(1990)24 Απριλίου. 1990 [ΚΟΥΡΡΗΣ.Δ/οτήςΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
- ΑΝΔΡΟΥΛΛΑΤΟΓΚ1ΔΟΥ,
- ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΤΟΓΚΙΔΗΣ. ΩΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΠΟΙΜΩΣΑΝΤΟΣ ΝΙΚΟΥ Σ.ΤΟΓΚΙΔΗ. Αιτητές. ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. ΜΕΣΩ Ι. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ.
- ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΩΝ. Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 702/S7). Διοικητική πράξη — Τεκμήριο νομιμότητας — Δικονομικές συνέπειες — Ειδικά η απόδειξη τυυ υπερβολικού χαρακτήρα φ>ρονκληρί>νομιάς. Φορολογία — Φορολογία κληρονομιών — Χρέη αε συγγενείς τοναποβιώοα\τα πρέπει να τεκμηρκόνονται σύμφωνα με το Αρθρο 25(β) τον περί Φορολογίας τιον Κληρονομιών Νόμων 1962-
- 5 Φορολογία —Φορολογία κληρονομιών —Ακίνητα της κληρονομιάς — Εκτίμηση της αξίας τους — Δέουσα έρευνα — Ιϊάρος αποδείξί10 ιος κληρονόμων — Περιστάσεις τήρησης της νομιμότητας στην κρι θείσα περίπτωση. OL αιτητές αμφισβήτησαν το ΰψος τον φόρου κληρονομκάν που επεβλήθη στην κληρονομιά που διαχειρίστηκαν. 15 Το Ανα'πατο Δικαστήριο. απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισε ότι: Ι. Αποτελείβασική αρχή του Διοικητικού Δικαίου,ότι μία πράξη, 1394 20 3AJWL ΤογχίΑουκ.ά.ν.Δημοκρατίας τεκμαίρεταινόμιμη μέχρι αποδείξεως τουαντιθέτου. Δηλαδή,ο αιτητής φέρει το βάρος της αποδείξεως, προκειμένου να πείσει το Δικαστήριο να επέμβει και να ελέγξει τηνομιμότητα της δι οικητικής πράξεως. 5 10 Ειδικότερα,στις υποθέσεις επιβολής ΦόρουΚληρονομιάς,προνο είται απότησχετική νομοθεσία, ότι το βάροςτης αποδείξεως στο Δικαστήριο,ότιηεπιβληθείσα φορολογία είναι υπερβολική,ανήκει στο πρόσωπο που προσβάλλει την απόφαση(Βλέπε Αρθρο 42
(2)τουΠερίΦορολογίαςτων Κληρονομιών Νόμουτου1962-1986).
- Χρέη σεσυγγενείς του αποθανόντας,πρέπει να τεκμηριώνονται σύμφωνα με τις πρόνοιες του Αρθρου 25(β) των Περί Φορολο γίας των Κληρονομιών Νόμων 1962-
- 15 20 25
- Ο ΈφοροςΦόρου Κληρονομιών έκαμε τηδέουσα έρευνα,γιατην αξία των επιδίκων κτημάτων και ορθά έλαβε υπόψητου τόσο τις αξίεςπουέχουνκαθοριστεί απότους ίδιουςτουςαιτητές,όσονκαι την εκτίμηση που έγινεαπότο ΕπαρχιακόΚτηματολόγιο Λευκωοίας. Δυστυχώς,οι αιτητέςδενπαρουσίασανστον Έφορο Φόρου Κληρονομιών, καμία εκτίμηση απόδικό τους εκτιμητή,για να τη λάβει υπόψη του,όταν θααποφάσιζετην αξίατων επίδικωνκτη μάτων. Κατάσυνέπεια, ηαπόφαση του Καθ*ουηαίτηση,να κα θορίσει τηναγοραίααξίατωνεπίδικωνκτημάτωνσε£26.875,-ήταν εύλογαεπιτρεπτή. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 30 Αναφερόμενες υποθέσεις: Coussoumides v.Republic
(1966)3 C.L.R. 1, Makrides v.Republic
(1967)3 C.LR. 147, 35 Georghiades v.Republic
(1980)3 C.L.R. 525, Ionides andAnother v.Republic
(1983)3(B) C.L.R. 1049. 40 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Εφόρου Φόρου Κλη ρονομιών με την οποία επιβλήθηκε φόρος κληρονομιών ύψους £20.418,- επί της περιουσίας του αποβιώσαντα Νίκου Σ.Τογκιδη. 1395 Τογκίδου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)Μ. Παπαμιχαήλ,γιατους Αιτητές. Γ.Λαζάρου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, για τους Καθ' ων ηαίτηση. Cur.adv. vuk. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Μετηνπροσφυγή αυτή, οι αιτητές προσβάλ λουν την απόφαση του Καθ'ουηαίτηση,ΕφόρουΦόρουΚληρο νομιών, με ημερομηνία 25/6/1987,με την οποίαεπιβλήθηκε φόρος κληρονομιών ύψουςΛΚ20,418, επί τηςπεριουσίας τουαποβίωσαντα ΝίκουΣ.Τογκιδη. 5 10 Οι αιτητές είναι διαχειριστές τηςπεριουσίας τουΝίκουΣ. Τογκιδη,που απεβίωσε στις 14/2/1981. Ήταν έμπορος το επάγ γελμα καιενοικίαζε κατάστημα στην ΟδόΛήδρας, στοοποίο, 15 σύμφωνα μετον ισχυρισμό τωναιτητών,εργοδοτείτο απόαυτόν και ησύζυγος του,Ανδρούλλα Τογκίδου. Τα ερωτήματα που εγείρονται στην παρούσαυπόθεση, είναι τα εξής: 20
(1)Αν ορθάο Καθ' ουη αίτηση,περιέλαβεστηνπεριουσίατουαπο θανόντα,τακτήματαμεαριθμόεγγραφήςΒ168, Β501 καιΒ502.
(2)Αν ηεκτίμηση της αξίας ορισμένων κτημάτων του ήτανσωστή,και 25
(3)Αν ήτανορθήηαπόφαση του Καθ'ου ηαίτηση,ότιυπήρχαν χρεώστες καθώς και αν έγινε σωστή εκτίμηση της αξίας της επίπλωσης του καταστήματοςτου αποθανόντα. 30 ΑποτελείβασικήαρχήτουΔιοικητικούΔικαίου,ότιμιαπράξη, τεκμαίρεται νόμιμη μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου. Δηλαδή, ο αιτητής φέρει το βάροςτηςαποδείξεως,προκείμενου ναπείσει το Δικαστήριο να επέμβει καιναελέγξειτηνομιμότητα τηςδιοικητι- 35 κής πράξεως [Βλέπε Coussoumides v. The Republic
(1966)3 C.L.R. URallis Makrides v.The Republic
(1967)3C.L.R. 147και LilianGeorghiadesv.TheRepublic
(1980)3C.L.R. 525.] Ειδικότερα,στιςυποθέσειςεπιβολήςΦόρουΚληρονομιάς,προνοείταιαπότησχετικήνομοθεσία,ότιτοβάροςτηςαποδείξεωςστο Δικαστήριο,ότιηεπιβληθείσαφορολογίαείναιυπερβολική,ανήκει στο πρόσωπο που προσβάλλει την απόφαση(Βλέπε άρθρο 42
(2)τουΠερίΦορολογίαςτων Κληρονομιών Νόμουτου 1962-1986). 1396 40 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Τογκίδου κ.ά. ν.Δημοκρατίας Κούροης, Δ. Η θέσητων αιτητών, όπως προβάλλεται στην αίτησηακυρώ σεωςκαιστη γραπτήαγόρευση τουδικηγόρου τους,είναι πωςτα κτήματα με αριθμό εγγραφής Β168, Β501 και Β502,κακώς συ μπεριλήφθησαν στην περιουσία του αποβιώσαντα, δεδομένου ότι αγοράστηκανκαιανήκουνστησύζυγο τουκαι/ή αγοράστηκαν απότον αποβιώσανταγιαλογαριασμό τηςσυζύγουτουκαισυνε πώς ηαπόφασητου Καθ' ου ηαίτηση,είναι εσφαλμένη καιπρέ πει ναακυρωθεί. ι Είμαι της γνώμης, ότι ισχυρισμός αυτός,δεν ευσταθεί, γιατί οι αιτητέςδενπαρουσίασανστον Καθ'ουη αίτηση, οποιοδήποτεαπο δεικτικό στοιχείο, που να υποστηρίζει ότι τα πιο πάνωκτήματα, αγοράστηκαναπότησύζυγο τουαποβιώσαντακαι/ή απότοναπο βιώσαντα για λογαριασμό της συζύγου του. Περαιτέρω, ο ισχυρισμόςότιταπιοπάνωκτήματα,αγοράστηκαναπότοναποβιώσαντα γιαλογαριασμό της συζύγου του,όχι μόνο δεν υποστηρίζεται από αποδεικτικά στοιχεία, αλλά και έρχεται σε αντίθεση με τη δήλωση τωναιτητών,ημερομηνίας 10/2/83 (Τεκμήριο 1), στην οποία αναφέ ρουνότιταπιοπάνωκτήματα, αγοράστηκαναπότηνίδιατη σύζυγοτουαποβιώσαντα. Τογεγονός ότι,τα3αυτάκτήματα, έγινααπο δεκτάαπότον ΈφοροΦόρουΕισοδήματος,όπ ανήκουνστησύζυ γοτουαποβιώσαντα, είναιάσχετο μετηνπαρούσαυπόθεση, γιατο λόγο ότι ο Έφορος Φόρου Εισοδήματος, δεν ενδιαφερόταν ποιυ πρόσωπο ήταν ο ιδιοκτήτης των οικοπέδων, αλλά ποιο πρόσωπο πλήρωσε το τίμημα της πώλησης και ως εκ τούτου δεν εξέτασε σε ποιοπρόσωπο ανήκανστην πραγματικότηταταοικόπεδα. Σχετικά με την απαίτησητων αιτητών, ότι τα 3 αυτά κτήματα πρέπειναθεωρηθούν ωςαντιμισθίατηςσυζύγουτουαποβιώσαντα καιως εκτούτου,ναθεωρηθεί ότι πρόκειταιγιαποσό οφειλόμενο προςαυτή καινααφαιρεθείαπό τοφορολογητέο ποσό,δεν μπορεί ναευσταθήσει, γιατολόγοότι χρέησεσυγγενείςτουαποθανόντα, πρέπει να τεκμηριώνονται σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 25(β) των Περί Φορολογίας των Κληρονομιών Νόμων 1962-1986 (Βλέπε lonides and Another v. The Republic
(1983)3 C.L.R. 1049). Και οι αιτητέςδεντεκμηρίωσαν τηναπαίτησητους. • Περαιτέρω,οαποβιώσας,σύμφωνα μετον ισχυρισμό τουδι κηγόρου των καθ' ων η αίτηση, ουδέποτε δήλωσε για σκοπούς Φόρου Εισοδήματος, ότι ησύζυγος του εργαζόταν στην επιχεί ρηση του ήότι οποιοδήποτε ποσό οφειλόταν προς αυτή ως μι σθός. Κατά συνέπειαν, ήταν εύλογα επιτρεπτό στον Καθ' ου η αίτηση, να καταλήξει στην απόφαση ότι τα πιο πάνωκτήματα, ανήκαν στην περιουσία του αποβιώσαντα Νίκου Σ.Τογκίδη. 1397 Κονρρης, Δ. Τογχίοουκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)Αναφορικά μετο δεύτερολόγοπουπροβάλλουν οι αιτητέςότι η συνολική αξία των κτημάτων, συμφώνως των εκτιμήσεων του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λευκωσίαςκαιανεξαρτήτωνεκτιμη τών,δενυπερέβαινετιςΛΚ10,000κατάτοχρόνοτουθανάτουτου Νίκου Σ.Τογκιδη και ότι αυθαίρεταο Έφορος Φόρου Κληρονο5 μιών,απεφάσισεότιηαξίατουςανέρχεταισεΛΚ26.875,οδικηγό ροςτωνκαθ' ων ηαίτηση,αντέκρουσε τον ισχυρισμό αυτό,καιεί πεότι οι εκτιμήσεις πουέγιναναπότο Κτηματολόγιο,αφορούσαν αξίες κατάτην 1/1/
- Περιπλέον, είπε,σύμφωνα μετις εκτιμή σειςαυτές,ησυνολική αξίατωνπιοπάνωκτημάτων,είχευπολογι- 10 σθεί σε ΛΚ19,700και όχι ΛΚ10,000, πουισχυρίζεται οδικηγόρος τωναιτητών. Ισχυρίστηκε δε,ότιοι εκτιμήσεις τωνκτημάτωναπό τον Καθ'ου ηαίτηση,αφορούναξίες κατάτην 14/2/1981, ημερο μηνίαθανάτουτουαποβιώσανταΝίκουΣ.Τογκιδη. 15 ΥπέβαλεστοΔικαστήριο,ότιη απόφασητουΚαθ'ουηαίτηση, να καθορίσει την αγοραία αξία των επιδίκων κτημάτων σε ΛΚ26,875, λήφθηκεκατόπιντηςδέουσαςέρευναςόλων τωνπαρα γόντων πουσχετίζονται καιεπηρεάζουντηναξίατωνακινήτων. 20 Ο δικηγόρος των αιτητών, τόνισε ότι για άλλα κτήματα του αποβιώσαντα,ταοποίαβρίσκονται πολύ κοντάήκαι εφάπτονται τωνπιοπάνωαναφερθέντωνκτημάτωνκαιταοποίαέχουνταίδια νομικάκαιφυσικάχαρακτηριστικά,έχουν δοθεί οι ίδιες αξίεςκα τάσκάλαν,μετακτήματασταοποίαοιαιτητέςενίστανται.Οιαξίες 25 αυτές,καθορίστηκαναπότους ίδιουςτουςαιτητές,καιέχουνγίνει "αποδεκτές από τον Καθ' ου η αίτηση. Επίσης, ο δικηγόρος των καθ' ωνη αίτηση,ισχυρίστηκε ότι οιαιτητές,δενπαρουσίασανκα μιάεκτίμηση τωνκτημάτων, απόανεξάρτητους εκτιμητές. 30 Ηθέσητουδικηγόρουτωνκαθ' ωνηαίτηση,είναιότιδενμπο ρεί ναγίνει αποδεκτό απότο Δικαστήριο, ότι ηαξίατωνκτημά των αυτών,μέσα σε έναχρόνο (δηλαδήμέχρι την ημερομηνία του θανάτου του Νίκου Σ.Τογκιδη στις 14/2/1981)αυξήθηκε τρομα κτικά,για ναγίνει απόΛΚ19,700 σε ΛΚ26,875,όπως ηεκτίμηση 35 του ΕφόρουΦόρουΚληρονομιών. Εξάλλου,είπεοδικηγόροςτων αιτητών, ο ΈφοροςΦόρουΚληρονομιών, όφειλενακάνει τιςδι κές του εκτιμήσεις και δεν θαέπρεπε να βασισθεί, ούτε στις εκτι μήσεις του ΕπαρχιακούΚτηματολογίου Λευκωσίας, ούτε στις τι μές πουδόθηκαναπότους αιτητές,γιαάλλακτήματα,πράγματο 40 οποίο παρέλειψε νακάνει. Είμαι της γνώμης, ότι ο Έφορος ΦόρουΚληρονομιών, έκαμε τηδέουσα έρευνα,για την αξίατων επιδίκων κτημάτωνκαιορθά 1398 3'ΑΛΛ. 5 10 15 20 Τογκίοουκ.ά. ν. Δημοκρατίας Κοΰρρης,Δ. έλαβε υπόψη του τόσο τις αξίες που έχουν καθορισθεί απότους ίδιουςτουςαιτητές,όσονκαιτηνεκτίμησηπουέγινεαπότοΕπαρ χιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας. Δυστυχώς, οι αιτητές δεν πα ρουσίασαν στον Έφορο Φόρου Κληρονομιών, καμία εκτίμηση απόδικότουςεκτιμητή,γιανατηλάβειυπόψητου,ότανθααπο φάσιζετην αξίατων επιδίκων κτημάτων. Κατάσυνέπεια,η από φασητου Καθ'ου ηαίτηση,νακαθορίσει την αγοραίααξίατων επιδίκων κτημάτωνσεΛΚ26,875, ήτανεύλογαεπιτρεπτή. θα εξετάσω τώρα,το θέμακατάπόσον ηαπόφαση τουΚαθ' ουη αίτηση, σχετικά μετους χρεώστες καιτηναξίατηςεπίπλω σης,είναι αυθαίρετη.Όσοναφοράτουςχρεώστες, κατάτοκλεί σιμο των φορολογικών υποχρεώσεων του αποβιώσαντα, με το Γραφείο Φόρου Εισοδήματος, οι αιτητές αποδέκτηκαν όπως υπολογισθούν κατάτην ημέρα του θανάτου,χρεώστες ΛΚ2,000 ποσότο οποίουπήρχεκαιαπόπαλιά.Οι αιτητές,ζήτησανόπως ποσόν ΛΚ 1,000 θεωρηθεί ως ανείσπρακτο,για το λόγο-ότι με γάλο μέρος, οφειλόταν αποπρόσφυγες. Παρόλο πουτο Γραφείο ΦόρουΕισοδήματος,δεν αποδέκτηκετο αίτημααυτό,εντούτοις ο Καθ'ουηαίτηση,θεώρησε λογι κό,ναυπολογίσει μόνο ΛΚ 1,000 γιασκοπούς Φόρου Κληρονο μιάς,καινομίζω ότι ήτανεύλογα επιτρεπτόγιατον Έφορο Φό ρου Εισοδήματος νακαταλήξει στην απόφαση αυτή. 25 30 35 40 Τέλος,οδικηγόρος των αιτητών, ισχυρίστηκε ότι είναιαυθαί ρετοκαιαδικαιολόγητοτοσυμπέρασματου ΕφόρουΦόρου Κλη ρονομιών, όσον αφοράτην αξία επιπλώσεως τουκαταστήματος τουαποθανώντασεΛΚ220.
- Αποδέχομαι τηθέσητωνκαθ'ωνη αίτηση, ότι ηεπίπλωση τουκαταστήματοςπουυπολογίσθηκε στο ποσό τωνΛΚ220.00,έγινε μετά απόδέουσα έρευνα έχονταςυπό ψηκαιτοείδος τουκαταστήματοςπουδιατηρούσε ο αποθανών. Ενόψει τωνπιοπάνω,είμαιτηςγνώμης,ότι κανέναςαπότους προβαλλόμενους λόγουςγιαακύρωσητηςεπίδικηςαπόφασηςδεν ευσταθεί. Ηαπόφαση του Καθ'ου ηαίτηση,ήτανεύλογα εφικτή και ηπροσφυγήαποτυγχάνεικαιαπορρίπτεταιχωρίς έξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 1399