(1990)27 Ιουνίου, 1990 [ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ OTHON GALANOS TAX FREESHOPS LTD, (Αιτητές στην Υπόθεση Αρ. 424/87), OTHON GALANOS & SONSLTD., (Αιτητές στην Υπόθεση Αρ. 425/87), ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ, Καθ' ου ηαίτηση. (ΣυνεκδικαζόμενεςΥποθέσεις Αρ. 424/87, 425/87). Προσφορές — Αρχή της μυστικότητας και του ελεύθερου ανταγωνι σμού — Περιστάσεις παραβίασης τους στην κριθείσα περίπτωση τεχνάσματος,προς επίτευξη σκοπού με ανεπίτρεπτο τρόπο. Εταιρείες — Άρση τον εταιρικού πέπλου — Κατ' αρχήν αποκλείεται — Εξαιρέσεις —Περιστάσεις δικαιολογημένης άρσεως στην κρι θείσα περίπτωση παραβίαση των αρχών επί προσφορών. 5 Η αιτήτρια εταιρεία προσέβαλε την απόρριψη της προσφοράς της για εκμετάλλευση καταστημάτων αδασμολογήτων'ειδών. 10 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισε ότι: ΠαρόλοπουδενδαφεύγειτουΔικαστηρίου,τογεγονός ότιπρόκειται για δύο διαφορετικές Εταιρείες και για δύο διαφορετικάνομικά πρόσωπα,εντούτοις, έχοντας υπόψηταπεριστατικάκαιγεγονότατης υπόθεσης αυτήςκαι συγκεκριμένα τογεγονός ότι καιοι δύοπροσφο ρές υποβλήθηκανκαιυπογράφτηκαναπότο ίδιο πρόσωπο εκ μέρους καιτων δύοΕταιρειών,αποδεικνύεταιότιυπήρξεπλήρηςσυνεργασία 2234 15 20 3ΑΛΛ Ο.GalanosTax FreeShopsLtdχΑV.Δημοκρατίας μεταξύτων δύο Εταιρειών ήτουλάχιστον ημια Εταιρείαγνώριζετην προσφοράτηςάλλης. Ηενέργεια αυτήπεριέχει τοστοιχείοτουτεχνά σματοςκαιαποσκοπείστηνεπίτευξησκοπού μεανεπίτρεπτοτρόπο. 5 10 15 Ορθά οι καθ' ωνηαίτηση έλαβαν υπόψη τους ότιοι Σύμβουλοι καιοικύριοι μέτοχοι τηςαιτήτριαςΕταιρείαςείναιοιΣύμβουλοικαι οι κύριοι μέτοχοι τηςάλλης εταιρείαςοιοποίοι ήτανπροσφοροδότες γιαταίδιααδασμολόγητα καταστήματα.Έχονταςυπόψητα γεγονό τακαιπεριστατικάτηςυπόθεσης αυτής,δικαιολογημένα οικαθ'ωνη αίτηση παρεξέκλιναν απότηναρχήπου καθιερώθηκε στην υπόθεση Salomon ν.Α. Salomon &Co., γιατί ηαιτήτρια Εταιρείαπροσπα θούσεναεπιτύχει τηνπαραβίασητηςμυστικότητας των προσφορών καιτουελεύθερουσυναγωνισμού. Οιαρχέςαυτές,κατοχυρώνουντα συμφέροντα τουκράτους καιτωνπροσφοροδοτών, γιατί αποσκοπουν στονααποκλείσουν τοενδεχόμενο επηρεασμού τωνπροσφο ρών καιεξασφαλίζουν τηνίσημεταχείριση τωνπροσφοροδοτώνμε τον ελεύθεροδιαγωνισμό,μέσασταπλαίσιατηςχρηστής διοίκησης. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 20 Αναφερόμενες υποθέσεις: George D.Kounnas& SonsLtdandAnother v.Republic
(1972)3 C.L.R. 542, 25 Papadopouios v.Republic
(1985)3(A)C.L.R. 154, J.N. Christofides Trading Co.Ltdv.Republic
(1985)3(B) C.L.R. 546, 30 35 Salomon v. A.Salomon& Co. [1897]A.C22. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτουκαθ' ουηαίτηση μετην οποία απορρίφθηκε η προσφορά τωναιτητών για εκμετάλλευση των καταστημάτων αδασμολόγητων καπνικών και οινοπνευμα τωδών ποτών στααεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου. Γ. Κολοκασίδης, γιατους Αψητες. 40 Α. Ευαγγέλου, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Καθ' ουηαίτηση. Cur.adv. vult. 2235 Ο.Calanos Tax Free Shops Ud κ,ό.v.Δημοκρατίας
(1990)ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Με την προσφυγή αυτή,ηαιτήτριαΕταιρεία προσβάλλει την απόφαση των καθ'ων ηαίτηση,πουτηςκοινο ποιήθηκε στις 13/3/1987, με την οποία πληροφορήθηκε ότι η προσφορά της για την εκμετάλλευση των καταστημάτων αδα σμολόγητων καπνικών και οινοπνευματωδών ποτών στα αεροδρόμια της Λάρνακαςκαι Πάφου,είχεαπορριφθεί. 5 Σεσυντομία ταγεγονότα είναι τα εξής: Στις20/11/1986, ζητή θηκαν προσφορές για την εκμετάλλευση των καταστημάτων για την πώληση αδασμολόγητων ειδών,στους αερολιμένες Λάρνακας και Πάφου.Οι προσφορές ανοίχτηκανδημόσια στις27/12/1986. 10 Λήφθηκαν τέσσεριςπροσφορές γιατακαταστήματα καπνικών προϊόντων καιοινοπνευματωδών ποτών,μεταξύτων οποίωνκαι ηπροσφοράτων αιτητών γιατο ποσότων ΛΚΙ.767.409,14σ.. Οι 15 άλλες προσφορές, ήταν: (α)ΤαμασσόςΤοπάκο Σαπλάιερς& Σία (β)Όθων Γαλανός&Υιός (γ)Λέηζαρλαντ Χοτέλ Εντερπράϊσες Λτδ ΛΚ1.951.136,ΛΚΙ.758.409,14σ. ΛΚ1.826.000,- Το όλο θέμα της κατακύρωσης των προσφορών, συζητήθηκε απότηνΥπουργική ΕπιτροπήΣυμβουλίουΠροσφορών,στησυ νεδρία της στις 10/2/1987καιαποφασίστηκε να μηγίνει οποια δήποτεκατακύρωσητων προσφορών μεβάσητηνπαράγραφο 14 των όρων των προσφορών, για τους λόγους πουαναφέρονται το Τεκμήριο 13 της ένστασης. 20 25 Στις 11/3/1987,ο καθ' ου η αίτηση δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημερίδατης Δημοκρατίας, τηνανάκλησητων προσφορών,που 30 έγινεσύμφωναμετηνπροαναφερθείσα παράγραφο 14καιστησυ νέχεια,μεεπιστολήτουημερομηνίας 13/3/1987(Τεκμήριο 15),πλη ροφόρησε τους αιτητές ότι η προσφορά τους δεν έγινε αποδεκτή, γιατολόγοότι "Οι Μέτοχοι και/ήΔιοικητικοί Σύμβουλοι τηςως άνω εταιρείας καθώςκαι της ΕταιρείαςΌθων Γαλανός και Υιοί 35 Λτδ, είναι ακριβώς τα ίδιαπρόσωπα. Πέραντούτου,και οι δύο προσφορές υπογράφτηκαν απότο ίδιο πρόσωπο (κ.Στ.Γαλανό), έτσιπουναείναι φανερόπωςυπήρξεσυνεργασία μεταξύτωνδύο προσφοροδοτριών Εταιρειώνγιατηνυποβολήτωνπροσφορώνμε αποτέλεσμα την καταστρατήγησητης μυστικότητας των προσφο- 40 ρώνκαιτου ελεύθερου συναγωνισμού" (Πίνακας 1 τηςαίτησης). Οι προβαλλόμενοι λόγοι για την ακύρωση της υπό κρίση απόφασης, είναι οι εξής: 2236 3 Α.ΑΛ. Ο.GalanosTax FreeShops Ltd κ.ά.v.Δημοκρατίας Κούρρης, Δ. (l)O λόγος απόρριψης της προσφοράςδεβρίσκει κανέναέρει σμα στο Νόμο, 5
(2)Ηχρήσητουκριτηρίουαντίκειταιστις αρχές"χρηστήςδιοίκησης,
(3)Ηέρευνα πίσω από τη νομική προσωπικότητα των αιτητών συγκρούεται με υπάρχουσααρχήτου δικαίου, 10 15 20 25 30 35 40
(4)Ανεπάρκεια του όρου 14των προσφορών να δικαιολογήσει απόρριψητης προσφοράς των αιτητών. Αναφορικά με τους λόγους 1 και2,ηθέση των αιτητώνόπως τέθηκε απότον ευπαίδευτοδικηγόρο τους, ενώπιον τουδικαστη ρίου, είναι ότιπουθενά δεν αναφέρεταιτοκριτήριο που έθεσεο καθ'ου η αίτηση στην επίδικη περίπτωση γιανααπορρίψειτην προσφορά των αιτητών:ότι, δηλαδή,ταστοιχεία καιτογεγονός ότιουπογράφωντηνπροσφορά,τόσοτωναιτητώνόσοκαιάλλου προσφοροδοτη, καθιστά σαφές πωςυπήρχε συνεργασία μεταξύ των προσφοροδοτριών Εταιρειών και συνεπώς υπάρχειτο στοιχείο του τεχνάσματος καιστοχεύει στην επίτευξη σκοπούμε ανε πίτρεπτο τρόπο. Οδικηγόρος των αιτητών, βάσισε την εισήγηση του στο σκεπτικό τωναποφάσεων Kounnas & Sons Ltd and Another v. TheRepublic
(1972)3 C.L.R. 542, Papadopoulos v. TheRepublic
(1985)3C.L.R. 154,JJV. Christofides TradingLtd v.TheRepublic
(1985)3C.L.R.546 καιστο σημείωμα τουβοηθού Γενικού Εισαγγελέα, κ. Λουκαΐδη στην επιθεώρηση Κυπριακού Δικαίου
(1983)σελίδα 180.Υποστήριξε ότισυνεπάγεται από τα προεκτεθέντα,ότι τοκριτήριο που εφάρμοσε οκαθ'ουηαίτηση γιανααπορρίψει τηνπροσφοράτων αιτητών,δεβρίσκει έρεισμα στο Νόμοκαισυνεπώς είναιπαράνομο. Η παρανομία αυτή,ειση γήθηκε,ωςεκτης φύσεως της,οφείλει να οδηγήσει και στην ακύ ρωση τηςπράξηςτου καθ' ουη αίτηση. Σχετικά μετοδεύτερο λόγο,οδικηγόρος εισηγήθηκε ότι η Διοίκηση έθεσε νέοκριτήριο, τοοποίο είναι παράνομο και κατέλαβε τουςαιτητέςεξαποίνηςκαιαυτόαντίκειταιστιςαρχέςτηςχρηστής διοίκησης.Περαιτέρω,οδικηγόροςτωναιτητώνυποστήριξε ότιαν ο καθ' ουη αίτησηεπιθυμούσε νασυμπεριλάβει αυτότονέοκριτή ριο, τότε αναυτόδενυπήρχε ήδη στο Νόμο και την Νομολογία, όφειλενα τοσυμπεριλάβει στους όρουςτωνπροσφορών, πράγμα πουσ' αυτήτηνπερίπτωσηδενέγινε. Οι OOOL, εισηγήθηκε,τωνπρο σφορών,πουθενάδεναναφέρουντέτοιαυποχρέωσηήκριτήριο. Ηθέσητων καθ' ωνη αίτηση,όπωςτέθηκεαπότονευπαίδευτο 2237 Κούρρης, Δ. Ο.GalanosTax FreeShopsLtd κά. v.Δημοκρατίας
(1990)δικηγόροτους,είναιότι μιααπότιςβασικέςαρχέςπουδιέπουντη διεξαγωγήπροσφορών τουδημοσίου,είναιηαρχήτης μυστικότη τας των προσφορών και του ελεύθερου συναγωνισμού. Οι αρχές αυτές κατοχυρώνουν τα συμφέροντα του κράτους και των προ σφοροδοτών,γιατί αποσκοπούνστονααποκλείσουν τοενδεχόμενο επηρεασμού των προσφορών και εξασφαλίζουν την ίσημεταχείρηση των προσφοροδοτών μετον ελεύθεροσυναγωνισμό μέσα σταπλαίσια τηςχρηστής διοίκησης. Στηνπροκειμένη περίπτωση, ο δικηγόρος των καθ' ων ηαίτηση υποστήριξε ότι οι προσφορές των δύο Εταιρειών όπως υποβλήθηκαν,καταστρατηγούν τις πιο πάνωαρχές. 5 10 Έχω εξετάσει προσεκτικά την επιχειρηματολογία των δικηγό ρωνκαιτων δύοπλευρών καιείμαιτηςγνώμης οτι ηθέσητουδι κηγόρου των καθ' ων η αίτηση είναι ορθή.Παρόλο που δεν μου 15 διαφεύγειτογεγονός, ότιπρόκειταιγιαδύοδιαφορετικέςΕταιρεί ες και για δύο διαφορετικάνομικά πρόσωπα, εντούτοις έχοντας υπόψη τα περιστατικά και γεγονότα της υπόθεσης αυτής και συ γκεκριμένατογεγονός ότι καιοι δύοπροσφορέςυποβλήθηκανκαι υπογράφτηκαν απότο ίδιοπρόσωποεκμέρουςκαιτωνδύο Εται- 20 ρειών, αποδεικνύεται ότι υπήρξε πλήρης συνεργασία μεταξύ των δύοΕταιρειώνητουλάχιστον η μιαΕταιρείαγνώριζε τηνπροσφο ράτηςάλλης. Ηενέργεια αυτήπεριέχει τοστοιχείο τουτεχνάσμα τοςκαιαποσκοπεί στην επίτευξησκοπούμεανεπίτρεπτο τρόπο. 25 Αναφορικά μετοντρίτονομικόλόγογιαακύρωσητηςεπίδικης απόφασης, ο δικηγόρος των αιτητών,εισηγήθηκε ότι για να απο φανθεί ο καθ'ου ηαίτησηότι υπήρξε συνεργασία μεταξύτωναι τητών και ενός άλλου προσφοροδότη και κατ' ακολουθία να απορρίψει την προσφοράτων αιτητών,οκαθ'ου ηαίτηση έλαβε 30 υπόψηποιοιήτανοιμέτοχοι καιοιΔιοικητικοί Σύμβουλοιτωναι τητών καιδεύτερου προσφοροδότη καιπουσυνίστατο στηγλώσ σα του Εταιρειακού Δικαίου, στην "ανασήκωση του βέλους" (lifting of theveil). Οδικηγόροςτωναιτητών,υποστήριξε ότι είναι μόνο σε ελάχιστες εξαιρέσεις που δύνανται οι αρχές να λάβουν 35 υπόψητηνταυτότητατωνφυσικώνπροσώπωνπουσυνθέτουν την ιδιοκτησίατης Εταιρείαςκαιηγενική αρχήείναι ο σεβασμός της νομικής προσωπικότητας της Εταιρείαςόπως έχει καθιερωθεί με την υπόθεση Salomon y. Α. Salomon & Co [1897]A.C. 22 (HL), όπου η Βουλή των Λόρδων αποφάνθηκε ότι ο κανόνας βρίσκει 40 εφαρμογήανεξάρτητααπότοανέναμέλοςείναι ιδιοκτήτης όλων ήσχεδόν όλων των μετοχών της Εταιρείας.Στηνπροκειμένηπερί πτωσηδενσυντρέχουν σοβαρότατοιλόγοιγιαναεμπίπτειηπερί πτωσητηςαυστηρής εξαίρεσης γιαναπαρακαμφθείηνομικήπρο2238 3 ΑΛΛ. Ο.GalanosTax Free Shops Ltd VJO.v.Δημοκρατίας Κούρρης, Δ. σωπικότητατηςΕταιρείας. 5 10 15 20 25 30 35 Ηθέσητων καθ' ωνη αίτηση είναι ότι στην προκειμένη περί πτωση, ορθά ενήργησαν κατά παρέκκλιση απότον κανόναπου τέθηκε στη Salomon ν.Α. Salomon & Co. (ανωτέρω). Κατά τηγνώμη μου, ορθάοι καθ'ων ηαίτηση έλαβαν υπόψη τουςότι οι Σύμβουλοι και OL κύριοι μέτοχοι της αιτήτριαςΕται ρείας είναι οι Σύμβουλοι καικύριοι μέτοχοι της Εταιρείας Όθων ΓαλανόςΤαξΦρηΣιόπςΛτδ, οι οποίοι ήτανπροσφοροδότες για τα ίδια αδασμολόγητα καταστήματα. Έχονταςυπόψη μου ταγε γονότα και περιστατικά της υπόθεσης αυτής,βρίσκω ότιδικαιο λογημέναοικαθ' ωνη αίτησηπαρεξέκλιναν απότηναρχήπου κα θιερώθηκε στην υπόθεση Salomon ν.Α. Saiamon& Co. (ανωτέρω),γιατί ηαιτήτρια Εταιρείαπροσπαθούσε να επιτύχει τηνπα ραβίασητηςμυστικότηταςτων προσφορώνκαιτουελεύθερου συ ναγωνισμού. Οι αρχές αυτές,κατοχυρώνουν τα συμφέροντα του κράτουςκαιτωνπροσφοροδοτών,γιατίαποσκοπούνστο νααπο κλείσουντοενδεχόμενο επηρεασμούτωνπροσφορώνκαιεξασφαλίζουν την ίση μεταχείρηση των προσφοροδοτών μετονελεύθερο διαγωνισμό μέσα σταπλαίσιατηςχρηστής διοίκησης. Αναφορικά με τον τέταρτο νομικό λόγο, υπήρξε επιχειρημα τολογία από μέρους του δικηγόρου των αιτητών,ότι ο όρος 14 των προσφορών πουπρονοεί γιαανάκλησητων προσφορών,δε δίνει στη Διοίκηση το αυτόματο και ανεξέλεγκτο δικαίωμα να απορρίψουν τηνπροσφορά. Συμφωνώμεαυτήτην εισήγηση,ότι ηΔιοίκηση δεν μπορείνα επικαλεσθεί αυθαίρετα τον όρο 14των προσφορών. Επί τουση μείου αυτού,φαίνεται να συμφωνεί και ο δικηγόρος των καθ' ωνη αίτηση, οοποίος ισχυρίστηκε ότι οι καθ' ωνη αίτησηενήρ γησαν όχι κατ' αρέσκεια, αλλά η ανάκληση έγινε με μοναδικό σκοπό την προαγωγή και εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος και σύμφωνα με τις αρχές της χρήστης διοίκησης και της ίσης μεταχείρισης των προσφοροδοτών. Για τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 40 Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2239