3 ΑΛΛ. 20 Ιανουαρίου, 1990 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΧΩΡΑΤΤΑΣ, Αιτητής, ν. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΙΤΗΡΩΝ ΚΥΠΡΟΥ, Καθ'ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 834/88). 5 10 15 ΟργανισμοίΔημοσίουΔικαίου— ΕπιτροπήΣιτηρώνΚύπρου— Υπάλ ληλοι — Προαγωγές— Συστάσεις— Μείζονοςσημασίας, ανεξάρτη τοςπαράγοντας κρίσεωςτηςαξίαςτωνυποψηφίων— Ειδική αιτιο λόγηση για απόκλιση από αυττί — Οι λόγοι που την τεκμηριώνουν υπόκεινται σεδικαστικόέλεγχο, τόσο ωςπρος τηνορθότητατων γε γονότωνπου τηθεμελιώνουνόσονκαιωςπρος τα κριτήριαπουλαμ βάνονται υπόψη— Τρωτήσύστασηοδηγείτηδιοικητικήαπόφασησε ακύρωσηστομέτροπου επέδρασεαποφασιστικάστηλήψη της. ΟργανισμοίΔημοσίουΔικαίου— ΕπιτροπήΣιτηρώνΚύπρου— Υπάλ ληλοι — Προαγωγές— Σύσταση— Δεν απαιτείται λεπτομερής κα ταγραφήσταπρακτικά αλλάαπαιτείταιόπωςκαταγράφουντα γρ/ονότα και τακριτήριαπου λήφθηκανυπόψη για τηδιαμόρφωσητης σύστασης— Παράλειψηκαταγραφήςτουςκαθιστάτησύσταση τρωτήκαι τηναπόφασηηοποία στηρίχτηκεστησύσταση, άκυρη. ΟργανισμοίΔημοσίουΔικαίου— ΕπιτροπήΣιτηρώνΚύπρου — Υπάλ ληλοι— Προαγωγές— Έκδηλη Υπεροχή— Απαιτείται πασιφανής υπεροχή τουαιτητήέναντι τουενδιαφερόμενου προσώπου. 20 Ο αιτητήςπροσέβαλετην απόφαση των καθ' ων η αίτηση να προάξουν το ενδιαφερόμενο πρόσωπο στηθέση ΕπαρχιακούΔιευ θυντή(Πάφος)στηνυπηρεσίατης Επιτροπής Σιτηρών. 25 Έναςαπό τουςλόγουςακυρότηταςπου προβλήθηκε,αφορούσε στηνπαράλειψητων καθ' ωνηαίτησηνακαταγράψουντιςαπόψεις 133 Χωραττάς ν. Επιτροπής Σιτηρών Κύπρου
(1990)του Γενικού Διευθυντή αναφορικά με τησύσταση του. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, αποφάσισε ότι: 5 Ι. Οι συστάσεις του αρμόδιου τμηματάρχη αποτελούν στοιχείο μείζονος σημασίας για τον προσδιορισμό της καταλληλότητας υπαλλήλου για προαγωγή. Συνιστούν ανεξάρτητο παράγοντα κρίσεως της αξίας των υποψηφίων, τόσης σημασίας ώστε να απαιτείται ειδικήαιτιολόγηση γιαοποιαδήποτεαπομάκρυνσηή απόκλιση απόαυτή. Οι συστάσεις τουπροϊσταμένου τουτμήματοςόπωςκαικάθε άλ λο στοιχείο προσδιοριστικό τηςκαταλληλότητας των υποψηφίων γιαπροαγιυγήυπόκεινταισεέλεγχοσεσυνάρτησηκαισταπλαίσια τηςαναθεώρησηςτηςνομιμότητας τηςεπίδικηςαπόφασης. Οι λό γοι πουτεκμηριώνουν τησύσταση ότανπροσδιορίζονται υπόκει νται σε δικαστικό έλεγχοτόσο σε σχέσημε την ορθότητα των γε γονότωνπουτηθεμελιώνουν (τησύσταση),όσοκαιαναφορικάμε τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη στη διαμόρφωση της. Εσφαλμένη εκτίμησηή συμπερίληψη άσχετων γεγονότων στηδια μόρφωση της σύστασης καθώς και κριτηρίων άλλων από εκείνα τα οποία θέτει ο νόμος, καθιστούν τησύσταση τρωτή και τηντε λικήαπόφασηυποκείμενησεακύρωση,στοβαθμόκαιέκτασηπου ησύσταση επέδρασε αποφασιστικάστηλήψη της. 10 15 20 25
- Από το σύντομο πρακτικότης απόφασης,μπορεί βάσιμανα υπο τεθεί ότι οι καθ'ων ηαίτησηαπέδωσανστη σύσταση τη σημασία που είχανυποχρέωση νααποδώσουνκαιότι ησύσταση αυτή επέ δρασε στην εκτίμηση ότι ο αιτητής υπερτερούσε σε αξίατων άλ30 λων υποψηφίων. ΣτηνΠαπαλονκσκαιΑλλοιν. ΕπιτροπήςΣιτηρώνΚύπρουαποφασίστηκε ότι το σώμα το οποίο είναι επιφορτι σμένομετοδιοριστικό έργο δεν έχειυποχρέωση νασημειώσειλε πτομερώς τιςαπόψειςτουπροϊσταμένου τουτμήματοςκαιότι το κριτήριο της τήρησης επαρκών πρακτικών ικανοποιείται εάν 35 προσδιορίζονται τα γεγονότα και τα κριτήρια πάνω στα οποία στηρίχθηκε ησύσταση. Ότανόμως δίδονταιοιλόγοιπάνωστους οποίουςβασίζεταιη σύστασηκαιδενκαταγράφονται,δημιουργεί ται κενό ως προς το υπόβαθρο της σύστασης το οποίο καθιστά αντικειμενικά ανέλεγκτο ένα ουσιώδες γεγονός. Η παράλειψη 40 αφήνειτη σύσταση έκθετηκαικαθιστάτηντελικήαπόφασηάκυρη, ενόψειτηςέλλειψηςστοιχείων γιαουσιαστικήαναθεώρησητης. Η απουσία ουσιωδών στοιχείων για την άσκηση αποτελεσματικού δικαστικού ελέγχου, αποτελεί λόγογια την ακύρωσητης απόφα- 134 3 ΑΛΛ. Χωραττάς ν. ΕπιτροπήςΣιτηρών Κύπρου σης. Η καταγραφήσταπρακτικά όλων των ουσιωδών στοιχείων πουεπενέργησανστηλήψητηςαπόφασης,αποτελείμέροςτουπυ ρήνατηςέγκυρηςδιοικητικής πράξης. 5 10
- Οάλλος λόγος οοποίοςέχειπροβληθεί,έκδηληυπεροχήτουαι τητήέναντι του ενδιαφερόμενου προσώπου,είναι εξαντικειμέ νου ανεδαφικός, λαμβάνονταςυπόψη ταστοιχεία ταοποίαπε ριέχονται στους φακέλους καιτις εμπιστευτικές εκθέσειςτων δύοπροσώπων. Η σχετική νομολογία καθορίζειότι έκδηληυπεροχή τεκμηριώνεται μόνο όταν ο αιτητής υπερέχει πασιφανώς του ενδιαφερόμενουπροσώπου. Ηπροσφυγή επιτυγχάνειχωρίςέξοδα. 15 Αναφερόμενες υποθέσεις: Spanos v.Republic
(1985)3(C)C.L.R. 1826, Ζαχαρία ν.Δημοκρατίας
(1989)3(B)Α.Α.Δ. 858, 20 Παπαλονκά καιΆλλοι ν. Επιτροπής Σιτηρών Κύπρου
(1989)3(A) ΑΛΛ. 2425, Γαβριηλίδης ν.Α.Η.Κ.
(1989)3(A)ΑΛΛ. 585, 25 Ioannouand Others v. Cyprus ElectricityAuthority
(1989)3(A) C.L.R. 645, Κυπριανίδης v.Α.Η.Κ.
(1989)3(Γ)ΑΛΛ. 1526, 30 Hadjisavva v.Republic
(1982)3C.L.R. 76, Hadjiioannou v.Republic
(1983)3(B)C.L.R. 1041. 35 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης της Επιτροπής Σιτηρών Κύπρου με την οποία προηχθηκε το ενδιαφερόμενο πρόσωπο στη θέση του ΕπαρχιακούΔιευθυντή 1(Πάφος)αντί τουαιτητή. 40 Α. Σ. Αγγελίδης, γιατον Αιτητή. Κ. Βελάρης, γιατους Καθ' ωνηαίτηση. Cur.adv. vult. 135 Χωραττάς ν. Επιτροπής Σιτηρών Κύπρου
(1990)ΠΙΚΗΣ, Δ.: ΟΘεόδωρος Χωραττάς (οαιτητής)καιο Κώστας Βάρδας (το ενδιαφερόμενο μέρος) ήτανυποψήφιοι μαζίμεέξιάλ λους συναδέλφους τους για προαγωγήστη θέσητου Επαρχιακού Διευθυντή Ι(Πάφος)στην υπηρεσία τηςΕπιτροπής Σιτηρών. Το συμβούλιο των καθ' ωνη αίτηση, αφούάκουσετιςαπόψειςτουΔι5 ευθυντήκαι μετάαπόεξέταση των στοιχείων πουείχεενώπιοντης (τους προσωπικούς φακέλους και τους φακέλους των ετήσιων εμπιστευτικών εκθέσεων των υποψηφίων)έκρινε "...σανκαλύτερο των υπο\|ιηφιων τον Κ. Βάρδα λόγω αξίας καιαρχαιότητας και αποφάσισεναπροσφέρει προαγωγήστηθέση από 1ηςΣεπτεμβρίου 10 1988...". Δεγίνεται αναφορά στην απόφασηστα προσόντα (ακα δημαϊκάκαιάλλα)πουσυνιστούν ένααπόταστοιχεία πουπροσ διορίζουν τηνκαταλληλότητα των υποψηφίωνγιαπροαγωγή.Συ νάγεταιόμως απότηναπόφασητηςεπιτροπήςότιο Κ.Βάρδαςθεα>ρήθηκεότιυπερτερούσε απότουςάλλουςυποψηφίουςσεαξίακαι 15 αρχαιότητα,στοιχεία πουτουέδιναντοπροβάδισμαστιςδιεκδική σειςτουγιαπροαγωγή. Η απόφασηπροσβάλλεται γιασειράλόγων,οπρώτοςαπότους οποίους αφοράτηνπαράλειψητων καθ7 ωνη αίτησηνακαταγρά- 20 ψουν τις"απόψεις"του Γενικού Διευθυντή συναφείς μετησύστα σητου, γεγονός πουαποστερεί απότοδικαστήριο τηνευχέρειανα ασκήσει ουσιαστικό έλεγχοτηςνομιμότητας τηςπράξης. Οι καθ' ωνηαίτηση υποστήριξαν ότιοιαπόψεις τουΔιευθυντή είναι αλληλένδετες μετησύσταση του,ηοποίαδιατυπώνε ται ευκρινώς υπέρ του ενδιαφερόμενου μέρους. Οι συστάσεις τουαρμόδιου τμηματάρχη αποτελούν στοιχείο μείζονος σημασίας για τον προσδιορισμό της καταλληλότητας υπαλλήλουγιαπροαγωγή. Συνιστούνανεξάρτητοπαράγοντακρί σεωςτηςαξίαςτωνυποψηφίων,τόσης σημασίαςώστενααπαιτεί ταιειδικήαιτιολόγηση γιαοποιαδήποτεαπομάκρυνσηήαπόκλιση από αυτή. (Βλ.μεταξύ άλλων Spanos v.Republic
(1985)3 C.L.R. 1826και ΙάκωβοςΖαχαρίαν. ΕΛ.Υ.
(1989)3(B) Α.Α.Δ.858.). 25 30 35 Οι συστάσεις του προϊσταμένου του τμήματος,όπωςκαικάθε άλλο στοιχείο προσδιοριστικό τηςκαταλληλότητας των υποψη φίων γιαπροαγωγή,υπόκεινται σεέλεγχο σεσυνάρτηση καιστα πλαίσια τηςαναθεώρησης τηςνομιμότητας τηςεπίδικης απόφα- 40 σης. OL λόγοι που τεκμηριώνουν τη σύσταση ότανπροσδιορίζο νται υπόκεινται σεδικαστικό έλεγχο,τόσο σεσχέσημετηνορθό τητα τωνγεγονότων πουτηθεμελιώνουν (τησύσταση), όσο και αναφορικά μετακριτήρια που λαμβάνονται υπό^ηι στη διαμόρ136 3 Α.\Λ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Χωραττάς ν. ΕπιτροπήςΣιτηρών Κύπρου Πικής,Δ. φωσήτης. Εσφαλμένη εκτίμηση ήσυμπερίληψη άσχετων γεγονό των στη διαμόρφωση της σύστασης, καθώςκαι κριτηρίων άλλων από εκείνα ταοποίαθέτει ονόμος, καθιστούν τησύσταση τρωτή και την τελική απόφασηυποκείμενη σε ακύρωση στο βαθμόκαι έκτασηπουησύσταση επέδρασε αποφασιστικάστηλήψη της. Από το σύντομο πρακτικό της απόφασης μπορεί βάσιμα να υποτεθεί ότι οι καθ' ων ηαίτησηαπέδωσανστησύσταση τηση μασία που είχαν υποχρέωση να αποδώσουν και ότι η σύσταση αυτήεπέδρασε στην εκτίμηση ότι οαιτητήςυπερτερούσε σεαξία των άλλων υποψηφίων. Στην Παπαλονκά και Άλλοι ν. Επιτρο πής Σιτηρών Κύπρου
(1989)3(Δ) Α.Α.Δ. 2425αποφασίστηκε ότι τοσώματοοποίο είναι επιφορτισμένο μετοόιοριστικό έργοδεν έχειυποχρέωση νασημειώσειλεπτομερώς τις απόψειςτουπρο'ισταμένου του τμήματος και ότι το κριτήριο της τήρησης επαρ κώνπρακτικώνικανοποιείταιεάνπροσδιορίζονται ταγεγονότα και τα κριτήρια πάνω στα οποία στηρίχθηκε η σύσταση. Όταν όμως δίδονταιοι λόγοι πάνωστους οποίους βασίζεταιησύστα σηκαιδεν καταγράφονται,δημιουργείται κενό ως προς τουπόβάθροτης σύστασης το οποίο καθιστάαντικειμενικά ανέλεγκτο ένα ουσιώδες γεγονός. Ηπαράλειψηαφήνει τησύσταση έκθετη και καθιστά την τελική απόφαση άκυρη ενόψει της έλλειψης στοιχείων για ουσιαστική αναθεώρηση της. Σειράαποφάσεων (Βλ. μεταξύ άλλων Γαβριηλίδης ν. Α.Η.Κ.
(1989)3(A) Α.Α.Δ. 585, Ιωάννου και Άλλοι ν. Α.Η.Κ.
(1989)3(A) Α.Α.Δ. 645, και Κνπριανίδης ν.Α.Η.Κ.
(1989)3(Γ)Α.Α.Δ. 1526),καθορίζει ότι η απουσία ουσιωδών στοιχείων γιατην άσκηση αποτελεσματικού δικαστικούελέγχου αποτελεί λόγο γιατην ακύρωσητης απόφα σης. Η καταγραφήσταπρακτικάόλων τωνουσιωδών στοιχείων που επενέργησαν στη λήψη της απόφασης αποτελεί μέρος του πυρήνατης έγκυρης διοικητικήςπράξης. Ηκατάληξηστην οποίαοδηγούμεθακαθιστάμηαναγκαίατην εξέταση των άλλων λόγων οι οποίοι έχουν προβληθεί για ακύρωση της επίδικης πράξης. Συγκεκριμένα των ισχυρισμών για (α) παραγνώριση των προσόντων του αιτητή, (β) ανεπάρκεια της έρευνας σχετικά με την κατοχήαπότο ενδιαφερόμενο μέρος του προσόντος τηςγνώσης της αγγλικής πουκαθορίζεταιστο σχέδιο υπηρεσίας και (γ) πλημμελή συγκρότηση του Συμβουλίου λόγω τηςσυγγένειας τουενδιαφερόμενουμέρους μετησύζυγοτουΠρο έδρουκαιπαράλειψητουτελευταίουνατοαναφέρει. Οάλλοςλό γος ο οποίος έχει προβληθεί, έκδηλη υπεροχή του αιτητή έναντι του ενδιαφερόμενου μέρους, είναι εξ αντικειμένου ανεδαφικός, λαμβάνοντας υπόψηταστοιχεία ταοποίαπεριέχονται στους φα ΐ37 Πικής, Δ. Χωρατΐάς ν. Επιτροπής Σιτηρών Κύπρου
(1990)κέλους καιτις εμπιστευτικές εκθέσεις τωνδυο μερών. Ησχετική νομολογία καθορίζει ότι έκδηλη υπεροχή τεκμηριώνεται μόνον όταν ο αιτητήςυπερέχει πασιφανώςτου ενδιαφερόμενουμέρους. (Βλ. μεταξύάλλων HadjiSavvav.Republic
(1982)3C.L.R. 76και Hadjioannou v.Republic
(1983)3C.L.R. 1041). 5 Η επίδικη απόφασηακυρώνεται στο σύνολο της βάσει των διατάξεωντουάρθρου 146.4(β)του Συντάγματος. Δενεκδίδεται διαταγήγιαταέξοδα. 10 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 138