(1990)28 Απριλίου, 1990 [ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΖΑΜΙΑΣ, Αιτητής, ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 221/82). Διοικητική πράξη — Αιτιολογία — Σκοπός — Απλή επίκληση νομοθε τικής διάταξης δε συνιστά αιτιολογία —Αυξημένη η υποχρέωση αιτιολόγησης επί δυσμενών πράξεων — Περιστάσεις ολοσχερούς απουσίας αιτιολογίας στην κριθείσα περίπτωση — Κατάχρηση εξουσίας. 5 Ο αιτητής προσέφυγε κατά της απόφασηςτων καθ' ων η αίτηση να απαιτήσουν την αφυπηρέτησή τουσε καθοριζόμενη ημερομηνία. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι:
- Είναι καθιερωμένη αρχή του διοικητικού δικαίου ότι διοικητι κήαπόφασηπρέπει να είναι δεόντως αιτιολογημένη ούτως ώστε να είναι δυνατός ο δικαστικός έλεγχος. Απλήαναφοράτου Νόμου δυνάμει του οποίου η απόφαση λήφθηκε δεν είναι ικανο ποιητική ή καθόλου δικαιολογία. 10 15 Έστω και αν υποτεθεί ότι το υπόβαθροτης παρούσης απόφασης είναι το ίδιο με της απόφασηςτης 11ης Ιουνίου 1981, εντούτοις . 20 τούτο δεν προσφέρει δικαιολογία στην επίδικη απόφαση,καθό τι ηπρώτη απόφασηκηρύχθηκε από το Δικαστήριο άκυρηως μή δεόντως αιτιολογημένη. Ειδικά ηδέουσα αιτιολογία χρειάζεται εκεί όπου ηαπόφασητης διοικητικής αρχής είναι δυσμενής στον 1476 3 Α.Α.Δ. Καζαμίαςν. Δημοκρατίας πολίτη όπως ηπαρούσαυπόθεση. 5 10 15
- Έγινε εισήγηση από το δικηγόρο του Αιτητή, ότι το Υπουργικό Συμβούλιο επί σκοπού εξήσκησε τις εξουσίες κάτωαπότο Αρθρο 8του περί Συντάξεων Νόμου,ενώ στην πραγματικότητα επέβαλε ποινήστον Αιτητή κατά παράβασητωνκανόνων φυσικήςδικαιο σύνηςκαιτωνγενικών αρχώντουδιοικητικούδικαίου,καθότιδεν εδόθηστον Αιτητή τοδικαίωμαναακουσθεί. ΤοΔικαστήριο συμφώνησε μετις εισηγήσεις του δικηγόρου του Αιτητή ότι δενυπάρχει επαρκήςαιτιολογία γιατηλήψητης επί δικης απόφασης και ότι κάτω από τις περιστάσεις η επίδικη απόφασηλήφθηκεκατάπαράβασητωνκανόνων τηςφυσικήςδι καιοσύνης,καθότι δεν δόθηκεστον Αιτητή ηευκαιρίαναακουστείκαινα αμφισβητήσει την ανάγκητης αφυπηρέτησήςτου. Η προσφυγή επιτυγχάνει με £65 ένα ντι των εξόδωντου αιτητή, 20 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Kazamias v.Republic
(1982)3 C.LR. 239, Papageorghiou v.Republic
(1984)3(B) C.L.R. 1348, 25 MarkouIIides v.Republic, 3 R.S.C.C. 30, Kaiisperas v.Republic, 3R.S.C.C. 146, 30 35 Pantelidou v.Republic, 4R.S.C.C.
- Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση να απαιτήσουναπότον αιτητή,ο οποίος είχε συμπληρώσει το55ο έτος της ηλικίας του,να αφυπηρετήσει απότης 11ης Μαρτίου,
- Τ.Παπαδόπουλος και Π. Ιαχχννίόης, για τόν Αιτητή. 40 Σ. Γέωργιάδης, Ανώτερος'Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ.: Ο Αψητης στην προσφυγή αυτή ζητά δήλω1477 Μαλαχτός,Δ. Καζαμίας ν.Δημοκρατίας
(1990)σητουΔικαστηρίουότιηπράξηκαι/ήαπόφασητωνΚαθ'ωνηαί τηση,πουκοινοποιήθηκεστονΑιτητήμεεπιστολήημερομηνίας 11 Μαρτίου 1982, να απαιτήσουναπότον Αιτητήνααφυπηρετήσει απότην 11η Μαρτίου 1982 είναι άκυρη και στερημένη κάθεεννό μουαποτελέσματος. 5 Τασχετικά γεγονότα έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής γεννήθηκε στις 15 Ιουνίου 1923 καιαρχικά διορί στηκε στηΔημόσια Υπηρεσία στις 24 Σεπτεμβρίου
- Υπηρέτησε σε διάφορεςθέσεις και στις 14 Μαΐου 1959 διορίστηκε στη θέσηΔιοικητικού Λειτουργού στο Υπουργείο Συγκοινωνιώνκαι Έργων η οποία θέση αργότερα μετονομάστηκε σε Γενικό Διευ θυντή του Υπουργείου. Υπηρέτησε στη θέση αυτή μέχρι την 11 Ιουνίου 1981 οπότε οι υπηρεσίες του τερματίσθησαν από το Υπουργικό Συμβούλιο προς το "Δημόσιο Συμφέρον" δυνάμει του άρθρου 6(ζ) του περί Συντάξεων Νόμου Κεφ. 311 και του άρθρου 7 του ίδιου Νόμουόπωςτροποποιήθηκε. ΕναντίοντηςπιοπάνωαπόφασηςοΑιτητής καταχώρησετην προσφυγή με αρ.234/81 ως αποτέλεσμα της οποίαςηπιοπάνω απόφαση ακυρώθηκε την 11η Μαρτίου 1982 για τους ακόλου θους λόγους: 10 15 20
- Ότι η ρηθείσα απόφασηδεν ήταν δεόντως αιτιολογημένη 25 καθ' ότι λεπτομέρειες του "δημοσίου συμφέροντος" δεν αναφέροντοσ' αυτήνκαθιστώνταςέτσιτοδικαστικόέλεγχο τηςτοιαύτηςαπόφασης αδύνατο,και
- ότι η Καθ' ων ηΑίτησηδεν έδωσαν την ευκαιρίαστον Αι- 30 τητήναακουστεί, καθότιο σκοπός της ρηθείσηςαπόφασης ήταν να επιβάλουν μια πειθαρχική τιμωρία σ' αυτόν, το οποίο συνιστούσε παράβασητων κανόνων φυσικής δικαιο σύνηςωςεπίσηςκαιτωνΑποικιακών Κανονισμών (reg.59). 35 Η πιο πάνω υπόθεση δημοσιεύεται ως Παναγιώτης Καζα μίας ν. Δημοκρατίας(\982) 3Α.Α.Δ.
- Την ιδίαημέρα,δηλαδήτην 11η Μαρτίου 1982, αμέσως μετά την απόφαση του Δικαστηρίου, το Υπουργικό Συμβούλιο εξέδώσε νέααπόφασηηοποίαέχειως ακολούθως: 'Το Συμβούλιον απεφάσισε, δυνάμει της επιφυλάξεως του εδαφίου
(1)του άρθρου8του περί Συντάξεων Νόμουωςμετα1478 40 3 Α.Α.Δ. 5 Καζαμίαςν. Δημοκρατίας Μαλαχτός, Δ. γενέστερονετροποποιήθη(ωςαύτηεκτίθεται εις τοάρθρον7(α) τουΝόμουυπ' αρ.39του1981),όπωςαπαίτησηπαράτουκ. Πα ναγιώτηΚαζαμία,ΓενικούΔιευθυντούτουΥπουργείουΣυγκοι νωνιών καιΈργων,όστιςσυνεπλήρωσετο55ονέτοςτηςηλικίας του,όπωςαφυπηρετήση απότης 11ης Μαρτίου,1982." Ητροποποίηση του άρθρου8
(1)του περί ΣυντάξεωνΝόμου Κεφ. 311 όπως αυτήεκτίθεται στο άρθρο 7(α) του Νόμου 39/81 έχει ως ακολούθως: 10 25 "7.Τοάρθρον8τουβασικούνόμου τροποποιείται ωςακολού θως: (α)Δια της διαγραφήςτης επιφυλάξεως του εδαφίου
(1)αυτούκαιτηςαντικαταστάσεωςτης6ιά τηςακολούθου επιφυ λάξεως: 'Νοείται ότι το Υπουργικόν Συμβούλων δύναταινα απαίτησηπαράυπαλλήλου όπωςαφυπηρετήσηεπίτησυμπλη ρώσειτηςηλικίαςτωνπεντήκονταπέντεετώνη καθ'οιονδήπο τε μεταγενέστερον χρόνον, και ο Υπουργός Οικονομικών, εν συνεννοήσειμετάτουοικείου Υπουργού, δύναταινα επιτρέψη ειςυπάλληλον όπωςαφυπηρετήσηεπίτησυμπληρώσει τηςηλικίαςτων πεντήκοντα πέντε ετών ηκαθ' οιονδήποτε μεταγενέ στερον χρόνον, ωσαύτως δε εν περιπτώσει γυναικός υπαλλή. λου ο Υπουργός Οικονομικών να επιτρέψη εις αυτήν όπως αφυπηρετήσηλόγωεπικείμενου γάμουήγάμουήσυνεπείαγά μουήτεκνογονίας αυτήςή λόγωυιοθετήσεως υπαυτήςτέκνου ηλικίαςουχί μεγαλυτέρας των εξ ετών.'" 30 ΗωςάνωαπόφασητουΥπουργικού Συμβουλίουκοινοποιή θηκε προς τον αιτητή με επιστολή της ίδιας ημερομηνίας του Υπουργού Συγκοινωνιών. Ως αποτέλεσμα της πιο πάνωαπόφάσηςο Αιτητήςκαταχώρησε τηνπαρούσαπροσφυγή. 15 20 35 40 Είναι η εισήγηση του δικηγόρου του Αιτητή ότι η ρηθείσα απόφαση στερείται αιτιολογίας, καθότι καμιά αιτιολογία δεν φαίνεταιστο κείμενο αυτόκαικανέναέγγραφοηάλλη μαρτυρία προσήχθηκε στο Δικαστήριο που μπορεί να στοιχειοθετήσει τέ τοια αιτιολογία. Επίσης ο δικηγόρος του Αιτητή έχει υποβάλει στο Δικαστή ριο ότι δεν υπήρξαννέαγεγονότα απότην ημέρατηςαπόφασης της, 11ης Ιουνίου 1981 και δεν είναι γνωστό γιατί καιπάνω σε ποιαβάσηλήφθηκεη δεύτερη απόφαση. Στηνπαρούσα υπόθεση γίνεται μόνο γενική αναφορά ως προς το Νόμο δυνάμει του οποίου ηρηθείσα απόφασηλήφθηκε. 1479 Μαλαχτός,Δ. Καζαμίαςν.Δημοκρατίας
(1990)Είναικαθιερωμένη αρχήτου διοικητικού δικαίουότι διοικητι κήαπόφασηπρέπειναείναιδεόντωςαιτιολογημένη ούτωςώστενα είναιδυνατόςοδικαστικόςέλεγχος. ΑπλήαναφοράτουΝόμουδυ νάμει του οποίου η απόφασηλήφθηκε δεν είναι ικανοποιητικήή καθόλου δικαιολογία. (Βλέπε Πορίσματα Νομολογίας του ΣυμβουλίουτηςΕπικρατείαςτηςΕλλάδας 1929-1959σελ. 186καιΠα· παγεωργίον ν.Δημοκρατίας
(1984)3Α.Α.Δ.1348 στησελίδα 1355). 5 Έστω και αν υποθέσουμε ότι το υπόβαθρο της παρούσης απόφασης είναι το ίδιο μετης απόφασηςτης 11ης Ιουνίου 1981, 10 εν τούτοις τούτο δεν προσφέρει δικαιολογία στην επίδικηαπό φαση, καθότι ηπρώτη απόφασηκηρύχθηκε από το Δικαστήριο άκυρηως μηδεόντως αιτιολογημένη. Ειδικάηδέουσα αιτιολο γίαχρειάζεταιεκεί όπουη απόφασητηςδιοικητικής αρχήςείναι δυσμενής στον πολίτη όπωςηπαρούσαυπόθεση. (Βλέπε Παπα· 15 γεωργίον ν.Δημοκρατίας(πιο πάνω)'σελ. 1355). Η άλλη εισήγηση από το δικηγόρο του Αιτητή είναι ότι το Υπουργικό Συμβούλιο επί σκοπού εξήσκησε τις εξουσίες κάτω από το άρθρο 8 του περί Συντάξεων Νόμου,ενώ στην πράγμα- 20 τικότητα επέβαλε ποινή στον Αιτητήκατά παράβασητωνκανό νων φυσικής δικαιοσύνης και των γενικών αρχών του διοικητι κού δικαίου, καθότι δεν εδόθη στον Αιτητή το δικαίωμα να ακουσθεί. (Βλέπε Μαρκονλλίδης ν.Δημοκρατία83Α.Α.Σ.Δ.30, Καλησπέρας ν. Δημοκρατίας^» Α.Α.Σ.Δ. 146,Παντελίδονν.Δη· μοκρατίας4Α.Α.Σ.Δ. 100. Πρέπει να πω ότι συμφωνώ με τις πιο πάνωεισηγήσεις του δικηγόρου του Αιτητήκαι ευρίσκω ότι δεν υπάρχει επαρκής αι τιολογία για τη λήψη της επίδικης απόφασης και ευρίσκω ότι κάτω από τις περιστάσεις η επίδικη απόφασης λήφθηκε κατά παράβασητων κανόνων τηςφυσικής δικαιοσύνης καθότιδεδό θηκε στον Αιτητή η ευκαιρία να ακουστεί και να αμφισβητήσει την ανάγκητης αφυπηρέτησήςτου. 25 30 35 Ως εκ τούτου ηπροσφυγή επιτυγχάνει και ηεπίδικη απόφα σηακυρώνεται. Αναφορικά με τα έξοδα δίδεται διαταγήόπως οι Καθ' ων η αίτησηπληρώσουν £65.-έναντι των εξόδων του Αιτητή. Η προσφυγή επιτυγχάνει με £65 έναντι των εξόδων του αιτητή. 1480 40