(1990)28 Ιουνίου, 1990 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ Μ.ΧΡ1ΣΤΟΦΙΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 323/89). Αναγκαστική Απαλλοτρίωση — Προσφορά της απαλλοτριωθείσης ιδιοκτησίας πίσω στον ιδιοκτήτη της — Οι προϋποθέσεις τον Άρθρου 15 του Ν.15/62 — Περιστάσεις μη συνδρομής τους στην κριθείσα περίπτωση. 5 Ο αιτητής προσέβαλε την παράλειψη επιστροφής σε αυτόν της περιουσίας του,κατά το μέτρο πουδεν χρησιμοποιήθηκε για τους σκοπούς υπέρ των οποίων είχε απαλλοτριωθεί. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι: 10 Στην υπόκρίση υπόθεση έγινε ευθυγράμμιση καιδιεύρυνση της Λεωφόρου Στασίνουκαιτοπεζοδρόμιοτηςοδούεφάπτεταιτουπεριφράγματος που διαχωρίζει το χώρο που φυτεύθηκε. Όμως αυτή 15 ηφύτευσηήαυτόςοχώροςπρασίνουμπορεί ναχαρακτηρισθείσαν "βελτίωση της οδού", έτσι που να καλύπτεται από τους λόγους απαλλοτρίωσης που προσδιορίστηκαν στη γνωστοποίηση απαλλο τρίωσης καιτοδιάταγμααπαλλοτριώσεως,πουείναι "ηευθυγράμ μιση,διεύρυνση καιβελτίωση της Λεωφόρου Στασίνου". 20 Όλη η απαλλοτριωθείσα περιουσία εν προκειμένω, είναι στην πραγματικότητα δημόσιος δρόμοςκαι μέρος τηςΛεωφόρου Στασί νου. Επομένως ο χώρος πρασίνου που δημιουργήθηκε μπορεί να χαρακτηρισθεί σαν βελτίωση της οδού,κατά τον ίδιο τρόπο όπως 2240 25 3 Α.ΑΛ. Χριστοφίδης ν.Δημοκρατίας μπορεί ναχαρακτηρισθείσανβελτίωση οκαλλοπισμός μιας νησί δαςκατάμήκοςμιαςοδούή οχώρος ενόςκυκλικούκόμβου. 5 Κατάσυνέπεια,ηεξουσίααπαλλοτρίωσηςασκήθηκεσύμφωναμε τοΝόμοκαιοαιτητήςδενέχειικανοποιήσειτοΔικαστήριοότιυπάρ χειοποιοσδήποτελόγοςπουναδικαιολογεί τηνπαρέμβαση του. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. !0 15 20 25 30 35 40 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτων καθ'ων ηαίτηση με την οποίαπαρέλειψαν ναπροσφέρουν στον αιτητή έκταση 1760 τ.π. πουαποτελεί μέρος κτήματος του αιτητήτο οποίοαπαλλοτριωθηκε με το αιτιολογικό ότι δε χρησιμοποιήθηκε για τους σκοπούς για τους οποίους απαλλοτριώθηκε. Ν.Λ. Ζωμενής, για τον Αιτητή. Γλ. Χατζηπέτρον, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv.vult. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Ο αιτητής με την προσφυγή αυτή ζητά δήλωσητουΔικαστηρίου ότιηπαράλειψητηςκαθ' ηςη αίτηση,ως Απαλλοτριούσας Αρχής,ναπροσφέρει σ' αυτόνμιανέκταση 1760 τ.π. πουδεν χρησιμοποιήθηκε γιατους σκοπούς για τους οποίους απαλλοτριώθηκεκαιπουαποτελεί μέρος ολικής έκτασηςτουπρώ ην Κτήματος του Αιτητή με αρ. εγγραφής 1025/5.11.59 του φυλ/σχεδ. 21/46.6 III Μπλοκ 25,Τεμάχιο 162, ΕνορίαΤρυπιώτηΛευκωσίαςπουαπαλλοτριώθηκεμεΓνωστοποίηση αρ.510πουδη μοσιεύτηκε στο Τρίτο Παράρτηματης Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας αρ. 191,ημερ. 11.10.62και με Διάταγμααρ. 154που δημοσιεύθηκε στοΤρίτοΠαράρτηματηςΕπίσημηςΕφημερίδαςτης Δημοκρατίαςαρ.240ημερ.28.3.63γιατοσκοπόευθυγράμμισης,δι εύρυνσης καιβελτίωσης τηςΛεωφόρουΣτασίνουστηΛευκωσίαείvaLπαράνομη,άκυρηκαιαντισυνταγματική. Μετάτηναπαλλοτρίωσηοαιτητήςκαταχώρησεπαραπομπήκαι ηαποζημίωσηκαθορίστηκε απότοΔικαστήριο. Η αποζημίωση κα ταβλήθηκε σε αυτόν στις 11.11.85και στις 26.3.86.Στις 12.6.86το κτήμα γράφτηκε στο όνομα της ΚυπριακήςΔημοκρατίας σανδη μόσιος δρόμος. 2241 Χρυσοστομής, Δ. Χριστοφίδης ν.Δημοκρατίας
(1990)Μέρος της έκτασης που απαλλοτριώθηκε χρησιμοποιήθηκε γιατηνδιεύρυνση της ΛεωφόρουΣτασίνου,μέροςγιατηνκατα σκευήπεζοδρομίου κατά μήκος της λεωφόρου και το υπόλοιπο φυτεύτηκε μεδένδρακαιθάμνους. Μεταξύτουπεζοδρομίουκαι του χώρου πουφυτεύτηκε,κτίστηκε περίφραγμαύψους 1 1/2 π. 5 Το απαλλοτριωθέν κτήμα και οι χώροι που χρησιμοποιήθηκαν όπως πιο πάνωαναφέρεται,φαίνονταισταχωρομετρικά σχέδια που κατατέθηκανκαι είναι τεκμήρια Α, ΖκαιΗ. Είναι ηεισήγησητου δικηγόρουτου αιτητήπωςβάσει τουάρ- 10 θρου23.5 τουΣυντάγματοςκαιτωνάρθρων 14και 15
(1)τουπερί Αναγκαστικής ΑπαλλοτριώσεωςΝόμουτου 1962 (Νόμος 15/62),η καθ' ηςηαίτησηως Απαλλοτριούσα Αρχή,είχεσυνταγματική και νομικήυποχρέωσηκαικαθήκονόπως,μέσασετρία
(3)χρόνιααπό της ημερομηνίας ολικής καταβολής της αποζημίωσης για την 15 απαλλοτρίωση και την εγγραφήτου κτήματος στο όνοματης, δη λαδήμέχρι τις 27.3.89,ναείχεπροσφέρει πίσω στονΑιτητήτοεν λόγω μέρος του ρηθέντος κτήματος εκτάσεως 1760 τ.π.,που δε χρησιμοποιήθηκε για τους σκοπούς για τους'οποίους απαλλο τριώθηκε,πλην όμως παράλειψεκαιπαραλείπεινατοπράξει. 20 Οδικηγόροςτωνκαθ' ωνηαίτησηεισηγήθηκε πωςοι καθ' ωνη αίτησηδεν έχουν νομική υποχρέωση να προσφέρουν στοναιτητή την έκτασητων 1760 τ.π., επειδήηέκτασηαυτή χρησιμοποιήθηκε για το σκοπόγιατον οποίοέγινεηαπαλλοτρίωσηκαιχαρακτήρι- 25 σε τη δενδροφύτευση του χώρου σαν καλλοπιστική και σανβελ τίωσητηςΛεωφόρουΣτασίνου. Διαζευτικάανάφερεπωςτομέρος τούτομπορείανάπάσαστιγμήναχρησιμοποιηθείγιαεπέκτασητης λεωφόρου. Στηνένστασηαναφέρθηκεπωςοχώρος αυτόςπαρέχει τηδυνατότηταγιαμελλοντικήδιεύρυνσητηςγέφυραςΚάνιγγος. 30 Το άρθρο 14 του περί Αναγκαστικής ΑπαλλοτριώσεωςΝόμου του 1962 (Ν. 15/62)προνοεί, πως ηαπαλλοτριωθείσα ιδιοκτησία δυνάμειτουνόμου αυτού,δύναταιναχρησιμοποιηθεί μόνογιατο σκοπόγιατονοποίοέγινεηαπαλλοτρίωση. Επίσης τοάρθρο23.5 35 τουΣυντάγματοςπρονοεί, μεταξύάλλων,πωςοιαδήποτεακίνητη ιδιοκτησία ήδικαίωμαήσυμφέρον πάνωσε αυτήτην ιδιοκτησία, που απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά,θαπρέπει να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικάγιατοσκοπόγιατονοποίοαπαλλοτριώθηκε.Ανμέ σασετρίαχρόνιααπότηναπαλλοτρίωσηδενκαταστείεφικτόςο 40 σκοπός τηςαπαλλοτρίωσης,ηαπαλλοτριούσααρχήαμέσως μετά τηνεκπνοήτηςπροθεσμίαςτωντριώνετών,υποχρεούταιναπρο σφέρειτηνιδιοκτησίαμ£τηνκαταβολήτηςτιμήςκτήσεως στοπρό σωποαπό τοοποίοαπαλλοτριώθηκε.Παρόμοιαπρόνοιαυπάρχει 2242 3ΑΛΛ. Χριστοφίδηςν.Δημοκρατίας Χρυοοστομής, Δ. και στοΝόμο 15/62,άρθρο 15
(1)πουπρονοεί τα ακόλουθα: 5 10 15 20 "15.-0) Οσάκις ακίνητος ιδιοκτησία απηλλοτριώθη μετά τηνέναρξιντηςισχύοςτουΣυντάγματος,καιεντόςτριώνετών, από της ημερομηνίας καθ' ην η ιδιοκτησία περιήλθεν εις την απαλλοτριούσαναρχήν,δενεπετεύχθηοσκοπόςδι' ονεγένετο ηαπαλλοτρίωσιςήηεπίτευξιςτουτοιούτουσκοπούεγκατελείφθηυπότηςαπαλλοτριούσης αρχής,ήτοόλονήμέροςτηςτοι αύτης ιδιοκτησίας απεδείχθηότι υπερβαίνει τας πραγματικάς ανάγκαςτηςαπαλλοτριούσης αρχής, θαεφαρμόζονταιαιακό λουθοι διατάξεις,ήτοι: (α)Η απαλλοτριούσααρχήδι' εγγράφουαυτής γνωστοποι ήσεως προσφέρει την ιδιοκτησίαν εις ην τιμήν απέκτησεν ταύτην,εις τοπρόσωπονεις οαύτηανήκεπροτηςαπαλλο τριώσεως ή, εάν τούτο απέθανεν, εις τους προσωπικούς αντιπροσώπους ή τους κληρονόμους αυτού, οίτινες υπο χρεούνται όπωςεντός τριών μηνών από της τοιαύτηςγνω στοποιήσεως αποστείλωσιν εις την απαλλοτριούσαναρχήν έγγραφοναποδοχήςήμηαποδοχήςτηςγενομένης προσφο ράς· εάνεντός τηςπρομνησθείσης περιόδουδενδοθήαπάντησις εις την γενομένην προσφοράναύτηλογίζεται ως μη γενομένη αποδεκτή: 25 30 Στην υπό κρίση υπόθεση έγινε ευθυγράμμιση και διεύρυνση της Λεωφόρου Στασίνου και το πεζοδρόμιο της οδούεφάπτεται του περιφράγματος που διαχωρίζει το χώρο που φυτεύθηκε. Όμως αυτήηφύτευση ήαυτός ο χώρος πρασίνου μπορεί να χαρακτηρισθεί σαν "βελτίωση της οδού", έτσι που να καλύπτεται απότους λόγους απαλλοτρίωσης πουπροσδιορίστηκαν στηγνω στοποίηση απαλλοτριώσεως (Τεκμ. 1) και το διάταγμα απαλλο τριώσεως (Τεκμ. 2), που είναι "η ευθυγράμμιση, διεύρυνση και βελτίωσητηςΛεωφόρουΣτασίνου"; 35 Στον περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμο Κεφ. 96, όπως τροποποιήθηκε άρθρο 2, ερμηνεύτηκε η λέξη 'οδός' ως ακολούθως: 40 "'οδός' περιλαμβάνει οιονδήποτε δρόμον,ατραπόνδιελεύσε ως ζώων, ατραπόν,αδιέξοδον δρόμου, δίοδον, πεζόδρομον, πεζοδρόμιον ήδημοσίαν πλατείαν" Απότηνπιοπάνωερμηνευτική διάταξηκαιδεδομένουότι όλη 2243 Χρυσοστομής, Δ. Χριστοφίδης ν.Δημοκρατίας
(1990)η απαλλοτριωθείσα περιουσία γράφτηκε στο όνομα τηςΚυπρια κής Δημοκρατίας σαν δημόσιος δρόμος, προκύπτει πως όλη η απαλλοτριωθείσαπεριουσίαείναιστηνπραγματικότητα δημόσιος δρόμος και μέρος της Λεωφόρου Στασίνου. Επομένως ο χώρος πρασίνου που δημιουργήθηκε μπορεί να χαρακτηρισθεί σαν βελτίωση τηςοδού,κατάτον ίδιοτρόπο, όπως μπορεί να χαρακτηρι σθεί σαν βελτίωσηο καλλοπισμός μιας νησίδας κατά μήκος μιας οδούήο χώρος ενός κυκλικούκόμβου. Κατάσυνέπεια, έχωτηγνώμηπωςηεξουσία απαλλοτρίωσης ασκήθηκεσύμφωνα μετο Νόμοκαιο αιτητήςδενέχειικανοποι ήσει το Δικαστήριο ότι υπάρχει οποιοσδήποτε λόγος πουναδι καιολογεί τηνπαρέμβασητου. Ηπροσφυγή απορρίπτεται.Δεν επιδικάζονταιέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2244 5 10 15