin 117ctscq. 144 2 5 2 Α.ΑΛ. 5 Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδοτιλον Πικής,Δ. πρώτης όψεως υπόθεση" χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την εις βάθος θεώρηση και τελική όψη της υπόθεσης, δηλαδή, την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογι­ κής αμφιβολίας. Χρήσιμη ανάλυση του όρου "εκ πρώτης όψεως υπόθεση" γίνεται στην απόφασητης ολομέλειας In RcKakos(\9S5) 1 CL.R.
3. Το δικαστήριο δεν προβαίνει κατά κανόνα στην αξιο­ λόγησητης μαρτυρίαςτης Κατηγορίαςστο ενδιάμεσο στά­ διο της δίκης. Άλλωστε,τέτοια αξιολόγηση θα οδηγούσε, 10 μεταξύ άλλων, στη δημιουργία προκατάληψης εναντίον του κατηγορούμενου οποτεδήποτε κρινόταν ότι η μαρτυ­ ρία της Κατηγορίας είναι αξιόπιστη. Και εδώ έγκειται η σημασία της Πρακτικής του 1962 που υιοθετήθηκε στην απόφαση της ολομέλειας Azinas and Another v.Police, 15

(1981)2 C.L.R. 9 και κρίθηκε ότι ενσωματώνει τις αρχές που εφαρμόζονται για να διαπιστωθεί αν η Κατηγορία έχει τεκμηριώσει εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Η πρώτη όψη του πράγματος είναι εκείνη η οποία χαρακτηρίζεται από τα εξωτερικά του γνωρίσματα. Είναι με αυτή την έν20 νοια που ο όρος χρησιμοποιείται στην Πρακτική του 1962. Η απαλλαγήτου εφεσίβλητου δικαιολογείται μόνο όταν, (α) δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου ηυπόθεση της Κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ήπερισσοτέρων των 25 συστατικών στοιχείων του εγκλήματος, και (β) Οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομικη ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό δι­ καστήριο δεν θαμπορούσε να βασίσει σ' αυτή τηνκαταδί­ κητου κατηγορούμενου. „0 35 Και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικει­ μενικό διότι το μέτρο δεν είναι οι εκτιμήσεις του συγκε­ κριμένου δικαστηρίου αλλά εκείνες ενός νοητού λογικού δικαστηρίου. Στην υπόθεση Azina (ανωτέρω),τοδικαστή­ ριο επεσήμανε ότι ηπρογενέστερη κυπριακή απόφαση Rex v. Mustafa Kara Mehmed, 16C.L.R.46 συσχετίζεται με την ερμηνεία και εφαρμογή των νομοθετικών διατάξεων που 145 Πικής,Δ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοπούλου

(1990)ίσχυαν κατά το χρόνο της έκδοσης της, δηλαδή,των Άρ­ θρων 143 και 144 της Περί των Κυπριακών Δικαστηρίων Διαταγής του 1927, η οποία δέσμευε το πρωτόδικο δικα­ στήριο ναεξετάσει, μετάτο πέραςτηςυπόθεσης τηςΚατη­ γορίας, κατάπόσο ηπροσαχθείσα μαρτυρίαήταν επαρκής 5 για να υποστηρίξει την καταδίκη. Οι διατάξεις του Άρ­ θρου 74

(1)(β) του Κεφ. 155 εναρμονίζονται, όπως επεξηγείται, με τα αγγλικά θέσμια στον προσδιορισμό εκ πρώ­ της όψεως υπόθεσης και για το λόγο αυτό τόσο η Πρακτική του 1962 όσο και η σχετική αγγλική νομολογία 10 (Βλέπε μεταξύ άλλων: (α) Wiseman & Another v. Bomeman & Others[1967] 3 All E.R. 1045. (

1. b)Cozens v. Brutus [1972] 2 All E.R. 1. (
2. c)Ellis v. Jones [1973] 2 All E.R. 893. (
3. d)R. v. Galbraith [1981]2 All E.R. 1061. (
4. e)R. v. Barker (Note [1975] 65 Cr.App.R. 287) οριοθετούν το 15 πλαίσιο διαπίστωσης εκπρώτης όψεως υπόθεσης. Η συνταύτιση του έργου του κριτή του δικαίουκαι των γεγονότων στο πρόσωπο του δικαστή στην Κύπρο,δεν με­ ταβάλλει το πλαίσιο καθορισμού της ύπαρξης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. Δεν προβαίνει ο δικαστής στο στάδιο 20 εκείνο της δίκης σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυ­ ρίας. Το έργο αυτόεπιτελείται κατάτο τέλος της δίκης.Η απόφαση του περιορίζεται, όπως αναφέραμε, σε αντικει­ μενική θεώρηση της υπόθεσης. Η απόφασηγια απαλλαγή και αθώωση σ' εκείνο το στάδιο της δίκης, πρέπει να έχει 25 αντικειμενικό έρεισμα και να αντέχει στη βάσανο που θέτει η Πρακτικήτου 1962, δηλαδή,ότι κάθε λογικό δικα­ στήριο θα κατέληγε, ενόψει της αντικειμενικής υφής τηςμαρτυρίας,στο ίδιο συμπέρασμα. Μεαυτάυπόψη,θαεξε­ τάσουμε την εισήγηση του Γενικού Εισαγγελέα ότι η μαρ- 30 τυρία θεμελίωσε εκ πρώτης όψεως υπόθεση, καθώς και την απάντηση των δικηγόρων του εφεσίβλητου στο θέμα αυτό. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ. Τα ευρήματα των εξεταστών του δυστυχήματος έφεραν σε φως συντριπτική μαρτυρία, ότι η σύγκρουση έγινε στη 146 35 2Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοπούλου Πικής,Δ. δεξιά λωρίδα του δρόμου, δηλαδή, κατά μήκος της νόμι­ μης πορείας πλεύσεως του θύματος. Ηπαρουσία σημείων αποτυπωμάτων φρένων, οι γραμμώσεις στο δρόμο,ητελι­ κή θέση των αυτοκινήτων, σε συνδυασμό με την απουσία οποιωνδήποτε σημείων που να καταμαρτυρούν σύγκρου­ ση κατά μήκος της νόμιμης πορείας πλεύσεως του εφεσί­ βλητου, παρείχαν ισχυρή ένδειξη ότι η σύγκρουση έγινε στη λανθασμένη πορεία του δρόμου με αφετηρία την πο­ ρεία πλεύσεως του εφεσίβλητου. Ηδιαπίστωση αυτή αποκαλύπτει έλλειψηεκ μέρους του εφεσίβλητου προφυλακτι­ κών μέτρων για την ασφάλεια του θύματος, ενώ η βιαιότητα της σύγκρουσης, παρέχει ενδείξεις για το μέγε­ θος της παράλειψης. Η παράλειψη του μάρτυρα Μενελά­ ου να μεταφέρει στο τελικό σχέδιο όλα τα ευρήματα τα οποία περιέχονται στο πρόχειρο σχέδιο, δεν αποκαλύπτει αλλότρια κίνητρα. Και ταδύο σχέδια είχαν προσαχθεί ως μαρτυρία με πρωτοβουλία της Κατηγορίας χάριν, αναμ­ φιβόλως, προσαγωγής της ολότητας των σχετικών γεγονό­ των ενώπιον του δικαστηρίου. Άλλωστε το δικαστήριο δεν έκρινε ότι οι μάρτυρες Μενελάου και Λοϊζίδης δεν είπαν την αλήθεια στο δικαστήριο. Ο λόγος για τον οποίο απορρίφθηκε ημαρτυρία τους έγκειτο στις αντιφάσεις με­ ταξύ τους, τέτοιου βαθμού και μεγέθους, ώστε να καθί­ σταται αδύνατηη απόδοση οποιασδήποτε βαρύτητας στις καταθέσεις τους. Εξέταση του συνόλου της μαρτυρίας των δύο μαρτύ­ ρων, αποκαλύπτει ότι οι αντιφάσεις στις οποίεςαναφέρ­ θηκε το δικαστήριο, αφορούν λεπτομέρειες της μαρτυρίας τους, κυρίως σχετικά με την επακριβήθέσητωναποτυπω30 μάτων της τροχοπέδησης και την απόσταση τους από το δεξιό άκρο του δρόμου, καθώς και το χρώμα των αποτυ­ πωμάτων. Προκύπτει από την ανάλυση της μαρτυρίας του αστυνομικού φωτογράφουότι οπρωτόδικος δικαστής τελούσε κάτω από κάποια πλάνη στον προσδιορισμό του 35 χρώματος των αποτυπωμάτωντης τροχοπέδησης. Δεν τέ­ θηκε τίποτε ενώπιον του δικαστηρίου που να δημιουργεί αμφιβολίες για την ορθότητα της μαρτυρίας του κ. Λοϊζίδη, ότι το χρώμα τους δεν ήτανάσπρο. Ηδιαπίστωση του κ. Λοϊζίόη ότι δεν είχαν χρώμα άσπρο, βεβαιώνεται και 147 Πικής,Δ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Χριστοόουλου

(1990)από τη σύγκριση του χρώματος με το οποίο απεικονίζο­ νται με το χρώμα της άσπρηςδιαχωριστικής γραμμής. Οι αμφιβολίες δημιουργήθηκαν αποκλειστικά από την αντί­ ληψη του δικαστή ότι σε ασπρόμαυρες φωτογραφίες το άσπρο φαίνεται άσπρο και το μαύρο φαίνεται καθαρά 5 μαύρο. Δεν υπήρχε ίχνος μαρτυρίαςπου νααντιμάχεται τη γνώμη του αστυνομικού φωτογράφου ως προς την απεικόνιση των ευρημάτων του. Ηαντίθετη άποψηπου υιοθέτησε ο δικαστής, βασιζόταν αποκλειστικά στη δια­ μόρφωση γνώμης σε θέμα έξω απότο πεδίο των θεμάτων ίο γιαταοποία έγκυρα οδικαστής θαμπορούσε να αντλήσει από τη δικαστική γνώση. Εξάλλου, η διαπίστωση του πρωτόδικου δικαστή ότι ηΚατηγορία έχει θετικήυποχρέ­ ωσηνα φωτογραφίσει τησκηνήτουδυστυχήματος με κάθε λεπτομέρεια, και ακόμασημαντικότερο, η θέση ότι αυτό 15 είναι αναγκαίο για να παρέχεται ενίσχυση στην υπόθεση της Κατηγορίας, αποτελεί νομικό•σφάλμα που, όπως είναι πρόδηλο,οδήγησε το δικαστή να εξετάσει τη μαρτυ­ ρία του αστυνομικού φωτογράφου κάτω από το πρίσμα νομικής πλάνης. Το συμπέρασμα που μπορεί εύλογα να 20 διατυπωθεί,μετάαπόσυσχετισμότηςμαρτυρίαςτωνμαρ­ τύρων Μενελάου και Λοϊζίδη, είναι ότι η μαρτυρία τους δεν συμπίπτει σε όλατασημεία πουαφορούντις λεπτομέ­ ρειες της πραγματικής μαρτυρίας. Όμως η διαπίστωση αυτήδεν εξουδετερώνει την πραγματικήμαρτυρία και τις 25 ενδείξεις που παρέχει ότι το δυστύχημα επεσυνέβη στη δεξιά λωρίδα του δρόμου, στην πλευρά τουδρόμουόπου δεν είχεδικαίωμαοεφεσίβλητος ναοδηγεί και ενόψειτου επερχόμενου οχήματος του θύματος. Επίσης υποστηρίζει . ότι ο εφεσίβλητος οδηγούσε όχι μόνο στη λανθασμένη 30 πλευρά του δρόμου αλλά και με σημαντική ταχύτητα,γε­ γονός που επαύξησε το μέγεθος της παράλειψης για την ασφάλειατου θύματοςκαιτελικά συνέβαλε στηβιαιότητα της σύγκρουσης. Σκόπιμαδεν αναφερόμαστε στις λεπτόμέρειες για την επακριβή θέση των αποτυπωμάτων της 35 τροχοπέδησης και της γνώμης του ανακριτή ως προς το σημείο σύγκρουσης, διότι σε περίπτωση πουθα διατάξου­ με την επανεκδίκαση της υπόθεσης, θέλουμε νααφήσουμε το πεδίο εντελώς ανοιχτό για την αξιολόγηση του κρίσι­ μου αυτού μέρους της μαρτυρίας απότο δικαστήριο που 40 148 2Α.ΑΛ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Χριστοδούλον Πικής, Α. θα εκδικάσει τηνυπόθεση. Η προσαγωγή από την Κατηγορία της κατάθεσης του εφεσίβλητου στις Αστυνομικές Αρχές, σχετικά με την αξιολόγηση και σημασία του κάθε μέρους της κατάθεσης 5 τουκατηγορούμενου, βλέπε Κωνσταντίνον ν. Της Αστννομίας,

(1989)2Α.Α.Δ. 109 δεν εξουδετερώνει την υποχρέω­ ση για κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση, εκτός βέβαιααν τοπεριεχόμενο τηςκλονίζει το θεμέλιο της Κα­ τηγορίας. Στηνπροκείμενη περίπτωσηστην κατάθεσητου 10 εφεσίβλητου δεν παρέχεται καμιά εξήγηση για τηνπαρου­ σίατων στοιχείων της πραγματικήςμαρτυρίαςστηλανθα­ σμένη πλευρά του δρόμου λόγω απώλειας μνήμης. Η απώλεια μνήμης βεβαίως δεν απαλλάσσει τον κατηγορού­ μενο από τις πράξεις του. Θέλουμε επίσης να επισημά15 νουμε ότι η απώλεια μνήμης δεν είναι θέμα αποκλειστικά υποκειμενικό, αλλά έχεικαι ιατρικές διαστάσεις, θέμα στο οποίο δεν κρίνουμε αναγκαίοναυπεισέλθουμε στο στάδιο αυτότης διαδικασίας. Τά συστατικά στοιχεία του αδικήματος για το οποίο 20 κατηγορήθηκε ο εφεσίβλητος, βάσει του Άρθρου 210 του Κεφ. 154, προσδιορίζονται στην απόφαση της πλειοψη­ φίας στην υπόθεση Gavalas v. The Police,

(1985)2 C.L.R. 114 όπως βεβαιώθηκε και πρόσφατα στην υπόθεση Γενι­ κός Εισαγγελέας ν. ΧατζηΚωνσταντίνον

(1989)2 Α.Α.Δ. 25 99. Καταλήγουμε ότι η Κατηγορία τεκμηρίωσε εκ πρώτης όψεως υπόθεση και ότι επιβαλλόταν η κλήση του εφεσί­ βλητου σε υπεράσπιση. Η διαπίστωση αυτή και μόνο δεν δικαιολογεί αυτομάτως την έκδοση διαταγήςγια την επα30 νεκδίκαση της υπόθεσης. Το θέμα ανάγεται στη διακριτι­ κή ευχέρεια του Εφετείου. Αυτό είναι το επόμενο και τε­ λευταίο θέμαπουθαμας απασχολήσει. ΕΠΑΝΕΚΔΙΚΑΣΗ. Το Άρθρο 25

(3)του Περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν. 14/ 149 Πικής,Δ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστο&ούλον

(1990)60) καθώς και το Άρθρο 145

(1)(δ) του Κεφ. 155, παρέ­ χουν εξουσία στο Ανώτατο Δικαστήριο στην άσκηση της δευτεροβάθμιας δικαιοδοσίας του, να διατάξει την επα­ νεκδίκαση ποινικής υπόθεσης οποτεδήποτε κρίνεται ότι η πρωτόδικη απόφαση είναι επιρρεπής σε ακύρωση. Η 5 εξουσία για την επανεκδίκαση υπόθεσης δεν επιβάλλει την αυτόματη έκδοση διαταγής οποτεδήποτε κρίνεται ότι η πρωτόδικη απόφαση είναι ακροσφαλής. Η απόφασηγια επανεκδίκαση ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια τουδικα­ στηρίου μετά την συνεκτίμηση των παραγόντων εκείνων ίο που προσδιορίζουν τα συμφέροντα της δικαιοσύνης στη συγκεκριμένη υπόθεση. Οι παράγοντες αυτοί επεξηγούνται στις υποθέσεις Pierides v. Republic,

(1971)2 C.L.R. 263, Εκδοτική Εταιρεία Κόσμος ν. ΤηςΑστννομίας

(1984)2C.L.R. 121, Charalambous v. TheRepublic

(1985)2 C.L.R. 1 5 97 και Ττοονλιάς ν.Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ.258. Συ­ νεκτιμούνται και σταθμίζονται όλοι εκείνοι οι παράγο­ ντες οι οποίοι τείνουν να διαμορφώσουν τα συμφέροντα της δικαιοσύνης στις ιδιαίτερες συνθήκες της υπόθεσης. Αφενός, τα συμφέροντα του κατηγορούμενου σε συνάρτη- 20 ση με την αρχή του δικαίου ότι είναι κατά κανόνα ανεπι­ θύμητο για τον πολίτη να υποβάλλεται στη δοκιμασία της δίκης για περισσότερες της μιας φορές και αφετέρου, τα συμφέροντα του δημοσίου για την αποτελεσματική και ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Ησοβαρότητα και η συ- 25 χνότητα του αδικήματος, το περίπλοκο της υπόθεσης, ο χρόνος ο οποίος έχει διαρρεύσει από την ισχυριζόμενη διάπραξη του αδικήματος, καθώς και η δαπάνη η οποία θα απαιτηθεί για τη νέα δίκη, είναι μεταξύ των παραγό­ ντων που λαμβάνονται υπόψη στην άσκηση της διακριτι- 30 κής ευχέρειας του δικαστηρίου. Το αδίκημαγια το οποίο κατηγορήθηκε ο εφεσίβλητος είναι σοβαρό,ενώ ησυχνότη­ τα θανατηφόρων οδικών δυστυχημάτων λόγω έλλειψης των αναγκαίων προφυλακτικών μέτρων, έχει πάρει ανη­ συχητικές διαστάσεις. Δεν υποτιμούμε την αναπόφευκτη 35 δυσχέρεια που θαπροκληθεί στον εφεσίβλητο με την έκδο­ ση διαταγήςγια την επανεκδίκασητης υπόθεσης, κρίνουμε όμως ότι αυτό επιβάλλουν τα συμφέροντα της δικαιοσύ­ νης. 150 2Α.Α.Δ. 5 Γενικός Εισαγγελέας ν.Χριστοόούλου Πικής,Δ. Καταλήγουμε στο ίδιο συμπέρασμαστο οποίο είχε κα­ ταλήξει τοΕφετείοκαιστηνυπόθεσηΓενικός Εισαγγελέας ν. ΧατζηΚωνσταντίνον (ανωτέρω), ότι το συμφέρον της δικαιοσύνης επιβάλλει την επανεκδίκαση της υπόθεσης απόάλλο μέλοςτου ΕπαρχιακούΔικαστηρίουΛάρνακος. Ηέφεση επιτρέπεται. Ηετυμηγορία του Δικαστηρίου ακυρώνεται. Διατάσσεται η επανεκδίκασητης υπόθεσης απόάλλο μέλοςτου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λάρνακος. Ηέφεσηεπιτρέπεται. Διαταγήγιαεπανεκδίκαση. 151