3A^A. 8 Μαΐου, 1990 [ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ 1.ΣΩΤΗΡΗΣ ΠΩΡΓΑΛΛΗΣ, "
- ΜΑΡΙΟΣ ΕΥΡΙΒΙΑΔΗΣ, ^ Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ/Ή ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ KAVH ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, Καθ*ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ.23/89). Συνταγματικό Δίκαιο—Σύνταγμα—Αρθρο 29 — Δικαίωμα του αναφέρεσθαι— Ερμηνείααπό τηνομολογία—Φύση τηςεκτελεστήςπα ράλειψης δυνάμει του Αρθρου 29 — Περιστάσειςστοιχειοθέτησης τηςστην κριθείσα περίπτωση. 5 Οι αιτητέςπροσέφυγανκατά τηςμηχορήγησης αυτούς επιδόμα τοςεξωτερικού καικατ*ουσίανκατά τηςμηλήψεως απόφασηςτων καθ'ώνηαίτησηωςπροςτοαντίστοιχοαίτηματους. 10 15 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι:
- ΤοΑρθρο 29,όπωςέχει κατ*επανάληψητονιστεί απότη νομολο γία,κατοχυρώνειτοδικαίωμαπροσώπουνααπευθύνεταιστιςαρχές και επιβάλλει στις τελευταίες, αντίστοιχηυποχρέωση για εξέ ταση του θέματοςκαι χωρίς καθυστέρηση απάντησης. (Archigos Kommatos Dfkeoufnisv. The Republic
(1986)3 C.L.R. 187). Αποσκοπεί στη διασφάλιση της χρηστής διοίκησης, υποχρεώνο νταςτιςδημόσιεςαρχέςναεπιληφθούνγραπτώναιτήσεωντωνπολιτών που έχουν δικαίωμα να αναμένουν απάντηση σε αυτές. (Papadopoalos v.Municipality of Nteosia
(1986)3C.L.R. 2046). ΗπροσφυγήδυνάμειτουΑρθρου29,δενομιμοποιείται σεκάθεπε ρίπτωσηπαράλειψηςτωναρχώννααπαντήσουνστοδεδομένοχρο1585 Γιωογαλλήςκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)νο. ΑπαιτείταιτοθέματηςαίτησηςναεμπίπτειστησφαίρατουΔη μόσιουΔικαίου καινααναφέρεταισεάσκηση διοικητικής ή εκτελε στικής αρμοδιότητας. (Archigos Kommatos Dikeosinis v.The Republic,ανωτέρω). 5 Στην υπόθεση Christoforou andOthers v.MunicipalCommittee of Ayios Dhometios and Another
(1987)3(C) C.L.R. 1464, το δι καστήριο δέχτηκε ότι τοΑρθρο29του Συντάγματος,επιβάλλειστη διοίκηση ως αναγκαίαπροϋπόθεσηγιατηδιατήρησηκαιτηδιαφύ λαξητουθεμελιώδους δικαιώματοςτωνπολιτών νααπευθύνονται στις αρχές,την υποχρέωση να αντιμετωπίζει την αίτηση μετηδέ ουσα προσοχή,νααποφασίζειταχέως επ' αυτήςκαινα κοινοποιεί την απόφασητης δεόντως αιτιολογημένη στον αιτητήσεδιάστημα πουδεθαυπερβαίνει τις 30ημέρεςπουπροβλέπει τοΑρθρο. 10 15 Η επιστολήπουεπικαλούνται οι καθ' ώνηαίτηση ωςαπάντηση προς τους αιτητές δεν έχειαυτάταχαρακτηριστικά.Δικαίως δεοι αιτητέςδεντηδέχονται ως απάντησηήωςικανοποιητικήαπάντη' σηκαιεπιμένουν στο αίτηματους,όπωςακριβώςδύνανταιναπρά ξουν,δυνάμει των προνοιών τουΑρθρου29.2 τουΣυντάγματος. 20 2. ΥπήρξεπαράλειψηδυνάμειτουΑρθρου29τουΣυντάγματοςηοποία έδειναμηνείχεγίνεικαιηπροσφυγήεπιτυγχάνει στην υπ'αριθμό 3 θεραπεία,στηνοποία'εμπίπτεικαιτοαίτημααυτό. ' 25 Ηπροσφυγή επιτυγχάνειχωρίςέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 30 ArchigosKommatosDikeosinis v.Republic
(1986)3(A) C.L.R. 187, PapadopouiosandOthersv. MunicipalityofNicosia
(1986)3(C)C.L.R. 2046, Christoforou and Others v. Municipal Committee of Ayios DhometiosandAnother
(1987)3(C)C.L.R. 1464. 35 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον τηςπαράλειψης τωνκαθ' ωνηαίτηση να 40 χορηγήσουν στους αιτητές επίδομα εξωτερικού και ειδικό επίδο μα δυνάμει του Σχεδίου Επιδομάτων Εξωτερικού. Α. Σ. Αγγελίδης, γιατους Αιτητές. 1586 3ΑΛΛ Γιωργαλλήςκ.ά. ν. Δημοκρατίας Π. Κληρίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ'ων η αίτηση. Cur. adv.vult. 5 ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Οι αιτητές κατέχουν τη θέσηΛειτουργούΤύ πουκαιΠληροφοριών στο ΓραφείοΤύπουκαιΠληροφοριώνκαι υπηρετούνωςΣύμβουλοιΤύπουσταΓραφείαΤύπουπουλειτουρ γούν στις Διπλωματικές ΑποστολέςτήςΔημοκρατίαςστο Λονδί νουκαιτην Ουάσιγκτων. 10 1 15 Μετηνπροσφυγή,επιδιώκουν τηχορήγηση επιδόματος εξω τερικούκαιειδικούεπιδόματοςσετρόποώστενααρθείηάνιση, όπως ισχυρίζονται, μεταχείριση σε βάρος τους, και ηαποκατάστάσητωνδικαιωμάτωντους,δυνάμειτουΣχεδίουΕπιδομάτων Εξωτερικού. Οι αιτούμενες θεραπείες, όπως ειδικότερα καθορίζονται στην προσφυγή,είναι οι εξής: 20 "
(1)Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η μεταχείριση που τυγχά νουν οι αιτητές όσον αφορά τα επιδόματα εξωτερικού, αποτελεί ή ισοδυναμεί με άνιση δυσμενή μεταχείριση η οποία καιθαπρέπει νακηρυχθείάκυρη. 25 .
(2)Δήλωσητου Δικαστηρίου ότι ησυνεχής παράλειψη χορή γησης καιστους αΊτητέςτουεπιδόματοςεξωτερικού και/ή των ειδικών επιδομάτων,είναι άκυρηκαι πως,ότι παρα λείφθηκε,θαπρέπει να διενεργηθεί. 30
(3)ΔήλωσητουΔικαστηρίου μετηνοποίαναμην επικυρώνε ταιη απόφασητωνκαθ'ωνηαίτησηγιααναβολήεξέτασης και επίλυσης τουθέματος." 35 Ο δικηγόρος των καθ' ων ηαίτηση1υπεραμύνθηκε της νομιμότηταςτηςδιοικητικήςδράσεωςκαιαμφισβήτησε τηνπροσφυ γήως απαράδεκτη επειδή, (α)δεν είχεκαταχωρηθεί στην προβλεπόμενη προθεσμία των 75 ημερών και, 40 (β)οιαιτητέςεστερούντο τουέννομουσυμφέροντοςγιαπροσβο λήτηςπράξεωςτηνοποίανείχανενωρίτερααποδεχτεί. Το πρώτο θέματο οποίο απασχόλησε το Δικαστήριο, ήτανο 1587 Κούοοης, Λ. ΠβφγαλλήςκΛ. ν.Δημοκρατίας
(1990)εντοπισμός και ηφύση της επίδικης πράξεως και αν επρόκειτο για απόφαση, παράνομηπαράλειψη ή παράλειψη δυνάμει του άρθρου29 τουΣυντάγματος. Στοστάδιοτωνδιευκρινήσεων, οδικηγόρος των αιτητώνδήλωσε ότι η αιτούμενη θεραπείααφοράπαράλειψη δυνάμει του άρθρου29 τουΣυντάγματος,των καθ*ωνηαίτησηστην επιστο λήτου ιδίουημερομηνίας 10/12/88 σε συνάρτηση με προηγούμε νες αναφορέςστο θέμα (ειδικότερα παράπεμψεσταΤεκμήρια 2 και 4 στη γραπτήτου αγόρευση) και/ήσυνεχιζόμενη παράλειψη για απάντησηστο θέμα. Ο δικηγόρος των καθ' ωνη αίτηση,υποστήριξε αντίθεταότι η απάντηση είχε δοθεί στους αιτητές με την υπό ημερομηνίας 27/9/88 επιστολή προς τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο που είχε κοινοποιηθεί στους αιτητέςκαιεπρόκειτογιααπόφασηαρνητική. 5 10 15 ΑπόταστοιχείαενώπιοντουΔικαστηρίου,προκύπτουνταεξής: Οι αιτητές διορίστηκαν Σύμβουλοι Τύπου με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου και δεν κατέχουν οργανική θέση στο Γραφείο Τύπουκαι Πληροφοριών. Το Σχέδιο Επιδομάτωνκαι Εξωτερικού τέθηκε σε ισχύ την 1/1/80 και οι αιτητέςτοποθετή θηκαν στην κατηγορία 7πουαντιστοιχεί στο 64% του εκάστοτε καθοριζομένου επιδόματος με το οποίο αμοίβεται ο Αρχηγός της Διπλωματικής Αποστολής. Επειδήοι συνθήκες εργασίας τους στο μεταξύ διαφοροποιή θηκαν οι αιτητές έθεσαν το αίτηματης επανεξέτασης τουθέμα τος τηςκατάταξης σεκατηγορίες,γιασκοπούς επιδόματος Εξωτερικού, των λειτουργών του Γραφείου Τύπου και Πληροφο ριών που υπηρετούν σε διπλωματικές αποστολές. Τοίδιοθέμαέθεσαν μεεπιστολές τους καιοΔιευθυντής Γρα φείουΤύπουκαι Πληροφοριών (επιστολή ημερομηνίας 26/1/88) και ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος (επιστολή ημερομηνίας 9/7/88) πουζητούσαν το διακανονισμό του θέματος καιτηνάρ ση της άδικηςμεταχείρισης σεβάροςτων ΣυμβούλωνΤύπου. 20 25 30 35 Σε απάντηση προς τις ενέργειες αυτές, ο Γενικός Διευθυντής 40 του Υπουργείου Εξωτερικών, πληροφόρησε το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών καιτοΔιευθυντή του ΓραφείουΤύ που και Πληροφοριών ότι ηθέσητου Υπουργείου είναι όπως το θέμααφεθείναεξεταστεί σεσυνάρτησημετηνΈκθεσητηςΥπηρε1588 3AAA. ' Γκφγαλλής*&.v. Διραχοατίας KOVQQIK, Δ. σιακής Επιτροπής που συστάθηκε για την αναβάθμισηκαι ανα διοργάνωση τηςΔιπλωματικής Υπηρεσίας τηςΔημοκρατίας. 5 Η απάντησηαυτήπου κοινοποιήθηκε στους αιτητές, προκάλεσε την επιστολή του δικηγόρου των αιτητών ημερομηνίας 1Q/12788στην οποία αφού γίνεται αναφορά στο ιστορικό της υπόθεσης,διαπιστώνεται ότι τοθέμαπαραμένειάλυτο και επα ναλαμβάνεταιότι οι αϊτητέςδικαιούνταισε ίση μεταχείριση. 10 Μελέτησα με κάθε δυνατή προσοχή την επιχειρηματολογία και τωνδύοπλευρών υπότοφως των στοιχείων πουέχουνκα τατεθείωςτεκμήριαενώπιον τουΔικαστηρίουκαιτων νομικών αρχώνπουδιέπουν τοθέμα. 15 Η επιστολήτης27/9/88 κατάτηγνώμημουδεδιαλαμβάνεικα μιάεκτελεστήαπόφασητηςδιοίκησης καιούτε μπορείναθεωρη θεί ως αρνητική απόφασηεπί του αιτήματος των αιτητών.Πε ριέχειαπλέςπληροφορίεςγιαταπλαίσια,τοχρόνοκαιτηδιαδι κασίαμέσασταοποίατοΥπουργείο Εξωτερικών θα προτιμούσε νααντιμετωπιστεί τοθέμα.Από ταστοιχείααυτά,δενπροκύπτει ούτεάρνηση,ούτε κατάφασηστο αίτηματωναιτητών. 20 25 30 35 40 Κατά συνέπεια,δε μπορώ ναδεχτώ ότι υπήρξε απόφασηεπί του θέματος,όπως ισχυρίζονται οι καθ'ων ηαίτηση,και ούτε φυσικάμπορεί νατεκμηριωθεί ηένστασηγιατοεκπρόθεσμο της προσφυγής. Ο τελικός ισχυρισμός των αιτητών,είναι ότι υπήρξε εκ μέ ρους των καθ' ων η αίτηση, παράλειψη να επιληφθούν και να απαντήσουν στο αίτημα τους, κατά παράβαση των διατάξεων τουάρθρου29 τουΣυντάγματος. Τοάρθρο29,όπωςέχεικατ' επανάληψητονιστεί απότηνομο λογία,κατοχυρώνει τοδικαίωμαπροσώπου νααπευθύνεται στις αρχές και επιβάλλει στις τελευταίες, αντίστοιχη υποχρέωση για εξέταση του θέματος και χωρίς καθυστέρηση απάντησης. (ArchigosKommatos Dikeosinis v.Republic
(1986)3(A)C.L.R. 187). Αποσκοπεί στηδιασφάλιση τηςχρηστής διοίκησης,υποχρε ώνοντας τις δημόσιες αρχές να επιληφθούν γραπτών αιτήσεων τωνπολιτών πουέχουν δικαίωμανααναμένουναπάντησησεαυ τές.(Papadopoutosand Others v.Municipalityof Nicosia
(1986)3(C)C.L.R. 2046.) Η προσφυγή δυνάμει του άρθρου 29, δε νομιμοποιείται σε 1589 Κοΰορης,Δ. Γιωργαλλήςχ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1990)κάθεπερίπτωση παράλειψηςτων αρχώννααπαντήσουνστο δε δομένο χρόνο. Απαιτείται τοθέμα της αίτησης να εμπίπτει στη σφαίρα του Δημόσιου Δικαίου και νααναφέρεταισε άσκηση δι οικητικής ή εκτελεστικής αρμοδιότητας. (Archigos Kommatos Dikeosinis v.Republic - ανωτέρω.) 5 Στην υπόθεση Christoforou and Others v. Municipal Committee of Ay. Dhometios and Another
(1987)3(C) C.L.R. 1464, το δικαστήριο δέχτηκε ότι το άρθρο 29 του Συντάγματος, επιβάλλει στη διοίκηση ως αναγκαίαπροϋπόθεση για τη διατή- 10 ρήση καιτηδιαφύλαξητουθεμελιώδους δικαιώματοςτων πολι τών να απευθύνονται στις αρχές, την υποχρέωση να αντιμετω πίζει την αίτηση με τη δέουσα προσοχή, να αποφασίζει ταχέως επ' αυτήςκαι να κοινοποιεί την απόφασητης δεόντως αιτιολο γημένη στον αιτητήσεδιάστημαπουδεθαυπερβαίνει τις 30ημέ- 15 ρες που προβλέπει τοάρθρο. Έχω την γνώμη ότι ηεπιστολή που επικαλούνται οι καθ' ων ηαίτηση ως απάντησηπροςτους αιτητές δεν έχειαυτάτα χαρα κτηριστικά. Και δικαίως οι αιτητές δεν τηδέχονται ως απάντηση ή ως ικανοποιητική απάντηση και επιμένουν στο αίτημα τους,όπως ακριβώς δύνανταιναπράξουν,δυνάμει των προνοι ών του άρθρου29.2 του Συντάγματος: 20 "Εφ' όσον ο ενδιαφερόμενος δεν ικανοποιείται εκ της από- 25 φάσεως ή οσάκις ουδεμία απόφασις γνωστοποιείται προς αυτόν εντός της καθοριζομένης εν τηπρώτη παραγράφω του παρόντος άρθρου προθεσμίας δύναται ο ενδιαφερόμενος ν' αγάγει ενώπιον αρμοδίου Δικαστηρίου διά προσφυγής την υπόθεσιν εις ην αφοράηαίτησις ήτο παράπονοναυτό." 30 Καταλήγω ότι υπήρξε παράλειψηδυνάμει τουάρθρου29 του Συντάγματος ηοποία έδει ναμην είχεγίνεικαιηπροσφυγή επι τυγχάνει στην υπ' αριθμό 3θεραπεία, στην οποία εμπίπτει και το αίτημααυτό. 35 Δε δίδεται διαταγήγια έξοδα. Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 1590 40