<w»> 9 Μαΐου, 1990 [ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Αιτήτοια, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ, Καθ' ου ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 13/89). ΚοινωνικέςΑσφαλίσεις—Σύνταξηχηρείας—Προϋποθέσεις—Αρθρο 39
(1)τονΝ. 41/80. ΑναθεωρητικήΔικαιοδοσία—Διχαστικός Έλεγχος—ΕπέμβασηΔικαστηρίον—Προϋποθέσεις. 5 Ηαιτήτοιαπροσέβαλε τηναπόρριψητουαιτήματος γιαχορήγη σητωνκοινωνικώνασφαλιστικώνπαροχώνενόψειτουθανάτουτου συζύγουτης. 10 Το ΑνώτατοΔικαστήριο,απορρίπτοντας τηνπροσφυγή, αποφά σισεότι: Ηπαροχήσύνταξης χημείαςκαιβοηθήματος κηδείας ρυθμίφται από τον περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμο του 1980 (Ν. 41/80). Αρθρα39
(1)και41,αντίστοιχα. 15 Γιαχορήγησησύνταξηςχηρείαςείναιαναγκαίαπροϋπόθεση ηαι τήτοια,κατάτοχρόνοτουθανάτουτουσυζύγουτης: 20 (α)Νασυζούσε μαζίτου, ή (β) Νασυντηρείτο αποκλειστικά ήκατάκύριο λόγοαπόαυτόν. Είναιισχυρισμός τουδικηγόρου τηςαιτήτριαςότιηπροσβαλλό1620 IAJUL 5 10 IS IjMnltw ¥.Iqpwf ring μένηαπόφασηείναιπροϊόνπλάνηςπερίταπράγματαεπειδήηέρευ να πουδιεξήχθηκε στηρίχθηκε σε καταθέσεις προσώπων ταοποία ήσανπροκατειλημμέναεναντίον τηςκαιως εκ τούτουδενμπορού σανμεβεβαιότητανασυμπεράνουνότιο αποθανώνεγκατέλειψετη σύζυγοτουοριστικάκαι6εσυζούσεμαζί της. Έχει νομολογιακά καθιερωθεί ότι το ΑνώτατοΔικαστήριοστην άσκησητηςαναθεωρητικής τουδικαιοδοσίας δενεπεμβαίνει ότανη απόφασηείναιλογικάεφικτήέχονταςυπόψηταορθάπραγματικάγεγονότακαιτηνεφαρμογή τηςσχετικήςνομοθεσίας. Από τα ενώπιον τονΔικαστηρίουστοιχείατοΔικαστήριοέκρινεότι ηαπόφασητου καθ'ουηαίτησηήτανλογικάεφικτή. Ηαιτήτοια,πουέχε*καιτοβά ροςτηςαπόδειξης,δενπροσκόμισεστοιχείαπουνααποδεικνύουνότι πράγματισυζούσεμετοσύζυγοτηςκατάτοχρόνοτουθανάτουτου. Εξίσουατεκμηρίωτος παρέμεινεκαιο ισχυρισμός τηςαιτήτριας ότι τα πρόσωπα που έδωσαν τις καταθέσεις στις οποίες στηρίχθηκε η έρευνασιακατεχοντοαπόαισθήματαπροκατάληψηςεναντίοντηςαιτήτριας. Αντίκα, μεβάση τοσύνολοτωνστοιχείων,ηεκτίμησητης μαρτυρίαςαπότονκαθ'ουηαίτησηήτανλογικάεφικτή. 20 Ηπροσφνγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: 25 Republicv.Georghiades
(1972)3C.LR. 594, Παπαξενοπούλουν.ΥπουργούΟικονομικώνκαιΑλλων
(1989)3(Γ) ΑΛΛ. 1407. 30 Η^οσφνγ% 35 Προσφυγήεναντίοντης απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων μετηνοποίαο^ιορρίφθηκε τοαίτη μα της αιτητοιας για παραχώρησησύνταξης χηρείας και βοηθήματοςκηδείας. Ε. Φλωρέντζος, γιατην Αιτήτοια. 40 Λ Βααύειάδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α *,γιατον Καθ' . ουηαίτηση. Cur. adv. vult. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ.: Ηαιτήτοια με τηνπροσφυγήαυτή ζητά την ακύρωση της απόφασης του καθ' ου η αίτηση με την 1621 Χαιξητσαγγάοης,Δ. Δημητρίουν.Δημοκρατίας
(1990)οποία αίτηματηςγια παραχώρησησύνταξης χηρείας καιβοήθη μακηδείαςαπορρίφθηκε. Οσύζυγος τηςαιτήτριας,οοποίος ήτανασφαλισμένος δυνά μει του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου του 1980 5 (Ν.41/80) όπως τροποποιήθηκε, απεβίωσε την 1.2.88 συνεπεία αυτοκινητιστικού ατυχήματος. Η αιτήτρια,στις 13.2.88υπέβαλε αίτηση για σύνταξη χηρείας, ηοποία συνοδευόταν από Πιστο ποιητικό Γάμου, Πιστοποιητικό θανάτου του συζύγου της και βεβαίωση απότον Κοινοτάρχη ότι ηαιτήτριακατάτοχρόνο του 10 θανάτουτου συζύγου της,ζούσε μαζί του.Την ίδια ημερομηνία ηαιτήτρια υπέβαλε καιαίτησηγια βοήθημακηδείας. Στις 17.2.88οπατέραςτουαποβιώσαντος απέστειλε επιστο λή στοΔιευθυντή Κοινωνικών Ασφαλίσεων μετηνοποία τον 15 πληροφορούσε ότιοαποβιώσαςγιος τουδε συζούσεμε τη σύ ζυγο του από 1.7.87. ΤοΓραφείοΚοινωνικών Ασφαλίσεωνδιεξήγαγε έρευναμεσκο πό τηδιακρίβωσηκατάπόσοηαιτήτριακατάτηνημερομηνία του 20 θανάτουτου συζύγου της συζούσεμεαυτόνήοιιντηοείτο από αυ τόναποκλειστικάήκατάκύριολόγοσύμφωναμετις προϋποθέσεις του άρθρου 39
(1)του Νόμου41/80.Γιατο σκοπό αυτόλήφθηκαν καταθέσεις από διάφοραπρόσωπα. Στη συνέχεια ο ερευνών λει τουργόςετοίμασεσχετικήέκθεσητοπόρισματηςοποίαςήτανότιη 25 αιτήτρια,κατάτοχρόνο τουθανάτουτουσυζύγουτης,δεσυζούσε μαζίτουτουςτελευταίους έξι μήνεςπριντοθάνατοτου. Στησυνέχεια, οΕξεταστής Απαιτήσεων με επιστολή του ημε ρομηνίας20.10.88 πληροφόρησε τηναιτήτριαότιοι αιτήσεις της για σύνταξη χηρείαςκαιβοήθημακηδείαςαπορρίφθηκανεπειδή δε συζούσεμετο σύζυγο τηςκατάτο χρόνο τουθανάτουτου. Σαν αποτέλεσμα ηαιτήτρια καταχώρησε την παρούσαπρο σφυγή,βασιζόμενη στα ακόλουθανομιχά σημεία: 30 35 "Ι.Οι καθ' ων ηαίτησις ενήργησαν καθ'υπέρβασιν και/ή κατάχρησιν εξουσίας αποφασίζονταςνα μηπαράσχουν σύνταξη χηρείας στην αιτήτρια. 40
- Οικαθ' ων ηαίτησις παραβίασαντις αρχέςτουΣυντάγματος περί ισότητας καιτις αρχέςτηςΧρηστήςΔιοίκησης σε βάρος της αιτήτριας. 1622 3 ΑΛΛ. Δημητρίου ν.Δημοκρατίας Χατζητσαγγάρης,Δ.
- Οι καθ/ ων ηαίτησις ενήργησαν κατά παράβασιν και/ή ερμή νευσαν εσφαλμένα τοΝόμο41/80 ωςετροποποιήθη. 5 10
- Οι καθ' ων ηαίτησις παρέλειψαν να ερμηνεύσουν ορθά την έννοιαν του Περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου για τους δικαιούμενους σύνταξιν χηρείας και να τοποθετήσουν την Αιτήτρια στην κατηγορίαναυτήν.
- Οι καθ' ων ηαίτησις παρέλειψαν να αξιολογήσουν ορθάτα αποδεικτικά στοιχεία και/ή καταθέσεις που είχαν ενώπιον των γιατηναιτήτρια.
- Οι καθ' ων ηαίτησις ενήργησαν ευρισκόμενοι σε πλάνηπερί το Νόμονκαι ταπραγματικά περιστατικά.
- Ηπροσβαλλόμενη πράξηστερείται της δέουσας ή/και νόμι μηςδικαιολογίας ή/καιαιτιολογίας ή/καινομιμότητας." 20 25 30 Ηπαροχήσύνταξηςχηρείαςκαιβοηθήματοςκηδείαςρυθμίζεται απότον περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμοτου 1980 (Ν. 41/80) Αρθρα 39
(1)και41,αντίστοιχα. ΤοΑρθρο 39
(1)του Νόμου όσον αφοράτησύνταξηχηρείαςθέτει τιςακόλουθες προϋποθέσεις: "39.
(1)Χήρα ηςοσύζυγος'κατά'τον χρόνον του θανάτου αυτού επλήρου ταςπροϋποθέσεις εισφοράς διάσύνταξιν γήρα τος,δικαιούταιεις σύνταξιν χηρείας;εάναύτηκατάτον χρό νοντουθανάτουαυτούσυνέζημετ' αυτούήσυνετηρείτο απο κλειστικώς .ή κατά κύριον λόγον υπ'αυτού." Επομένωςγιαχορήγηση σύνταξης χηρείαςείναιαναγκαίαπρο ϋπόθεσηη αιτήτρια,κατάτοχρόνο τουθανάτουτουσυζύγουτης: (α)Νασυζούσε μαζί του, * 35 40 (β)Να συντηρείτο αποκλειστικά ήκατά κύριο λόγο από αυ τόν. Είναι ισχυρισμός τουδικηγόρου τηςαιτήτριαςότι ηπροσβαλ λόμενη απόφασηείναιπροϊόν πλάνηςπερί ταπράγματαεπειδήη έρευνα που όιεξήχθηκε στηρίχθηκε σε καταθέσεις προσώπων τα οποία ήσανπροκατειλημμένα εναντίον της καιως εκτούτουδεν μπορούσαν μεβεβαιότητανασυμπεράνουν ότιοαποθανώνεγκα τέλειψετησύζυγο τουοριστικά καιδεσυζούσεμαζίτης. 1623 Χατζφοαγγύφκ,Δ, Δφφοίον ν.Δημοκρατίας (I**·* Αντίθετα, ο δικηγόρος τουκαθ' ουηαίτησηεισηγήθηκε ότι η προσβαλλόμενη απόφασηείναι ορθήκαιλογικάεφικτή. Έχω εξετάσει μεπροσοχήτις 13καταθέσειςπουλήφθηκαναπό τοναρμόδιολειτουργό πουσκοπόείχανναεξακριβωθείκατάπόσο 5 ηαιτήτοιασυζούσε μετοσύζυγο της ήσυντηρείτο αποκλειστικά ή κατάκύριολόγο απόαυτόνκατάτοχρόνοτουθανάτουτου. Από τιςκαταθέσεις,μόνοηαιτήτριακαιοτότεδικηγόροςτηςτποστηρν ζουνότιανκαιτοζεύγοςείχεορισμένες διαφορέςεντούτοιςσυζού σαν.Έχωμελετήσειτιςκαταθέσειςτων2ατόμωνπουη ίδιαηαιτή- 10 τρίααναφέρειστηνκατάθεσητηςότιμπορούνναβεβαιώσουνότι ο σύζυγος της δεντηνεγκατέλειψε καικατέληξαότι απότιςκαταθέ σειςαυτέςδεσυνάγεταιτο συμπέρασμααυτό.Συγκεκριμένα,οΝε όφυτος Μαρκίδηςστην κατάθεσητου αναφέρει τα ακόλουθα: "Ο Χρίστος συνέχισε να είναι σε διάσταση με τηγυναίκατου ανκαι 15 προσπάθησα πολλές φορές να τους συμφιλιώσω. Η γυναίκα του μουέλεγεπως ο άνδραςτηςδεν άλλασε καιδεν ήθελε να μερώσει. Απόό,τιξέρωοΧρίστοςσυναντήθηκεμερικέςφορέςμετηγυναίκα τουαλλάδενεπέστρεψε σπίτιτουναζήσειμετηγυναίκατου." Επίτ σηςοΘεόδωρος Παρασκευάστηνκατάθεσητουανάφερε:"Απόό,τι 20 ξέρωο Χρίστοςπήγαινεστοσπίτιτουαλλάδενμπορώναπωπό σοσυχνάγιατίδενείμαιγείτοναςτηςΑντιγόνης. Εγώμπορώναβε βαιώσωόπωςανάφερακαιπιοπάνωγιατησυγκεκριμένη επίσκεψη μουστο σπίτι της Αντιγόνης πωςείδατοΧρίστοπουήρθεκαιπή ρεφαγητόπουετοίμασεηγυναίκατου. Δενμπορώναβεβαιώσωαν 25 συζούσε μαζίτηςκαιανήτανσυνέχειαστοσπίτιτους." Επιπρόσθετα η αιτήτρια προς υποστήριξη του ισχυρισμού τηςότι συζούσε μετονσύζυγο τηςπροσκόμισε πιστοποίησηαπό τον Κοινοτάρχηπουβεβαίωνε τογεγονός αυτό.Όμωςο Κοινό- 30 τάρχηςστην κατάθεσητου,πουφαίνεταιστο φάκελοτηςυπόθε σης,δήλωσε ότι απλώς εμπιστεύθηκε ταόσατου είπεηαιτήτρια και της έδωσε τησχετική βεβαίωσηχωρίς ναέχει δικήτουγνώ σηαναφορικά μετοθέμακαιότι σεμεταγενέστερη επίσκεψητης του είπε ότι ο σύζυγος τηςδε συζούσε μαζίτης. 35 Οσον αφοράτηδεύτερηδιαζευκτικήπροϋπόθεσηγια σύντα ξη χηρείας,η αιτήτριαδεν απέδειξε ότι συντηρείτο αποκλειστι κάήκατάκύριο λόγο από αυτόν,εφόσον απ' ό,τι φαίνεταιστην κατάθεσητης που περιέχεται στον φάκελο της υπόθεσης η ίδια 40 ανάφερεταακόλουθα:"Πρώτααναφέρωότι ο μισθός μουμε το overtime τους περισσότερους μήνες ήτο μεγαλύτερος τον αν δρός μου και ως εκ τούτου πάρα πολλές φορές τον έδιδα εγώ χρήματα αν εχρειάζετο." 1624 3 Α.ΑΛ. Δημητρίου ν.Δημοκρατίας Χατζητσαγγάρης, Δ. Οι υπόλοιπες καταθέσεις βεβαιώνουν ότι η αιτήτριαδε συ ζούσε με το σύζυγοτης κατά το θάνατοτου. 5 10 15 20 25 30 35 40 Έχει νομολογιακά καθιερωθεί ότι το Ανώτατο Δικαστήριο στην άσκησητης αναθεωρητικήςτου δικαιοδοσίαςδενεπεμβαί νει ότανη απόφασηείναι λογικά εφικτήέχονταςυπόψητα ορθά πραγματικά γεγονότα και την εφαρμογή της σχετικής νομοθε σίας. Κρίνω από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία ότι η απόφασητουκαθ' ουηαίτησηήτανλογικά εφικτή. Η αιτήτρια, που έχει και το βάροςτης απόδειξης,δεν προσκόμισε στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι πράγματι συζούσε με το σύζυγο της κατά τοχρόνο του θανάτουτου. Εξίσου ατεκμηρίωτος παραμέ νει καιο ισχυρισμός τηςαιτήτριας ότι ταπρόσωπαπουέδωσαν τις καταθέσεις στις οποίες στηρίχθηκε η έρευνα διακατέχοντο απόαισθήματαπροκατάληψηςεναντίον της αιτήτριας. Αντίθε τα,μεβάσητοσύνολο των στοιχείων, ηεκτίμηση τηςμαρτυρίας από τονκαθ' ουηαίτησηήτανλογικάεφικτή. Παραπέμπω ενδεικτικά στην απόφαση Republic ν. Georgbiades
(1972)3C.L.R. 594 στησελίδα 647 όπουαναφέρο νται τα ακόλουθα: "Regarding the second leg of the question 1posed, Ithink that the answer is provided in Constantinouv. Tbe Republic
(1969)3C.L.R. 190 at pp.207-208:"I wouldlike to reiterate once again what has been said in a number of cases,that the evaluation of theevidence remains the province of the council, and that the Court, in reviewing the determination of thecouncil,wouldnot interfere if therewas any evidence onwhichtheCouncilcouldreasonably havecometothe conclusion which they did. If, on the other hand,there was no evidence upon which they could reasonably havearrived at that conclusion or they have misconceived the effect of the facts before them, or they misdirected themselves on the question of thelaw, thentheirdecision canbe reviewedby thisCourt." Επίσης στην υπόθεση Παπαξενοπούλον ν. Υπουργού Οικο νομικώνκαι Άλλων
(1989)3(Γ)Α.Α.Δ. 1407, όπουοΔικαστής κ. Στυλιανίδηςείπε: "Υποκειμενική εκτίμηση των γεγονότων απότηΔιοίκηση δεν υπόκειταιστον ουσιαστικό έλεγχο τουακυρωτικού Δικαστηρί ου. Το Δικαστήριο όμως μπορεί να επέμβει στα γεγονότα και 1625 Χοτζητσαγγάρης,Δ. Δημητρίου ν.Δημοκρατίας
(1990)την εκτίμηση τους αν τα συμπεράσματα της Διοίκησης είναι αποτέλεσμα πλάνηςγιαταπράγματαήτονόμο,ήδενείναιεύ λογα,ήανηΔιοίκηση υπερέβηταόριατηςδιακριτικήςτηςευ χέρειας,αφούλάβειυπόψητουτοσύνολο των στοιχείων." 5 Σαν αποτέλεσμα των όσων ανάφερα πιο πάνω η προσφυγή απορρίπτεταιστο σύνολο της.Δεν εκδίδεταιδιαταγήγιαταέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 1626 10