(1990)30 Μαΐου, 1990 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΣΑΒΒΑΣ ΛΟΥΚΑ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 223/89). ΚοινωνικέςΑσφαλίσεις — Συντάξιμη ηλικία— Μεταλλωρύχοι—Μεί ωσησυντάξιμης ηλικίας — Άρθρο 36Απου εισήχθημετονπερίΚοι νωνικών Ασφαλίσεων (Τροποποιητικό) Νόμο 11/83 — Ερμηνεία — Δ\Κ) διαφορετικές προβλεπόμενες περιπτώσεις για τη δυνατότητα μείωσηςτηςσυντάξιμης ηλικίας. Αίτηση Ακυρώσεως — Αόγοι ακυρώσεως — Πλάνη περί το νόμοκαι έλλειψη δέουσας έρευνας — Περιστάσεις στοιχειοθέτησης τωνδύο λόγων — Ηέλλειψη τηςέρευναςαθεράπευτη— Αδυναμία τουακυ ρωτικού δικαστηρίου να υποκαταστήσει την ουσιαστική κρίση της διοίκησης. 5 10 [Πέραντωνανωτέρω τίτλωνη απόφασητουΔικαστηρίου διαβά ζεταιως σύνολο.] 15 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει με£50 έξοδα. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτου Καθ' ου η αίτηση με την οποία απορρίφθηκεαίτημα του αιτητή για μείωση της συ ντάξιμης ηλικίας του κατά δυο χρόνια βάσει των προνοιών του Αρθρου 36Α
(1)που εισήχθηκε με τον Περί Κοινωνικών Ασφα λίσεων (Τροποποιητικό)Νόμο του 1983 (Ν. 11/83). 1864 20 3 Α.ΑΛ. Λουκά ν. Δημοκρατίας Μ.Χρνσομηλάς,γιατον Απ:ητή. Δ. Παπαδοπούλου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίαςΑ', για τους Καθ' ωνη αίτηση. 5 Cur.adv. vult. 10 15 20 25 ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.:Τοζήτημαπου θασυζητηθεί στην κρινόμε νηπροσφυγή αφορά τηνερμηνεία τουάρθρου 36Α, πουέχειεισάξει οπερί Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Τροποποιητικός)Νόμος του 1983(Ν. 11/1983) στοβασικόΝόμο(Ν.41/1980).Η εφαρμογή βέβαιατηςσχετικής νομοθετικής διάταξης, ορθά ερμηνευόμενης, εξαρτάται καιαπόταγεγονότα τηςκάθευπόθεσης. Θεωρώ σκό πιμο ναπαραθέσω αμέσως παρακάτωτο μέρος τουάρθρου που αφοράάμεσατηνυπόθεση. "36Α
(1)Τηρουμένων τωνδιατάξεων τουάρθρου 36 ειςτην περίπτωσιν μεταλλωρύχου η συντάξιμος ηλικία μειώνεται κατά ένα έτος δι' εκάστην συμπεπληρωμένην πενταετήπερίοδον απασχολήσεως ειςμεταλλείον, ενουδεμίαόμωςπερι πτώσει ησυντάξιμος ηλικίαδύναται να είναι μικρότερα των εξήκοντα ετών. Νοείται ότιαπασχόλησις εις μεταλλείον προ της7ης Ιανουαρίου 1957δενυπολογίζεται.
(4)Διατους σκοπούς τουπαρόντος άρθρου: 30 "μεταλλωρύχος" σημαίνει πρόσωπον απασχολούμενον υπο γείως εις μεταλλείον ή επιφανειακώςεις μεταλλείον νοουμέ νουότιηαπασχόλησιςαυτούέχειάμεσονσχέσιν μετηνπαραγωγήν ή τονεμπλουτισμόν του μεταλλεύματος." 35 Γεγονότα: Οαιτητής εργάστηκε σταμεταλλεία απότο 1943. Συ γκεκριμένα, απότο 1943-1963απασχολήθηκεστην Κυπριακή Με ταλλευτική Εταιρείαωςεξής:απότο 1958-1963υπογείωςωςχω ρομέτρης στο μεταλλείο Μαυροβουνίου,ενώ από το 1964-1970 επιφανειακά, πάλι ωςχωρομέτρης, σταμεταλλεία-Απλικιού και Σκουριώτισσας. Στις25.8.88 υπέβαλε αίτησηγιαμείωσητης συ ντάξιμηςηλικίας του κατά δυοχρόνια,βάσει τωνπρονοιώντου άρθρου που παραθέτω πιο πάνω. Στις 13.10.88 η αίτηση του απορρίφθηκε μετηναιτιολογία ότιηαπασχόλησητουωςχωρο μέτρης στην Κυπριακή Μεταλλευτική Εταιρεία εκρίθη πως δεν 40 1865 Αρτεμίδης, Δ. Λουκά ν. Δημοκρατίας
(1990)εμπίπτει στην έννοια τουόρου "μεταλλωρύχος", όπως αυτή απο δίδεται στη σχετική νομοθετική διάταξη. Στις 18.10.88οαιτητής με ιδιόγραφη επιστολή του ζήτησε αναθεώρηση της πιο πάνω απόφασης,αναφέρονταςon από το 1943-1970εργαζότανωςχω ρομέτρης στην Κυπριακή Μεταλλευτική Εταιρείααπασχολούμε5 νος μέχρι το 1963 στα μεταλλεία Σκουριώτισσας και Απλικιού υπογείως, ενώ από το 1964 επιφανειακά.Στις 11.11.88απορρί φθηκεκαιαυτήτουηαίτησηγιααναθεώρησητηςπρώτηςαπόφα σης. Αξίζει να παραθέσω αυτούσιο το αιτιολογικό της γιατί σε αυτό φαίνεται,κατά τηγνώμη μου,ηπλάνη του διοικητικού ορ- 10 γάνουγιατο ισχύο νομικό καθεστώς. "Θέμα:Απόρριψη αίτησηςγιασύνταξηγήρατος (μεταλλωρύχου) Αναφέρομαι στην επιστολή σας μεημερομηνία 18.10.1988σε σχέση με το πιο πάνωθέμα και σας πληροφορώ ταακόλου θα. 15 Ηπερίπτωση σαςέχειεπανεξεταστεί. Δεν υπάρχει αμφιβο λία ότι ηαπασχόληση σαςως Χωρομέτρηστην ΚυπριακήΜε- 20 ταλλευτική Εταιρεία δεν εμπίπτει στην έννοια του όρου με ταλλωρύχος που σημαίνει, ιιισθωτόν ποόσωπο απασνολούιιενο υπογείως ή επιφανειακών εις ιιεταλλείο νοουαένου ότι η απασχόληση του έχει άιιεσο σνέση με την παραγωγή ή τον ειιπλουτισιιό του ιιεταλλεύιιατος. 25 (ηυπογράμμιση δική μου) Γιατους πιοπάνωλόγους, η απόφασηπουσας γνωστοποι ήθηκεστις 13Οκτωβρίου 1988 δεν είναιδυνατόνααναθεωρηθεί γιατί αυτήορθά πάρθηκε." 30 Στις2.1.89η Ομοσπονδία Οικοδόμων Μεταλλωρύχων καιΣυ ναφών Επαγγελμάτων απηύθυνε επιστολή στους καθ'ων ηαίτη ση, εκ μέρους του αιτητή,στην οποία δίδουν τη δική τους έρμη- 35 νεία της κρινόμενης νομοθετικής διάταξης,ως εξής: "Πιστεύουμε ότι όλοι OLεργαζόμενοι στα υπόγεια καιεπιφα νειακά μεταλλεία έχουν άμεση σχέσημε την παραγωγή, όπως είναι η έννοια του όρου μεταλλωρύχος και ως εκ τούτου πα- 40 ρακαλούμε όπως επανεξετάσετε ....κ.λπ. κ.λπ." KOLαυτήηερμηνεία είναι,κατάτηγνώμη μου,εσφαλμένη για τους λόγους πουθααναπτύξωπαρακάτω.Στις 18.1.89οικαθ' ων 1866 3 Α.ΑΛ. Λουκά ν. Δημοκρατίας Αοτεμίδης, Δ. η αίτηση αναθεώρησαν την απόφαση τους ως αποτέλεσμα της οποίας έγινεαποδεκτήημείωση κατάέναχρόνο μόνο τηςσυντά ξιμης ηλικίαςτουαιτητή. Η αιτιολογίαόπωςαναφέρεταιστησχε τικήεπιστολή έχειως εξής:(απόσπασμα) 5 "Επειδή εσείς έχετε εργασθεί σε μεταλλείο για 6 χρόνια, δι καιούστε σε μείωση της συντάξιμης ηλικίας σας κατά ένα χρόνο." 10 15 20 25 - 30 Οιδικηγόροι των μερών υιοθετούν στις γραπτέςτουςαγο ρεύσεις την ορθή,κατά την κρίση μου, ερμηνεία της σχετικής νομοθετικής πρόνριας. Ηερμηνεία τουόρου "μεταλλωρύχος" σ' αυτή δημιουργεί δύο κατηγορίες δικαιούχων για μείωση τηςσυντάξιμης ηλικίας. Η πρώτηκατηγορίακαλύπτειαυτούς που εργάζονται σε υπόγεια μεταλλεία, ενώ ηδεύτερη αυτούς πουεργάζονταισε επιφανειακάμεταλλεία μετην προϋπόθεση όμως ότι, σε ό,τι αφορά αυτούς της δεύτερης κατηγορίας,η απασχόληση τους έχει άμεση σχέση με την παραγωγή ή τον εμπλουτισμό του μεταλλεύματος. Ο διαζευκτικός σύνδεσμος "ή"στηθέση πουβρίσκεται στην πρότασηδεν αφήνειπεριθώ ρια άλλης ερμηνείας, σε συνδυασμό βέβαιαμε το σύνολο του κειμένου της ερμηνευτικής πρόνοιας. Παρατίθενται δηλαδή δυο διαζευκτικές προτάσεις που καθορίζουν ξεχωριστά τα απαραίτητα συστατικά για τις δυο κατηγορίες δικαιούχων. Αλλάκαιτελεολογικήανάκρισητουθέματοςενισχύει τηνερ μηνεία αυτή. Στηνπερίπτωση δηλαδήπου ηεργασία διεξάγεται υπογείως, όπου οι συνθήκες για την υγεία του ανθρώπου είναι ασφαλώς επισφαλέστερες απόότι όταν αυτήδιεξάγεται στην επιφάνεια της γης,και ανεξάρτητα απότο είδος και τη φύση της εργασίας, τότε κάθε πενταετής απασχόληση μετρά για ένα χρόνο συντομότερης συνταξιοδότησης. Όταν ηεργα σία όμως γίνεται στην επιφάνεια,τότε ο νόμος απαιτεί την ύπαρξη ενός ακόμαστοιχείου, ηφύση της να έχει άμεσησχέ σημε την παραγωγήήτον εμπλουτισμό του μεταλλεύματος. 35 40 Στην κρινόμενη υπόθεση οι καθ'ων ηαίτηση είναικατάδηλο, από αυτά που παραθέτωπιο πάνω, πως ενήργησαν συνεχώς κά τωαπόπλάνηγιατο νόμο,ηοποίατους οδήγησε και σε ελλειπή έρευνα αναφορικάμεταγεγονότα της υπόθεσης. Και εξηγούμαι. Στις 13.10.88η αίτησητουαιτητήαπορρίφθηκεμετηναιτιολογία ότι ηφύσητης εργασίαςτου ως χωρομέτρη δεν ενέπιπτε στην έν νοια του όρου μεταλλωρύχος, όπως αποδίδεταιστη σχετική διά ταξη.Έχωήδηεξηγήσειπιοπάνωότι ηερμηνευτική πρόνοιατου σχετικού άρθρου δημιουργεί δύο κατηγορίες δικαιούχων. Στην 1867 Αρτεμίδης, Δ. Λουκά ν. Δημοκρατίας
(1990)πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται αυτοί που εργάζονται υπο γείως στα μεταλλεία, ανεξάρτητααπότηφύσητης εργασίαςπου κάνουν. Οαιτητής είναιπαραδεκτόπως εργάστηκε υπογείωςγια 6χρόνια,από 1958-1963στο Μαυροβούνι.Η εσφαλμένη ερμηνεία του νόμου απότηΔιοίκηση συνεχίζεται και στη δεύτερη απορρι5 πτική απάντησητης στις 11.11.88,όπου αναφέρεταιότι το στοι χείο πουκαθιστάέναδικαιούχρσταωφελήματατης νομοθετικής πρόνοιας, είναι ηαπασχόληση "υπογείως ή επιφανειακώς", εφό σον αυτή έχει άμεση σχέση με την παραγωγήήτον εμπλουτισμό του μεταλλεύματρς. Εδώ φαίνεταιπώς μετά απόαυτήτη θέση η 10 Διοίκηση αναθεώρησεκαιδέκτηκεμερικώςτοαίτημα,μετηναπό φασητης στις 18.1.89και μείωσετην συντάξιμη ηλικία του αιτη τή για ένα χρόνο, αντί για δύο που ο ίδιος απαιτεί. Σε αυτήδε απλώςαναφέρεται: 15 "Επειδή εσείς έχετε εργαστεί σε μεταλλείο για 6 χρόνια κ.λπ., κ.λπ." Συιιπέρασιια: Η υπόθεσηπαρουσιάζεταιτώραως εξής: Η μεν δικηγόρος της Δημοκρατίαςεισηγείται πωςορθά μειώθηκε ησυ- 20 ντάξιμη ηλικία του αιτητήγια ένα χρόνο μόνο, εφόσο εργάστη κε υπογείως για 6 χρόνια στο Μαυροβρύνι, ενώ τα υπόλοιπα 6 χρόνια, που απασχολήθηκε επιφανειακώς ως χωρομέτρης στο Απλίκι και Σκουριώησσα, ορθά δεν έγινε αποδεκτό να μετρη θούν για παραπέρα μείωση της συντάξιμης ηλικίας του γιατί η 25 απασχόληση του αυτήδεν είχε άμεση σχέση με την παραγωγήή τον εμπλουτισμό του μεταλλεύματος. Αντίθετα οδικηγόρος του αιτητή υπέβαλε ότι η εργασία του ως χωρομέτρης-τοπογράφος είχε άμεση σχέσημε τον εμπλουτισμό και παραγωγήτου μεταλ λεύματος γιατί τακαθήκοντατουπεριλάμβανανμελέτεςκαιχω- 30 ρομετρήσεις για την τοποθέτηση εκρηκτικών υλών που εχρησιμοποιούντο γιατηνανόρυξητου μεταλλεύματος και περισυλλο γήτου. Κατά τη γνώμη μου,και όπως προκύπτει απότα πιο πάνω, 35 τοζήτημαδενπεριορίζεται στονααποφασίσειτοΔιοικητικό Δι καστήριο κατά πόσο η φύση της εργασίας ενός χωρομέτρη-τοπογράφου σε μεταλλείο έχειάμεσησχέσημετην παραγωγήήτον εμπλουτισμό του μεταλλεύματος. Το θέμα ανάγεταισεπραγμα τικά γεγονότα τα οποίαχρειάζονται έρευνα καιτην προηγούμε- 40 νηκρίση τηςΔιοίκησης πάνωσεαυτά.Τέτοια έρευναδεν έχειγί νει. ΤοΔικαστήριο ασφαλώςδεν μπορεί ναέχειδικαστικήγνώ ση της φύσης της εργασίας ενός χωρομέτρη-τοπογράφου σε με ταλλείο, για να προχωρήσει νααποφανθείκατά πόσο αυτήέχει 1868 3 Α.Α.Δ. Λουκά ν. Δημοκρατίας Αρτεμίδης, Δ. άμεση σχέσημετον εμπλουτισμό ήτην παραγωγήτου μεταλλεύ ματος. 5 10 Ηπροσφυγή επομένως γίνεται αποδεκτή. Ηεπίδικη απόφαση ακυρώνεται,καθόσο μέρος της βέβαιααφοράτην μείωση τηςσυ ντάξιμης ηλικίαςτουαιτητήγιαένα μόνο χρόνο. Η Διοίκηση έχει καθήκονα πάρει νέα απόφασηαφούπροβεί στην δέουσα έρευνα για την οποίακάμνωνύξη πιο πάνω. Επιδικάζονται £50έξοδαστοναιτητή. Η προσφυγή επιτυγχάνει με £50,έξοδα. 1869