(1990)30 Απριλίου, 1990 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΔΛπής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ 1.ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΤΤΕΜΕΡΙΔΗΛΙΜΠΈΔ,
- ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ι. ΠΕΤΤΕΜΕΡΙΔΗΣ, Αιτητές, ν.
- ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΚΥΠΡΙΑΚΩΝ ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΏΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ,
- Γ.ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΟΥ ΣΕΚΕΠ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 738/87). Αναθεωρητική Δικαιοδοσία — Έλεγχος διοικητικώνπράξεων — Κρι τήρια χαρακτηρισμού τωνπράξεων. Οργανισμοί Δημοσίου Δικαίου — ΣυμβούλιοΕμπορίαςΕλαιοκομικών Προϊόντων — Φύση και χαρακτηριστικά μεβάση τησχετική νομόθεσία — Αποτελεί οργανισμό δημοσίουδικαίου — Συνέπειες. 5 Διοικητική πράξη — Εκτελεστή —Χαρακτηριστικά — Περιστάσεις ανυπαρξίας εκτελεστότητας στην κριθείσα περίπτωση — Ειδικά η άσκηση ποινικής δίωξης. 10 Οι α^ητές προσέβαλανπράξητωνκαθ' ων ηαίτησηπουεξέδω σαν σταπλαίσια τηςαρμοδιότηταςτους. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας ως απαράδεκτητην προσφυγή,αποφάσισεότι:
- Η Αναθεωρητική Δικαιοδοσία του Δικαστηρίου τούτου οριοθε τείται από τις πρόνοιες του Αρθρου 146 του Συντάγματος. Το Δικαστήριο έχει αποκλειστική δικαιοδοσία ελέγχου της νομιμότητας πράξεων, αποφάσεων ή παραλείψεων οργάνου, αρχής,ή προσώπου πουασκεί εκτελεστική ήδιοικητική λειτουργία. 1538 15 20 3ΛΑΛ. Ελ.ΠεττεμερίΑηΛτ6 JCCLν.Σνμβ. Εμπ. Κυπρ. Ελ.Προϊόντωνχ,ά. Έχει πάγια καθιερωθεί ότι μόνο μονομερείς πράξεις τηςΔιοίκη σης στην άσκηση potestas ή imperium στη σφαίρατου δημοσίου δικαίου οι οποίες παράγουν νομικά αποτελέσματα υπόκεινται στοδικαστικόέλεγχοκάτωαπότο Αρθρο
- 5 Τακριτήριαείναιοχαρακτήραςτουοργάνουή αρχής,ηλειτουργία τουςστηλήψητηςπροσβαλλόμενης απόφασηςκαιηφύσητηςσυγκε κριμένηςαπόφασης,πράξηςήπαράλειψηςπουπροσβάλλεται. 10 ΤοΣυμβούλιοΕλαιοκομικώνΠροϊόντων ιδρύθηκεκαιλειτουργεί με βάση τους περί Εμπορίας Κυπριακών Ελαιοκομικών Προϊόντων Νόμουςτου1968και 1987,(Αρ.24/68,60/68και 133/87),(ο"Νόμος"). Ασκείκαιεκτελείτιςαρμοδιότητεςπουκαθορίζονταιστο Νόμο. 15 ΤαμέλητουΣυμβουλίουδιορίζονταιαπότο Υπουργικό Συμβού λιο. ΤοΣυμβούλιο ασκεί γενική αρμοδιότητααναφορικάμετην εμπορία,τηνεπεξεργασίακαιτηβιομηχανίαελαιοκομικών προϊ όντων. Έχει,περαιτέρω,το δικαίωμαδίωξης για αδικήματαδυ νάμει του Νόμου. 20 Το Συμβούλιο είναι οργανισμός δημοσίου δικαίου που ασκεί εκτελεστικήκαι διοικητική εξουσία και οι αποφάσειςήπράξεις του, όταν είναι εκτελεστές, υπόκεινται στην Αναθεωρητική Δι καιοδοσίατουΔικαστηρίου τούτου. 25
- Διοικητικήπράξηήαπόφασηείναι εκτελεστή, ανκάμνει γνωστή τη βούληση της Διοίκησης για ένα θέμα,'παράγειέννομο αποτέλεσμα έναντιτουδιοικούμενουκαισυνεπάγεταιτηνάμεσηεκτέλεσητης. 30 Τοκύριο στοιχείο της έννοιας τηςεκτελεστήςπράξηςείναι ηάμεση παραγωγήεννόμουαποτελέσματοςπουσυνίσταταιστηδημιουργία, τροποποίηση ήκατάλυση νομικής κατάστασης,δηλαδή, δικαιωμά τωνκαιυποχρεώσεων διοικητικούχαρακτήρατουδιοικούμενου. 35 Τόσο το πρακτικότης συνεδρίας, όσο και η επιστολή ημερομη νίας 24 Ιουνίου, 1987, εκφράζουν μόνο πρόθεση κάτω από ορι σμένες προϋποθέσεις. Δεν είναι αποτέλεσμα άσκησης potestas η οποία παράγειέννομο αποτέλεσμα άμεσαεκτελεστό. Είναιπλη ροφοριακού, συμβουλευτικού χαρακτήρα,δεν παράγουν όμως έννομα αποτελέσματα καιδεν μπορούν νααποτελέσουν τοαντι κείμενο προσφυγής. 40 Είναι γεγονός ότι μετά την επιστολή ημερομηνίας 24"Ιουνίου, 1987, το Συμβούλιο δίωξε ποινικά τους αιτητές στην Υπόθεση 1539 Ελ. ΠεττεμερίδηΛτδ «Λ. ν.Σιιμβ. Εμπ. Κυπρ.Ελ. Προϊόντων κ,ά.
(1990)Αρ.22196/87 πουκαταχωρίστηκεστοΕπαρχιακόΔικαστήριο Αεμεσούστις 14Αυγούστου,1987. Η άσκησηποινικήςδίωξηςόμως δεναποτελεί διοικητική πράξη. 5 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενες,υποθέσεις: Stamatiou v.ElectricityAuthorityof Cyprus, 3R.S.C.C. 44, 10 Sevastides v. ElectricityAuthorityofCyprus
(1963)2C.L.R. 497, Greek Registrarof the Co-operative Societies v. Nicolaides
(1965)3 C.L.R. 164, 15 'Ethnikos' Athlitikos Pnevmatikos Omilos Defteras v. K.O.A. and Another
(1984)3(B).C.L.R. 831, Kolokassides v. Republic
(1965)3C.L.R. 542, 20 Varkas v. Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 585, Xenophontosv. Republic2R.S.C.C.
- Προσφυγή. 25 Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση με τηνοποίακαλούσετους αιτητέςναυποβάλουναίτησηστο Συμ βούλιο Εμπορίας Κυπριακών Ελαιοκομικών Προϊόντων (ΣΕΚΕΠ)για εγγραφήάδειας εμφιαλώσεως ελαιολάδου. 30 Χρ. Κληρίόης, για τους Αιτητές. Σπ. Σπνριδάκης, για τους Καθ'ων ηαίτηση. Cur. adv. vult. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Οι αιτητές με την προσφυγή αυτή προ σβάλλουν τη νομιμότητα της απόφασης των καθ' ων η αίτηση που περιέχεται στην επιστολήημερομηνίας 24 Ιουνίου,
- Ο δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση ήγειρε προδικαστική έν σταση ότι η προσφυγή είναι απαράδεκτη, γιατί δεν προσβάλλει εκτελεστή διοικητική πράξη. Ισχυρίστηκε ότι το Συμβούλιο 1540 40 35 3 ΑΛΛ Ελ. ΠεττεμερίδηΛτδ χΜ. ν.Συμβ.Εμπ. Κυπρ.Ελ. ΠροϊόντωνΧΜ.· Στυλιανίδης,Δ. Εμπορίας Κυπριακών Ελαιοκομικών Προϊόντων (ΣΕΚΕΠ) δεν είναιόργανο,πρόσωπο,ήαρχήστονόηματουΑρθρου 146.1 του Συντάγματος και ότι ηπροσβαλλόμενη πράξηδεν είναι εκτελε-. στήδιοικητικήπράξη. 5 10 Η Αναθεωρητική Δικαιοδοσία τουΔικαστηρίου τούτουοριο θετείται απότις πρόνοιεςτουΑρθρου 146τουΣυντάγματος. Το Δικαστήριο έχειαποκλειστική δικαιοδοσία ελέγχου της νομιμό τητας πράξεων, αποφάσεων ή παραλείψεων οργάνου, αρχής,ή προσώπουπουασκεί εκτελεστική ήδιοικητική λειτουργία.- · 15 Έχει πάγια καθιερωθεί ότι μόνο μονομερείς πράξεις της Δι οίκησης στην άσκηση potestasήimperium στησφαίρατουδημο σίουδικαίουοι οποίες παράγουν,νομικά αποτελέσματα υπόκεινται στο δικαστικό έλεγχοκάτωαπότο Αρθρο
- 20 25 30 35 40 Τακριτήρια είναι ο χαρακτήραςτου οργάνου ήαρχής,ηλει τουργίατους στηλήψη της προσβαλλόμενης απόφασηςκαιη φύ σητηςσυγκεκριμένης απόφασης,πράξηςήπαράλειψηςπου προσβάλλεται. (Βλ., μεταξύ άλλων, John Stamatiou v. Electricity Authority of Cyprus, 3R.S.C.C.44 PelopidasSevastides v. The ElectricityAuthority of Cyprus
(1963)2 C.L.R. 497 The Greek Registrar of the Co-operative Societies etc. v. ISicos A. Nicoiaides
(1965)3 C.L.R. 164". Ethnikos v. Κ.ΟΛ.
(1984)3 C.L.R.831.) . . . To Συμβούλιο Ελαιοκομικών Προϊόντων ιδρύθηκε και λει τουργεί μεβάσητουςπερί Εμπορίας Κυπριακών Ελαιοκομικών Προϊόντων Νόμους του 1968 και 1987, (Αρ. 24/68, 60/68 και 133/87), (ο "Νόμος"). Ασκεί και εκτελεί τις.αρμοδιότητες που καθορίζονταιστο Νόμο.ΤοΑρθρο 5
(2)προβλέπει:"
(2)Το Συμβούλιον είναι νομικόν πρόσωπον μετά διηνε κούς διαδοχής και ιδίας σφραγίδος, κέκτηται δε εξουσίας ,..κτήσεως, κατοχής, διαχειρίσεως και διαθέσεως κινητής και ακινήτου ιδιοκτησίας, προς τον σκοπόν της ενασκήσεως οι ασδήποτε των εξουσιών.του ή της εκτελέσεως οιασδήποτε τωναρμοδιοτήτων τουδυνάμει τουπαρόντοςΝόμου, ωςκαι την ικανότητατουσυμβάλλεσθαι καιτουπαρίστασθαιεπίδικαστηρίω ως ενάγον καιεναγόμενον υπότην ιδίαναυτούως νομικού προσώπου επωνυμίαν:" Ταμέλη του Συμβουλίουδιορίζονται απότοΥπουργικό Συμ βούλιο. Το Συμβούλιο ασκεί γενική αρμοδιότητα αναφορικά με 1541 ΣτυλιανίδηςΔ. Ελ. ΠεττεμερίδηΛτδ ΧΜ,ν.Συμβ.Εμπ. Κυπρ.Ελ. Προϊονηαν κ,ά.
(1990)την εμπορία, την επεξεργασία και τη βιομηχανία ελαιοκομικών προϊόντων.Έχει,περαιτέρω, τοδικαίωμαδίωξης γιααδικήματα δυνάμει τουΝόμου. Το Συμβούλιο είναι οργανισμός δημοσίου δικαίουπουασκεί εκτελεστικήκαι διοικητικήεξουσία και οι αποφάσειςήπράξεις του, όταν είναι εκτελεστές,υπόκεινται στην Αναθεωρητική Δι καιοδοσίατου Δικαστηρίου τούτου. 5 Ηπράξηπουπροσβάλλεται περιέχεται στην επιστολή ημερομηνιας24 Ιουνίου, 1987,πουεπισυνάπτεταιστην προσφυγήκαιέχει:- 10 "Το ΣΕΚΕΠ παρατηρείότι δεν έχετευποβάλει αίτησηγια εγγραφήαδείαςεμφιαλώσεως ελαιολάδου. Επειδήδιαχερίζεστε επιχείρηση που έχει σχέση με τα ελαιοκομικά προϊόντα 15 καιγιατηνλειτουργία τηςεπιχείρησης αυτήςαπαιτείταιηεγ γραφήσας στο ΣΕΚΕΠ,θεωρείται αναγκαίο όπωςαποταθεί τε στο Συμβούλιο ούτως ώστε να μελετήσει το θέμα σαςκαι να αποφασίσει για τον τρόπο και όρους λειτουργίας σας σύμφωνα με το άρθρο42 του Νόμου24/68. 20 Φέρεταισεγνώσησας,ότι σύμφωνα μεταάρθρα 30και31 του νόμου 24/68 απαγορεύεταιηαπόκτησηκαιπώληση ελαι οκομικών προϊόντων χωρίς την γραπτήάδειατου Συμβουλί ου. Τυχόν μησυμμόρφωση σαςστις πρόνοιες του νόμου συ- 25 νιστά ενοχήαδικήματοςόπως προβλέπεται,απότοάρθρο71 το οποίο να λάβετε σοβαράυπ'όψη." Ο δικηγόρος των καθ' ωνηαίτησηπαρουσίασε πρακτικότης συνεδρίας του Συμβουλίου ημερομηνίας 10 Απριλίου, 1990, το σχετικό μέρος του οποίουέχει:- 30 "Θέμα 4: Διάφορα: (α) Το Συμβούλιο επαναβεβαιώνει προηγούμενη απόφαση 35 του(πρακτικά313θέμα4)προςτουςεμφιαλωτέςεδωδίμουελαΐτ ολαδουκαιζήτησε απότοΓενικόΔιευθυντήναστείλει επιστολή στην οποία να τους ανακοινώσει ότι απαγορεύεταινααγορά ζουν και εμπορεύονται παρθένο ελαιόλαδο χωρίς τη γραπτή άδεια του Συμβουλίου (άρθρα30, 31) και ότι επιχειρήσεις και 40 πρόσωπα που ασχολούνται με τη βιομηχανία ελαιοκομικών προϊόντων πρέπει ναυποβάλουνστο Συμβούλιο αίτησηγιαεγ γραφήκαι το Συμβούλιο θα εκδώσει την άδεια στην οποίαθα αναφέρονταιοι όροι λειτουργίαςτηςβιομηχανίας(άρθρο42)." 1542 3 AAA, Ελ. ΠεττεμερίδηΛτδ ΧΜ. ν.Συμβ. Εμπ.Κυπρ.Ελ. Προϊόντων ΧΜ. Στυλιανίδης, Δ. . Δήλωσεότι τοπρακτικό313 θέμα4 έχειταυτόσημη διατύπω ση με τό μέρος τουπρακτικούπουέχειπαρατεθείπιο πάνω.,, 5 Τίθεται το ερώτημα ανηαπόφασητουΣυμβουλίου καιηεπιστολήπεριέχουν εκτελεστήδιοικητική πράξη. 10 Διοικητικήπράξηή απόφασηείναι εκτελεστή, ανκάμνειγνω στή τη βούληση της."Διοίκησης για ένα θέμα, παράγει έννομο αποτέλεσμα έναντι τουδιοικούμενου και συνεπάγεται τηνάμεσηεκτέλεσητης. . 15 Τοκύριο στοιχείο της έννοιας της εκτελεστής πράξηςείναι η άμεση παραγωγή εννόμου αποτελέσματος που συνίσταται στη δημιουργία,τροποποίηση ήκατάλυση νομικής κατάστασης, δηλαδή,δικαιωμάτων και υποχρεώσεων διοικητικού χαρακτήρα του διοικούμενου. (Βλ., μεταξύ άλλων, Nicos Kolokassides v. The Republic of Cyprus through The Minister of Finance
(1965)3 C.L.R. 542 και Monique Varkas v. ΚυπριακήςΔημο κρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 585.) 20 25 30 Τόσο το πρακτικό της συνεδρίας, όσο και ηεπιστολή ημερο μηνίας24 Ιουνίου, 1987,εκφράζουνμόνοπρόθεσηκάτωαπόορι σμένες προϋποθέσεις. Δεν είναι αποτέλεσμα άσκησης potestas η οποία παράγει έννομο αποτέλεσμα άμεσα εκτελεστό. Είναι πληροφοριακου, συμβουλευτικού χαρακτήρα, δεν παράγουν όπως έχουν έννομα αποτελέσματακαιδεν μπορούννααποτελέσουν το αντικείμενο προσφυγής. Είναι γεγονός ότι μετάτην επιστολή ημερομηνίας 24 Ιουνίου, 1987, το Συμβούλιο δίωξε,ποινικά τους αιτητές στην Υπόθεση Αρ.22196/87πουκαταχωρίστηκεστο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λε μεσούστις 14Αυγούστου, 1987. Ηάσκησηποινικήςδίωξης όμως δεναποτελείδιοικητικήπράξη.(Βλ. CharilaosXenophontos and the Republic(Ministerof Interior)2R.S.C.C. 89.) 35 Γιατουςπιοπάνωλόγους ηπροσφυγήείναι απαράδεκτηκαι απορρίπτεται. Καμιά διαταγήγια έξοδα. 40 Η προσφυγή απορρίπτεται χο)ρίς έξοδα. 1543