clr/1990/1990_3_1802.pdf

(1990)23Μαΐου, 1990 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΗΣ, Αιτητής, ν. ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣΚΥΠΡΟΥ, ΔΙΑΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 234/89). Διοικητικό Δίκαιο —Δημόσιοσυμφέρον— Έννοιακαιλειτουργία του στοδιοικητικό δίκαιο—Δημόσιο συμφέρονκαιδιακριτικήευχέρεια τηςδιοίκησης— Παράβασητουδημοσίουσυμφέροντοςωςχωριστός λόγος ακυρώσεωςδιοικητικήςπράξης —Δημόσιοσυμφέρονκαιαι­ τιολογία τηςπράξης. Πυροβόλα Όπλα — Εγγραφή — Ακύρωση πιστοποιητικού εγγραφής για λόγους δημοσίου συμφέροντος —Άρθρο 11

(3)τον Ν. 38/74 — Περιστάσειςτηςορθήςεφαρμογήςτουστηνκριθείσαπερίπτωση. 10 [Πέραντωνανωτέρωτίτλωνη απόφασητουΔικαστηρίουδιαβά­ ζεται ωςσύνολο.] Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 15 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Louca v.Republic

(1986)3(B) C.L.R. 1640, Γεωργίου ν.Δημοκρατίας

(1989)3(B)Α.Α.Δ.589. 20 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Υπουργού Εσωτερι­ κών να ακυρώσει το πιστοποιητικόεγγραφής του κυνηγετικού 1802 25 3ΑΛΛ. Μαρχαντώνηςν. Δημοκρατίας όπλου του αιτητή Αρ. Εγγραφής Ν.12569,για λόγους δημοσίου συμφέροντος. Λ. Κληρίδης, γιατον Αιτητή. 5 Μ. Φλωρέντζος, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τον Καθ'ουη αίτηση. Cur.adv. wit. 10 15 20 25 30 35 40 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Μετην προσφυγήαυτήοαιτητήςζητά δήλωση του Δικαστηρίου ότι η απόφασητου καθ' ου η αίτηση ημερ.20.1.89να ακυρώσει για λόγους δημοσίου συμφέροντος το πιστοποιητικό εγγραφής του κυνηγετικού όπλου του αρ.εγγρα­ φής Ν. 12569,είναι άκυρη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος. Ταγεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως. Στις 16.9.86 ηαδελφήτου αιτητήπροσήλθε στην Αστυνομία καικατάθεσε ότι είχεπληροφορηθεί απότησύζυγο τουαιτητήπωςτο προηγούμενοβράδυοαιτητήςείχεαποπειραθείν' αυτοκτονήσει μετοκυνη­ γετικό του όπλο καιπαρακάλεσετην Αστυνομία να κατάσχει το όπλο τουπροςαποφυγήτυχόν επεισοδίου. Στις 17.9.86 η Αστυνομία επισκέφθηκε τον αιτητή στο σπίτι του.Αυτός παράδωσεοικειοθελώς το όπλο του για φύλαξηαπό την Αστυνομία, αναφέρονταςστη σχετική κατάθεσητου,Παράρ­ τημα Ά ' στην ένσταση,ταακόλουθα:"Παρακαλώτην Αστυνομία όπωςτοκρατήσειγιαλίγοκαιρόπροςφύλαξινστον Σταθμόν Λυκαβητού, διότι αυτές τις μέρες, λόγω διαφόρων προβλημάτων πουέχωδεναισθάνομαικαλάαπόψυχολογικής πλευράς..." Σχε­ τικήκατάθεσηλήφθηκεκαιαπότησύζυγο τουαιτητήηοποίαμε­ ταξύάλλων κατάθεσεότι: "Επειδήέχειόπλον καικατάτη γνώμη μουυπάρχεικίνδυνοςναγίνει κακόντόσον στον εαυτόντουήσε μένα ήστα μωρά μας, παρακαλώ την Αστυνομία νακρατήσει το όπλο του συζύγου μου ... μέχρι να κάμει τηθεραπείατουκαι γί­ νει καλά." (Βλ. ΠαράρτημαΆ ' στην ένσταση). Ο αιτητής επισκέφθηκε και τον παθολόγο ιατρό Φοίβο Χριστοφίδη ο οποίος αφού εξέτασε τον αιτητή έδωσε βεβαίωση ημερ.27.9.86 (Παράρτημα Β στην ένσταση) στην οποίαανάφερε ότι διαπίστωσε ότι είχε λίγο ίκτερο αλλά και ότι η γενική συ­ μπεριφορά τουασθενούς ήτανπαράξενηκαι συμφώνησε να πα­ ραπεμφθεί για εξέταση και απότο ψυχίατρο Δρ.ΤάκηΕυδόκα, πράγμα το οποίο έγινε. 1803 Χρυσοστομής, Δ. Μαρκαντώνηςν.Δημοκρατίας

(1990)Στις 22.4.87ο Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας απέστειλε επιστολή στον Αρχηγό Αστυνομίας, στην οποίατονπληροφορού­ σε ότι ο αιτητής είχε προσκομίσει ιατρικόπιστοποιητικό απότο θεράποντα του ψυχίατρο Δρ. Τάκη Ευδόκα, το οποίο βεβαίωνε ότι αυτός δεν παρουσίαζε κλινικά συγκεκριμμένη ψυχοπαθολογία και ότι η συμπεριφορά και ηπροσωπικότητα του κινούνται μέσα σταφυσιολογικά πλαίσια (ΠαράρτημαΤ'). 5 Στις22.8.87τοΤμήμαΑνιχνεύσεωςΕγκλημάτων τουΑρχηγεί­ ου Αστυνομίας απέστειλε επιστολή προς τοΔιευθυντή Ψυχιατρι- 10 κών Ιδρυμάτων(Παράρτημα 'Δ') μετην οποίαζητούσε ναεξετα­ στείο αιτητήςκαιναγίνει σχετική έκθεση γιατηψυχολογική του κατάσταση, έτσι ώστε να καταστεί δυνατόν να ληφθεί απόφαση κατά πόσο αυτός είναι σε θέση να κατέχει πυροβόλο όπλο. Στις 10.11.87και26.3.88,το Αρχηγείο Αστυνομίας απέστειλε προς το 15 Διευθυντή Ψυχιατρικών Ιδρυμάτων Αθαλάσσης υπενθυμητικές επιστολές για επίσπευση τηςαπάντησης(Παράρτημα Έ'). Ακολούθως σε επιστολή την οποία απέστειλε ο ειδικόςνευρο­ λόγος ψυχίατροςτης ΨυχιατρικήςΚλινικής τουΓενικού ΝοσοκομείουΛευκωσίας, Δρ.Κ.Βερεσιές,μ£ημερ.12.4.88,αναφέρετοότι ο αιτητήςπαρουσιάστηκε δυοφορές καιεξετάστηκε τόσο απότον Δρ.ΒερεσιέόσοκαιαπότοΨυχολόγοκ.Κ.Κοιρανίδη. Πατηντε­ λικήεκτίμηση όμως της κατάστασηςζητήθηκε απόαυτόννα προ­ σέλθειξανάγιασυνέντευξη συνοδευόμενος καιαπότησύζυγοτου. Στις 10.5.88 το ΤΑΕ του Αρχηγείου Αστυνομίας με επιστολή του (Παράρτημα'Ζ') ζήτησε απότο Διευθυντή Ιατρικών Υπηρε­ σιών να διευθετηθεί εξέταση του αιτητήαπότο Ιατροσυμβούλιο για ν' αποφασισθεί κατάπόσο αυτός κρίνεται ικανόκαι κατάλληλοπρόσωπο γιανακατέχει πυροβόλο όπλο. 20 25 30 Σ' απάντησητης επιστολής αυτής,οι ιατρικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείαςαπέστειλαν επιστολήπροςτονΑρχηγόΑστυ­ νομίαςημερ.6.6.88,μετηνοποίατον πληροφορούσαν ότι ο αιτη- 35 τηςάνκαιειδοποιήθηκεγιαεξέταση,εντούτοιςπαρέλειψε ναπρο­ σέλθεικαιότι ηυπόθεση παραμένει εκκρεμής (Παράρτημα Ή'). Στις 21.4.88 ελήφθηαπότην ΕπαρχιακήΔιοίκηση του Υπουρ­ γείου Εσωτερικών επιστολή του αιτητήημερ. 13.4.88(Παράρτημα Τ ) μετηνοποίααυτόςεξέφραζεπαράπονογιατησυνεχιζόμενηκα­ τακράτησητουόπλουτουκαιτηνπαραπομπήτουσεψυχιάτρους. Σ'απάντησητουαιτήματοςτουαιτητήγιαπαράδοσητουόπλου 1804 40 3ΑΛΛ. Μαρκαντώνηςν.Δημοκρατίας Χρυσοστομής, Δ. του ο Αρχηγός της Αστυνομίας απέστειλε προς αυτόν επιστολή ημερ. 12.7.88(Παράρτημα *Θ'),μετοακόλουθο περιεχόμενο: 5 "Αναφέρομαι στηνεπιστολή σαςημερ. 13 Απριλίου 1988, σχετικάμ£ την κατακράτησητου κυνηγετικού σας όπλου καιεπιθυ­ μώνασαςπληροφορήσωόχι ενόψει τουγεγονότος ότιδενέχει μέχρισήμεραπροσκομίσει ιατρικόπιστοποιητικόαπόκυβερνη­ τικόψυχίατρο, αδυνατώναανταποκριθώστο αίτημα σας." 10 Παράλληλα το Αρχηγείο Αστυνομίας μ' επιστολή του προς τον Αστυνομικό Διευθυντή Λευκωσίας ημερ.25.7.88 (Παράρτημα Τ), έδωσε σ' αυτόνοδηγίες όπωςσυμβουλεύσει τοναιτητήναμε­ ταβιβάσειτο όπλο του σεάλλο ικανόκαικατάλληλο πρόσωπο. 15 Στις 10.8.88 (Παράρτημα ΊΚ'), ο Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας πληροφόρησε το Αρχηγείο Αστυνομίας ότι συμβού­ λευσε τον αιτητήνα μεταβιβάσει το όπλο του σε άλλο ικανόκαι κατάλληλο πρόσωπο, πλην όμως αυτός εξέφρασε δυσφορία και ανάφερεότι θαπροσφύγει στο Δικαστήριο. 20 Κατόπιν τούτου,ο Αρχηγός της Αστυνομίας μ' επιστολή του ημερ.20.1.89ειδοποίησε τον αιτητήως ακολούθως(Παράρτημα ΊΛ'): 25 "Επιθυμώ νασας πληροφορήσω ότι σύμφωνα με τις εξουσίες που μουπαρέχει τοάρθρο 11

(3).του Περί ΠυροβόλωνΌπλων Νόμου,άρθρο38/74, ακυρώνωγιαλόγους δημοσίου συμφέρο­ ντοςτοπιστοποιητικόεγγραφήςτουκυνηγετικούόπλουμεαρ. εγγραφήςΝ.12569, πουείναι εγγεγραμμένο στο όνομασας. 30

1. Ενόψει της ακύρωσης αυτής,καλείσθε όπως παραδώσετε το πιστοποιητικό εγγραφής στον Αστυνομικό Διευθυντή Λευκωσίας. 35 40
2. Το όπλο σας πουβρίσκεται ήδησταχέρια της Αστυνομίας Λευκωσίας θα παραμείνει στην Αστυνομία και ο Έπαρχος . Λευκωσίας θασαςκαταβάλειαποζημίωσηβάσειτηςαξίαςτου, ηοποίαθαυπολογιστεί απότονΤελώνη, εκτός ανστο μεταξύ κάμετετις αναγκαίεςδιευθετήσεις ώστετοόπλοαυτόναμεταβιβασθεί στο όνομα άλλου κατάλληλου προσώπου." Εναντίον της πιο πάνωαπόφασηςο αιτητής καταχώρησετην παρούσα προσφυγή επικαλούμενος τους πιο κάτωβασικούς νο­ μικούς ισχυρισμούς: 1805 Χρυσοστομής,Δ. Μαρκαντώνηςν.Δημοκρατίας

(3)του Περί Πυροβόλων Όπλων Νό­ μου,Ν.38/74,είναι οι ακόλουθες: "

(3)ΟΑρχηγόςτηςΑστυνομίας, δύναταικαθ*οιονδήποτεχρόνον διάλόγους δημοσίου συμφέροντος ναακύρωσηοιονδήπο­ τεπιστοποιητικόν εγγραφήςδι' εγγράφουειδοποιήσεως ειςτον κάτοχον αυτού, επί τητοιαύτηδεακυρώσει οκάτοχος τουπι­ στοποιητικού οφείλειναεπιστρέψη τούτοπάραυταειςτον Αρχηγόντης Αστυνομίας καιεάνπαράλειψηναπράξητούτοείναι ένοχος αδικήματοςκαι,επίτηκαταδίκη του,υπόκειταιειςχρηματικήνποινήν μηυπερβαίνουσανταςεκατόνλίρας." Η έννοια του δημοσίου συμφέροντος παρέχειδυνάμει τηςπιο πάνω διάταξης τη νομοθετική εξουσιοδότηση στον Αρχηγό της Αστυνομίας ν' ακυρώνει πιστοποιητικά εγγραφής όπλων. 15 20 25 Ηέννοιααυτήείναιέννοιανομικήκαιαποτελείστοιχείοτηςνο­ μιμότητας της διοικητικής πράξης. Παραβίασητου συνιστά παρα­ βίασηνόμου,αφούηδιοικητικήπράξη θαπρέπεινασέβεταιτοδη- 30 μόσιοσυμφέρον.Ταμέσαεκπλήρωσης βέβαιατουδημοσίουσυμφέ­ ροντος ανήκουν στηδιακριτικήευχέρεια τηςΔιοίκησης. Τοδημό­ σιοσυμφέρον,σανένααπόταστοιχείαπουπεριέχονται στοτεκμή­ ριοτηςνομιμότητας μιαςδιοικητικήςπράξης,αναφέρεταιτόσοστο κίνητρο του εκδίδοντος τηνπράξηοργάνουόσο και στην αιτιολο- 35 γίακαιτοσκοπό στον οποίοαποβλέπειηίδιαη πράξη. Η Διοίκη­ σηδε,είναι υπόχρεη όχι μόνονα ικανοποιήσει το δημόσιο συμφέ­ ροναλλάκαιναχρησιμοποιήσει όλητηδιακριτικήτηςεξουσίαγια νατοθεραπεύσει. Στιςπεριπτώσεις δεεκείνεςόπουονόμος ορίζει π.χ. ότι "ανήκει στη Διοίκησηνα λάβει ταπροσήκοντα μέτρα",το 40 δημόσιο συμφέρον είναι παράγοντας επαυξητικός των εξουσιών τηςΔιοίκησης. (Βλ.ΤιμητικόςΤόμος ΣτΕ 1929-79σελ.357-371). Εξάλλου, η πλήρης (στα πλαίσια πάντοτε του Συντάγματος 1806 3ΑΛΛ. 5 Μαρκαντώνηςν.Δημοκρατίας Χρυσοστομής,Δ. και των νόμων) ελευθερία κίνησης της Διοίκησης, ηδιακριτική τηςευχέρειαπαραχωρείταιαπότονόμο μεεκφράσειςόπωςαυτή τουΝ.38/74μετορήμα"δύναται" ή"δικαιούται" ή"κρίνει". Επι­ πρόσθετα επίσης γίνεται μετηχρησιμοποίηση από τονόμοαορίστων εννοιώνόπωςαυτήτουΝ.38/74, μετηφράση"δημόσιοσυμ­ φέρον".Οκαθορισμόςκαιη εξειδίκευσητωνεννοιών αυτώνανα­ τίθεται απότο νόμο στην ίδιατηΔιοίκησηπουέχει εδώ μιαορι­ σμένη ελευθερία κίνησης και δυνατότητα επιλογής. (Βλ. Δαγτόγλου,ΓενικόΔιοικητικόΔίκαιο,Τόμος Α, σελ.93-98). 10 Ο ακυρωτικός δικαστής ελέγχοντας τη νομιμότητα της πρά­ ξης,ελέγχειτοδημόσιο συμφέρον απόδυο απόψεις: 15 - αφ' ενός μενελέγχειτηνεναντίωσησκοπούτουδιοικητικούοργάνουπροςτοδημόσιοσυμφέρον,τηνύπαρξηήμηδηλαδή κατά­ χρησης εξουσίας. - αφ' ετέρου ελέγχει τη συμφωνία της αιτιολογίας τηςπράξης προς τοδημόσιο συμφέρον. 20 25 30 35 40 ΤοβάροςαποδείξεωςφέρειηίδιαηΔιοίκηση,ηοποίαθαπρέ­ πειναφανερώσειλεπτομερώςτουςλόγουςτουεπικαλούμενουδη­ μοσίου συμφέροντος. Αυτό σημαίνει πως έλλειψηδημόσιουσυμ­ φέροντος συνιστά αποκλειστικό λόγο ακύρωσης καιπαράβαση κατ'ουσίαδιάταξηςνόμου(Βλ.ΤιμητικόςΤόμος ΣτΕ 1929- 1979, σελ. 371-374). Στηνυπόεξέτασηπερίπτωσηοίδιοςονόμοςπαρέχειστον Αρ­ χηγό της Αστυνομίας ρητήνομοθετική εξουσιοδότηση ν' ακυρώνειπιστοποιητικάεγγραφήςόπλου,ότανσυντρέχουν λόγοιδημο­ σίου συμφέροντος. Ηδιακριτικήευχέρεια πουδίδεται μετηδια­ τύπωση της νομοθετικής αυτήςδιάταξηςστο διοικητικόόργανο είναι δεδομένη. Ο Αρχηγός της Αστυνομίας κατά την ενάσκηση τηςδιακριτικήςτου εξουσίας βασίστηκε σταπραγματικά γεγονότακαιστοιχεία πουαναφέρθηκαν. Εξετάζοντας τη νομιμότητα της επίδικηςαπόφασης καταλήγω στο συμπέρασμαπως ηαπόφασητηςΔιοίκησης ήτανεύλογαεπι­ τρεπτήκαι λήφθηκε μέσα στα ορθά και νόμιμα πλαίσια άσκησης τηςδιακριτικήςτης εξουσίας.Αναμφίβολα τοκίνητρο που οδήγη­ σε τηδιοίκησην' ακυρώσει τοπιστοποιητικόεγγραφήςστηνπρο­ κειμένηπερίπτωσηήτανηπροστασίατης ανθρώπινηςζωής,τόσο τουίδιουτουαιτητήόσο καιτηςοικογένειας του,από τηνκατοχή ενόςεπικίνδυνουκαιθανατηφόρουαντικειμένου.Επομένωςτοκί1807 Χρυσοστομής, Δ. Μαρκαντώνηςν. Δημοκρατίας

(1990)νητροτηςΔιοίκησης δεν εναντιώνεταιπροςτοδημόσιο συμφέρον, αντίθεταβρίσκεται σε πλήρηεναρμόνιση προςαυτό. Η αιτιολογία τηςπράξηςηοποίαναιμενείναιελλειπήςστοίδιοτοσώματηςεπί­ δικηςαπόφασης,συμπληρώνεται όμως απόταστοιχείακαιταγε­ γονόταταοποίαβρίσκονται στοφάκελοτηςυπόθεσηςκαιτέθηκαν 5 υπόψητουΔικαστηρίου,(Βλ. Louca v.J?epuWic

(1986)3(B)C.L.R. 1640, στη σελ. 1645 και Απ. Ολομελείας, Αν. Έφεση819, Γ. Γεωρ­ γίου ν.Δημοκρατίας

(1989)3(B)Α.Α.Δ.589.ΕπίσηςβλέπεΤσάτσος "Η Αίτησις Ακυρώσεως ενώπιον του ΣτΕ" σελ. 248-249),βρίσκει την ενέργεια τηςΔιοίκησης σεπλήρηεναρμόνιση προςτο δημόσιο 10 συμφέρον. Επίσης η απόφασηδικαιολογείται και δεν αντιβαίνει προς την αρχήτης αναλογικότητας ηοποία επιτάσσει ότι μεταξύ του συγκεκριμμένου διοικητικού μέτρου και του επιδιωκόμενου νόμιμου σκοπούπρέπει ναυπάρχειεύλογη σχέση. Πιστεύω πωςη δοθείσααπότηδιοίκησηλύσησυνεπάγεταιταλιγότερο δυνατάμει- 15 ονεκτήματαγιατον ιδκότη-αιτητήκαιτασυνεπαγόμενα μειονεκτή­ ματαδενυπερσκελίζουν ταπλεονεκτήματα. Όσοναφοράτονισχυρισμό τουαιτητήπερίπροσβολήςτηςπρο­ σωπικότηταςτου,φρονώπωςούτεκιαυτόςμπορείναευσταθήσει. 20 Η Διοίκηση είχε ενώπιον της τη μαρτυρίατου ιδίου του αιτητήο οποίος παράδωσε οικειοθελώς το όπλο του για φύλαξη μέχρι να αποθεραπευθείπλήρως. Κατόπιναυτόςζήτησε νατουεπιστραφεί χωρίς να παρουσιάσει μαρτυρίαπλήρους αποθεραπείας. ΗΔιοί-' κησηέκρινε πωςπροτούλάβει οριστική απόφασηγιαένατόσο σο- 25 βαρόθέμα,θαέπρεπεη ίδιαπρώταναπεισθείανοαιτητήςήτανκα.τάλληλο καιικανόπρόσωπογιατηνκατοχή του. ΗΔιοίκησηόφει­ λεχάριντουδημοσίουσυμφέροντος νακαταλήξεισεορθήλύσηκαι τομόνο μέσοπουείχεκαιτοοποίοεπέλεξε,ήτανη παραπομπήτου αιτητή σε κυβερνητικούς γιατρούς που ήτανκαι οι μόνοι που θα 30 μπορούσανναγνωμοδοτήσουν επιστημονικά ώστεναδοθείτελική λύσηστο θέμα.Πιστεύωπωςηδιοίκηση ενήργησεσταπλαίσιατης δέουσας έρευνας, καλή τη πίστη και προς το συμφέρον του διοι­ κούμενου.Οαιτητήςδενσυνεργάστηκε. Μέσασταπλαίσιατηςδια­ κριτικήςευχέρειαςπουτηςπαρείχεοΝ. 38/74ηΔιοίκησηέκρινεότι 35 τοδημόσιο συμφέρον επέβαλλε τηλύσηστην οποίακατάληξε. Συνεπώς η επίδικη απόφαση επικυρώνεται και η προσφυγή απορρίπτεται άνευ εξόδων. 40 Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 1808