clr/1990/1990_3_2285.pdf

(1990)συνύπαρξητους,γιατίηπρόθεση μπορεί ναπροϋπήρχεήναακο­ λουθήσειτηδιαμονή. Γιατηνεξακρίβωση τηςπρόθεσηςχρειάζε­ ταιμιαπολύ μεγάληέρευναεις βάθος καιειςπλάτος. Είναιπολύδύσκοληκαιπολύπλοκηη εργασίατου ερευνώντος λειτουργούστη διαπίστωσητηςμονίμουκατοικίαςενόςπροσώπου. 5 Απότοφάκελοκαιταγεγονόταπουπροκύπτουναπότην εξέταση της υπόθεσης ενώπιον τουΔικαστηρίου, φαίνεταιπωςοΈφορος ΦόρουΚληρονομιών δενέκαμετηνέρευνατουστηνέκτασηκαιτο 10 βάθοςπουπροβλέπεταιαπότηΝομολογία. Ακόμηβάσισετηναπό­ φασητουπάνωσεορισμέναμεμονωμέναπεριστατικά,ταοποίαδεν παρουσιάζουντηνολοκληρωμένη εικόνατηςζωήςκαιτωνπροθέ­ σεωντουαποβιώσαντοςώστεναεξαχθείτοορθόαποτέλεσμα.Στην πραγματικότητα ο Έφορος Φόρου Κληρονομιών ενήργησε κάτω 15 απόπλάνη περίτα πράγματα. Προσφυγή. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειχωρίςέξοδα. 20 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτου Εφόρου Φόρου Κλη­ ρονομιών με την οποία κρίθηκε πως η μόνιμη κατοικία (domicile) του αποβιώσαντος Ξάνθου Σαρρή βρισκόταν στην Κυπριακή Δημοκρατία. 25 Μ. Μοντάνιος, για τους Αιτητές. Α. Ευαγγέλου, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv. wit. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ.: Ο Ξάνθος Σαρρήςγεννήθηκε στις 30 του Γενάρη το 1922 στο Ζαγαζίκτης Αιγύπτου απόΈλληναπα­ τέρα.Σεηλικία 12χρόνων, από το 1934, εγκαταστάθηκεστην Αμ­ μόχωστο. Εκεί δημιούργησε την Εταιρεία απορρυπαντικών "ΕΥ35 ΡΗΚΑ" και ανέπτυξε μιαδραστήρια βιομηχανική,κοινωνική και εμπορική ζωή. Το 1960 ίδρυσε και στην Ελλάδα την Εταιρεία "ΕΥΡΗΚΑ ΕΛΛΑΣ Ε.Π.Ε.",πουαργότεραέγινεανώνυμος εται­ ρεία.Οκύριος μέτοχος στις εταιρείες τουήτανο ίδιος,η σύζυγος του,τα τρία παιδιάτου και ο αδελφός της συζύγου του Χριστό- 40 δούλος Νεοφύτου. Μια άλλη εταιρεία στην οποία είχε συμφέροντα ο Ξάνθος Σαρρής ήταν η εταιρεία "ΑΡΓΟΛΙΣ" που μαζί με τους άλλους 2286 30 3 ΑΛΛ. Δημητρίου κ,ά.ν.Δημοκρατίας Παπαδόπουλος, Δ. συγγενείς του, όπως και στην "ΕΥΡΗΚΑ ΚΥΠΡΟΥ" και "ΕΥΡΗΚΑ ΕΛΛΑΣ", αποτελούσαν τους κυριότερους, αν όχι τους μόνους μετόχους. Ηεταιρεία "ΑΡΓΟΛΙΣ" απότο 1968 απέκτη­ σε εξοχική κατοικίαστην Αγία Νάπα. 5 ΜετάτηνΤουρκικήεισβολήτου 1974,ακολούθησε καιοΣαρ­ ρής μετηνοικογένεια του,όπως καιχιλιάδες άλλοι Κύπριοι,το δρόμο της προσφυγιάς. Επαναδραοτηριοποιήθη στη .Λεμεσό όπουκαι έμεινεγιαένα περίπου χρόνο. 10 15 20 25 30 35 40 Αργότερα πήρετηνοικογένεια τουκαι εγκαταστάθηκανστην Αθήνα κοντά στο εργοστάσιο του στη ΝέαΣμύρνη. Το 1977 μετεκόμισε στο Βόλο, όπουαγόρασεχώροστηβιομηχανικήπεριο­ χήτης πόλης αυτήςκαι έκτισε το εργοστάσιο τουκαιάλλατρία διαμερίσματαστα οποίαέμενε με την οικογένεια του. Οι επαγγελματικές τουδραστηριότητες εκινούντο ταυτόχρο-, νατόσο στην Κύπρο,όσο καιστην Ελλάδα.Την Κύπροτηνεπισκέπτετο συχνά.Απότο 1976 ωςτο 1981 την επισκέφθηκε27φορές. Ητελευταία του επίσκεψη ήτανστις 10/7/81που έμεινεμέ­ χρι τις 28/8/81, μέρα πουπέθανε.Τάφηκεστην Κύπρο. Όπως ανάφερακαι στην αρχή,ο Ξάνθος Σαρρής γεννήθηκε απόΈλληναπατέρααλλάαργότεραεπέλεξεως μόνιμηκατοικία του την Αμμόχωστο. Διατήρησε όμως πάντοτε,μέχρι του θανά­ του του,την ελληνικήτουυπηκοότητα. Είναι ο ισχυρισμός των αιτητών πως ο Σαρρής επέλεξε σαν μόνιμη κατοικίατου την Ελλάδα και πως ηαπόφασητου ΕφόρουΦόρου Κληρονομιών νααποφασίσειπωςη μόνιμηκατοικία του ήτανηΚύπρος,είναι λανθασμένη. Διορίσθησαν ως διαχειριστές της περιουσίας του από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας στην Αίτηση 391/81, οι ΚυριάκοςΔημητρίου καιΧριοτόδουλος Νεοφύτου.Οι διαχειριστές πληροφόρησαν τον καθ' ουηαίτηση2πως ο αποβιώσας Σαρρής είχετημόνιμη κατοικίατου (domicile) στην Ελλάδακαι όχι στην Κύπρο. Ο.Έφορος ΦόρουΚληρονομιών ζήτησε έκθεση με ταγε­ γονότακαι επιχειρήματαπάνωσταοποίαβασίζετοο ισχυρισμός των διαχειριστών πως ο αποβιώσαςείχετη μόνιμη κατοικίατου στην Ελλάδα.Μεεπιστολή του,ημερομηνίας 23/8/88, ο καθ' ουη αίτηση2 πληροφορούσε τους διαχειριστές πως "κατόπι μελέτης όλων των στοιχείων καιγεγονότων της υπόθεσης, πιστεύει ότι η κατοικία(domicile) τουαποθανόντοςείναιστην ΚυπριακήΔημο2287 Παπαδόπουλος, Δ. Δημητρίου κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(1990)κρατία". Είναιγι' αυτήτηναπόφασητου ΕφόρουΦόρουΚληρο­ νομιών που οι διαχειριστές της περιουσίας του Ξάνθου Σαρρή παραπονούνται και έχουν καταχωρίσει την προσφυγή αυτή με τηνοποίαζητούνόπωςηαπόφασητουΕφόρουΦόρου Κληρονο­ μιών κριθεί από το Δικαστήριο ως άκυρος, ή/και παράνομος ή/και αυθαίρετος ή/και αδικαιολόγητος ή/καιστερημένη οποιου­ δήποτενομικού αποτελέσματος. Έχει νομολογιακά καθιερωθεί πωςπρέπειναικανοποιηθούν δύο προϋποθέσεις για ν' αποκτήσει κάποιος νέα μόνιμη κατοικία (fresh domicile). Οι προϋποθέσεις αυτέςείναι ηδιαμονήκαι η πρόθεση. Αυτά τα δύο στοιχεία, factum et animus, πρέπει να συνυπάρχουν παρόλο που δεν είναι ανάγκηνα είναι ταυτόχρο­ νηη συνύπαρξητους,γιατίηπρόθεση μπορείναπροϋπήρχεήνα ακολουθήσει τηδιαμονή. Γιατηνεξακρίβωσητηςπρόθεσης χρειάζεται μιαπολύ μεγάλη έρευνα εις βάθοςκαιεις πλάτος.Παρα­ θέτω ένα απόσπασμα από το Private International Law του Cheshire, 5η Έκδοση στη σελίδα 170: 5 10 15 "It is impossibleto lay down any positiverule withrespect to 20 theevidence necessary toprove intention. All that can be saidis that every conceivable event and incident in a man' s life is a relevant andan admissibleindication of his state of mind. It may be necessary to examine the history of his life with the most scrupulous care,andto resort eventohearsayevidencewherethe 25 question concerns the domicil that a person, now deceased, possessedin his lifetime. Nothing must be overlookedthat might possiblyshowtheplace which heregardedashispermanent home attherelevanttime. Nofactistootriflingtomerit consideration. 30 "There is no act, no circumstance in a man's life, however trivial it may be in itself, which ought to be left out of consideration in trying the question whether there was an intention tochange thedomicil. Atrivialactmight possiblybe of more weight with regard to determining this question than anact which was of moreimportance toamaninhis lifetime." Infact, one of thedefects of English law is that theevidence adduced in a disputed case of domicil is often both voluminous and difficult to assess " Από το πιο πάνω απόσπασμα φαίνεται πόσο δύσκολη και πολύπλοκη καθίσταται η εργασία του ερευνώντος λειτουργού στηδιαπίστωση της μονίμου κατοικίας ενός προσώπου. 2288 35 40 3 Α.Α*Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Δημητρίου κ.ά. ν. Δημοκρατίας Παπαδόπουλος, Δ. Από τοφάκελοκαιταγεγονότα πουπροκύπτουναπότηνεξέ­ τασητηςυπόθεσης πουέχω ενώπιό μου,φαίνεταιπωςοΈφορος Φόρου Κληρονομιών δεν έκαμετην έρευνα του στην έκτασηκαι το βάθος που προβλέπεται απότη Νομολογία. Ακόμηπροχωρώ να πω πως βάσισε την απόφαση του πάνωσε ορισμένα μεμονω­ μέναπεριστατικάταοποίαδενπαρουσιάζουντην ολοκληρωμένη εικόνα της ζωής και των προθέσεων του αποβιώσαντος ώστενα εξαχθείτοορθόαποτέλεσμα. Πιστεύωστηνπραγματικότηταπως ο Έφορος Φόρου Κληρονομιών ενήργησε κάτω απόπλάνηπερί ταπράγματα. Χαρακτηριστικά μπορώνα πω,

(1)πως έδωσε υπέρμετρη σημασία στις επισκέψεις του απο­ βιώσαντος στην Κύπρο. Οι επισκέψεις αυτές ητο πολύ φυσικό να γίνονται συχνά γιατί είχε οικογενειακούς και φιλικούς δεσμούς, αλλά κυρίως γιατί είχε επαγγελματικούς σκοπούς αφού εδώ είχε μια ανθούσαβιομηχανία,

(2)πωςείχε ιδιόκτητο οικίαπουδενείναιη πραγματικότητα. Ηοικίαδενανήκεστον αποβιώσαντααλλά σε μιαεταιρεία στην οποία ήτο μέτοχος και την οποία οικία χρησιμοποιούσαν όλοι οι μέτοχοι της εταιρείας,έστω και ανήσανσυγγενείς του,

(3)πως θεώρησε πως ηεξοχική κατοικία αποτελούσε κατοι­ κίατου,ενώ απότηνένορκηδήλωση τηςσυζύγουκας Ζαχαρούλας Σαρρή, φαίνεται πως όταν έρχονταν στην Κύπρο για επι­ σκέψεις, είτε επαγγελματικές, είτε συγγενικές, είτε φιλικές, διέ­ μεναν στο οικογενειακό σπίτι της μητέραςτης,

(4)πωςτογεγονός πωςείχεένατηλέφωνο εγγεγραμμένο στο όνομα του στην Κύπρο,νομίζω πως πήρε υπέρμετρη βαρύτητα στην απόφαση του Εφόρου, ενώ θα ανέμενε κανείς πως τούτο ήτοκάτι φυσικό υπό τις περιστάσεις.

(5)Ένα άλλο στοιχείο το οποίο δεν έλαβε καθόλου υπόψη ο ΈφοροςΦόρουΚληρονομιών, όπωςφαίνεταιαπότη δικογραφία, είναιπως μετάτηνάλωσητηςΑμμοχώστου οαποβιώσαςδιέμεινε έναχρόνο ολόκληρο στηΛεμεσό.Απ' εκεί ανήθελε θα μπορούσε να διευθύνει τις επιχειρήσεις του τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα.Αλλάήτανηελεύθερη,όπως φαίνεται,εκλογή του μακαρίτηναεγκατασταθεί μόνιμα στην Ελλάδα,όπουεπέλεξετημόνι­ μηκατοικίατουγιατουπόλοιπο τηςζωήςτου.

(6)Έναάλλο στοιχείο πουδεν έλαβε υπόψητουή πουπαρα­ γνώρισε ο Έφοροςήτο ηένορκη δήλωση της συζύγου τουαπο2289 Παπαδόπουλος,Δ. Δημητρίουκ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1990)βιώσαντος όπου φαίνεταιπως ήτο πάντοτε η επιθυμία τουμα­ καρίτη να εγκατασταθούνμόνιμα στην Ελλάδα, πράγμαόμως που ανέβαλαν γιατί είχαν πολλούς συγγενείς και φίλους στην Κύπρο. Αλλά τελικά τα γεγονότα όπως εξελίχθησαν στην Κύ­ προ επιτάχυνανή ενήργησαν ως καταλύτηςστην πραγματοποίησητης πρόθεσης του.

(7)Ακόμα ένα άλλο στοιχείο στο οποίο δεν έδωσε τηδέουσα βαρύτητα οΈφοροςήτοη αγορά εκτάσεωνγηςγιανακτίσει μια μεγάλη κατοικία για την οικογένεια του και το ότι έκτισε τρία διαμερίσματα στα οποία έμενεο ίδιος και ηοικογένεια του,δί­ πλα απότο εργοστάσιο τουστο Βόλο. 5 10 Για τους πιο πάνωλόγους πιστεύω πως ηαπόφασητου καθ' ου η αίτηση 2 λήφθηκε χωρίς να γίνει ηδέουσα έρευνα καιπως 15 ο Έφοροςενήργησε κάτω από πλάνηπερί ταπράγματα. Πα τους πιοπάνωλόγους ηαπόφασητουακυρώνεταιχωρίς διάταγμα ως προς ταέξοδα. 20 Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 2290