clr/1990/1990_3_2189.pdf

(1990)πάνωστην "αρχήτηςαναλογικότηταςτηςχρηστήςδιοίκησης,τηςκοι­ νής λογικής καιτουκοινούπερί δικαίουσυναισθήματος". Επομένως ηαπόφασηγιακαταβολήή μητόκουόπωςγίνεται ηδιεκδίκηση είναι αποκλειστικό ζήτημαάσκησης διακριτικής ευχέρειας της διοίκησης. Εφόσον δεηπληρωμή τόκουσετέτοιες περιπτώσεις δενπροβλέπεται 5 απότοΝόμοαλλά είναιζήτημαπουπέφτει - ανπέφτεικαθόλου- μέ­ σαστηδιακριτικήευχέρεια τηςδιοίκησης,η κατάστασηηοποίααντι­ μετωπίζεται δεν ισοδυναμεί με παράλειψη μέσα στην έννοια του Αρθρου146.1 τουΣυντάγματος.Οαιτητήςπήρετιςσχετικέςεπιταγές στις 7Νοεμβρίου 1988. Θαέπρεπεναείχεαντιληφθεί ότι δεντουεί- 10 χεκαταβληθείτόκοςκαιήτανγιατολόγοαυτόπουδήλωσεότι θατις εξαργυρώσει "άνευβλάβηςτωνδικαιωμάτωντου".Αντίόμως νακα­ ταχωρήσει προσφυγήμέσασεεβδομήνταπέντεμέρεςαπότηλήψητων επιταγών καταχώρησε τηνπαρούσα προσφυγή μετά την παρέλευση τηςπίΛ πάνωπροθεσμίας των εβδομήνταπέντεημερών. 15 Ημηπληρωμήτόκουδεναποτελεί "παράλειψη",μέσαστηνέννοια τουΑρθρου 146.1 του Συντάγματος. Επομένως οχρόνος γιατηνκα­ ταχώρηση τηςπροσφυγής αρχίζει να"τρέχει" απότις7 Νοεμβρίου 1988, τηνημερομηνία δηλαδήπουοαιτητήςπήρετις επιταγές. 20 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 25 PoliceAssociation andOthers v.Republic (J972) 3C.L.R. \, CyprusTanneryLtd v.Republic

(1980)3C.L.R. 405, Arghyrou andOthersv.Republic

(1983)3(A) C.L.R. 474, 30 Mavrommatis and Others v. Land Consolidation Authorityand Another

(1984)3(B) C.L.R.

1. Προσφυγή. 35 Προσφυγή γιαδήλωση του Δικαστηρίου μετηνοποία να κυρύσσεται άκυρη και χωρίς νομικό αποτέλεσμα: α)η κατακράτη­ ση υπότων καθ' ων η αίτηση μεγάλου μέρους του ποσού της οφειλόμενης προς τοναιτητή αποζημίωσης- και β) ηπαράλειψη και/ή άρνηση καταβολής τόκου επίτηςαποζημίωσης. Α. Σ. Αγγελίδης, για τον Αιτητή. 2190 40 3A,A^i. Φάκαςv.Δημοκρατίας Α. Παπασάββας, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv.vult. 5 10 15 Α. Ν.ΛΟΪΖΟΥ,Π.:Μετην προσφυγήτουαυτήοαιτητής ζη­ τάτην πω κάτω θεραπεία: "
2. ΔήλωσητουΔικαστηρίου μετηνοποίανακηρύσσεται άκυ­ ρη και χωρίς νομικό αποτέλεσμα η κατακράτηση υπό των καθ'ωνηαίτησημεγάλου μέρους τουποσούτης οφειλομένης προς τον αιτητήαποζημίωσης. 2.ΔήλωσητουΔικαστηρίου με την οποία νακηρύσσεταιπα­ ράνομη ηπαράλειψη και/ήάρνηση καταβολήςτόκου επί της αποζημίωσης. ( 3.ΔήλωσητουΔικαστηρίου μετην οποίανα μην επικυρώνο­ νται οι πιοπάνω πράξεις." 20 Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου (αρ.απόφασης 18.769και ημερομηνίας 31 Ιανουαρίου 1980),οι υπηρεσίες του Ιωάννη Φάκα, Καθηγητήστο Υπουργείο Παιδείας, τερματίστη­ καν προςτο δημόσιο συμφέρον από 1 Φεβρουαρίου 1980 και με την απόφαση του με αρ. 18.907,ημερομηνίας 13 Μαρτίου 1980, αποφάσισε τηχορήγηση ωφελημάτων αφυπηρετήσεως στον αι­ τητή,σύμφωνα μετηνυπάρχουσα νομοθεσία. 25 30 Τα έντυπα για τον υπολογισμό των ωφελημάτων του υπο­ βλήθηκανπροςτο Γραφείοτου Γενικού Λογιστήαπότο Υπουργείο Παδείας(έντυπο GEN.60),το Φεβρουάριοτου
3. Ο λό­ γος της καθυστέρησης ήτανγιατί υποβλήθηκε και εκκρεμούσε η ΠροσφυγήΑρ.80/80στοΑνώτατο Δικαστήριο. Η απόφασηστην προσφυγή αυτή εφεσιβλήθηκε και η απόφαση της Ολομέλειας στην Έφεση695 εκδόθηκε στις 17Οκτωβρίου
4. 35 40 Από τηνΥπηρεσία Δημόσιας Διοικήσεως καιΠροσωπικούδό­ θηκεέγκρισηγια πληρωμή των ωφελημάτων του με την επιστολή ημερομηνίας 18 Φεβρουαρίου
5. Με επιστολή ημερομηνίας 4 Φεβρουαρίου1987ζητήθηκεαπότοΔιευθυντήτουΤμήματοςΕσωτερικων Προσόδων να πληροφορήσει κατάπόσο ο αιτητήςχρω­ στούσεοτιδήποτεποσόΦόρουΕισοδήματοςγιανααποκοπείαπό το εφ' άπαξφιλοδώρημα που θατου χορηγηθεί απότο Γραφείο τουΓενικού Λογιστή. Η απάντησηαπότοΓραφείοτουΦόρουΕι­ σοδήματοςλήφθηκεστις5Δεκεμβρίου
6. Ηκαθυστέρησηοφεί2191 Λοΐζου, Π. Φάκαςν.Δημοκρατίας

(1990)λετο στο ότι ο αιτητής δεν υπέβαλε έγκαιρατις φορολογικές του δηλώσεις. Μετην έγκριση που δόθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 1987 από την Υπηρεσία Δημοσίας Διοικήσεως, άρχισε να πληρώνεται σύνταξη στον αιτητή απότην 1Μαρτίου

1. Για την περίοδο από 1Φεβρουαρίου 1980 μέχρι 28 Φεβρουαρίου 1987 η σύνταξη τουπληρώθηκε μετην επιταγήμεαρ.534369, ημερομηνίας 24 Φε­ βρουαρίου
2. Μετά την απάντησηπου πάρθηκεαπότοΦόρο Εισοδήματος εκδόθηκε από το Γραφείοτου Γενικού Λογιστήσχε­ τική επιταγήτην 11 Δεκεμβρίου 1987 και μετά στάληκεταχυδρο­ μικώς στηδιεύθυνση τουαιτητή. 5 10 Όπως αναφέρεται πιο πάνω, όλες OLεπιταγές πουαφορού­ σαν σύνταξη και εφ' άπαξ φιλοδώρημα στέλλοντο στη διεύθυν­ σητου αιτητή.Το Νοέμβριο του 1988 ο αιτητής επισκέφθηκε το Γραφείο του Γενικού Λογιστή και έφερε μαζί του όλες τις πιο 15 πάνω αναφερόμενες επιταγέςπουείχανλήξεικαιανανεώθησαν. Ταυτόχρονα με τις ανανεώσεις των επιταγών απέστειλε στο Γραφείο Γενικού Λογιστή αντίγραφο επιστολής που στάληκε στο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Παιδείαςημερομηνίας 7 Νοεμβρίου 1988 στην οποία αναφέρει ότι εξαργυρώνει τις επι- 20 ταγές άνευ βλάβης των δικαιωμάτωντου. Μεεπιστολή του ημερομηνίας 25 Νοεμβρίου 1988 πουαπευ­ θύνεται προς το Γενικό Λογιστή, ο αιτητής ζητούσε να τουκα­ ταβληθούν τόκοι πάνωσταχρηματικάποσάπουτου έχουν πλη- 25 ρωθεί. Το Γραφείο του Γενικού Λογιστή με επιστολή ημερομη­ νίας 24 Δεκεμβρίου 1988, πληροφόρησε τον αιτητή ότι το αίτη­ μα του δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Φωτοαντίγραφα των εντύπων και επιστολών που αναφέρονται πιο πάνω επισυνά­ πτονται στην ένσταση τουκαθ' ουηαίτηση. 30 Από μέρους των καθ'ων ηαίτηση εγείρεται προδικαστικήέν­ σταση ότι "ηπροσβαλλόμενη πράξη και/ή παράλειψηείναιεκπρό­ θεσμη".Τούτο ασφαλώςστηρίζεται στο γεγονός ότιοαιτητήςκαί­ τοι τουλάχιστο στις 7Νοεμβρίου 1988 πουπαρέλαβετις επιταγές 35 αποζημιώσεων εφ'άπαξ,συντάξεωνκαιοτιδήποτεάλλοποσότου είχαν αποστείλει, δήλωνε με την επιστολή του της ημερομηνίας εκείνηςότιτα"εξαργύρωνε άνευβλάβηςτωνδικαιωμάτωντου",εν τούτοις καταχώρησετηνπροσφυγήστις24 Φεβρουαρίου 1989,δη­ λαδή μετά την πάροδο εβδομήντα πέντε ημερών από την ημέρα 40 πουέτυχε αρνητικήςαπαντήσεωςστις 24 Δεκεμβρίου. Είναι φανερό ότι το αίτημα για τόκους προέκυψε από της ημερομηνίας μη καταβολής στον αιτητή των οφελημάτωναφυ2192 3 Α.Α.Δ. 5 Φάκας ν. Δημοκρατίας Λοΐζον, Π. πηρετήσεως στα οποία εδικαιούτο δυνάμει της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου της 1ης Φεβρουαρίου 1980 μεαποκο­ ρύφωματηδημιουργία ενός τεράστιου ποσού που αξιώνει οαιτητής στις 7Νοεμβρίου 1988 ότανανέφερνε ότι θα εξαργυρώσει τις επιταγέςάνευβλάβηςτωνδικαιωμάτωντου,δηλαδήτιςδιεκ­ δικήσεις καταβολήςτων τόκων. 10 Το ερώτημα που τίθεται όμως είναι κατά πόσο υπήρχε μια άκυρηκαι συνεχή παράλειψητων καθ'ων ηαίτηση,όπως ισχύρίζεται ο αιτητής, και στην οποία περίπτωση ο χρόνος τρέχει από την ημέρα της αρνήσεως καταβολής των δικαιωμάτων του αιτητήαπότους καθ' ων η αίτηση. 15 Ο όρος "παράλειψη" που συναντούμε στο Αρθρο 146.1 του Συντάγματος έχει ερμηνευθεί δικαστικά σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. 20 Στηνυπόθεση PoliceAssociation v.Republic

(1972)3 C.L.R. 1στησελ. 28οΔικαστής Χατζηαναστασίουείπεότι "an omission presupposesthatnoaction has been taken by theadministration in the matter". Ηθέση αυτήέτυχε της επιδοκιμασίαςτηςΟλομέλει­ ας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση'Cyprus Tannery Ltd. v. Republic

(1980)3 C.L.R. 405 στην οποίααναφέρθηκαν τα π ω κάτωστη σελ. 415: 25 30 35 40 "Theexerciseof thesaidpowersis amatter of discretion and it appears to be well settled that an omission, in the sense of paragraph 1 of Article 146 of the Constitution, means an omission to do something required by law, as distinct from the non-doing of a particular act or the non-taking of a particular course as a result of the exercise of discretionary powers (see, interalia,The PoliceAssociation and Others v.TheRepublic

(1972)3C.L.R. 1,23)." Η υπόθεση Cyprus Tanneryακολουθήθηκε από το Δικαστή ΣτυλιανίδηστηνArgyrouand Othersν.Republic

(1983)3C.L.R. 474 και στη Mavrommatis and Others v. The Land Consolidation Authority

(1984)3 C.L.R. 1006, στην οποίααφού γίνεται αναφορά στο Στασινόπουλλο, Δίκαια Διοικητικού Δικαίου,4ηέκδοση

(1964)σελ. 195καιστις Αποφάσεις του Συμβουλίου Επικρατείας 1137/63 και 1862/63, προστίθεται ότι "omission presupposesaduty imposed by law andfailuretoperform that duty". Στηνκρινόμενη υπόθεση και μεβάσηταόσατέθηκανενώπιον 2193 Λοΐζου, Π. Φάκας ν. Δημοκρατίας

(1990)μου, ηπληρωμή τόκου δεν προβλέπεται απόοποιοδήποτε νόμο. Αντίθετα, όπως φαίνεταιαπότηγραπτήαγόρευση του ευπαίδευτου δικηγόρου του αιτητή,η αξίωση για τόκο εδράζεται κυρίως πάνωστην "αρχήτης αναλογικότηταςτηςχρηστής διοίκησης,της κοινής λογικής και του κοινού περί δικαίου συναισθήματος". 5 Επομένως η απόφασηγια καταβολή ή μη τόκου όπως γίνεται η διεκδίκηση είναι αποκλειστικό ζήτημαάσκησης διακριτικήςευχέ­ ρειας της διοίκησης. Εφόσον δε ηπληρωμή τόκου σε τέτοιες πε­ ριπτώσεις δεν προβλέπεται απότο Νόμο,αλλά είναιζήτημαπου πέφτει- ανπέφτεικαθόλου- μέσαστηδιακριτικήευχέρεια τηςδι- 10 οίκησης,ηκατάστασητηνοποίααντιμετωπίζουμε δεν ισοδυναμεί μεπαράλειψημέσα στην έννοιατουΑρθρου 146.1 του Συντάγμα­ τος. Οαιτητήςπήρετις σχετικές επιταγές στις 7Νοεμβρίου 1988. Θα έπρεπε να είχε αντιληφθεί ότι δεν του είχεκαταβληθείτόκος, και ήταν για το λόγο αυτό που δήλωσε ότι θα τις εξαργυρώσει 15 "άνευβλάβηςτων δικαιωμάτωντου". Αντί όμως νακαταχωρήσει προσφυγή μέσα σε εβδομήντα πέντε μέρες απότη λήψητων επι­ ταγών,υιοθέτησε την πορεία που αναφέρεταιπιο πάνω, καικα­ ταχώρησε την παρούσα προσφυγή μετά την παρέλευση της πιο πάνωπροθεσμίας των εβδομήνταπέντεημερών. 20 Όπως έχω ήδηαναφέρει,η μηπληρωμή τόκου δεν αποτελεί "παράλειψη" μέσα στην έννοια του Αρθρου 146.1 του Συντάγ­ ματος. Επομένως ο χρόνος για την καταχώρησητης προσφυγής αρχίζει να "τρέχει" απότις 7 Νοεμβρίου 1988, την ημερομηνία 25 δηλαδήπου ο αιτητής πήρε τις επιταγές, εφόσον δε ηπαρούσα προσφυγή έχει καταχωρηθεί μετά τη λήξη της προθεσμίας των εβδομήντα πέντε ημερών που προβλέπεται απότο Αρθρο 146.3 του Συντάγματος,είναι εκπρόθεσμη και για το λόγο αυτόπρέ­ πει να απορριφθεί,και απορρίπτεταιχωρίς όμως οποιαδήποτε 30 διαταγήως προς ταέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2194