3AAJ\. 20 Ιουνίου, 1990 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΛΥΡΑΣ; Αιτητής, ν. ΔΗΜΟΥ ΛΑΚΑΤΑΜΙΑΣ, Καθ' ου η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 360/89). Δήμοι — Δημοτικοί Υπάλληλοι — Διορισμοί/Προαγωγές—Ουσιώ δης χρόνος κατοχής των προσόντων από τους υποψηφίους — Η βασική αρχή του διοικητικού δικαίου από τηνομολογία — Επί μέ ρους νομολογιακά πορίσματα. 5 Αίτηση Ακυρώσεως — Έννομο συμφέρον — Υπάλληλοι — Έλλειψη εννόμου συμφέροντος προσβολήςδιορισμού ήπροαγωγής στο πρό σωπο υποψηφίου που δεν κατείχε τα απαιτούμενα προς επιλογή προσόντα —Αυτεπάγγελτη εξέταση από το Δικαστήριο. 10 Ο αιτητής προσέφυγε κατάτου αποκλεισμού τηςυποψηφιότη ταςτουγιατηθέσητουΔημοτικού Μηχανικού,στοΔήμο Λακατάμιας. 15 20 25 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςως απαράδεκτη την προσφυγή,αποφάσισεότι: 1. Το βασικό νομικό ζήτημα το οποίο θα πρέπει νααποφασιστεί στην παρούσαυπόθεση, αφοράτα χρονικά πλαίσια εντός των οποίων ένας υποψήφιος για μιά θέση διορισμού ήπροαγωγής θα πρέπει να κατέχει τα απαιτούμενα βάσει του Σχεδίου Υπη ρεσίαςπροσόντα. Τογεγονός ότι ο αιτητήςκατάτηντελευταίαμέραυποβολήςτων αιτήσεωνγιατηνεπίδικηθέση,πουήτανη11ηΦεβρουαρίου, 1989, 2141 Λύραςν.Δήμου Λαχατάμιας
(1990)δεν είχεεγγραφεί στο ΜητρώοΠολιτικών ΜηχανικώνκαιΑρχι τεκτόνων, όπωςαπαιτούσανταΣχέδιαΥπηρεσίας τηςθέσης,δεν αμφισβητείταιαπό το δικηγόροτουαιτητή. Προβάλλεταιόμως ο ισχυρισμός πως ο αιτητήςπροσκόμισε το σχετικό πιστοποιητικό και έγινε δεχτός κατάτην προφορική εξέταση ενώπιον της ΕπιτροπήςΠροσωπικούτουΔήμου.Κατάσυνέπειααυτόςκρίθηκεως κατέχωντααναγκαίααπόταΣχέδιαΥπηρεσίας προσόντα. Το ζήτημα της ουσιώδους ημερομηνίας κατά την οποία ένας υποψήφιος θα πρέπει να κατέχει τα ελάχιστα προσόντα που προνοούνταΣχέδιαΥπηρεσίας, έχειαποφασιστείότιείναιητε λευταίαμέραγιατην υποβολήτωναιτήσεων,απόφασητης Ολο μέλειας στην υπόθεση Republic v. Pericleous
(1984)3 C.L.R. 577. 5 10 15 Στηνπιοπάνωαπόφασηυιοθετείται βασικήαρχήτου Διοικητι κούΔικαίου. Το γεγονός ότι η ΕπιτροπήΠροσωπικού κάλεσε τον αιτητή σε προσωπική εξέταση,άρακατάσυνέπεια τον είχε κρίνει ότι κα20 τείχε τααναγκαία απόταΣχέδιαΥπηρεσίας προσόντα,δενευ σταθεί. Σχετικήμε το σημείο τούτο ηαπόφασητης Ολομέλειας τουΑνωτάτου Δικαστηρίου στην Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 838 στην υπόθεση Cyprus Tourism Organization v. Pitsiilides
(1988)3(C)C.L.R.
- 25
- Έχει επανειλημμένα νομολογηθεί σε σωρεία αποφάσεων πως έναπρόσωπογιαναέχειέννομοσυμφέρονναπροσβάλειτοδιο ρισμό ήτην προαγωγήκάποιουσε μιαθέσηθαπρέπει νακατέ χει το ίδιοταπροσόνταγια κατάληψητηςθέσης. Η Επιτροπή Προσωπικού του καθ' ου η αίτηση Δήμου έκρινε πως ο αιτητήςδεν κατείχεκατά την τελευταία ημερομηνίαυπο βολής των αιτήσεων, δηλαδή,την 11η Φεβρουαρίου» 1989, το απαιτούμενο προσόν της εγγραφήςτουστο ΜητρώοΠολιτικών ΜηχανικώνκαιΑρχιτεκτόνων μεβάσητις πρόνοιες τουΝόμου περί ΕγγραφήςΠολιτικών Μηχανικώνκαι Αρχιτεκτόνων. Το Δικαστήριο επιλαμβάνεται και εξετάζει αυτεπάγγελτα (ex proprio motu) το ζήτημα της ύπαρξης έννομου συμφέροντος γιατίείναιθέμαδημόσιαςτάξης. Οαιτητήςστερείται του απαι τούμενου εννόμου συμφέροντος. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2142 30 35 40 3Α.ΑΛ. Λύρας ν. Δήμοι» Λακατάμιας Αναφερόμενες υποθέσεις: Republicv.Pericieous
(1984)3(A)C.L.R.577, 5 Κλεάνθους ν.Δημοκρατίας
(1989)3(B)Α.Α.Δ. 250, Cyprus Tourism Organization v.Pitsillides
(1988)3(C)C.L.R. 2154, Philippou v.Republic4R.S.CC. 139, 10 Neophytouv.Republic
(1964)C.L.R. 280, Constantinou andAnother v. Republic
(1966)3C.L.R. 174, 15 Santos andOthers v.Republic
(1969)3C.L.R. 28, Constantinidou v. Republic
(1974)3C.L.R. 416, Paraskevopoulou v.Republic
(1980)3C.L.R. 647, 20 MeletisandOthersv. CyprusPortsAuthorityandAnother
(1986)3(A)C.L.R. 418, 25 MeletisandOthers v. Cyprus PortsAuthorityandAnother
(1987)3(C)C.L.R. 1984, Republic v.Christoudhia andAnother
(1988)3(C)C.L.R. 2622. Προσφυγή. 30 Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασης τουΔήμου Λακατάμιαςνα αποκλείσει τοναιτητή απότηδυνατότητα ναείναι υποψήφιοςγια τηθέσηΔημοτικού Μηχανικού,στοΔήμο Λακατάμιας. 35 Μ.Πανταζή, για Κονσω, γιατονΑιτητή. Ε. Οδυσσέως, γιατονΚαθ'ουη αίτηση. Cur.adv.vult. 40 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ.:Οαιτητής μετηνπροσφυγήαυτή ζη τά δήλωσητου Δικαστηρίου ότιηαπόφαση τουκαθ' ουη αίτη σηΔήμου, ημερομηνίας 18/5/89,ηοποία κοινοποιήθηκε στοναι τητήμεεπιστολή ημερομηνίας20/5/89καιμετηνοποία απέκλειε 2143 Παπαδόπουλος,Δ. Λύρας ν.Δήμου Λακατάμιας
(1990)τον αιτητή από τη δυνατότητανα είναι υποψήφιος για τη θέση Δημοτικού ΜηχανικούτουΔήμουΛακατάμιας,είναιάκυρη, πα ράνομηκαι στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος. Ταγεγονότα της υπόθεσης είναι σε συντομία ταακόλουθα: 5 Ο καθ' ου ηαίτηση προκήρυξε μιακενή μόνιμη θέση Δημοτι κού Μηχανικού του Δήμου Λακατάμιας και κάλεσε τους ενδια φερόμενους οι οποίοι κατείχαν τα απαιτούμενααπόταΣχέδια Υπηρεσίας προσόντα, να υποβάλουν τις αιτήσεις τους όχι αρ- 10 γότερα από τις 11/2/89.Τα σχετικά Σχέδια Υπηρεσίας κατατέ θηκαν στο φάκελο του Δικαστηρίου σαν Επισυνημμενο 1 στην ένσταση, Ο αιτητής υπέβαλε έγκαιρα αίτηση για την πιο πάνω θέση (βλέπε Επισυνημμενο 2)καιοκαθ'ουηαίτηση με επιστολή του,ημερομηνίας 10/4/89(βλέπε Επισυνημμενο 3),κάλεσε τόσο 15 τον αιτητήόσο καιάλλους υποψηφίους σεπροφορική συνέντευ ξη. Μετην ίδια επιστολή οαιτητής ειδοποιήθηκε πωςγια ναγί νει δεχτός στην προφορικήεξέταση επιβάλλετο να προσκομίσει την εγγραφήτου στο Μητρώο Πολιτικών ΜηχανικώνκαιΑρχι τεκτόνων, που δεν είχε συνυποβάλει με την αίτηση του για διο- 20 ρισμό, όπως απαιτούσανταΣχέδια Υπηρεσίας. Ακολούθως οαιτητήςεμφανίστηκε στις 19/4/89γιαπροφορι κή εξέταση ενώπιον της Επιτροπής Προσωπικού του Δήμου. Κατάτην ίδιαημερομηνία οαιτητήςπαρουσίασεΠιστοποιητικό Εγγραφής του στο Μητρώο Πολιτικών Μηχανικών καιΑρχιτε κτόνων Κύπρου, ημερομηνίας 31/5/90,σύμφωνα με το οποίο ο αιτητής ενεγράφηστο εν λόγω Μητρώο στις 12/4/89. 25 Ακολούθησε επιστολή τουκαθ' ου ηαίτησηΔήμου προς τον 30 αιτητή, ημερομηνίας 20/5/89, (βλέπε Επισυνημμενο 4), με την οποίαπληροφορούσε τοναιτητήότικατάτησυνεδρίασητουΔη μοτικού Συμβουλίου της 18/5/89, αφούμελετήθηκε ηαίτησητου για διορισμό στη θέση του Δημοτικού Μηχανικού, διαπιστώθη κε ότι μέχρι την τελευταία μέρα υποβολής αιτήσεων, που σύμ- 35 φωνα με την προκήρυξη της θέσης ήταν η Πη Φεβρουαρίου, 1989, δεν είχε εγγραφεί στο ΜητρώοΠολιτικών Μηχανικώνκαι Αρχιτεκτόνων όπως απαιτούσε το εγκεκριμένο Σχέδω Υπηρε σίας. Για το λόγο αυτότο Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισεπως ο αιτητής δεν μπορούσε να είναι υποψήφιος για τη θέση γιατί 40 δεν κατείχε τα αναγκαία απότα ΣχέδιαΥπηρεσίας προσόντα. Εναντίοντηςπιοπάνωαπόφασηςτουκαθ' ουη αίτηση,οαιτητής καταχώρισε την παρούσαπροσφυγή. 2144 3A.A.A. 5 10 15 20 25 30 35 40 Λύραςν.ΔήμουΛακατάμιας Παπαδόπουλος,Δ. Τοβασικόνομικόζήτηματοοποίοθαπρέπεινααποφασιστεί στην παρούσα υπόθεση, αφορά τα χρονικά πλαίσια εντός των οποίωνέναςυποψήφιοςγιαμιαθέσηδιορισμού ή προαγωγήςθα πρέπεινακατέχει τααπαιτούμεναβάσειτουΣχεδίου Υπηρεσίας προσόντα. Τογεγονός ότιοαιτητήςκατάτηντελευταίαμέραυποβολήςτων αιτήσεων γιατηνεπίδικηθέση,πουήτανη 11ηΦεβρουαρίου, 1989, δενείχεεγγραφεί στο Μητρώο Πολιτικών ΜηχανικώνκαιΑρχιτεκτόνων,όπωςαπαιτούσανταΣχέδιαΥπηρεσίας τηςθέσης,δεναμ φισβητείταιαπότοδικηγόροτουαιτητή.Προβάλλεταιόμωςοισχυ ρισμόςπωςοαιτητήςπροσκόμισετοσχετικόπιστοποιητικόκαιέγι νε δεχτός κατά την προφορική εξέταση ενώπιον της Επιτροπής ΠροσωπικούτουΔήμου.Κατάσυνέπειααυτόςκρίθηκεωςκατέχων τααναγκαίααπόταΣχέδιαΥπηρεσίας προσόντα.Επίσηςείναιηει σήγηση τουδικηγόρουτουαιτητήπωςηεγγραφήστο Μητρώο Πο λιτικών ΜηχανικώνκαιΑρχιτεκτόνων αποτελεί μιατυπική προϋ πόθεσηκαιδενείναιουσιαστικό προσόν. Ο δικηγόρος του καθ'ου ηαίτησηΔήμου αντικρούοντας τους πιο πάνω ισχυρισμούς αναφέρειπως τογεγονός ότι ηΕπιτροπή Προσωπικού δέχτηκε τον αιτητή σε προσωπική συνέντευξη στις 19/4/89,ουδόλως επηρεάζειτηνομιμότητατηςδιαδικασίαςκαιτης ληφθείσας απόφασηςκαιτο γεγονός αυτόδεσυμπληρώνει τοκενό που υπήρχε λόγω της μη εμπρόθεσμης εγγραφής του. Επίσης προσθέτει πωςη αναγκαιότηταγιαεγγραφήστο Μητρώοδενείναι τυπικήπροϋπόθεση αλλά ουσιαστικό προσόν καιπαραπέμπεισε σχετικές αποφάσειςγιαστήριξη του ισχυρισμού του. Ί Το ζήτηματης ουσιώδους ημερομηνίας κατά την οποία ένας υποψήφιος θα πρέπει να κατέχει τα ελάχιστα προσόντα που προνοούνταΣχέδιαΥπηρεσίας, έχειαποφασιστεί ότι είναιη τε λευταία μέραγιατηνυποβολήτων αιτήσεων. Στηναπόφασητης Ολομέλειας στην υπόθεση Republic v. Pericleous
(1984)3 C.L.R. 577, το ουσιώδες απόσπασμααπότησελίδα 586,αναφέ ρει ταακόλουθα: "With theaforesaid in mind we haveconsidered theissuesraised before us very carefully as they are of great importance because of their general application and their consequence to public officers or prospective candidates for publicoffices and we have come to the conclusion that the first material date at which a candidate must possesstherequired qualifications inthecaseof a First Entry andFirst Entry andPromotion Post,isthelastdateof 2145 Παπαδόπουλος, Δ. Λύρας ν. Δήμου Λακατάμιας
(1990)the period prescribed in the advertisement for the vacancy by which applications have to be submitted and in respect of PromotionPosts only where noapplications aremade, inevitably itisthedateonwhich therequest for thefillingofavacancy under section 17of theLaw isreceivedby theCommission. These dates 5 are the dates on which the substance the administrative process for appointments and promotions by the Commission is set in motion. They are as such impersonal in character and unrelated to the expeditious or delayed action of the appropriate administrative organ concerned with such appointments and 10 promotions and which are fundamental safeguards for good and proper administration. Needless to sav that the candidates must continuetopossesstherequired qualifications alsoontheday the decision to appoint or promote him is made. And we agreeon this point with thelearned trial Judge." 15 Στην πιο πάνω απόφαση υιοθετείται βασική αρχήτου Διοι κητικούΔικαίου.Παραπέμπω σχετικά στο Σύγγραμμα του Στα σινόπουλου, "ΜαθήματαΔιοικητικού Δικαίου" (έκδοση 1957), όπου στη σελίδα 315 αναφέρονται ταακόλουθα: 20 "Νεωτάτη νομολογία του Συμβουλίου Επικρατείας δέχεται ότι ητασσομένη προθεσμίαδιατηνυποβολήναιτήσεωνπρος δίορισμόν εις θέσεις πληρουμένας άνευδιαγωνισμούδενδύ ναται να παραταθή μετάτην λήξιν αυτής,διότι ούτως ηδια- 25 δικασία χάνει τον αντικειμενικόν και απρόσωπον χαρακτή ρα,ον είχεν έναρχή,ότεδενήτογνωστόν οποίαπρόσωπα θα υπέβαλλον αιτήσεις." Επί του ιδίου θέματος βλέπε επίσης την απόφαση Σάββας Κλεάνθουςν.Δημοκρατίας
(1989)3(B) Α.Α.Δ.250. Το σχετικό απόσπασμα στη σελίδα 258 αναφέρειτα ακόλουθα: 30 "Πάνω σε αυτότοζήτημαοι δικηγόροι έκαμανπρόσθετη αγό ρευση ενώπιον μου.Οδικηγόρος τηςΔημοκρατίαςεισηγήθηκε 35 πως πολύ ορθά,καιβάσειτης απόφασηςΔημοκρατία ν. Περι κλέους(X9S4) 3Α.Α.Δ.577, ηΕ.Δ.Υ.δεν έλαβε υπόψητο πτυ χίο αυτό. Αντίθετα,ο δικηγόροςτουαιτητή διαφοροποιείτην υπόθεσηΠερικλέους από ταγεγονότατηςπαρούσας,λέγοντας πως ηυπόθεσηαυτήκαθορίζειπως έναςυποψήφιοςπρέπεινα 40 έχει ταελάχισταπροσόνταπουπρονοούντασχέδιαυπηρεσίας κατά τηνημερομηνίαπουορίζει ηΕπίσημη Εφημερίδαωςτην τελευταίαγιατηνυποβολήτων αιτήσεων,όχι όμως καιτα περιπλέον,ωςπλεονέκτημα,ταοποίαη Επιτροπήπρέπειναλαμ2146 3 ΑΛΛ. Λύρας ν.Δήμου Λακατάμιας Παπαδόπουλος, Δ. βάνειυπόψη κατάτοχρόνοπλήρωσηςτωνθέσεων." " 5 Το γεγονός ότι η ΕπιτροπήΠροσωπικούκάλεσε τον αιτητή σε'προσωπική εξέταση, άρακατά συνέπεια τόν είχε κρίνει ότι κατείχε τα αναγκαία απότα ΣχέδιαΥπηρεσίας προσόντα,δεν ευσταθεί. Παραπέμπω σχετικά με το σημείο τούτοστην απόφα ση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση CyprusTourismOrganization v.Pitsillides
(1988)3(C)C.L.R. 2154, στο σχετικό απόσπασμααπό τησελίδα 2168: 10 15 "We findnomeritintheallegation that,oncetheapplicant was invited toan interview, as amatterof proper administration,the appellant should have considered him for promotion up to the •finalstageof theprocess, irrespective of whetherhepossessedor 'not thequalifications prescribed by thescheme of service. 20 It is well settled"that the lack of the required qualification deprives acandidatefrom legitimate interest underparagraph 2of Article 146 of theConstitution, which is acondition precedentof theannulmentjurisdiction of anAdministrative Court." 25 30 35 40 Έχει επανειλημμένανομολογηθεί σε σωρεία αποφάσεων πως έναπρόσωπογιαναέχει έννομο συμφέρονναπροσβάλειτοδιο ρισμό ήτηνπροαγωγήκάποιουσε μιαθέσηθαπρέπεινακατέχει το ίδιοταπροσόντα'γιακατάληψητηςθέσης. (Βλέπε,μεταξύ άλ λων, Anastasios Philippou v. The Republic (Public Service Commission)4R.S.C.C. 139, 140, 141,CostasNeophytouv. The Republic of Cyprus through the Public ServiceCommission (an Independent Body) 1964 C.L.R. 280, Sophocles ConstantinouandAnother v. The Republicof Cyprusthrough the Public Service Commission
(1966)3 C.L.R. 174, Michael Santos and Others v. Republic (PublicServiceCommission)
(1969)3 C.L.R. 28, 33, Mary Constantinidouand Others v. Republic(Public ServiceCommission)
(1974)3C.L.R.416,418, Paraskevopoulouv.Republic
(1980)3C.L.R. 647, Meletis and Others v. αΡΛ. and Another
(1986)3 C.L.R. 418, Antonis Meletis and Others v.
- The Cyprus Ports Authority,
- The Councilof Ministers (\9&7) 3(C) C.L.R. 1984). Στην υπόθεση The Republic of Cyprus through the Attorney-General of the Republic and Another v. Maria Christoudhia and Another
(1988)3(C)C.L.R.2622-ειπώθηκαν τα εξής: 2147 Παπαδόπουλος, Δ. Λύραςν.Δήμου Λακατάμιας
(1990)"The point is that a person acquires a legitimate interest to challenge a first entry appointment in the Public Service only when he applies within the period prescribed by the advertisement published for that purpose inviting applications and he has the relevant qualifications." Η ΕπιτροπήΠροσωπικού του καθ'ουηαίτηση Δήμου έκρινε πως ο αιτητής δεν κατείχε κατά την τελευταία ημερομηνία υπο βολής των αιτήσεων, δηλαδή, την 11η Φεβρουαρίου, 1989, το απαιτούμενο προσόν της εγγραφήςτου στο ΜητρώοΠολιτικών Μηχανικών και Αρχιτεκτόνων με βάσητις πρόνοιες του Νόμου περί ΕγγραφήςΠολιτικών Μηχανικώνκαι Αρχιτεκτόνων. Το Δικαστήριο επιλαμβάνεταικαι εξετάζει αυτεπάγγελτα (ex proprio motu)τοζήτηματηςύπαρξηςέννομου συμφέροντος γιατί είναι θέμα δημόσιας τάξης. (Mary Constantinidou and Others v.Republic
(1974)3C.L.R. 416,418). Για όλους τους πιο πάνωλόγους τους οποίους εξέθεσα,κα τέληξα στο συμπέρασμα πωςοαιτητήςστηνπαρούσαπροσφυγή στερείται έννομου συμφέροντος το οποίο να έχει προσβληθεί από την επίδικη διοικητική απόφαση, όπως απαιτεί το Αρθρο 146
(2)τουΣυντάγματος. Ηπροσφυγή απορρίπτεταικαι ηεπίδικη απόφασηεπικυρώνεται. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2148 5 10 15 20 25