ίΧΛΛ. 20Ιουνίου, 1990 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ/στής]' Α Ν Α Φ Ο Ρ Ι Κ Α Μ Ε Τ Ο Α Ρ Θ Ρ Ο 146 Τ Ο Υ Σ Υ Ν Τ Α Γ Μ Α Τ Ο Σ ΤΙΜΟΘΕΟς ΔΗΜΉΤΡΙΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ[ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 452/87). Αίτηση Ακυρώσεως— Έννομο συμφέρον— Προϋποθέτει τηνύπαρξη κάποιας ωφέλειαςαπό τηνακύρωσητηςπροσβαλλόμενης πράξεως για τον αιτητή— Προσφυγή κατά προαγωγής από υπάλληλο που αφυπηρέτησε πριν την ορισθείσα ως ημερομηνία ισχύος της προ σβαλλόμενης προαγωγής — Τοζήτημα της ύπαρξης εννόμου συμ φέροντος στο πρόσωπο του — Κρίση υπέρ της ύπαρξης έννομου συμφέροντος ενόψει της αναδρομικής ενέργειας τηςακυρωτικής αποφάσεως — Νομολογιακά πορίσματα και εφαρμογή τους στις περιστάσεις τηςκριθείσας περίπτωσης. ΑίτησηΑκυρώσεως—Αόγοιακυρώσεως— Έλλειψηδέουσαςέρευνας— Συνδυασμόςτηςμε τηνπραγματικήπλάνη— Περιστάσειςστοιχειοθέ τησηςτουλόγουστηνκριθείσαπερίπτωσηωςπρος τηδιαπίστωσηπρο σόντοςυποψηφίουπου επελέγηαπότηνΕΛ.Υ. γιαπροαγωγή. [Πέραν των ανωτέρω τίτλωνηαπόφασητουΔικαστηρίου δια βάζεται ωςσύνολο.] Ηπροσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: Republic andAnotherv.Christoudhia andAnother
(1988)3(C) C.L.R. 2622, 2155 Δημητρίουν.Δημοκρατίας
(1990)Ploussiou v.Central Bank of Cyprus
(1985)3(B) C.L.R. 1257, Yiallouros v.Republic
(1986)3(A) C.L.R. 677, 5 GeorghakisandOthersv.Republic
(1987)3(A) C.L.R. 348, Hans v.Republic
(1989)3(A) C.L.R. 147, Βανέζης και Αλλοι v.Δημοκρατίας
(1989)3(Δ)Α.ΑΛ. 2522, 10 ΑποφάσειςΣυμβουλίουΕπικρατείας 1932, Υπόθεση37/1932, σελ. 110, Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατείας 1958 Γ, Υπόθεση2178/58, σελ. 2078, 15 Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατείας 1956Γ, Υπόθεση 1857/1956, σελ. 591, Παπασάββα ν. Επαρχου Πάφου
(1990)3Α.ΑΛ. 504, 20 Μιλτιάδους και Άλλοι ν.Δημοκρατίας
(1989)3(Γ)ΑΛΛ.
- Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας με την οποία προήγαγε το ενόιαφερόμενο μέρος στη θέση Βοηθού Πρώτου Εργατικού Λειτουργού, (Τακτικός Προϋ πολογισμός), Τμήμα Εργασίας, αντί του αιτητή. Ε. Ευσταθίου, για τον Αιτητή. 25 30 Γ. Φράγκου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. 35 Cur. adv. vult. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Ο αιτητής με την προσφυγή αυτήζητάτην ακύρωση της απόφασης της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας, (η "Επιτροπή"), ημερομηνίας 14 Μαΐου, 1987, που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, Αρ. 2240, ημερομηνιας 3 Ιουλίου, 1987, Αρ. Γνωστοποίησης 2123, μετην οποία προ άχθηκε το ενδιαφερόμενο μέρος στη θέση Βοηθού Πρώτου Εργα τικού Λειτουργού, (Τακτικός Προϋπολογισμός), Τμήμα Εργα σίας, από 1η Ιουνίου,
- 2156 40 3ΑΛΛ. 5 Δημητοίουv.Δημοκρατίας Στνλιανίδης,Δ. Ο μόνιμος Υφυπουργός (Γενικός Διευθυντής) Υπουργείου Ερ γασίας καιΚοινωνικών Ασφαλίσεων, με επιστολή τουΑρ. Υ.Ε. 233/59, ημερομηνίας 17 Σεπτεμβρίου, 1986, που λήφθηκε στογρα φείοτης Επιτροπήςστις 18Σεπτεμβρίου, 1986, ζήτησε τηνπλήρωσημιαςκενήςμόνιμης (ΤακτικόςΠροϋπολογισμός)θέσηςπροαγω γής ΒοηθούΠρώτουΕργατικούΛειτουργού, Τμήμα Εργασίας. Ακολουθήθηκαν οι κανονικέςδιαδικασίεςκαιστις 14Μαΐου, 1987, ηΕπιτροπήέλαβε την προσβαλλόμενηαπόφαση. 10 Ο αιτητής ήταν υποψήφιος, συστήθηκε από τηνΤμηματική Επιτροπή καιαπό τονΠροϊστάμενο τουΤμήματος, αλλάδεν επιλέγηκε. 15 Ο αιτητής συμπλήρωσε τησυντάξιμη ηλικία υποχρεωτικής αφυπηρέτησης στις 15 Μαΐου, 1987, και σύμφωνα μετονπερί Συντάξεων Νόμον,Κεφ. 311,όπως τροποποιήθηκε, αφυπηρέτησε την 1ηΙουνίου,
- Η δημοσιοϋπαλληλική τουσχέση λύθη κε ταμεσάνυκτα της 31ης Μαΐου,
- 20 25 30 35 40 Ηπροσφυγήδενείναιλαϊκήαγωγή. Οαιτητήςπρέπειναέχει έννομο συμφέρον στονόηματηςπαραγράφου2τουΑρθρου 146 του Συντάγματος.Το έννομο συμφέρον πρέπει ναυπάρχει κατά το χρόνο τηςκαταχώρισης τηςπροσφυγής μέχρι το τέλος της προσφυγής. Δημόσιος υπάλληλος, ο οποίος είναι υποψήφιος για προα γωγήκαι έχειταπροσόντα,έχειδικαίωμαπροσδοκίας προαγω γήςκαι ως εκτούτου έχει έννομο συμφέρον. (Βλ. TheRepublic of Cyprus andAnother v. Maria Christoudhia and Another
(1988)3(C)C.L.R. 2622.) Μετην ακύρωσητηςπράξηςπρέπειοαιτητήςναέχεικάποια ωφέλεια, διαφορετικάηπροσφυγή είναι χωρίς αντικείμενο και ωςεκ τούτου απαράδεκτη. Τοζήτημαπου εγείρεται είναι,ανοαιτητής,οοποίος την1η Ιουνίου, 1987, δεν ήτανδημόσιος υπάλληλος, έχει έννομο συμφέρο. Η ύπαρξητουέννομου συμφέροντος κρίνει τοπαραδεκτό της προσφυγής,είναι θέμαδημόσιας τάξηςκαι εξετάζεταιαυτε πάγγελτα απότο Δικαστήριο. Ποίο είναι τοαποτέλεσμα σεπερίπτωση ακύρωσης τηςπρο σβαλλόμενης απόφασης; 2157 Στυλιανίδης, Δ. Δημητρίουν.Δημοκρατίας
(1990)Ο γενικός κανόνας είναι ότι οι ατομικές διοικητικές πράξεις δενείναιαναδρομικές. Εξαίρεσηστονκανόνααυτόαποτελείηπε ρίπτωση διορισμού ήπροαγωγής δημόσιου υπάλληλου. Ηδιορί ζουσα αρχή έχει υποχρέωση να συμμορφωθεί με την ακυρωτική απόφασητου Δικαστηρίου. Μετην ακυρωτικήδικαστική απόφα5 σηηπράξηήαπόφασηπουπροσβάλλεται εξαλείφεται εξ ολοκλή ρουκαιηΔιοίκηση έχειυποχρέωσηναεπανεξετάσει τοθέμαμεβά σητο νομικό και πραγματικόκαθεστώς που ίσχυε την ημέρατης έκδοσης της πράξης που ακυρώθηκε. (Βλ., μεταξύ άλλων, Ploussiouv.CentralBank of Cyprus
(1985)3C.L.R. 1257, 1273 10 Yialiourosv.Republic
(1986)3C.L.R.677,685' Georghakisand Others v.Republic
(1987)3 C.L.R.348- Georghios Haris v. The Republicof Cyprus
(1989)3(A) Α.Α.Δ.147*ΠαναγιώτηςΒανέζης καιΑλλοι ν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας
(1989)3(Δ)Α.Α.Δ. 2522.) 15 Η 1η Ιουνίου, 1987, καθορίστηκε στην προσβαλλόμενη από φαση ως ημερομηνία της προαγωγής του ενδιαφερόμενου μέ ρους. Εάνη αναδρομικότηταπεριορίζεται στις ημερομηνίες που καθόρισε η προσβαλλόμενη απόφαση, τότε οριστικά ο αιτητής δεν έχει έννομο συμφέρο, γιατί την 1η Ιουνίου, 1987, δεν ήταν 20 δημόσιος υπάλληλος. Στην Υπόθεση 37/1932, Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατεί ας, 1932, σελ. 110, το Συμβούλιο Επικρατείας αποφάσισε ότι η υποχρέωση της Διοίκησης συνίσταται στο νακρίνει εκ νέου την 25 υπάλληλο καινααποφασίσει γιατην εγγραφήτης ήμηστον Πί νακα Προακτέων. ΟΥπουργός οφείλει νατηνπροάξειαναδρο μικάγια αποκατάσταση της ιεραρχικής τάξης ως εάνναμηνλή φθηκε ηακυρωθείσα διοικητική απόφαση. Στησελ. 113 είπε:30 "Εφ' όσον δε ηαιτούσα ήθελε κριθή εγγραπτέα εις τουςπίνα καςτωνκατ' αρχαιότηταπροακτέων,έδειο Υπουργός τηςΣυ γκοινωνίας, εκτελών την περί προαγωγής σχετικήν απόφασιν τουΣυμβουλίουτων Δημοσ.Έργων,ναπροαγάγηταύτην ανα δρομικώς καιδηαπότης27ηςΔεκεμβρίου 1930, αφ' ης εδημο- 35 σιεύθη το περί προαγωγής του νεωτέρου της αιτούσης αρχίτέκτονος ήδη β' τάξεως Π. Παπαδάκη (Εφημ. Κυβ. 241 - 1931, τεύχος Γ')διάταγμα,τάσσων ταύτηνπροαυτού,καιτούτοδιό τι η διοίκησις οφείλει, εν περιπτώσει ακυρώσεως αποφάσεων ως ηανωτέρω,ναπροβαίνηεις αποκαταστασιντης ιεραρχικής 40 τάξεωςτων υπαλλήλων, εις οσημείον υποτίθεται,ότι ώφειλεν αύτηναείχεκανονικώςεξελίχθη, εάνδενείχεν επισυμβήηακυ ρωθείσα απόφασιςταύτης. Και είναι μεν αληθές, ότι αιπροσβαλλόμεναι αποφάσεις στηρίζονται εις την διάταξιντηςπα2158 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 Δημητρίου ν. Δημοκρατίας Στυλιανίδης, Δ. ραγρ. 10του αρθρ.50 του ως άνωσημειωθέντος Διατάγματος της 13-9-1929,καθ'ηνοπίναξτωνπροαγωγώνισχύειμέχριτης 31ης Δεκεμβρίου εκάστου έτους, εν προκειμένω δε η ως άνω ακυρωτική απόφασις του Συμβουλίου της Επικρατείας, αφορώσατονπίνακατου 1930, εξεδόθηκατά Μά'ιοντου 1931 τού τοόμωςουδεμίαννομικήνεπιρροήνδύναταιναασκήσηεπίτην υποχρέωσιν της διοικήσεως ναπροβήάματηοποτεδήποτεεκδόσειτης ακυρωτικήςαποφάσεωςτου Συμβουλίου τούτου εις τας νομίμους ενεργείας προς αποκαταστασιντωνπραγμάτων συμφώνως προςτοδίκαιον,αφού,διάτηςακυρωτικήςαποφά σεως επανέρχονται τα πράγματα, εις ο σημειον ευρίσκοντο ταύταπροτηςεκδόσεως τηςωςπαρανόμουακυρωθείσης διοι κητικήςαποφάσεως." Στην Υπόθεση 2178/58, Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατεί ας, 1958, Γ,σελ. 2078,στησελ. 2079ηΟλομέλειατου Συμβουλί ου Επικρατείαςείπε:"Διότι αφού κατάταςγενικάς αρχάςτης ακυρωτικήςδιαδικασίας ηακύρωσίς διάτης αποφάσεωςτουΣυμβουλίουΕπικρα τείας της παρανόμου πράξεως και η διά την συμμόρφωσιν προςταύτηνενέργεια τηςδιοικήσεως ανατρέχουσι ειςτονχρόνον καθ' ον εξεδόθηηπροσβληθείσα πράξις,ήτοι ενπροκειμέ νωειςχρόνονπρογενέστερον τηςλύσεωςτηςυπαλληλικής σχέσεως,ηπράγματοποίησιςτης παρανόμως τυχόν παραλειφθείσης προαγαίγήςείναι εφικτήκαι μετάτηνλύσιν της υπαλληλι. κήςσχέσεωςκαιδιάτον μέχρι ταύτηςχρόνον. Αντίθετοςερμη νεία θασυνεπήγετο διάτονδιοικούμενον την αποστέρησιν της κατάτοΣύνταγμαενδίκου αυτούπροστασίας,κατά τηςπαρανόμουπράξεωςδι' ήςπροσεβλήθησαν ταέννομααυτούσυμφέ ροντα,εκμόνουτουλόγουτηςπαρεμβολήςνομικού γεγονότος, μηαίροντοςτηνγενομένην τυχόν παρανομίανήκωλύουσα την αποκαταστασινταύτης,συνεπεία τουοποίουθακαθίστατοού, τώ ανέλεγκτος ηπαρανομίατυχόν της διοικήσεως και,η αποκατάστασιςτουπροσβληθέντος δικαίου." (Βλ., επίσης,Απόφαση 1857/1956,·Αποφάσεις Συμβουλίου Επι κρατείας, 1956, Γ,σελ. 591· Βεγλερή"Η Συμμόρφωσις τηςΔιοική σεωςειςταςΑποφάσειςτουΣυμβουλίουτηςΕπικρατείας",σελ.99.) 40 Ηπράξηπουπροσβάλλεται αποτελείται.απόδύομέρη:(α)Την επιλογή του ενδιαφερόμενου μέρους για προαγωγή· και 2159 Στυλιανίδης, Δ. Δημητρίου ν.Δημοκρατίας
(1990)(β)Τηνημερομηνία έναρξης τηςισχύος της απόφασης αυτής. Μετην ακύρωση εξαλείφεται ολόκληρη ηαπόφασηκαιωςεκ τούτου καιηημερομηνία απότην οποίααρχίζει ηπροαγωγή. Η ουσιώδης ημερομηνία για την αναδρομικότητα είναι η 14η Μαΐου, 1987, ημερομηνία λήψης τηςπροσβαλλόμενης απόφασης και ωςεκτούτου οαιτητής συνεχίζει να έχει έννομο συμφέρο. 5 Οι λόγοι ακυρότηταςπουπροβάλλονται είναι:10
- Τοενδιαφερόμενο μέρος δενκατείχεταπροσόντατου σχε δίουυπηρεσίαςκαι/ήέλλειψηδέουσαςέρευναςαναφορικά μεταπροσόντα του ενδιαφερόμενου μέρους.
- Παραγνώρισητηςαρχαιότηταςτουαιτητή.
- Παραγνώρισητηςσύστασης του Προϊστάμενου. 15 Το σχέδιο υπηρεσίας προνοεί απαιτούμενο προσόν:"2.Οργανωτική καιδιοικητική ικανότης,υπευθυνότης,πρω τοβουλία και ευθυκρισία." 20 Γιατοναιτητήυποβλήθηκε ο ισχυρισμός ότιη Επιτροπή δεν ερεύνησε εάντο ενδιαφερόμενο μέρος κατείχε τοπροσόν αυτό και ωςεκτούτου ενήργησε μεπλάνηπερί ταπράγματα. 25 Πλάνη περί ταπράγματασημαίνει πλήρως εσφαλμένη αντί ληψηγιατηνύπαρξηή μηυπάρξηπραγματικώνπροϋποθέσεων της διοικητικής πράξης,είτε αυτές απαιτούνταιαμέσως από το Νόμο,είτε στηρίζεται σεαυτέςηΔιοίκηση στην άσκησητηςδια κριτικής της ευχέρειας -(βλ. Βενετία Ζήνωνος Παπασαββα ν. ΕπαρχουΠάφου
(1990)3Α.Α.Δ. 504). Η Τμηματική Επιτροπή εξέφρασε τηγνώμη ότιοιυποψήφι οι, συμπεριλαμβανομένου του αιτητή καιτου ενδιαφερόμενου μέρους, κατείχαντα προσόντα προαγωγής. 30 35 Στηνυπόθεση ΚλέαρχοςΜιλτιάδουςκαιΆλλοι ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1989)3(Γ) Α.Α.Δ. 1318 ειπώθηκε: στις σελ.1330, 1331. 40 "Ανεξάρτητα όμως απότηγνώμη τηςΤμηματικής Επιτρο πής,ηΕπιτροπήέχει μετοΝόμοκαθήκονα ερμηνεύσει η ίδια το σχέδιο υπηρεσίας, ναδιακριβώσει ταπροσόντατουυποψή φιουωςπραγματικόγεγονός καιτελικά ναεφαρμόσει το σχέ2160 3 Α^4.Δ. 5 10 Δημητρίου ν. Δημοκρατίας Στυλιανίδης, Δ. διο σταγεγονότα της κάθεπερίπτωσης και να αποφασίσειαν ένας υποψήφιος κατέχει τα προσόντα που προβλέπονται στο σχέδιο. ΗΕπιτροπήέχειτην αρμοδιότητακαι φέρει τηνευθύ νηγιατην ερμηνεία,έρευνακαιεφαρμογήτουσχεδίουυπηρεσίας.(Mytides andAnother v. Republic
(1983)3C.L.R. 1096, σελ. 1111- Karis v.Republic
(1985)3C.L.R.496.)" Περαιτέρω ο δικηγόρος του αιτητή ισχυρίστηκε ότι η Επι τροπή ενήργησε με βάσητους προσωπικούς φακέλους και τους φακέλους των εμπιστευτικών εκθέσεων μόνο. Στις εμπιστευτι κές εκθέσεις δεν γινόταν αξιολόγηση του αιτητή για διευθυντι κή/εποπτική ικανότητα,γιατί, όπως αναγράφεταιστις σχετικές στήλες, "δεν εφαρμόζεται". Τακαθήκονταπουεκτελούσε φαίνο νται στις εμπιστευτικές εκθέσεις του ενδιαφερόμενου μέρους. 15 Ο Προϊστάμενος του Τμήματος, Διευθυντής του Τμήματος Εργασίας, κ. Α. Καλλίμαχος, στη συνεδρία της Επιτροπής της 14ης Μαΐου, 1987, είπε,όπωςαναφέρεταισταπρακτικά:20 25 30 35 40 "Θασύστηνε τον Τιμόθεο Δημητρίου,οοποίος είναι οαρ χαιότερος από τους υποψηφίους,έχειταπροσόντατης θέσης και ευρεία πείρα σε όλους τους τομείς του Τμήματος Εργα σίας και είναι ο μόνος πουέχεικληθεί να εργαστεί και σεθέ ματα διεύθυνσης. Οι άλλοι υποψήφιοι δεν αξιολογήθηκαν στην παράγραφοτων Εμπιστευτικών Εκθέσεων πουαφορά τηδιευθυντικήήεποπτικήικανότητα.ΟΔημητρίου είναιαπό το 1980 ΕπαρχιακόςΛειτουργός στη Λευκωσία." Ηδικηγόρος των καθ' ων ηαίτησηυποστήριξε ότι ηΕπιτροπήμπορούσε απότα στοιχεία των φακέλων να εξακριβώσει αν το ενδιαφερόμενο μέρος, ασκώντας τα καθήκοντα του, είχε το πιο πάνωαπαιτούμενο προσόν. Η Επιτροπήέχειτην αποκλειστική αρμοδιότητακαι τηνευθύνη να διακριβώσει τα προσόντα του υποψήφιου ως πραγματικό γεγονός.Σεδεύτεροστάδιοεφαρμόζειτοσχέδιουπηρεσίαςσταγε γονότα τηςπερίπτωσης καιαποφασίζειανυποψήφιοςκατέχειτα προσόνταπουπροβλέπονται στο σχέδιο υπηρεσίας.Τούτοπρέπει νααντικατοπτρίζεταισταπρακτικάτηςΕπιτροπής.Τιείναιδέουσαέρευνα εξαρτάταιαπόταπεριστατικάτηςκάθευπόθεσης. Από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία και κυρίως απότο . πρακτικότης ΕπιτροπήςφαίνεταιότιηΕπιτροπήδενερεύνησε αν τοενδιαφερόμενομέροςκατείχετοπροσόντηςοργανωτικήςκαιδι2161 Στυλιανίδης, Δ. Δημητρίου ν. Δημοκρατίας
(1990)οικητικής ικανότητας. Ηγενική αναφοράστα προσόντα τωνυπο ψηφίωνδενείναιαρκετή.Στοπρακτικότης Επιτροπής διαβάζομε:"Κατά την αξιολόγηση και σύγκριση των υποψηφίων η Επιτροπή έκρινε ότι το γεγονός που ανάφερε ο Διευθυντής πως μόνο ο Δημητρίου αξιολογήθηκε στις παραγράφους'Δι ευθυντική ή Εποπτική ικανόντητα', ενώ κανένας από τους άλλους υποψηφίους δεν αξιολογήθηκε στις παραγράφους αυτές,δεναποτελεί λόγομείωσης ή υποτίμησης της σημασίας της βαθμολογίας των άλλων υποψηφίων στις υπόλοιπες παραγράφους και στο σύνολο της,δεδομένου ότι κάθευπάλλη λος υπηρετεί στα καθήκονταπου του ανατίθενται σύμφωνα πάντοτε με το Σχέδιο Υπηρεσίας." 5 10 Η Επιτροπή δεν έκαμε έρευνα και/ή επαρκή έρευνα για να διακριβώσει αν το ενδιαφερόμενο μέρος κατείχε το πιο πάνω προσόν και άσκησε τηδιακριτικήτης ευχέρεια με ελαττωματικό τρόπο και με κατάχρησηκαιυπέρβαση εξουσίας. 15 Επειδή η απόφαση θα είναι ακυρωτική το Δικαστήριο δεν εξετάζει τους άλλους λόγους ακυρότηταςπουπροβλήθηκαν. 20 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηακυρώνεται. 25 Καμιά διαταγήγιαέξοδα. Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 2162 30