(1990)22Νοεμβρίου,1990 [ΣΑΒΒΙΔΗΣ, Κ.ΟΥΡΡΗΣ, ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ/στές] ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΟΣΚΟΥ, Εφεσείων, ν. ΤΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Εφεσίβλητης. (Ποινική ΈφεσηΑριθ. 5231). Απειλή βιαιοπραγίας κατάπαράβαση τον άρθρον 91(γ)τον Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 — "Ανσεξανακόψωδαμέσα δα εννα σεσφάξω" και "σιώπα ρε σιηλλόπελε να μεν κατεβώκάτω να σον κό-ψω τα πόδκια σον" — Κατά τον κρίσιμο χρόνο ο παραπονονμενος έβο σκε ταπρόβατα τον σεχαλίτικη γή,πον χρησιμοποιείτο γιαβοσκό5 τόπος και επομένως είχε δικαίωμα να κάμει αντό, πον με τα πιο πάνω λόγια ο εφεσείων επεχείρησε να τον παρεμποδίσει να κάμει — Η πρόθεση συνάγεται από τα ίδια ταλόγια τον εφεσείοντος — Ορθά καταδικάστηκε — Ηυπόθεση Kallenosv.ThePolice
(1969)2 C.L.R. 210διακρίνεται. \Q Τα γεγονότα στην υπόθεση αυτή προκύπτουν ικανοποιητικά απότοπιοπάνωσημείωμα. Η έφεση απορρίπτεται. Αναφερόμενες αποφάσεις: Kallenosv.ThePolice
(1969)2C.L.R.
- 15 Έφεση εναντίον Καταδίκης. Έφεση εναντίον της καταδίκηςαπό τον Χρίστο Βο σκού ο οποίος βρέθηκε ένοχος στις 22 Νοεμβρίου, 1989 από το ΕπαρχιακόΔικαστήριοΛευκωσίας (Αριθμός Ποι νικής Υπόθεσης 2806/89) στην κατηγορίααπειλής βίαιο- 20 πραγίας κατά παράβασητουάρθρου 91 (γ)του Ποινικού Κώδικα,Κεφ. 154,καικαταδικάστηκεαπότονΕπαρχιακό ΔικαστήΚραμβή σεπρόστιμο£50.-με£14.- έξοδα. Κ.Λοΐζον, γιατον εφεσείοντα. 510 2Α.Α.Δ. Βοσκούν.Αστυνομίας Π. Κληρίδης, ΑνώτεροςΔικηγόρος τηςΔημοκρατίαςμε Γ.Παπαϊίύάννον, Δικηγόρο τηςΔημοκρατίαςγιατην εφεσίβλητη. Cur. adv. vult. 5 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Ηαπόφασητου Δικαστηρίου θαδοθεί απότονΔικαστήκ. Σαββίδη. ΟΔΙΚΑΣΤΗΣ ΣΑΒΒΙΔΗΣ :Η παρούσαέφεση στρέφε ται εναντίον της καταδίκηςτου εφεσείοντα απότο Επαρ χιακό Δικαστήριο Λευκωσίας σε κατηγορία γι' απειλή 10 βιαιοπραγίας κατάπαράβασητου Άρθρου 91(γ) τουΠοι νικού Κώδικα,Κεφ.
- Σύμφωνα μετις λεπτομέρειεςτουαδικήματος"οκατη γορούμενος την 18ηΝοεμβρίου, 1988, στην τοποθεσία ' ΤΖΙΗΛΙΑΡΗΣ', έδαφος Κ/τριμιθιάς, της επαρχίας Λευ15 κωσίαςμεσκοπόναυποκινήσει τον Ευγένιο Στυλιανούεκ Κοκκινοτριμιθιάς να παραλείψει να τελέσει πράξη την οποία είχε νομικό δικαίωμα να τελέσει, απείλησε τούτο διαβλάβη εις τον ίδιο,ήτοιενώέβοσκεταπρόβατατουσε χαλίτικηπεριοχήοκατηγορούμενος του είπε 'Αν σε ξανα20 κόψω δαμέσα δα εν να σε σφάξω'και 'σιώπα ρε σιηλλόπελλεναμενκατεβώκάτωνασουκόψωταπόθκια σου'. Ο κατηγορούμενος καταδικάστηκεαφούβρέθηκε ένο χοςστην πιοπάνωκατηγορίακαιτου επιβλήθηκεπρόστι μο £50.'-. Ηέφεσηδε στρέφεται εναντίον της ποινής που 25 επιβλήθηκεστον εφεσείοντα. Ταγεγονότα της υπόθεσης όπως έγιναν αποδεκτά από τοπρωτόδικοΔικαστήριο έχουνωςεξής. Οκατηγορούμενοςκαιοπαραπονούμενοςείναικτηνο τρόφοι. Οι μάντρες των ζώων τους είναι στην Κοκκινο30 τριμιθιά σε μικρή απόστασηη μιααπότην άλλη.Μεταξύ τους δεν είχαν σχέσεις ανκαι στο παρελθόν έτυχανπερι πτώσεις ναβοηθήσει οέναςτονάλλο. Στηνπεριοχήυπάρ χει χαλίτικη γη ηοποία προσφέρεται ως βοσκότοπος για 511 Σαββίδης,Δ. Βοσκού ν.Αστυνομίας
(1990)κτηνοτρόφους. Μερικοί από τους κτηνοτρόφους της πε ριοχής μεταξύτων οποίωνκαιο εφεσείων προέβαινανσε αυθαίρετες καλλιέργειες της χαλίτικης γηςαποστερώντας απόάλλους κτηνοτρόφουςτηχρήσητηςωςβοσκότοπου. Στις 18/11/1988 ο παραπονούμενοςέβοσκε ταζώατου 5 μέσα σε ακαλλιέργητη χαλίτικηγη γύρω στις 11 το πρωΐ όταν τον πλησίασε ο κατηγορούμενος με το "τράκτορ" που οδηγούσε καιτου είπε "αυτάείναιδικάμου,εννα τα σπείρω εγώ,ναμηνμπαίνεις μέσακαιανξαναμπείς δαμέσα εν να σε σκοτώσω". Ο παραπονούμενος παρατήρησε 10 ότι ηγηείναιχαλίτικηκαιη καλλιέργεια τηςχωρίςδικαί ωμα είναι παράνομη.Του είπε επίσης ότι ανσυνεχίσει να τον ενοχλεί θαπάει πολύ ψηλά και θακαταγγείλει όλους όσους καλλιεργούν παράνοματαχαλίτικα.Οεφεσείων σε 15 απάντηση είπε "Σιώπα ρε σιηλλόπελλε να μεν κατεβώ κάτωαπότο τράκτορ νασου κόψω ταπόθκιασου".Σύμ φωνα με τον ισχυρισμό του παραπονούμενου,οπαραπο νούμενος φοβήθηκε από τα λόγια του εφεσείοντα και αφού μάζεψε τα πρόβατατου ταοδήγησε στη μάντρακαι 20 στη συνέχεια πήγε στην αστυνομία όπου κατάγγειλε τον εφεσείοντα. Τρεις μέρες μετά την καταγγελία ο εφεσείων επισκέ φθηκετονπαραπονούμενοστοσπίτι τουκαιτουείπε "Μα κύριε Ευγένιε με κατάγγειλες στην αστυνομία ότι δε σε 25 αφήνω να βγεις έξω και σε απείλησα; Εγώ σου είπα να μηνπηγαίνειςμέσασταδικάμου.Δεν μεκόφτειαν πηγαί νειςαλλού". Ο εφεσείων στην ένορκη μαρτυρία του παραδέχτηκε ότι συνάντησε τον παραπονούμενοενώ ο τελευταίος έβο- 30 σκε τα πρόβατα του σε χαλίτικη γη, αρνήθηκε όμως ότι διατύπωσε στον παραπονούμενο οποιαδήποτε απειλή. Σύμφωνα με τον ισχυρισμό του ο παραπονούμενος του είπε ότι ανείχε πρόθεσηνασπείρει το παρακείμενοχαλίτικο θαέβαζετοκοπάδιτουγια νατοταΐσει. Ο εφεσείων 35 σε απάντησητου είπεότι δενέχεικανένατέτοιο δικαίωμα και εφόσον και ο ίδιος καλλιεργούσε άλλα χωράφια μπο ρούσενατασπείρει καιναταΐσει ταπρόβατατουσ'αυτά. 512 2Α.Α.Δ. 5 Βοσκού ν.Αστυνομίας Σαββίδης,Α. Ο ευπαίδευτος πρωτόδικος Δικαστής αποδέχτηκε τη μαρτυρία του παραπονούμενου και με βάση τη μαρτυρία αυτή κατάληξε στο συμπέρασμα πως υπήρχε απειλή τέ τοιας φύσης που θα μπορούσε να προκαλέσει φόβο σ' ένα μέσολογικό άνθρωποκάτωαπότις ίδιες περιστάσεις. Ο ευπαίδευτος δικηγόρος του εφεσείοντα ισχυρίστηκε πως εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο αποδέχτηκε τη μαρτυρίατουπαραπονούμενουκαι με βάσημόνο αυτή κα ταδίκασε τον εφεσείοντα και δεύτερον, ότι εσφαλμένα 10 βρήκε ότι με βάση την προσαχθείσα μαρτυρία στοιχειοθε τείται το αδίκημα γιατο οποίοκατηγορείτο ο εφεσείων. Ο ευπαίδευτος δικηγόρος περιόρισε τέλος την έφεση του στο δεύτερο λόγο πράττοντας πολύ σωστά γιατί αντι λήφθηκε πως ήτανπολύ δύσκολο ναδιαμφισβητήσει ευρή15 ματα του πρωτόδικου Δικαστή πάνω σε θέμα αξιοπιστίας μάρτυρα. Ισχυρίστηκε πως αν γίνει αποδεκτό πως τα λόγια πουείπε οεφεσείων ήταναυτά πουανέφερε ο παρα πονούμενος στη μαρτυρία του εν πάση περιπτώσει δε στοιχειοθετούσαν το αδίκημα γιατί μπορούσαν να χαρα2 0 κτηρισθούν ως λόγια υβριστικά αλλά όχι απειλή όπως προνοείται από το Άρθρο 91(γ) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154. Σε υποστήριξη του ισχυρισμού του αυτού ο αιτητής έκαμε αναφοράστην υπόθεση Kallenosv. The Police (.1969)2 C.L.R.210. Στην απόφασηαυτή κάμνει αναφορά 25 και ο πρωτόδικος Δικαστής στην απόφαση του. Ισχυρί στηκε επίσης ότι ο παραπονούμενος δεν είχε δικαίωμανα βόσκει το κοπάδι του μέσα στο χαλίτικο και επομένως η απειλή δεν αποσκοπούσε στο να αποτρέψει τον παραπο νούμενο από του να κάμει κάτι που είχε δικαίωμα να 30 κάμει γεγονός που αποτελεί απαραίτητηπροϋπόθεση για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος σύμφωνα με το Άρθρο 91(γ)τουΚεφ. 154. Αναφορικά με τον τελευταίο ισχυρισμό του ευπαίδευτου δικηγόρου του εφεσείοντα, το Πρωτόδικο Δικαστήριο 35 βρήκε πως ταχαλίτικα της περιοχής προσφέρονται ως βο σκοτόπια για τους βοσκούς. Το εύρημα του αυτό,τοΔικα στήριο στήριξε στον ισχυρισμό του παραπονούμενου στη 513 Σαββίδης, Δ. Βοσκού ν. Αστυνομίας
(1990)μαρτυρία του ότι είχε δικαίωμα να βοσκήσει τα πρόβατα τουο'αυτά,οοποίοςδεναντικρούστηκε απότον εφεσείο ντα, ούτε και προσήψε καμιά μαρτυρίαπρος αντίκρουση του. Με βάση τα πιο πάνωβρίσκουμε πως το εύρημα του 5 Πρωτόδικου Δικαστηρίου για δικαίωμα του παραπονού μενου να βοσκήσει τα πρόβατατου ήταν ορθό,σύμφωνα μετημαρτυρίαπουείχεενώπιοντου. Στην υπόθεση Kallenos (όπως πιο πάνω) το Εφετείο ακύρωσε την καταδίκητουκατηγορούμενου σεκατηγορία 10 απειλής για βιαιοπραγία γιατί κατάληξε στο συμπέρασμα πως στην ουσία τους ταλόγιαπουλέχθηκαναποτελούσαν λόγια εξύβρισης έστωκαιανπεριείχανκάποια απειλή. Ορθά το Εφετείο στην υπόθεση Kallenos ακύρωσετην καταδίκηγιατί ένααπαραίτητοσυστατικότουαδικήματος 15 είναι ότι η απειλήσκοπόπρέπειναέχειτονεκφοβισμόκά ποιου για να μην κάμει μια πράξητην οποίαδικαιούται νόμιμα να κάμει. Στην υπόθεση Kallenos οκατηγορούμε νος είχε πει στον παραπονούμενο ύστερα από συζήτηση που είχανσχετικά μεορισμένες σωλήνες άρδευσηςγιατην 20 τοποθέτηση των οποίων είχαν φιλονικήσει συχνά στο πα ρελθόν,ταλόγια αυτά: "Είσαι έναςγάιδαρος,θασε παίξω όπως ο Θωμάς (κάποιοςάλλος συγχωριανός τους)έκαμε. Θαδειςταέντερασουναβγαίνουνέξω".Δεν υπήρχεισχυ ρισμός απότην κατηγορούσα αρχήότι ταλόγια αυτάπου 25 έστωκαιανπεριείχαν κάποιαμορφή απειλήςσκοπόείχαν να εμποδίσουν τον παραπονούμενοαπότου ναεκτελέσει στο μέλλον μια πράξη την οποία νόμιμα δικαιούτο να εκτελέσει. Το Δικαστήριο στην υπόθεση Kallenos κατάληξε στο 30 πιοκάτωσυμπέρασμα:"Without going into detail, we have no hesitation or difficulty inholding that,inthecircumstances of thiscase, as they appear from the evidence, the charge of threatening is misconceived, and, in any case, is not ^ 514 2Α.Α.Δ. Βοσκού ν.Αστυνομίας Σαββίδης,Δ. supported by the evidence." To Άρθρο 91(γ) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, προ βλέπει ταπιοκάτω:"91.Όστις5 (α) (β) 10 15 (γ) επί σκοπώ υποκινήσεως οιουδήποτε προσώπου προς τέλεσιν πράξεως ην τούτο δεν υπέχει νομικήν υποχρέωσιν να τελέση ή προς παράλειψιν πράξεως ην τούτο κέκτηται νομικόν δικαίωμα να τελέση, απειλεί έτερον ότι θέλει επαγάγειβλάβην εις το πρόσωπον,την υπόληψιν ήτην περιουσίαν αυτού, ή εις το πρόσωπον ή την υπόληψη οιουδήποτε δι' ον ενδιαφέρεται ο καθ' ου αι απειλαί,είναι ένοχος πλημμελήματος, και υπόκειται εις φυλάκισιν τριών ετών." ("91. Any person who(a) (b) 20 25 (c)with intent to cause any person to do any act which he is not legally bound to do, or to omit to do any act which that person is legally entitled to do, threatens another with injury to his person, reputation or property. or to the person or reputation of any one in whom that person is interested, is guilty of a misdemeanour, and is liable to imprisonment for three years.") Η πρόθεση που απαιτείταιαπότην πιο πάνωπρόνοια στην προκειμένη περίπτωση συνάγεται από τα λόγια του ίδιου του εφεσείοντα που σκοπό είχαν να εμποδίσουν τον παραπονούμενο απότου να τελέσει πράξητην οποία είχε 30 νόμιμο δικαίωμα να τελέσει και συγκεκριμένα να βόσκει 515 Σαββίδης,Δ. Βοσκού ν.Αστυνομίας
(1990)ελεύθερα τα πρόβατα του στη χαλίτικη περιοχή ηοποία σύμφωνα με το εύρημα του Δικαστή ήτανβοσκότοποςγια όλους τουςκτηνοτρόφους.Τογεγονός ότι η πρόθεσηαυτή είχε σαν αποτέλεσμα την πρόκληση εύλογου φόβου στον παραπονούμενο συνάγεται από το γεγονός ότι αυτός έσπευσε αμέσως να οδηγήσει το κοπάδι του στη μάντρα τουκαιναμεταβεί στον αστυνομικόσταθμόκαινακαταγ γείλει την υπόθεση,γεγονός τοοποίοοπρωτόδικοςΔικα στής αποδέχτηκε ως αληθές για νακαταλήξει στα συμπε ράσματατου. 5 10 Μεβάσηταπιο πάνωέχουμε καταλήξει στοσυμπέρα σμα πως τα συμπεράσματα του πρωτόδικου Δικαστή για την ενοχή του εφεσείοντα είναι ορθάκαικατάσυνέπεια η έφεση απορρίπτεται. Ηέφεσηαπορρίπτεται. 15 516