(1990)29Οκτωβρίου 1990 [ΣΑΒΒΙΔΗΣ,ΚΟΥΡΡΗΣ, ΠΟΠΑΤΖΗΣ,Δ/στές] ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Εφεσείων, ν. ΝΕΟΠΤΟΛΕΜΟΥ ΜΑΥΡΟΝΙΚΟΛΑ, Εφεσίβλητου. (Ποινική ΈφεσηΑρ. 5211). Ο περί Ιδιωτικών Σχολείων Νόμος, 1971(Ν. 5/71), όπως τροποποιή θηκε με τους Νόμους 56/83 και 166/87, άρθρο 18
(5)* — Κατά πόσο δημιουργεί ένα έγκλημα, δυνάμενο να πραγματοποιηθεί με τρείς διαζευτικούς τρόπους (διεύθυνση,διδασκαλία, άλλη απασχό ληση) ή τρία διαφορετικά εγκλήματα — Δημιουργεί τρία διάφορετικά εγκλήματα — Συμπερίληψη των σεμία κατηγορία δημιουργεί ακυρότητα για πολλαπλότητα. Ποινική Δικονομία —Πολλαπλότητα κατηγορίας — Β λ . Ιδιωτικών Σχολείων Νόμος, 1971. 5 Ο περί Ποινική Δικονομία — Προσθήκη κατηγορίας στο τέλος της δίκης — 10 Ο περί Ποινικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ. 155,άρθρο 85
(4)— Μια από τις προϋποθέσεις εφαρμογής του για προσθήκη κατηγο ρίας στο τέλος της δίκης είναι να μην επηρεάζεται δυσμενώς από την προσθήκη στην υπεράσπιση τον ο Κατηγορούμενος. Το Ανώτατο δικαστήριο δεν δέχθηκε την άποψη του Γενικού 15 Εισαγγελέα ότι το άρθρο 18
(5)του Ν.5/71 δημιουργεί ένα μόνο αδίκημα. Ούτε και δέχθηκε ότι υπό τις περιστάσεις απεκλείετο ο δυσμενής επηρεασμός του εφεσίβλητου απόπροσθήκη κατηγορίας για "διδασκαλία" σε ιδιωτικό φροντιστήριο. Έτσι ηκατηγορία, που δεν περιλάμβανε κατηγορίαγια "διδασκαλία", σωστά απορρί- 20 φθηκε. Και δεν συντρέχει λόγος ανατροπής της αρνήσεως του πρωτοδίκου Δικαστηρίου να προσθέσει κατηγορία για"διδασκα λία", ασκώνταςτην εξουσία του βάσει του άρθρου85
(4)της Ποι νικήςΔικονομίας. Η Έφεσηαπορρίπτεται * Το κείμενο τον άρθρου έχει ως εξής: "Ουδείς δημόσιος εκπαιδεντικός ήδημόσιος υπάλληλος δύναται να διευθύνει ήόιάίσκει ή καθ'οιονδήποτε τρόπο απασχολείται σε ιδιωτικό φροντιστήριο. 480 25 2Α.Α.Δ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν.Μαυρονικόλα Αναφερόμενεςαποφάσεις: Panteli v.District LabourOfficerFamagusta
(1985)2 C.L.R. 205, Ware v.Fox [1967] 1 All E.R. 100. Έφεσηεναντίον αθώωσης. 5 Έφεση εναντίον της απόφασης του Επαρχιακού Δικα στηρίου Λάρνακας (Αριθμός Ποινικής Υπόθεσης4366/89) με την οποία ο Αν. Επαρχιακός Δικαστής κ. Ιωαννίδης αθώωσε τον κατηγορούμενο από την κατηγορία ότι ενώ ήτο δημόσιος εκπαιδευτικός απασχολείτο σε ιδιωτικό 10 φροντιστήριο κατά παράβαση των άρθρων 18
(5)και 26 του Περί Ιδιωτικών Σχολείων Νόμου του 1971 (Νόμος 5/ 71) (όπως τροποποιήθηκε απότους Νόμους 56/83και 166/ 87) 15 Μ. Τριανταφυλλίδης, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας με Α. Κονρσονμπά (χα), Ανώτερη Δικηγόρο της Δημοκρατίας,γιατον εφεσείοντα. Ν. Κλεάνθους,γιατον εφεσίβλητο. Cur. adv. vuli Ο ΔΙΚΑΣΤΗΣ ΣΑΒΒΙΔΗΣ: Την απόφαση του Δικά20 στηρίου θαδώσει οΔικαστής κ. Α. Κούρρης. Ο ΔΙΚΑΣΤΗΣ ΚΟΥΡΡΗΣ: Ο Νεοπτόλεμος Μαυρονι κόλα, ο εφεσίβλητος, αθωώθηκε από το Επαρχιακό Δικα στήριο Λάρνακας από την κατηγορία ότι ενώ ήταν δημό σιος εκπαιδευτικός, απασχολείτο σε ιδιωτικό 2 ^ φροντιστήριο κατά παράβαση των άρθρων 18
(5)και 26 των Περί Ιδιωτικών Σχολείων Νόμου του 1971 (Αρ. 5/71), όπως τροποποιήθηκε από τους Νόμους 56/83 και 166/87. Εναντίον της απαλλαγής και αθώωσης του, υποβλήθηκε έφεση από το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, στα 30 πλαίσια του δικαιώματος για έφεση που του παρέχει το άρθρο 137
(1)του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155. 481 Κούρρης,Δ. ΓενικόςΕισαγγελέας ν. Μαυρονικόλα
(1990)Η απόφαση του Δικαστηρίου προσβάλλεται για τους δύοπιο κάτω λόγους:
(1)Εσφαλμένα, ένεκα πλημμελούς εφαρμογής του Νόμου στα πραγματικάγεγονότα, το Δικαστήριο απάλλα ξε τον εφεσίβλητο της κατηγορίας της απασχόλησης σε 5 ιδιωτικό φροντιστήριο.
(2)Εσφαλμένα, ένεκα πλημμελούς εφαρμογής του Νόμου στα πραγματικά γεγονότα και με αντικανονική διαδικασία, το Δικαστήριο αποφάσισε να μην προσθέσει νέα κατηγορία σύμφωνα με το άρθρο 85
(4)του Κεφ. 155 ίο για διδασκαλίασε ιδιωτικό φροντιστήριο. Στην αγόρευση του ο ευπαίδευτος Γενικός Εισαγγελέ ας της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι το άρθρο 18
(5)του Περί Ιδιωτικών Σχολείων Νόμου του 1971, όπως τροπο ποιήθηκε με το Νόμο 56/83, δημιουργεί ένα αδίκημα και 15 ότι ηλέξη "απασχολήται" δεν είναι διαζευτική αλλά περι ληπτική. Διαζευτικά, υποστήριξε ότι ο πρωτόδικος Δικα στής, εσφαλμένα αποφάσισε να μην προσθέσει νέα κατη γορία, σύμφωνα με το άρθρο 85
(4)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155 για "διδασκαλία" σε ιδιωτι- 20 κό φροντιστήριο. Στο παρόν στάδιο, είναι αναγκαίονα παραθέσουμε το άρθρο 18
(5)του Νόμου πουπρονοεί τα εξής: "
(5)Ουδείς δημόσιος εκπαιδευτικός ή δημόσιος υπάλληλος δύναται να διευθύνη ήδιδάσκη ήκαθ'οίον- 25 δήποτε τρόπον να απασχολήται εις ιδιωτικόν φροντιστήριον." Αναφορικά με την εισήγηση του ευπαίδευτου Γενικού Εισαγγελέα ότι το άρθρο 18
(5)του Νόμου δημιουργεί ένα αδίκημα, με όλο το σέβας, διαφωνούμε με την εισήγηση 30 αυτή. Όπως είναι διατυπωμένο το άρθρο, είμαστε της γνώμης ότι δημιουργεί τρία αδικήματα,τα εξής: ΐ) Είναι αδίκημα έναςδημόσιος εκπαιδευτικός ναδιευθύνει ιδιωτι κό φροντιστήριο, ii) είναι άλλο αδίκημα να διδάσκει σε 482 2Α.Α.Λ. Γενικός Εισαγγελέας ν.Μαυρονικόλα Κούρρης,Δ. ιδιωτικό φροντιστήριο, και iii)είναι άλλο αδίκημα εάν με κάποιον άλλο τρόπο απασχολείται σε ιδιωτικό φροντι στήριο. Ηλέξη "απασχολήται" δεν είναι περιληπτική αλλά διαζευτική. 5 Αν τοάρθρο 18
(5)δημιουργεί ένααδίκημα,τότε ένας δημόσιος υπάλληλος ήδημόσιος εκπαιδευτικός μεδιαφο ρετικές πράξεις, δηλαδή είτε με διεύθυνση, είτε με διδα σκαλία,είτε μεκαθ' οιανδήποτεάλληαπασχόλησησειδιω τικό φροντιστήριο, θα ήταν ένοχος ενός αδικήματος. 10 Αλλά, αυτό θαοδηγούσε σεκατηγορία που θα ήταν παρά τυπη γιατί θαπεριλάμβανε τρία αδικήματαστην ίδιακα τηγορία (badfor duplicity). Αυτό διαφέρει από τηνπερί πτωση στην οποία υπάρχει ισχυρισμός ότι μια πράξη εκτελείται μεένα από δύο διαφορετικούς τρόπους. Σχετι15 κές είναι οι αποφάσεις MarcosPanteli v. District Labour OfficerFamagusta
(1985)2 CLR 205καιηαπόφασηWare v.Fox[1967] 1 All E.R. 100, στιςσελίδες 102 και103. θα εξετάσουμε τώρα την εισήγησητου ευπαίδευτουΓε νικού Εισαγγελέα ότιτοΔικαστήριο εσφαλμένα αποφάσι σε να μην προσθέσει νέα κατηγορία σύμφωνα μετο άρθρο 20 85
(4)του Κεφ. 155. Το άρθρο85
(4)προνοεί τα εξής: 25 30 35 "Εάν επί τω πέρατι της δίκης το Δικαστήριον είναι της γνώμης ότιέχει δίά τηςμαρτυρίας αποδειχθήότιοκα τηγορούμενος διέπραξε ποινι,κόν αδίκημα ή ποινικά αδικήματα μηπεριλαμβανόμενα εντωκατηγορητήρια) ή τωκατηγορητηρίω τωκαταχωρισθέντι εις Κακουργιοδικείον και δι'άτινα δεν δύναται να καταδικασθήάνευ τροποποιήσεως τουΚατηγορητηρίου ήτουΚατηγορη τηρίου του καταχωρισθέντος εις Κακουργιοδικείον και δι' άτινα καταδικαζόμενος δενθαυπέκειτο εις ποινήν μεγαλυτέραν εκείνης ειςην θαυπέκειτο εάνκατεδικάζετο βάσει του κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου του καταχωρισθέντος εις Κακουργιοδικείον καιότιο κατηγορούμενος δενθαεπηρεάζετο διάτούτου δυσμε νώς εις τηνυπεράσπισίν του, τοΔικαστήριον δύναται ναδιάταξητηνπροσθήκην ειςτοκατηγορητήριον ή το κατηγορητήριον το καταχωρισθέν εις Κακουργιοδι κείον κατηγορίας ή κατηγοριών εναντίον τουκατηγο483 Κοΰρρης,Δ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Μαυρονικόλα
(1990)ρουμένου διάτοιούτο ποινικόν αδίκημαή ποινικάαδι κήματα, και το Δικαστήριο αποφασίζει επί τούτων ως εάνη τοιαύτηκατηγορίαή κατηγορίαιαπετέλουν μέρος τουαρχικούκατηγορητηρίου ή τουκατηγορητηρίουτου καταχωρισθέντος εις Κακουργιοδικείον". 5 Ο ευπαίδευτος Γενικός Εισαγγελέας υποστήριξε ότι το Δικαστήριο μπορούσε να προσθέσει νέα κατηγορία, σύμ φωνα μετο άρθρο85
(4)του Κεφ. 155,γιατολόγοότι όλα τα γεγονότα που στοιχειοθετούν το αδίκημα ότι ο εφεσί βλητος δίδασκε σε ιδιωτικό φροντιστήριο είχαν αποδει- 10 χθεί ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου και ότι δεθα προκαλείτο ζημιά(prejudice) στον εφεσίβλητο αντοΔικα στήριο είχεπροσθέσει τηνέακατηγορία.ΟΓενικός Εισαγ γελέας, μας υπέδειξε ότι οι μάρτυρες που παρουσίασε η κατηγορούσα αρχή ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστή- 15 ρίου, είχαν αντεξετασθεί επί μακρόν απότοδικηγόρο του εφεσίβλητου, ότι ο εφεσίβλητος δε δίδασκε, και ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο αποδέχθηκετημαρτυρίατων μαρ τύρων τηςκατηγορούσαςαρχής. Οευπαίδευτοςδικηγόρος τουεφεσίβλητου,υποστήριξε 20 ότι ο εφεσίβλητος θαζημιωνόταν αν το πρωτόδικο Δικα στήριο επέλεγε να προσθέσει νέα κατηγορία ότι ο εφεσί βλητος "δίδασκε" σε ιδιωτικό φροντιστήριο. Υποστήριξε ότι αν αντιμετώπιζε κατηγορία ότι δίδασκε σε ιδιωτικό φροντιστήριο, θαεπέλεγενα δώσει ένορκη μαρτυρία ενώ- 25 πιον του Πρωτόδικου Δικαστηρίου και θα καλούσε και μάρτυρες προς υποστήριξη της υπεράσπισης του, πράγμα πουδεν έκανεγιατολόγοότι δεναντιμετώπιζετέτοιακα τηγορία. Ο πρωτόδικος Δικαστής αναφέρει στην απόφασητου αναφορικά με το κατά πόσο θα μπορούσε να προσθέσει νέα κατηγορία με βάση το άρθρο 85
(4)του Κεφ. 155, τα εξής: "Έχω εξετάσει κατά πόσο βάσει του άρθρου 85
(4)του Κεφ. 155 θαμπορούσαναπροσθέσω νέακατηγορία ήτοι την κατηγορία της διδασκαλίας σε ιδιωτικό φρο- 35 ντιστήριο. 484 2Α.Λ.Δ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Μαυρονικόλα Κοϋρρης,Δ. Οι πρόνοιες του άρθρου 85
(4)του Κεφ. 155 προβλέ πουν ότι: 5 10 15 ?Π 25 ™ 35 "If at theconclusion of the trial the Court is of opinion that it has been established by evidence that the accused has committed an offence or offences not contained in the charge or information and of which he cannot be convicted without amending the charge or information, and upon his conviction for which he would not be liable to a greater punishment than he would be liable to if he wereconvicted on thecharge or information, and that the accused would not be prejudiced thereby in his defence, the Court may direct acount or counts to be added to the charge or information charging the accused with such offence or offences, and the Court shall give their judgment thereon as if such count or counts had formed a part of the original charge or information'. Είναι φανερό ότι υπάρχουν ορισμένες προϋποθέ σεις για να προστεθεί από το Δικαστήριο νέα κατηγορία μία των οποίων είναι ότι οκατηγορούμενος δενθα ζημιωθεί στην υπεράσπισητου. Στην παρούσαυπόθεση είχε από την αρχήεγερθεί το κατά πόσον εχρειάζετο τροποποίηση του κατηγορητη ρίου και η Κατηγορούσα Αρχή επροχώρησε με τηνκατηγορία που κατηγορείται χωρίς τροποποίηση. Περαι τέρω η υπεράσπιση έχοντας υπόψη την κατηγορία που κατηγορείται έκαμε και την υπεράσπιση της και ουδείς μάρτυς κλήθηκε από την υπεράσπιση βασιζόμενη στην κατηγορία που κατηγορείται, ενώ εάν κατηγορείτο για διδασκαλίαοκατηγορούμενος πιθανόνναυπήρχε άλλη γραμμή υπερασπίσεως και να εκαλουντο και μάρτυρες εκ μέρους της εφόσον μάλιστα υπάρχει μαρτυρίαεκ μέ ρους του μάρτυρακατηγορίας αστυφύλακα Καλοχωρίτη ότι οι άλλοι μαθητές επέμεναν ότι μάθηματους κά μνει ηκόρη του κατηγορούμενου. Υπό τας περιστάσεις βρίσκω ότι εάνπροσθέσω νέακατηγορίαήτοι τήν κατη γορία της διδασκαλίας, ο κατηγορούμενος θαζημιωνό ταν εις τηνυπεράσπιση του και για τον λόγο τούτο δεν θαπροσθέσω αυτή τηνκατηγορία." Ν 485 Κοΰρρης,Δ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Μαυρονικόλα
(1990)Ο πρωτόδικος Δικαστής, προτού αποφασίσει επί τουση μείου, είχε ακούσει τόσο τον εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής,όσο και το δικηγόρο του εφεσίβλητου επί του θέματος,κατάτη διάρκειατων τελικών αγορεύσεων ενώ πιοντου. 5 Είναι φανερό,ότι ηΚατηγορούσαΑρχή,μετηνέναρξη της διαδικασίας ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου, ζήτησε άδειαγιατροποποίησητουκατηγορητηρίου, για να προσθέσει ότι ο εφεσίβλητος δίδασκεσε ιδιωτικό φροντι στήριο, αλλά μετάαπόδεύτερησκέψη απέσυρετην αίτηση ίο για τροποποίηση του κατηγορητηρίου. Πριν το Δικαστή ριο κάμει χρήση των εξουσιών πουτου παρέχει τοάρθρο 85
(4)του Κεφ. 155,θαπρέπειναικανοποιηθείότι οκατη γορούμενος δε θαεπηρεασθεί δυσμενώς στην υπεράσπιση του, αντο ίδιο επέλεγε νακάμει χρήση των εξουσιών του .,δυνάμειτουάρθρου85
(4).Αν αποκλείεταιή όχι η πρόκλη ση δυσμενούς επηρεασμού στην κάθε περίπτωση, είναι θέμα πραγματικόπου αποφασίζεταιμε βάσηταιδιαίτερα περιστατικάτηςκάθε υπόθεσης. Ο ευπαίδευτος Γενικός Εισαγγελέας που στην παρού- 20 σα έφεση είχε το βάρος της απόδειξης ότι το εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου για το ενδεχόμενο δυσμενούς επηρεασμού της υπεράσπισης του εφεσίβλητου είναι αυ θαίρετο και δε δικαιολογείται από το σύνολο των περι στατικών της υπόθεσης,δενκατώρθωσεναμαςπείσει ότι, 25 εν όψει της απόσυρσης από την Κατηγορούσα Αρχήτης αίτησηςγιατροποποίησητηςκατηγορίας,πράγμαπου σή μαινεκατάκάποιοτρόποότι η τελικήτηςθέση ήτανότιη ενοχή του εφεσίβλητου θα αποφασιζόταν με βάση το υπάρχον κατηγορητήριο, μπορεί με ασφάλειανα ειπωθεί 30 ότι τα περιστατικά της υπόθεσης απέκλειαν δυσμενήεπη ρεασμό του εφεσίβλητου στηνυπεράσπισητου αντο πρω τόδικο Δικαστήριο επέλεγε να κάμει χρήση των εξουσιών τουκάτωαπότοάρθρο85
(4). Γιατουςπιοπάνω λόγους,η έφεσηαπορρίπτεται. 35 Η 'έφεσηαπορρίπτεται. 486