clr/1990/1990_3_1975.pdf

(1)(στ) της Σύμβασης και το Αρθρο 11

(2)(στ) του Συντάγματος είναι καθαρό ότι τα συμβαλλόμενα κράτη και η Δημοκρατία της Κύπρου επιφύλαξαν το δικαίωμα και την εξουσία απέλασης αλλοδαπών απότην περιοχή τους. Η Δημοκρατία έχει τη διακριτική ευχέρεια να αποφασίσει την απέλαση αλλοδαπού ο οποίος ευρίσκεται στο έδαφος της. Η . εξουσία αυτή πρέπει να ασκείται με τέτοιο τρόπο ώστε να μην παραβιάζονται δικαιώματααλλοδαπού, τα οποία έχει από το Σύ- 1975 Moyo κ.ά.v. Δημοκρατίας

(1990)νταγμα και απόΔιεθνείς Συμβάσεις. 2. Ο αιτητής ισχυρίστηκε ότι δεν υπήρξε ικανοποιητικήμαρτυρία ότι ηαπέλασητων αι,τητώνήτανεύλογα αναγκαία γιατην εθνική ασφάλεια. 5 Ηάλληπλευράπρόβαλεότι μόνοςκριτής γιατοθέματηςεθνικής ασφάλειας είναι ηΔιοίκηση. Στην υπόθεση Λ. v.Secretary of State [1987J 2 All E.R.518, απο10 φασίστηκε ότι,παρόλοότι τοθέμαεθνικής ασφάλειαςείναι πολύ ευαίσθητοκαιαποκαλύψεις μπορεί ναέχουν καταστροφικάαπο­ τελέσματα, το Δικαστήριο εξετάζει εάνυπάρχειυλικό μεβάσητο οποίο μπορούσε εύλογα να αποφασιστεί και να υποστηριχθεί ο λόγος τουκινδύνου τηςεθνικής ασφάλειας. 15 Ημαρτυρίαμπορεί ναληφθείσεκλειστόΔικαστήριο (incamera), ή ναληφθούν άλλαδικονομικάμέτραγιατονπεριορισμό τηςδιά­ δοσης των στοιχείων στα οποία βασίστηκε ο λόγος της εθνικής ασφάλειας. Ο Υπουργός δεν μπορεί να είναι ο μόνος κριτής και δεν μπορεί για οποιοδήποτε λόγο να αποκλειστεί ο δικαστικός έλεγχος. Αποκλεισμός του δικαστικούελέγχουοδηγεί σε κατάχρησηεξου­ σίας, σε ανεπιθύμητες καταστάσεις και προσβολή βασικών ελευθεριών του πολίτη ήτου αλλοδαπού. Στην παρούσαυπόθεση,αφού εξετάστηκαν τατεκμήρια πουκα­ τατέθηκαν, το Δικαστήριο κατέληξε ότι υπήρχαν επαρκή στοι­ χεία, με βάση τα οποία κρίθηκε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση του Υπουργού ήτανεύλογα επιτρεπτήσ' αυτόν. 20' 25 30 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 35 Αναφερόμενες υποθέσεις: Ag.ec v.UnitedKingdom, Application No. 7729/76, 7D.R. p. 164, Karaliotis v.Republic

(1987)3(C) C.L.R. 1701, 40 Zamir v. United Kingdom, AppiicationNo. 9174/80, Report of the Commission adoptedon lith October, 1983, Μελέτης v. Δημοκρατίας

(1989)3(B)AAA. 347, 1976 Moyo κ.ά.ν.Δημοκρατίας 3 ΑΛΛ. Republic v. SecretaryofState[1987]2All E.R.

1. Προσφυγή. 5 Προσφυγήεναντίοντηςαπόφασηςτων καθ' ωνηαίτησηανα­ φορικά με απέλασηκαι προσωποκράτησητων αιτητών. Ν.Πιριλλίδης με Ε. Σεργίδη, για τους Αιτητές. 10 Π. Κληρίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για 1 τους Καθ ων η αίτηση. Cur. adv. vult. 15 ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: OLαιτητές μετηνπροσφυγήαυτήζητούν την ακύρωσητηςαπόφασηςημερομηνίας 22 Μαρτίου, 1988,για την απέλασηκαι προσωποκράτηση τους. Οι λόγοι πουπροβάλλονται γιατην ακύρωση είναι:- 20 35
2. ΠαράβασητουΑρθρου 11τουΣυντάγματος,του Αρθρου 5της ΕυρωπαϊκήςΣυμβάσεωςδιάτηνΠροάσπισιντωνΔικαιωμάτων τουΑνθρώπου καιτωνΘεμελιωδών Ελευθεριών,πουκυρώθηκε μετοΝόμο39/62 ("Ε.Σ.Δ.Α.")καιτουΑρθρου5(δ)τηςΣυμβάσεως περί-τηςΕξαλείψεως-Πάοης-Μορφής-Φυλετικής-ΔιακρίσεωςΓ
3. Ελλειπής έρευνα και πλάνη περί τα πράγματα.
4. Η προσβαλλόμενη πράξηείναιαυθαίρετη.
5. Έλλειψη αιτιολογίας-και
6. Παράβασητουπερί Αλλοδαπών καιΜεταναστεύσεως Νόμου (Κεφ. 105, 2/72) και των περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύεσεως Κανονισμών του
7. Η εταιρεία "Youth with a Mission (Cyprus) Limited" με δρα­ στηριότητες στη Μέση Ανατολή έχει εγγραφεί στην Κύπρο. Η έδρατης είναι η Λευκωσία. 40 Ο αιτητής Ι είναι κάτοχος διαβατηρίουτης Ζιμπάπουε.Στις 28 Σεπτεμβρίου, 1987, του δόθηκε προσωρινή άδεια παραμονής στη Δημοκρατία ως φοιτητής στην πιο πάνω εταιρεία. Ηάδεια αυτήέληξεστις 10 Μαρτίου,
8. 25 30 Στις 10 Φεβρουαρίου, 1988, υπόβαλε αίτηση για ανανέωση της άδειας παραμονής για να αναλάβει εργασία ως δάσκαλος στην ίδιαεταιρεία. 1977 Στυλτανί&ης, Δ. Moyo «.ά. ν. Δημοκρατίας

(1990)Ο αιτητής 2, που είναι Βρεττανός υπήκοος,βρισκόταν στην Κύπρο με προσωρινή άδειαως φοιτητής στην εταιρεία "Youth with a Mission (Cyprus) Limited". Οι δύο αιτητές με ένα Τούρκο υπήκοο εισήλθαν και περιφέρονταν ύποπτα μέσα στο παλαιόλιμάνι της Λεμεσού,το οποίο συνδέεται μετην ασφάλειατηςΔημοκρατίας.Ανακόπηκαν,τους υποβλήθηκαν ορισμένες ερωτήσεις και έδωσαν απαντήσεις. 5 Η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών στις 18 Μαρτίου, 1988, υπόβαλε έκθεση στον Υπουργό Εσωτερικών αναφορικά με τις κινήσεις και δραστηριότητες των αιτητών, 10 Ο Υπουργός Εσωτερικών στις 21 Μαρτίου, 1988, αποφάσισε την απέλασητων αιτητών.Έδωσε οδηγίες καιεξουσιοδότησε το 15 Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών να εκδώσει εντάλματααπέλασης καικράτησηςτωναιτητών. Οιαιτητέςκηρύχθηκανανεπιθύμηταπρόσωπακαιστις22 Μαρ­ τίου, 1988, εκδόθηκαν τα εντάλματα απέλασης και κράτησης, τα οποία διαβιβάστηκανστον Αρχηγό τηςΑστυνομίας για εκτέλεση. Στις26 Μαρτίου, 1988,η Υπηρεσία Αλλοδαπών της Αστυνο­ μίας προχώρησε στην εκτέλεσητων ενταλμάτων. Πληροφόρησε κατάλληλα τους αιτητές καιτους συνέλαβε. 20 25 Στις 7 Απριλίου, 1988, ο Υπουργός Εσωτερικών αποφάσισε την ακύρωση των διαταγμάτωνκράτησης των αιτητών,οι οποί­ οι αφέθηκαν ελεύθεροι. 30 Στις 30 Μαρτίου, 1988, καταχωρίστηκε η προσφυγή. Την ίδιαημέραοι αιτητέςζήτησαντην έκδοσηπροσωρινού δια­ τάγματος για αναστολή της εκτέλεσης της απόφασηςγια απέλαση τους. 35 Ύστερα από ακροαματικήδιαδικασίατο Δικαστήριο στις 17 Μαΐου, 1988, απόρριψε τηναίτησηγια έκδοση προσωρινού δια­ τάγματος. 40 Οι αιτητές εφεσίβαλαν τηνπιοπάνωαπόφαση. Η έφεσητους απορρίφθηκε απότην Ολομέλεια του Δικαστηρίου. Το Αρθρο 32 του Συντάγματος, το οποίο είναι στο Μέρος II 1978 7 3 ΑΛΛ. Moyo κ.ά. ν. Δημοκρατίας Στνλιανίδης, Δ. - "Περί των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και Ελευθεριών" - προ­ βλέπει:5 10 15 20 "25" ~ 30 35 40 "Ουδέν εκ των διαλαμβανομένων εν τω παρόντι μέρει εμποδίζει την Δημοκρατίαν ναρύθμιση διάνόμου οιονδήπο­ τε θέμα σχετικόν προς τους αλλοδαπούς κατά τρόπον συνάδοντα προς το διεθνές δίκαιον." Έχειεπανειλλημένως νομολογηθεί ότι τοδικαίωμααλλοδαπού ναπαραμείνειστην επικράτειαμιαςχώραςδενδιασφαλίζεταιαπό την Ε.Σ.Δ.Α.,ούτε βεβαίως απότο Σύνταγματης ΚυπριακήςΔη­ μοκρατίας. Από το Αρθρο 5

(1)(στ) της Σύμβασης και το Αρθρο 11

(2)(στ) του Συντάγματος είναι καθαρό ότι τα συμβαλλόμενα κράτηκαιη Δημοκρατίατης Κύπρουεπιφύλαξαντοδικαίωμακαι τηνεξουσία απέλασηςαλλοδαπώναπότηνπεριοχήτους. ΗΔημοκρατία έχειτηδιακριτική ευχέρεια νααποφασίσει την απέλασηαλλοδαπού, οοποίος ευρίσκεται στο έδαφοςτης. Η εξου­ σίααυτήπρέπειναασκείται μετέτοιοτρόποώστεναμη παραβιάζονται δικαιώματα αλλοδαπού, τα οποία έχει από το Σύνταγμα καιαπόΔιεθνείς Συμβάσεις. (Βλ.AGEE v. The UnitedKingdom, ΑίτησηΑρ. 7729/76, 7 D.R.σελ. 164, στις σελ. 172-173- Karaliotis v.Republic

(1987)3C.L.R.1701.) Η"Σϋμ^άστΓπερί^ής~Εξαλΐίψε7ος^άσης μό^φ"ής-Φΰλεΰκής~ Διακρίσεως κυρώθηκε με το Νόμο 12/67 και έχει αυξημένη ισχύ έναντι του εσωτερικού δικαίου,εκτός του Συντάγματος. ΤοΑρθρο5της Σύμβασηςαυτήςπροβλέπει ότι τα ΚράτηΜέρη αναλαμβάνουν όπως απαγορεύσουν και εξαλείψουν κάθε μορφή φυλετικής διάκρισης και εγγυούνται το δικαίωμα όλων τωνανθρώπων,χωρίς καμιάδιάκρισηαναφορικάμετηφυλή,το χρώμαή τηνεθνικήπροέλευση, σε ισότητα έναντι τουνόμου,και ειδικάτην απόλαυσητων δικαιωμάτων πουαπαριθμούνται στο Αρθρο5, μεταξύ των οποίων καιτο δικαίωματης ελεύθερης κί­ νησης καιδιαμονής εντός των ορίων του Κράτους. Στην παρούσα υπόθεση δεν υπάρχει ούτε ίχνος μαρτυρίας πουναστοιχειοθετεί τηνύπαρξηοποιασδήποτε διάκρισης λόγω φυλής,χρώματος ήεθνικής προέλευσης. Το δικαίωμα διαμονής εντός των ορίων του Κράτους,πουαναφέρεταιστο Αρθρο5

(3), υπόκειται για τους αλλοδαπούς στον περιορισμό και την εξου­ σία του Κράτους Μέρους, όπως έχει προσδιοριστεί πιο πάνω. 1979 Στνλιανίδης, Δ. Moyo κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(1990)Ο δικηγόρος των αιτητών ισχυρίστηκε ότι ηπροσωπική ελευ­ θερίατου ατόμου διασφαλίζεταιαπό το Αρθρο 11

(1)τουΣυντάγ­ ματος και ότι όλες οι παράγραφοιτου Αρθρου πρέπει να διαβά­ ζονται μαζί,και ειδικά οι παράγραφοι3,4 και5,και ότι υπήρξε παράβαση της πρόνοιας του Αρθρου αυτού.Το Αρθρο 11

(1)του Συντάγματος διασφαλίζει το δικαίωμα ελευθερίας και προσωπι­ κήςασφάλειας.Προέλευση του είναι το Αρθρο 5τηςΕ.Σ.Δ.Α. 5 OL ουσιώδεις παράγραφοι του Αρθρου 11 του Συντάγματος για την παρούσα υπόθεση είναι οι παράγραφοι 1, 2 και 7, οι 10 οποίες είναι ταυτόσημες με τις παραγράφους 1 και 4 του Αρθρου 5 της Ε.Σ.Δ.Α.,και έχουν:"

1. Έκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας και προσωπικής ασφαλείας." 15 "
2. Ουδείς στερείται της ελευθερίας αυτού,ειμή ότε και όπως ο νόμος ορίζη εις τας περιπτώσεις: (α)κρατήσεως ατόμου μετά την καταδίκην αυτού υπό αρμόδίου δικαστηρίου, 20 (β)συλλήψεως ήκρατήσεως ατόμου λόγω μη συμμορφώσεως προς νόμιμον διαταγήν δικαστηρίου, 25 (γ)συλλήψεως ή κρατήσεως ατόμου ενεργούμενης προς τον σκοπόν προσαγωγής αυτού ενώπιον της αρμοδίας κατά νόμον αρχής επί τη ευλόγω υπόνοια ότι διέπραξεναδίκη­ μαή οσάκις η σύλληψιςή κράτησις θεωρηθή ευλόγως ανα­ γκαία προς παρεμπόδισα διαπράξεωςαδικήματοςήαποδράσεως μετά την διάπραξε αυτού, (δ)περιορισμού ανηλίκου δυνάμει νομίμου διαταγής προς τον σκοπόν αναμορφωτικής επιβλέψεως ή νομίμουκρατή­ σεως προς τον σκοπόν προσαγωγής αυτού ενώπιον της αρμοδίαςκατάνόμον αρχής, (ε)περιορισμού ατόμων προς παρεμπόδισιν επεκτάσεως με­ ταδοτικών νόσων, ατόμων ασθενών διανοητικώς, αλκοο­ λικών, τοξικομανών ήαλητών, και (στ)συλλήψεως ή κρατήσεως ατόμου προς παρεμπόδισιν της άνευαδείαςεισόδου εις το έδαφος της Δημοκρατίας ήαλ­ λοδαπού, καθ' ου εγένοντο ενέργειαι προς τον σκοπόν 1980 30 35 40 3 Α.ΑΛ. Moyo κ.ά.ν. Δημοκρατίας Στυλιανίδης,Δ. απελάσεως ή εκδόσεως." 5 10 15 20 "
3. Πας στερηθείς της ελευθερίας αυτού διά συλλήψεως ή κρατήσεως δικαιούται να προσφυγή εις το αρμόδιονδικαστήριον,ίνατούτοκρίνηταχέωςτηννομιμότητατηςκρατήσεωςκαι διάταξητηναπόλυσιναυτού,εάνηκράτησιςδενείναι νόμιμος." ΤοΑρθρο 13τουΔιεθνούς Συμφώνουπερί Αστικών καιΠο­ λιτικών Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών που κυρώθηκε με τοΝόμο 14/69 καιτέθηκεσε εφαρμογήμετάαπόυιοθέτηση,υπο­ γραφή και κύρωση, όπως προβλέπεται στο Σύμφωνο, στις 23 Μαρτίου, 1976, προβλέπεί:"Αλλοδαπός, νομίμως ευρισκόμενος εν τη εδαφική επικρατείατινός των Συμβαλλομένων Κρατών,δύναταινα απελαθήεξ αυτήςμόνον συνεπεία αποφάσεωςνομίμως ειλημμένηςκαι,εκτόςοσάκις άλλως επιβάλλωσιν ισχυροί λόγοιεθνι­ κήςασφαλείας,δέονόπωςεπιτρέπηταιεις αυτόνναυποβάλη ένστασιν εναντίον της απελάσεως τουκαι ζητήσηαναθεώρησιν της οικείας αποφάσεως,παριστάμενος προς τούτο ενώ­ πιον της επί τούτω αρμοδίας αρχής ή προσώπου ή προσώ­ πων ειδικώς οριζομένων υπότης αρμοδίαςαρχής." Τα δικαιώματα που παραχωρούνται σε αλλοδαπούς με την -25—Ε:Σ:Α7ΑτκαΓμε το Σύμφωνο ασκούνται στην Κύπρο, είτε με προσφυγήκάτωαπότο Αρθρο 146 του Συντάγματος, είτε μεαί­ τηση γιαέκδοση εντάλματος της φύσεως Habeas Corpus. 30 35 40 Ταδύοαυτάένδικαμέσαικανοποιούντασυνταγματικάκαισυμβατικά δικαιώματα του αλλοδαπού. (Βλ. Αίτηση Αρ. 9174/80 MohammedZamirv.UnitedKingdom, Report of the Commission adopted on 11thOctober, 1983.) Ολοι οι σχετικοί φάκελοι και τα έγγραφα της Διοίκησης έχουν κατατεθεί ως Τεκμήρια. Ο Υπουργός, μέσωτωναρμοδίωνυπηρεσιών,προέβηστηδέ­ ουσα έρευνα. Τοπροϊόν της έρευνας περιέχεται στην ειδική έκ­ θεση. Μιασύγκρισητης έκθεσης καιτων διοικητικών φακέλων με τη μαρτυρίαπου δόθηκε απόκαι για τους αιτητές υποστηρί­ ζει ότι ηΔιοίκηση δεν ενήργησεμεπλάνηπερί ταπράγματα. Οι αιτητέςδενστοιχειοθέτησαν τον ισχυρισμό τους,ούτε ανάφεραν οποιοδήποτεστοιχείο, το οποίο δενήτανυπόψητου Υπουργού. 1981 Στυλιανίόης,Δ. Moyo κ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1990)Οιπροσβαλλόμενες πράξειςπεριέχουναιτιολογία,ηοποίασυ­ μπληρώνεται απόταστοιχεία του φακέλου.Δεικνύεται καθαράο τρόπος άσκησης της βούλησης της Διοίκησης και τοπραγματικό καινομικό έρεισμα τους.Η αιτιολογίαείναι επαρκής,τόσογιατο διοικούμενο, όσο καιγιατηνάσκησητουδικαστικού ελέγχου. 5 Ο δικηγόρος των αιτητών ισχυρίστηκε ότι δε δόθηκε στους αιτητέςτοδικαίωμαακρόασης. Γιατοδικαίωμαακρόασηςανα­ φορά μπορεί να γίνει στην υπόθεση ΝικόλαςΜελέτης ν. Κυ­ πριακήςΔημοκρατίας

(1989)3(B) Α.Α.Δ.347). 10 Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι αιτητές άσκησαν τοδικαίω­ μααυτόενώπιον των αρχώνστην έκτασηπουοι περιστάσεις και ηφύσητης υπόθεσης δικαιολογούν. 15 Περαιτέρω, άσκησαν το δικαίωμα προσφυγής για ακύρωση τηςπράξηςκάτωαπότο Αρθρο 146τουΣυντάγματος. Το Δικαστήριο απόταενώπιον του στοιχεία είναι ικανοποι­ ημένο ότι ηδιαδικασίακαιοι πρόνοιες του Νόμουέχουν εφαρ- 20 μοσθεί και δεν υπήρξε παράβασηΝόμου. Ο αιτητής ισχυρίστηκε ότι δεν υπήρξε ικανοποιητικήμαρτυ­ ρία ότι η απέλαση των αιτητών ήταν εύλογα αναγκαία για την εθνική ασφάλεια. 25 Η άλλη πλευρά πρόβαλε ότι μόνος κριτής για το θέμα της εθνικής ασφάλειας είναι ηΔιοίκηση. Στην υπόθεση Republic v. Secretary of State [1987] 2 All 30 E.R. 518, αποφασίστηκε ότι, παρόλο ότι το θέμα εθνικής ασφά­ λειας είναι πολύ ευαίσθητο urn αποκαλύψεις μπορεί να έχουν καταστροφικάαποτελέσματα,τοΔικαστήριο εξετάζει εάνυπάρ­ χει υλικό με βάση το οποίο μπορούσε εύλογα να αποφασιστεί καιναυποστηριχθεί ολόγος τουκινδύνουτης εθνικήςασφάλει- 35 ας. Χαρακτηριστικά ο Δικαστής Taylor είπε στη σελ. 527:"Totally to oust the court's supervisory jurisdiction in a field whereex hypothesi thecitizen canhavenorighttobe consulted is a draconian and dangerous step indeed. Evidence to justify the court's declining to decide a case (if such a course is ever justified) wouldneed tobe very strong and specific." Η μαρτυρία μπορεί να ληφθεί σε κλειστό Δικαστήριο (in 1982 40 ν 3 Α.Α.Δ. Moyo κ.ά.ν.Δημοκρατίας Στυλιανίδης, Δ. camera), ήνα ληφθούν άλλα δικονομικά μέτρα για τον περιορι­ σμό της διάδοσης των στοιχείων στα οποία βασίστηκε ο λόγος της εθνικήςασφάλειας. 5 10 15 ΣτηνΑίτησηMohammedZamir v.UnitedKingdom, (ανωτέ­ ρω), η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είπε ότι πρέπει να εξετάζεταιεάνυπήρχανεύλογοι λόγοι γιατον Υπουργό νακατα­ λήξειστην αφμισβητούμενηαπόφαση. Πρέπειναυπάρχουνστοι­ χεία - πραγματικά γεγονότα,μεβάσηταοποία,εφαρμόζονταςτο κριτήριο του εύλογου, ένας μπορεί να καταλήξει στην προσβαλ­ λόμενη απόφαση. Πρέπειναυπάρχουνστοιχεία μεβάση ταοποία η προσβαλλόμενη απόφαση ναείναι εύλογα επιτρεπτή. Ο Υπουργός δεν μπορεί ναείναι ο μόνος κριτής καιδενμπορεί γιαοποιοδήποτελόγο νααποκλειστεί οδικαστικός έλεγχος. Αποκλεισμός του δικαστικού ελέγχου οδηγεί σε κατάχρηση εξουσίας, σε ανεπιθύμητες καταστάσεις και προσβολή βασικών ελευθεριών τουπολίτη ήτουαλλοδαπού. 20 Στην παρούσα υπόθεση, αφού εξέτασα τα τεκμήρια πουκα­ τατέθηκαν,κατάληξα ότι υπήρχαν επαρκήστοιχεία, με βάσητα οποία κρίνεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση του Υπουργού ήταν εύλογα επιτρεπτήσ' αυτόν. 25 Γιατους πΤο~πάναΓλογούςή~προσφΰγή απορρίπτετάΰ Καμιά διαταγή γιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 30 1983 \