← Κύπρος

clr/1990/1990_3_1254.pdf

(1990)10Απριλίου, 1990 [Α. Ν.ΛΟΐΖΟΥ, Π.,ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/στές] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΝΕΟΦΥΤΟΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, (Εφεσείων- Αιτητής στηνΑ.Ε.941) 1.ΑΡΕΣΤΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ,
  1. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΛΛΗΣ, (Εφεσείοντες-Αιτητές στηνΑ.Ε.944) ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, Εφεσιβλήτων-Καθ'ων ηαίτηση. (Σννεκδικαζόμενες Αναθεωρητικές ΕφέσειςΑρ. 941, 944). Αστυνομική Δνναμη — Τερματισμόςνπηρεσιών—Τερματισμός γιαλό­ γους δημοσίου συμφέροντοςαπό το Υπουργικό Συμβούλιοδυνάμει τωνΆρθρων 6(στ)και 7τονπερίΣυντάξεωνΝόμου,Κεφ.311 καιτου Άρθρον 54 χον Σνντάγματος — Ο τερματισμός νομικά αστήρικτος —Αννπαρξία τέτοιαςεξονσίαςτον Υπονργικού Σνμβονλίον. 5 Ο περί Συντάξεων Νόμος,Κεφ.311 — Άρθρα 6(στ) και 7—Ερμηνεία — Διαμόρφωση τηςρύθμισηςμετά τηνΑνεξαρτησία και τηνέναρξη ισχύος τον Συντάγματος. 10 Διοικητικό Δίκαιο — Κατάλοιπο εξουσίας — Περιεχόμενο που μπο­ ρεί να λαμβάνει ηέννοια αυτή — Όρια. Διοικητικό Δίκαιο — Λημόσιο συμφέρον — Έννοια — Λειτονργία τον δημόσιον σνμφέροντος μόνο νπό το κράτος τον σνντάγματος και των νόμων— Το Υπονργικό Συμβούλιο δενμπορεί νακαθορί­ ζει το δημόσιο συμφέρον πέραν από ταπλαίσια τον Σνντάγματος 1254 15 3 ΑΛΛ. Παπαγεωργίου κ.ά. ν. Δημοκρατίας και τωννόμων. 5 Μετην αναθεωρητικήαυτήέφεσηεπιδιώχθηκε ηανατροπήτης πρωτόδικηςδικαστικήςαπόφασης,σύμφωνα μετηνοποίαηαίτηση ακυρώσεως τωναιτητώνκατάτηςαπόφασηςτουΥπουργικούΣυμ­ βουλίου νατερματίσει τις υπηρεσίες τους,απορρίφθηκε. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποδεχόμενο την έφεσηκαιακυρώνο­ νταςτην επίδικηδιοικητική απόφαση,αποφάσισε OTL: 10 15 20
  2. Τοερώτημαπουπροβάλλεται στηνκρινόμενη έφεση,καιπουπα­ ρατέθηκε στην αρχήτης απόφασης,εξετάζεται για πρώτηφορά. Συγκεκριμένα οι δικηγόροι των αιτητών εισηγούνται πως τα Αρθρα 6(στ) και 7 του περί Συντάξεων Νόμου δεν παρέχουν εξουσία στουπουργικόσυμβούλιοαπολύσεως δημοσίουυπαλλή­ λου. Ο περί Συντάξεων Νόμος Κεφ. 311 είναι νομοθέτημα της αποικιοκρατικήςκυβέρνησης της Κύπρου. Είναιδε γνωστόπως οιυπηρεσίες τωνδημοσίων υπαλλήλων,διαρκούσανγιαόσοχρο­ νικό διάστημα ευαρεστείτο το Στέμμα. Επομένως, οι διατάξεις των Αρθρων 6 και 7 του Κεφ. 311 ήτανπαρεπόμενες του υπάρ­ χοντος απόλυτου δικαιώματος απολύσεως δημοσίου υπαλλήλου από το'Στέμμα.Όταν συνέβαινε τούτο ο Κυβερνήτης ενΣυμβού­ λιο είχετο δικαίωμα,δυνάμει των πιο πάνωάρθρων,να δώσει σύνταξη,φιλοδώρημα ήάλλοεπίδομαστον απολυόμενο. 25 30 35 40 ΤοΔικαστήριο συμφωνεί μετηνεισήγησητωνδικηγόρων τωναιτη­ τών.Πρόσθεταδεαναφέρονταικαιταεξής. Γιαναμηνπαραμείνει ηαδιαμφισβήτητηεξουσία τουΣτέμματοςνααπολύειτουςδημόσι­ ους υπαλλήλους κατάτο δοκούν στην άγραφηαρχήδικαίουπου ίσχυε σης αποικίες,επιφυλάκτηκε ρητά στο Αρθρο5
(1)του περί Συντάξεων Νόμου, πουπαρατίθεταισε μετάφραση παρακάτω. "Κανένας δημόσιος υπάλληλος θα έχει απόλυτοδικαίω­ μασεαποζημίωσηγιαπροσφερθείσες υπηρεσίες ήσε σύνταξη,φιλοδώρημαήάλλοεπίδομα.Ούτεκαιοποιαδήποτεπρό­ νοια στον παρόντα Νόαοεπηρεάζει το δικαίωιια του Στέιιματος νααπολύει οποιοδήποτε δημόσιο υπάλληλο οποτεδή­ ποτεκαιδιγως αποΡιιιίωσΐΊ." Σκοπόςτου νόμου αυτούεπομένως ήτανηθέσπισησχεδίου συ­ νταξιοδότησης των δημοσίων υπάλληλων, αλλά δεν περιέχει διατάξεις για τον τερματισμό των υπηρεσιών τους, δικαίωμα που είχε ανεξέλεγκτα το Στέμμα και που το προαναφερθένάρ­ θροδιαφύλασσε. 1255 Παπαγεωργίου χ.ά.ν. Δημοκρατίας
(1990)Από τηνανεξαρτησίατηςΚύπρουταδικαιώματατωνπολιτώντης διασφαλίζονται απότο Σύνταγμα,τον υπέρτατο Νόμοτηςχώρας όπως ρητάορίζει τοΑρθρο 179.1.ΤοΑρθρο7τουπερίΣυντάξεων Νόμουέχειτροποποιηθείμεταγενέστερα. ΜετοΝόμο38/79μετάτη λέξη "τερματίζεται" προστέθηκε η φράση "υπό του Υπουργικού 5 Συμβουλίου", ηδε φράση"ο κυβερνήτης εν συμβουλίω" αντεκατεστάθη με "το Υπουργικό Συμβούλιο". Για τη δομή της δημόσιας υπηρεσίαςκαιτουςόρουςυπηρεσίαςτωνυπαλλήλων σ' αυτήγίνο­ νταιπρόνοιες στο Μέρος7τουΣυντάγματος,Αρθρα 122-125.0δε περί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμος 33/67, προτού αντικατασταθεί 10 πρόσφατα απότον περίΔημοσίας Υπηρεσίας Νόμο 1/90, ρυθμίζει όλαταζητήματαπουαφορούνσ' αυτή.Αναφορικά μετηναστυνο­ μική δύναμη,πράγματι τα Αρθρα 130 και 131 του Συντάγματος προβλέπουν μόνογιατησυγκρότηση της.ΟπερίΑστυνομίας όμως Νόμος,Κεφ.285,όπωςέχειτροποποιηθεί,προνοεί γιατουςόρους 15 υπηρεσίαςτων μελώντηςκαιτουτρόπουαπόλυσης τους,ενώσχε­ τικοί κανονισμοί ρυθμίζουν τις λεπτομέρειες εφαρμογής τους: Οι περί Αστυνομίας (Πειθαρχικοί) Κανονισμοί,
  1. Είναι βέβαια παραδεκτόπωςοιαιτητέςδεναπολύθηκανκατ'εφαρμογήτωνπρο­ νοιών του περί Αστυνομίας Νόμου ή των Πειθαρχικών Κανόνι20 σμών,εφόσονηαπόλυσητουςαποτελεί,όπωςεισηγείται οδικηγό­ ρος της Δημοκρατίας,διοικητικό μέτρο και όχι τιμωρία τους πει­ θαρχικά.
  2. Παραμένει επομένως προς εξέταση αν το Υπουργικό Συμβούλιο 25 έχει τέτοια εξουσία, κατάλοιπο αυτών που απαριθμούνται στο Αρθρο54 τουΣυντάγματοςκαιιδιαίτερατωνπαραγράφων(α)και (δ). Ηέννοια κατάλοιποεξουσίας έχειχρησιμοποιηθεί καιη αρχή εφαρμοστεί στη νομολογία μας. Αναφερόμαστε ενδεικτικά στις υποθέσεις ΣτανρονλλαΛνσσιώτονκαι Χριστοόονλίδηςκαι Αλλοι. 30 Ηνομική αρχήόμως δενέχεισυζητηθεί ως επίδικοθέμασευπόθε­ ση προηγουμένως. Τοκατάλοιποεξουσίας μιαςαρχής,τηςοποίαςηεξουσία καικα­ θήκοντα απαριθμούνταιστο Σύνταγμα,δεν μπορεί ποτέ ναείναι 35 αντίθετο μετην ισχύουσα νομοθεσία ήασυμβίβαστο μεταατομι­ κά ανθρώπινα δικαιώματα όπως ρητά διασφαλίζονται στο Σύ­ νταγμα,ήτοπνεύματους. Μετοκατάλοιποεξουσίας μπορεί μεν να συμπληρωθούν περιστασιακάκενά πουοι συντάκτες τουΣυ­ ντάγματος δεν ήταν δυνατό να προβλέψουν ή να καλυφθούν 40 απρόβλεπτες ανθρώπινες καταστάσεις, υποτάσσεται όμως στο Σύνταγμα,τους νόμους και τους κανόνες φυσικής δικαιοσύνης. Μεαυτήτην έννοια πουτο Δικαστήριο αποδίδει στο κατάλοιπο εξουσίας κρίνεται ότιη απόλυσητωναιτητών απότο Υπουργικό 1256 3ΑΛΛ. Παπαγεωργίουκ.ά. ν. Δημοκρατίας Συμβούλιουπότις περιστάσεις πουστοιχειοθετούν τηνυπόθεση, είναινομικάαστήρικτη. 5 10 15 20
  3. Αναφορικάμετηνέννοιατουδημοσίουσυμφέροντος, παρότιτο ζήτημαδεν εγείρεται προςεξέτασηενόψειτηςαπόφασηςτουΔι­ καστηρίου,κρίνεται σκόπιμο ναγίνει αναφορά στο σύγγραμμα του Δαγτόγλου ΓενικόΔιοικητικό Δίκαιο Α-Β σελ.88,89,όπου αναφέρονται ταεξήςστη σελίδα 89: 'Το δημόσιο συμφέρον δεν αποτελεί λοιπόν κριτήριον πέρα και υπεράνωτου θετούδικαίου,αλλάεκφράζεταιαπόαυτό, με τρόπο και κατά τους τύπους που αντιστοιχούν στην ιε­ ραρχία του θετού δικαίου. Μεάλλα λόγια, το δημόσιο συμ­ φέρον δενμπορεί ναθεμελιώσειαπαλλαγήαπότηναρχήτης νομιμότητος, αλλά, αντιθέτως,δημόσιο συμφέρον είναι μό­ νο ό,τι τασυνταγματικώς οριζόμενα όργαναορίζουν ως δη­ μόσιο συμφέρον. Τα όργανα αυτάείναι.πρώτιστα ησυντα, κτική και νομοθετική εξουσία. Ηδιοίκηση καθορίζει τοδη­ μόσιοσυμφέρον μόνοστο πλαίσιο του συντάγματοςκαιτων νόμων και μόνο εφόσον καικαθόσονείναι εξουσιοδοτημένη t προς τούτο από.τοσύνταγμακαι τους νόμους.". Οι εφέσεις επιτυγχάνουν χωρίς έξοδα. 25 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Kazamias v.Republic
(1982)3 C.L.R.'239, Adamides v.Republic
(1982)3 C.L.R. 343, 30 ,. ' ,'..-.' ChristodpulidesandOthers v.Republic
(1984)3(B)C.L.R. 1297, Hadjisavva v.Republic
(1972)3 C.L.R. 174, 35 Michael v,Republic
(1972)3 C.L.R. 206, Lyssiotou v.Papasavva andAnother
(1968)3 C.L.R. 173. , 40 Εφέσεις. ' ' , ' , " , \ .· • Εφέσεις εναντίον της απόφασης Δικαστού του Ανωτάτου Δι­ καστηρίου Κύπρου (Παπαδόπουλος, Δ.) που δόθηκε στις. 31 Μαΐου, 1989 (Αριθμός Προσφυγής 696/88)με την οποίααπορρί­ φθηκαν όι προσφυγές των εφεσειόντων εναντίον της απόφασης 1257 Παπαγεωργίου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)του Υπουργικού Συμβουλίου, σύμφωνα με την οποία τερματί­ σθηκανοι υπηρεσίες τουςγιαλόγους δημοσίου συμφέροντος. Α. Πούγιουρος, για τον Εφεσείοντα στην Α.Ε.
  1. 5 Ε. Ευσταθίου με Π. Παύλου και Κ. Καμένο, για τους Εφε­ σείοντες στην Α.Ε.
  2. Ν. Χαραλάμπους, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. 10 Α. Ν.ΛΟΪΖΟΥ,Π.:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαεκδώ­ σει ο δικαστής Χρ. Αρτεμίδης. 15 ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Στις κρινόμενες εφέσεις εγείρεται προς εξέταση το εξής σοβαρό νομικό ερώτημα. Έχει το Υπουργικό Συμβούλιο δυνάμει των διατάξεωντων άρθρων 6(στ) και 7 του περί Συντάξεων Νόμου,Κεφ. 311, όπως έχει τροποποιηθεί,και τοκατάλοιποτων εξουσιών τουπουκαθορίζονταιστοάρθρο54 20 του Συντάγματος, εξουσία να τερματίζει τις υπηρεσίες δημο­ σίων υπαλλήλων, στην προκειμένηπερίπτωσημέλουςτηςαστυ­ νομικής δύναμης,για λόγους δημοσίου συμφέροντος; Προτούμαςαπασχολήσει τοζήτημα,αναφέρουμεσεσυντομία 25 τα γεγονότα της υπόθεσης. Οι 3 εφεσείοντες-αιτητές ήταν μέλη της αστυνομικής δύναμηςΚύπρου.Οεφεσείων στην Α.Ε. 941Νε­ όφυτος Παπαγεωργίουείχε το βαθμότου Αστυνόμου Α' ενώ οι εφεσείοντες στην Α.Ε. 944 Αρεστής Χαραλάμπους και Γεώργιος Σκουλλή ήσαν Ανώτερος Υπαστυνόμος και λοχίας αντίστοιχα. 30 Κατάτηδιάρκειατων ανακρίσεωντον Ιούλη 1987 γιατηδιαλεύ­ κανση δολοφονίας 3 ατόμων στη Λεμεσό,περιήλθε στην κατοχή της αστυνομίας το ημερολόγιο ενός προσώπου στο οποίο περιέ­ χοντανκαταχωρίσειςτουπωςσεδιάφορεςημερομηνίες δωροδοκησετους εφεσείοντες γιανατοβοηθήσουν σχετικά μευποθέσεις 35 πουεξέταζεηαστυνομίασεβάροςτου. Γιατις καταχωρίσειςαυ­ τές ηαστυνομία άρχισε έρευνες γιαναδιακριβωθείη βασιμότητα τους και η πιθανήευθύνη των αιτητών στη διάπραξηποινικών αδικημάτων ή πειθαρχικών παραπτωμάτων.Κατά τη διάρκεια των ερευνών οι εφεσείοντες είχαντεθεί σεδιαθεσιμότητα.Ο σχε- 40 τικός φάκελος των ανακρίσεωνεστάλη στο Γενικό Εισαγγελέα, ο οποίος απεφάνθηπωςδεν μπορούσε ναευσταθήσει εναντίοντων εφεσειόντων οποιαδήποτεκατηγορίαενώπιονΔικαστηρίου ήπει­ θαρχικήδίωξη στο αρμόδιοσώματηςαστυνομίας. Στις26.4.88ο 1258 3ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 Παπαγεωργίου κ.ά. ν.Δημοκρατίας Αοτεμίοης,Δ. Γενικός Διευθυντής τουΥπουργείου Εσωτερικών πληροφόρησε τουςαιτητέςότιυποβλήθηκεπρότασηστοΥπουργικό Συμβούλιο γιαναεξετάσει ζήτηματερματισμούτων υπηρεσιών τουςσανδι­ οικητικόμέτροχάριντουδημοσίουσυμφέροντος. Γιατολόγοδε αυτότουςζήτησε ναυποβάλουνγραπτώςτιςαπόψειςτουςπρος τοΥπουργικό Συμβούλιο.Καιτούτογιαναυπάρχεισυμμόρφω­ σημε τηνομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, (δες: Καζαμίας ν. Δημοκρατίας
(1982)3Α.Α.Δ.239,Αδαμίδης ν. Δημοκρατίας
(1982)3ΑΛΛ. 343,καιΧριστοδονλίδηςν.Δημοκρατίας
(1984)3 Α.Α.Δ. 1297,απόφασηΟλομέλειας). Στη συνέχεια, ο Υπουργός Εσωτερικών υπέβαλε στις 14.5.88 πρότασηστοΥπουργικό Συμβούλιο, στηνοποία εισηγείτο τοντερ­ ματισμότωνυπηρεσιώντωνεφεσειόντωνγιαλόγουςδημοσίουσυμφέροντος.Το Υπουργικό Συμβούλιοαφούσυζήτησε τοθέμαστις 30.6.88,πήρετηνεπίδικηαπόφαση, γιατοντερματισμόδηλαδήτων υπηρεσιών των εφεσειόντων για λόγους δημοσίου συμφέροντος. Παραθέτουμεσχετικόαπόσπασμααπότοσκεπτικότηςαπόφασης: "....δημιουργήθηκευπότιςπεριστάσειςσοβαρόπρόβλημαόσον αφοράτηνεμπιστοσύνητουκοινούέναντιτηςΑστυνομίαςκαι μιαπροβληματική υπηρεσιακή κατάστασηγιατην Αστυνομική Δύναμηπουεπιβάλλει τον τερματισμότωνυπηρεσιών τωνεν λόγωμελώντηςΑστυνομικής Δύναμηςχάριντουυπηρεσιακού συμφέροντος τηςΑστυνομίας καιτου δημόσιου συμφέροντος μεβάσητιςπρόνοιεςτουάρθρου54τουΣυντάγματοςκαιτων άρθρων 6(στ)και7του Περί ΣυντάξεωνΝόμου,Κεφ.311.Γι' αυτότόΣυμβούλιοαποφάσισενατερματίσειτιςυπηρεσίεςτων εν λόγω μελών απότις30.6.1988." . ' OL δικηγόοοι τωναιτητών εισηγήθηκαν πως ηαπόφαση του Υπουργικού Συμβουλίουπρέπειναακυρωθείγιατουςπιοκάτω λόγους: 35 (α)Ταάρθρα6(στ) και7τουπερί Συντάξεων Νόμου,Κεφ.311 καιτοΑρθρο 54τουΣυντάγματοςδενπαρέχουνεξουσία στο Υπουργικό Συμβούλιο νααπολύειδημόσιους υπαλλήλουςή μέλη τηςαστυνομικής δύναμης. 40 (β)Αν κριθεί ότιτοΥπουργικό Συμβούλιο έχει τέτοια εξουσία, τότε ηαπόφασητουελήφθημεπλάνηαναφορικά με ταγεγο­ νότακαιτονόμογιατί,καικάτωαπότιςειδικές περιστάσεις τηςυπόθεσης,δεν μπορούσε ναγίνει επίκληση τουδημοσίου συμφέροντος, έννοια στην οποία εν πάση περιπτώσει το 1259 Αοτεμίδης, Δ. Παπαγεωογίου κ.ά.ν. Δημοκρατίας
(1990)Υπουργικό Συμβούλιοαπέδωσεεσφαλμένο περιεχόμενο. Ο δικηγόρος της Δημοκρατίας υποστήριξε πως ηαπόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου είναι διοικητικό μέτρο και όχι πειθαρχικό. Το διοικητικό αυτό μέτρο ελήφθη για το δημόσιο 5 συμφέοο δυνάμει των συνδυασμένων προνοιών των άρθρων 6(στ) και 7τουπερί ΣυντάξεωνΝόμου,Κεφ.311,καιτουκατά­ λοιπου των εξουσιών τουβάσει του άρθρου54 τουΣυντάγμα­ τος, ανεξάρτητα από υπαιτιότητατων εφεσειόντων, που είναι παραδεκτό ότι δεν είχαν. Η επίδικηαπόφασηείναι δεόντως αι- 10 τιολογημένη, εφόσον εξειδικεύει καιτους λόγους του δημοσίου συμφέροντος που την προκάλεσαν,ότι δηλαδήείχεδημιουργη­ θεί σοβαρό πρόβλημα αναφορικάμε την εμπιστοσύνη του κοι­ νού προς την αστυνομία και προβληματική υπηρεσιακή κατά­ σταση για τη δύναμηαπότο γεγονός ότι οι καταχωρίσεις που 15 βρέθηκαν στο ημερολόγιο, που αναφέρεταιπιο πάνω, περίδω­ ροληψίας μελών της αστυνομίας έγιναν γνωστές στο κοινό. Στην κρίσηδε του Υπουργικού Συμβουλίου,συνέχισε οδικηγό­ ρος της Δημοκρατίας,αναφορικάμε το τί στην προκείμενηπε­ ρίπτωσηαποτελείδημόσιοσυμφέρον,δενμπορείναεπεκταθείο 20 έλεγχος τηςδιοικητικήςδικαιοσύνης. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αποδέκτηκε τις θέσεις τουδικηγό­ ρουτηςΔημοκρατίαςκαιαπέρριψετιςπροσφυγέςτωναιτητών,οι οποίοι και εφεσιβάλλουν ενώπιον της Ολομέλειας την απόφαση. 25 Απότηνομολογία,στην οποίαοι δικηγόροιέχουνκάμειευρύτατη αναφορά,διαπιστώνεταιότιυπάρχουνμόνοδύοπρωτόδικεςαπο­ φάσεις δικαστούτου Ανωτάτου Δικαστηρίου (Τ. Χ'Άναστασίου) στιςοποίεςεξετάζεταιτοεύροςεφαρμογήςτωνδιατάξεωντου άρ­ θρου 7 του περί ΣυντάξεωνΝόμου,οι ΓεώργιοςΧ "Σάββα ν.Δη- 30 μοκρατίας(Υπουργικό Συμβούλιο)
(1972)3Α.Α.Δ.174και Αντώ­ νιος Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας (ΥπουργικόΣυμβούλιο)
(1972)3 Α.Α.Δ.
  1. Παραθέτουμε αυτούσιο το άρθρο7του Κεφ. 311 προτούτροποποιηθεί μετοάρθρο3τουΝόμου 38/
  2. "Whereanofficer's serviceisterminatedonthegroundthat,having regardto theconditions of thepublicservice,theusefulness of the officer thereto and all the other circumstances of the case, such termination is desirable in the public interest, and a pension, gratuity or other allowance cannot otherwise be granted to him undertheprovisions of this Law, theGovernor in Council may,if hethinksfit,grant such pension,gratuity or otherallowanceashe 1260 35 40 3ΑΛΛ Παπαγεωργίου κ.ά.ν.Δημοκρατίας Αρτεμί6ης, Δ. thinksjustandproper,notexceedinginamountthatfor which the officer wouldbeeligibleif heretiredfrom thepublicserviceinthe circumstancesdescribedinparagraph(e)of section6of this Law." 5 , 10 ,15 20 ,25 ,30 35 40 Σε μετάφραση: , . 'Όταν ηυπηρεσίαυπαλλήλου τερματισθεί γιατο λόγο ότι, έχοντας υπόψητις συνθήκες της δημόσιαςυπηρεσίας,τη χρη.σιμότητα του υπαλλήλου σε αυτήκαι όλων των άλλων περιστατικώντηςυπόθεσης,οτερματισμόςαυτόςείναιεπιθυμητός . γιατοδημόσιοσυμφέρονκαισύνταξη,φιλοδώρημαήάλλοεπί­ δομαδενμπορείάλλωςπωςναπαραχωρηθείσεαυτόνμεβάση τιςπρόνοιεςτουπαρόντοςΝόμου,οκυβερνήτηςενσυμβουλίω, αν το θεωρεί πρόσφορο,παραχωρείτέτοια (τύνταξη,,φιλοδώ, ρήμαήάλλοεπίδοματοοποίοθεωρείδίκαιοκαιεύλογοκ.λπ." ΟδικαστήςΧ'Άναστασίου απεφάνθηστις πιοπάνω υποθέσεις • πωςηφράση"γιατοδημόσιοσυμφέρο"δενπρέπεινα απομονώνε­ ταιαπότοκείμενοπουπροηγείταιστοάρθροδηλαδή"έχονταςυπόψητιςσυνθήκεςτηςδημόσιαςυπηρεσίας,τηχρησιμότητατουυπαλ­ λήλουκαιόλων των άλλων περιστατικώντηςυπόθεσης." Όταν οι διατάξειςτουάρθρουδιαβαστούνωςσύνολοτότε,κατάτηνκρίση του δικαστή, παρέχεταιεξουσία απολύσεως δημόσιου υπαλλήλου .μόνο στην περίπτωση πλεονασμού. (Δες σελ. 198 στην υπόθεση Χ "Σάββα, ερμηνείαπουυιοθετήθηκεκαιστηνυπόθεση Μιχαήλ). Αναφορά στο άρθρο 7 του περί Συντάξεων Νόμου γίνεται .και,σε άλλες αποφάσειςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ενδεικτι­ κά μόνο παραπέμπουμε στις:,Ανσσιώτον ν. Κυριάκος Παπασάββα κ.ά,
(1968)3Α.Α.Δ. 173καιστις υποθέσεις Καζαμίακαι Αδαμίόη, πουαναφέρονται πιο πάνω. Τοερώτημαόμωςπουπροβάλλεταιστηνκρινόμενηέφεση,και που παραθέτουμεστην αρχήτης απόφασηςμας,εξετάζεται για πρώτη φορά. Συγκεκριμένα οι δικηγόροι των αιτητών εισηγού­ νταιπωςταάρθρα6(στ)και7τουπερίΣυντάξεωνΝόμουδενπα­ ρέχουν εξουσία στο Υπουργικό Συμβούλιο απολύσεως δημοσίου υπαλλήλου.QπερίΣυντάξεωνΝόμοςΚεφ.311 είναινομοθέτημα της αποικιοκρατικήςκυβέρνησης της Κύπρου. Είναι δε γνωστό πωςοι υπηρεσίες τωνδημοσίωνυπαλλήλωνδιαρκούσανγιαόσο χρονικό διάστημα ευαρεστείτο το Στέμμα. Επομένως, οι διατά­ ξεις των άρθρων 6 και 7 του Κεφ. 311 ήταν παρεπόμενες του υπάρχοντος απόλυτουδικαιώματοςαπολύσεως δημοσίουυπαλ­ λήλου από το Στέμμα. Όταν συνέβαινε τούτο ο Κυβερνήτης εν 1261 Αρτεμίδης,Δ. Παπαγεωργίουκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)Συμβουλίω είχετο δικαίωμα, δυνάμει των πιο πάνωάρθρων,να δώσει σύνταξη, φιλοδώρημα ή άλλο επίδομα στον απολυόμενο. Συμφωνούμε με την εισήγηση των δικηγόρων των αιτητών. Πρόσθετα δε αναφέρουμε και τα εξής. Για να μην παραμείνει η αδιαμφισβήτητη εξουσία του Στέμματος νααπολύει τους δημόσι­ ους υπαλλήλους κατά τοδοκούν στην άγραφηαρχήδικαίουπου ίσχυε στις αποικίες,επιφυλάκτηκε ρητά στο άρθρο 5
(1)του περί Συντάξεων Νόμου, πουπαραθέτουμεσε μετάφρασηπαρακάτω. 5 10 "Κανένας δημόσιος υπάλληλος θαέχειαπόλυτοδικαίωμα σε αποζημίωση για προσφερθείσες υπηρεσίες ή σε σύνταξη, φιλοδώρημα ήάλλο επίδομα.Ούτε και οποιαδήποτεπρόνοια στον παρόντα Νόμο επηρεάζει το δικαίωμα του Στέμματος νααπολύει οποιοδήποτε δημόσιο υπάλληλο οποτεδήποτε και δίνακ αποζημίωση." Σκοπός του νόμου αυτού επομένως ήταν ηθέσπιση σχεδίου συνταξιοδότησης των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά δεν περιέχει διατάξεις για τον τερματισμό των υπηρεσιών τους, δικαίωμα που είχε ανεξέλεγκτα το Στέμμα και που το προαναφερθένάρ­ θρο διαφύλασσε. 15 20 Από τηνανεξαρτησία τηςΚύπρουταδικαιώματατων πολιτών τηςδιασφαλίζονται απότοΣύνταγμα,τονυπέρτατοΝόμοτηςχώ- 25 ραςόπως ρητάορίζει τοάρθρο 179.1.Τοάρθρο7τουπερίΣυντά­ ξεων Νόμου έχειτροποποιηθεί μεταγενέστερα. Μετο Νόμο38/79 μετάτηλέξη "τερματίζεται"προστέθηκε ηφράση"υπότου Υπουρ­ γικού Συμβουλίου", η δε φράση "ο κυβερνήτης εν συμβουλίω" αντεκατεστάθημε"τοΥπουργικό Συμβούλιο". Γιατηδομήτηςδη- 30 μόσιας υπηρεσίας και τους όρους υπηρεσίας των υπαλλήλων σ* αυτή γίνονται πρόνοιες στο Μέρος 7 του Συντάγματος,άρθρα 122-
  1. Ο δε περί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμος 33/67, προτού αντικατασταθείπρόσφατααπότονπερί Δημοσίας Υπηρεσίας Νό­ μο 1/90, ρυθμίζει όλα ταζητήματαπου αφορούνσ' αυτή. Αναφο- 35 ρικά με την αστυνομική δύναμη, πράγματι τα άρθρα 130 και 131 του Συντάγματος προβλέπουν μόνο για τησυγκρότηση της.Οπε­ ρί Αστυνομίας όμως Νόμος, Κεφ. 285, όπως έχει τροποποιηθεί, προνοεί για τους όρους υπηρεσίας των μελώντηςκαιτουτρόπου απόλυσης τους, ενώ σχετικοί κανονισμοί ρυθμίζουν τις λεπτομέ- 40 ρειεςεφαρμογήςτους:Οι περίΑστυνομίας (Πειθαρχικοί) Κανονι­ σμοί,
  2. EivaLβέβαιαπαραδεκτόπως οι αιτητές δεναπολύθη­ κανκατ' εφαρμογή των προνοιών του περί Αστυνομίας Νόμουή των Πειθαρχικών Κανονισμών, εφόσον η απόλυσητους αποτελεί, 1262 3.ΑΛΛ. Παπαγεωργίου κ.ά.ν.Δημοκρατίας• Αρτεμίδης, Δ. όπως εισηγείται οδικηγόρος της Δημοκρατίας, διοικητικό μέτρο καιόχι τιμωρία τουςπειθαρχικά. 5 10 Παραμένει επομένως ναεξετάσουμε αν,το Υπουργικό Συμβούλιο έχει τέτοια εξουσία, κατάλοιποαυτώνπουαπαριθμούνταιστο άρθρο54 του Συντάγματοςκαι ιδιαίτερατωνπαραγράφων (α) και (δ). Ηέννοια κατάλοιποεξουσίας έχειχρησιμοποιηθεί καιηαρχή εφαρμοστεί στη νομολογία μας. Αναφερόμαστε ενδεικτικά στις υποθέσεις Σταυρούλλα Ανσσιώτονκαι ΧριστοδονλίδηςκαιΆλλοι, που έχουν αναφερθείπιο πάνω. Η νομική αρχήόμως δεν έχεισυ­ ζητηθείως επίδικοθέμασευπόθεση προηγουμένως. Έχουμε τηγνώμη ότι το κατάλοιπο εξουσίας μιας αρχής,της οποίας η εξουσία και καθήκοντα απαριθμούνται στο Σύνταγμα, 15 δεν μπορεί ποτέ να είναι αντίθετο με την ισχύουσα νομοθεσία ή ασυμβίβαστο με τα ατομικά ανθρώπινα δικαιώματα όπως ρητά , διασφαλίζονταιστο Σύνταγμα,ή τοπνεύματους. Μετοκατάλοι­ πο εξουσίας μπορεί μεν να συμπληρωθούν περιστασιακά κενά που οι συντάκτες του Συντάγματος δεν ήταν δυνατό να προβλέ20 ψουν ή να καλυφθούν απρόβλεπτες ανθρώπινες καταστάσεις, υποτάσσεται όμως στο Σύνταγμα,τους νόμους και τους κανόνες φυσικής δικαιοσύνης. Με αυτή την έννοια που αποδίδουμε στο κατάλοιποεξουσίας κρίνουμε ότι ηαπόλυση των αιτητών απότο Υπουργικό Συμβούλιο είναι νομικά αστήρικτη.Τα ονόματα των 25 αιτητώναναφέρθηκανστοημερολόγιο κάποιουπροσώπουωςδωρολήπτες για να το διευκολύνουν σε ανακρίσεις της αστυνομίας που γίνονταν σε βάρος του. Έγινε πλήρης και ενδελεχής έρευνα τουσυμβάντος,δίχωςνααποκαλυφθείέστωκαιτοελάχιστο στοι­ χείοπουναδείχνει οποιαδήποτεπαράνομη ενέργεια τωναιτητών. 30 Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, αφού μελέτησε τους σχετικούς φακέλους, γνωμοδότησε πως τίποτε δεν μπορούσε να καταλογιστεί εναντίοντους.ΣτηνεπίδικηαπόφασητουΥπουργι­ κούΣυμβουλίου αναφέρεταιπωςδημιουργήθηκε σοβαρόπρόβλη­ μα αναφορικάμε την εμπιστοσύνη του κοινού προς την αστυνο35 μία,έστωκαιανοιαιτητέςδενήσανυπαίτιοιοποιασδήποτεαξιό­ ποινης ή αντίθετης με τη δεοντολογία της αστυνομίας πράξης. Έχουμε τηγνώμη, με βάσητα όσα αναφέρουμε πιο πάνω,πως η επίδικη απόφασηείναι αντίθετη τόσο με την κείμενη νομοθεσία όσο και μεκάθεκανόναφυσικής καιδιοικητικής δικαιοσύνης. 40 Οδικηγόρος τηςΔημοκρατίας υπέβαλεότιτο Υπουργικό Συμ­ βούλιο είχεεξουσία νατερματίσει τις υπηρεσίες των αιτητών σαν διοικητικό μέτρο δυνάμει των συνδυασμένων διατάξεων τουάρ­ θρου6(στ) και 7,όπως έχουν τροποποιηθεί μετο Νόμο 38/79του 1263 Αρτεμίδης, Δ. Παπαγεωργίου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)περί Συντάξεων Νόμου Κεφ. 311.Έχουμε ήδηαναλύσει τις πρό­ νοιες τουάρθρου7,η παράγραφος(στ)τουάρθρου6έχει ως εξής: "6. No pension, gratuity or other allowance shall be granted underthis Law to any officer except onhis retirement from the public service in one of the followingcases: (
  1. a)(
  2. b)(
  3. c)(
  4. d)(
  5. e)(
  6. f)in the case of termination of employment in the public interest as providedin this Law." 5 10 Σε μετάφραση: 15 "ουδεμία σύνταξη,φιλοδώρημα ήάλλο επίδομα θα παραχω­ ρείταιβάσειτουπαρόντοςνόμου σεδημόσιο υπάλληλο εκτός μόνο κατά την αφυπηρέτησή του από τη δημόσια υπηρεσία και σε οποιαδήποτεαπότις πιο κάτωπεριπτώσεις: 20 (στ) στην περίπτωση τερματισμού των υπηρεσιών τουγια το δημόσιο συμφέρον όπως προβλέπεται στον παρόντανόμο." 25 Είναι ηεισήγηση του δικηγόρου της Δημοκρατίας ότι ηπρό­ νοια αυτήσε συνδυασμό μεαυτής του άρθρου 7, αποτελούναυ­ τοτελή διάταξηδυνητικής εξουσίας προς το Υπουργικό Συμβού­ λιο να τερματίζει τις υπηρεσίες,στην παρούσαπερίπτωση μελών της αστυνομικής δύναμης, για λόγους δημοσίου συμφέροντος. 30 Διαφωνούμε μετηνερμηνείααυτή. Η φράσηπουαπαντάταιστην παράγραφο (στ) του άρθρου 6 "as provided in this law"- "όπως προνοείται στον παρόντανόμο",αναφέρεταιστον τρόπο υπολο­ γισμού τηςσύνταξης βάσει του σχετικού νόμου,δηλαδήτουπερί Συντάξεων Νόμου Κεφ.311,όπως έχει τροποποιηθεί.Δεν παρέ- 35 χει όμως εξουσία στο Υπουργικό Συμβούλιο τερματισμού των υπηρεσιών δημόσιων λειτουργών ή μελών τηςαστυνομίαςγιαλό­ γους δημοσίου συμφέροντος. Ο δικηγόρος της Δημοκρατίας εισηγήθηκε παραπέραπως το 40 ζήτημα έχει ξεκαθαριστεί με την απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Δνσσιώτον κ,ά. ν. Παπασάββα,πουαναφέρεταιπιοπάνω.Τουπόεξέτασηθέμαστηνυπό­ θεση αυτήκαι το σκεπτικό τουδικαστηρίου δεν έχει καμιάσχέση 1264 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Παπαγεωργίουκ.ά.ν.Δημοκρατίας Α<?τεμίδης,Δ. μετακρινόμενα ζητήματαστηνπαρούσα.ΣτηνυπόθεσηΛνσσιώτον τοΑνώτατο Δικαστήριο αποφάσισεπωςαρμόδιοόργανογιανααποφανθείαναφορικά μετησωστήημερομηνίαγεννήσεωςδη­ μοσίου υπαλλήλου γιατονκαθορισμό τηςημερομηνίαςαφυπηρέτησής του,είναι το Υπουργικό Συμβούλιο,δυνάμειτουκατάλοι­ πουτων εξουσιών τουπουπρονοούνταιστο Αρθρο54(
  7. a)και(δ) του Συντάγματος και όχι η ΕπιτροπήΔημόσιας Υπηρεσίας. Το σημείοαυτόείναικατάλληλο νααναφέρουμεπωςηπαράγραφος (α) του άρθρου 54 προνοεί ότι στις εξουσίες του Υπουργικού Συμβουλίουπεριλαμβάνεταικαιηγενικήδιεύθυνσηκαιοέλεγχος τηςδιακυβέρνησης τηςΔημοκρατίαςκαιηδιεύθυνση της γενικής πολιτικής,ενώτο(δ)ότιέχειτοσυντονισμό καιτηνεποπτείαπα­ σών των δημοσίων υπηρεσιών. Είναι αδιανόητο πιστεύουμε να θεωρηθεί ότι ηγενική διεύθυνση,ο έλεγχος τηςδιακυβέρνησης,ο συντομισμός και εποπτεία των δημοσίων υπαλλήλων, δίδει και δικαίωμα στο Υπουργικό Συμβούλιο τερματισμού των υπηρε­ σιών μελώντηςαστυνομικήςδύναμης. Αναφορικά με την έννοια του δημοσίου συμφέροντος, παρότι το ζήτημα δεν εγείρεται προς εξέταση ενόψει τηςαπόφασης μας, κρίνουμε .σκόπιμο να αναφερθούμε στο σύγγραμμα του Δαγτόγλου "Γενικό Διοικητικό Δίκαιο" Α-Β σελ. 88, 89, όπου αναφέρονται ταεξής στη σελίδα 89: . "Το δημόσιο συμφέρον δεν αποτελεί λοιπόν κριτήριον πέρα και υπεράνωτουθετού δικαίου,αλλά εκφράζεταιαπό αυτό, με τρόπο και κατά τους τύπους που αντιστοιχούν στην ιε­ ραρχία του θετού δικαίου. Με άλλα λόγια, το δημόσιο συμ­ φέρον δεν μπορεί ναθεμελιώσειαπαλλαγή απότην αρχήτης , νομιμότητος, αλλά,αντιθέτως,δημόσιο συμφέρον είναι μόνο ό,τι τα συνταγματικώς οριζόμενα όργανα ορίζουν ως δημό­ σιο συμφέρον. Ταόργανααυτά είναι πρώτιστα ησυντακτική και νομοθετική εξουσία. Η διοίκηση καθορίζει το δημόσιο συμφέρον μόνο στοπλαίσιοτουσυντάγματοςκαιτων νόμων και μόνο εφόσον και καθόσον είναι εξουσιοδοτημένη προς τούτο απότο σύνταγμα καιτους νόμους." Γιατουςλόγους πουεκθέτουμε πιοπάνωοι εφέσεις γίνονται αποδεκτέςκαιηεπίδικηαπόφασητου Υπουργικού Συμβουλίου ακυρώνεται.Δεν γίνεται οποιαδήποτεδιαταγήγια έξοδα. Οι εφέσεις επιτυγχάνουν χωρίς έξοδα. 1265

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.