(1990)30 Ιουνίου, 1990 [ΠΟΠΑΤΖΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ 1.ΚΟΥΛΛΑ ΚΟΥΤΣΙΔΟΥ, 2.ΠΗΝΕΛΟΠΗΙΩΑΝΝΗΚΡΑΝΟΥ, 3.ΕΛΕΝΗΜΑΡΝΕΡΟΥ, Αιτήτριες, ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΒΕΛΤΙΩΣΕΩΣΓΕΡΜΑΣΟΓΕΙΑΣ, Καθ' ου ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 157/89). Συμβούλια Βελτιώσεως— Επιβολήφορολογιών — Δικαίωμα ενοικίου — Άρθρο 24 του Κεφ. 243καιΚανονισμός 180τηςΚΛ.Π. 84/87— Ερμηνεία του Κανονισμού —Δενείναι ultra vires τουΝόμου— Δεν είναι ούτεαντισυνταγματικός αφού δενεπιβάλεικαταστρεπτική φο ρολόγηση. Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα — Άρθρο 24.4 — Απαγόρευση της καταστρεπτικής φορολογίας — Βάρος αποδείξεως του καταστρε πτικού χαρακτήρα — Κατά πόσο ταδικαιώματα ενοικίου που ει σπράττονται από Συμβούλια Βελτιώσεως συνιστούν καταστρεπτική φορολόγηση. Αίτηση Ακυρώσεως — Λόγοι ακυρώσεως — Έλλειψη αιτιολογίας — Υιοθέτηση της Μ. J. Louisides & Sons Ltd v. Municipality of Limassolστην κριθείσαπερίπτωση επιβολήςδικαιώματος ενοικίου από τοπική αρχή. OL αιτήχρι,εςπροσέβαλαντηνσεβάροςτουςεπιβολήδικαιώμα τος ενοικίουως προςμισθώματα πουπαραδεκτώς εισέπραξανκα τά το έτος 1988. Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισεότι: 2300 5 10 \5 20 3ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 Κουτσίδουjut ν.Συμβ. Βελτιώσεως Γεομασόγειας Ι. Ο Κανονισμός 180
(1)δεν περιέχει οποιαδήποτεπρόνοια'για τον τρόπο ήτακριτήριακαθορισμού απότο Συμβούλιο τουπληρωτέ ουδικαιώματοςενοικίου,ώστενα μπορεί ναπροβληθεί το επιχεί ρημαότιοτρόποςήτακριτήριαπουπρονοούνταιαντίκεινταιπρος τις πρόνοιες του Αρθρου 24
(1)(δ)του περί χωρίων (Διοίκησηκαι Βελτίωση) Νόμου, Κεφ. 243. Η μόνη πρόνοια του Κανονισμού 180
(1)αναφορικά μετον καθορισμό τουδικαιώματοςενοικίου εί ναι εκείνη με την οποία περιορίζεται το ύψος του πληρωτέου δι καιώματος σε 5% του εισπραχθησόμενου ενοικίου κατ'ανώτατο όριο.ΕίναιεπίσηςσχετικόότιούτεστοΑρθρο24
(1)(δ)τουβασικού Νόμουυπάρχειπρόνοιαπου ναπροσδιορίζει ήνα περιορίζει τον τρόποκαθορισμούαπότοΣυμβούλιοτουύψουςτουπληρωτέουδι καιώματοςενοικίου.ΤοΑρθρο24
(1)(δ)τουΝόμουόπωςκαιο Κα νονισμός 180
(1)παρέχουναποκλειστικήκαιαπεριόριστη ευχέρεια στο Συμβούλιο ναεπιλέξει τον τρόποκαιτακριτήριαγιατονκα θορισμότουπληρωτέουδικαιώματος.ΤοΣυμβούλιοάσκησετηδια κριτική του ευχέρεια στην παρούσαπερίπτωση μέσα στα πλαίσια του Κανονισμού 180
(1)καιεπέλεξετο δικαιότερο,κριτήριο καθο ρισμού του πληρωτέου από τις αιτήτριες δικαιώματος ενοικίου, συνδέοντας το με το ύψος του ενοικίου που εισέπραξαν απότην ενοικίασητωνκαταστημάτωντουςμέσαστοέτοςγιατοοποίοτους επιβλήθηκε ηφορολογία αυτή,χωρίς να υπερβεί το ανώτατοόριο πουκαθορίζειο Κανονισμός 180
(1). 30 Το υπό εξέταση επιχείρημα πάνωστο οποίο στηρίζει την εισήγηση τουότιοΚανονισμός 180
(1)είναιultraviresτουΑρθρου24
(1)(δ)του Νόμου,Κεφ. 143,είναιαπαράδεκτο.Ο Κανονισμός 180
(1)μεβάση τονοποίοτοΣυμβούλιοενήργησεστηνπαρούσαπερίπτωσηείναικαθόλαέγκυροςγιατίεκδόθηκεσύμφωναμετηνπρόνοιατου Αρθρου 24
(1)(δ) τουΝόμου, μετηνοποίαβρίσκεται σεαπόλυτηαρμονία. 35 2. Το δικαίωμα ενοικίου αποτελεί φόρο μέσα στην έννοια του Αρθρου 24 του Συντάγματος. Σχετικήγια το προκείμενο είναι η υπόθεσηEconomou v.Improvement BoardofAyia Napa
(1988)3(A) C.L.R. 192. 40 Οι αιτήτριεςστην παρούσαυπόθεσηφέρουντοβάροςτηςαπόδει ξης του ισχυρισμού τους ότι,λαμβανομένου υπόψηκαιτουποσού του φόρου εισοδήματος πουπρέπει ναπληρώσουν αναφορικάμε ταενοίκιαπουείσπραξανμέσαστο 1988, ηεπίδικηεπιβολήδικαι ώματος ενοικίου εκ £412 είναι καταστρεπτικής ήαπαγορευτικής φύσης και, ως εκ τούτου, αντισυνταγματική. Σχετική πάνω στο προκείμενο είναι η απόφασητης Ολομέλειας στην υπόθεση The Singer Sewing Machine Company v. The Director of the 2301 Κοντσίδουκ.ά.ν.Συμβ. ΒελτιώσεωςΓερμασόγειας
(1990)Department of InlandRevenue
(1979)3C.L.R.
- Αναφορικά με το θέμααυτόοι αιτήτριες δεν έχουν προσκομίσει κανένα στοι χείο πουναυποστηρίζειτον ισχυρισμό τουςότιηεπίδικηφορολο γίαείναικαταστρεπτικήγι' αυτές.Γιαπαράδειγμα,κανέναστοιχείο δεν έχουν προσκομίσει αναφορικά με το ύψος του φόρου εισοδήματος που πρέπει να πληρώσουν πάνω στο συνολικό ποσό των £13.740που έχουν εισπράξει απότη μίσθωση τωνκαταστημάτων τους μέσαστο
- Τοπιοπάνωποσότων£13.740υπόκειταιεπί σης σεπληρωμήφόρουεισοδήματος απροσδιόριστουόμωςποσού. Τομόνο άλλο στοιχείο πουτέθηκε ενώπιον τουΔικαστηρίου είναι on το επίδικο δικαίωμαενοικίου ύψους £412 αντιπροσωπεύει το 3%τουσυνολικού ποσούενοικίων ύψους£13.740πουοιαιτήτριες έχουνεισπράξει.Απόταστοιχείααυτάείναιαδύνατοναεξαχθείτο συμπέρασμαότιη επιβολήτόσο μικρούποσούδικαιώματοςενοικί ου σε σύγκριση με τα εισπραχθέντα ενοίκια, αποτελεί φορολογία καταστρεπτικήςή απαγορευτικής φύσης μέσαστην έννοιατηςπαρ. 4 του Αρθρου 24 του Συντάγματος. Ηεπιβολή διπλήςφορολογίας πάνωστο ίδιοποσόδενκαθιστάαπόμόνητηςτηφορολογίακατα στρεπτικήκαι αντισυνταγματική. 5 10 15 20
- Κατά πόσοδιοικητικήαπόφασηείναιεπαρκώςαιτιολογημένη ήόχι εξαρτάταιαπότηφύσητηςσυγκεκριμένης εκείνηςαπόφασης. Στην υπόθεση Μ.J. Louisides &Sons Ltd v.Municipalityof Limassol
(1988)3(B) C.L.R. 1017, η προσβαλλόμενη απόφασηαφορούσεεπι βολήστους αιτητές τέλους συλλογήςσκυβάλων καιένας απότους ισχυρισμούς τωναιτητώνήτανότιδενήτανδεόντωςαιτιολογημένη. Ο Δικαστής Στυλιανίδηςαπόρριψε τον ισχυρισμό αυτόνκαι υπό δειξε ότι, ενόψει της φύσης της συγκεκριμένης εκείνηςαπόφασης, δεναναμενόταναπότοΔήμοΛεμεσούναδώσει λεπτομερήαιτιολο γίααναφορικάμετονκαθορισμότουποσούτουτέλουςπουείχεεπιβληθεί.Υιοθετείται ηπροσέγγιση τουΔικαστήΣτυλιανίδηπάνωστο επίδικοθέμα.Προκύπτειαπότην επίδικηαπόφασηκαιαπότοσυ νημμένο στηνΈνστασηΠίνακαΒότιτούψοςτουεπίδικουδικαιώ ματοςενοικίουκαθορίστηκεμεβάσηποσοστό 3%πάνωσταενοίκια που οι αιτήτριες ρητάπαραδέχονται ότι έχουν εισπράξει μέσα στο 1988.Ταστοιχεία αυτάπαρέχουντηδέουσααιτιολογίαλαμβανομέ νηςυπόψητηςφύσηςτηςπροσβαλλόμενης απόφασης. 25 30 35 Η προσφυγή απορρίπτεταιμε£75ένα ντι τωνεξόδωντουκαθ' ου ηαίτηση. 40 Αναφερόμενες υποθέσεις: Economou v.ImprovementBoardofAyiaNapa
(1988)3(A)C.LR. 192, 2302 3 Α.Α.Δ. Κοντσίδου χ.ά.ν.Συμβ. Βελτιώσεως Γερμασσγαας SingerSewing Machine Company v.Directorofthe Department of InlandRevenue
(1979)3C.L.R. 507, •Xy'dias v. Republic
(1976)3C.L.R. 303, 5 M. J.Louisides &Sons Ltdv. Municipality of Limassol
(1988)3(B) C.L.R. 1017, Παπάv. ΣυμβουλίουΒελτιώσεωςΚακοπετριάς
(1990)3Α.ΑΛ. 167, 10 CommercialUnionAssurance(Cyprus)Ltd. v.ΔήμουΑεμεσού(Αρ. Ι)
(1990)3Α.Α.Δ.
- Προσφυγή. 15 ΠροσφυγήεναντίοντηςαπόφασηςτουΣυμβουλίουΒελτιώσεως Γερμασόγειας με την οποία επιβλήθηκε σης αιτήτριεςδικαίωμα ενοικίουγιατοέτος 1988,τοοποίοανερχότανστις£
- 20 Α. Ευτυχίου, για τις Αιτήτριες. Γ.Κακογιάννης, για τους Καθ'ουη αίτηση. Cur.adv.vult. 25 30 35 40 ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ.: Μετηνπροσφυγή τους αυτήοι αιτήτριες ζητούν τηνακύρωσητηςαπόφασηςτου καθ'ουηαίτησηΣυμ βουλίου Βελτιώσεως Γερμασόγειας (που στησυνέχεια θα ανα φέρεται ως "τοΣυμβούλιο") μετηνοποία επέβαλε σ' αυτές να πληρώσουνΛ.Κ.412δικαίωμαενοικίου γιατοέτος
- Οι αιτήτριες ήτανκατά τον ουσιώδη χρόνο ιδιοκτήτριεςκα ταστημάτων που βρίσκονται μέσα στην περιοχή τουΣυμβουλί ου,ταοποίαείχανενοικιάσεισεδιάφορους μισθωτέςγιαπερίο6ο έξι μηνών μέσα στο έτος 1988,έναντι συνολικού μηνιαίου ενοικίου Λ.Κ.2,290.'Το ποσό των Λ.Κ.412 πουκαθορίστηκεως δικαίωμα ενοικίου αντιπροσωπεύει ποσοστό 3%-πάνωστο πο σόΛ.Κ 13,740που OL αιτήτριεςπαραδέχονται ότι είσπραξαν ως ενοίκια των καταστημάτωντους μέσα στο 1988.Ηπροσβαλλόμένη απόφασηπεριέχεται στηγραπτή Ειδοποίηση [Συνημμένη στην ΑίτησηωςΤεκ. Α.]που τοΣυμβούλιο επέδωσε στις αιτήτρίες κατάήπερί20/12/
- OLαιτήτριεςβασίζουντηνπροσφυγήτουςπάνωσταακόλου230'3 Πογιατζής,Δ. Κουτνίδουκ.ά.ν. Σνμβ.ΒελτιώσεωςΓερμασόγειας
(1990)θα έξι νομικά σημεία:
(1)Η προσβαλλόμενη απόφασηείναιπαράνομη και/ήάκυρηως αντιβαίνουσα το άρθρο 24 του Συντάγματος και/ήκατά εσφαλμένη εφαρμογήκαι/ήερμηνείατουπερίΧωρίων(Διοίκησης και Βελτίωσης)Νόμου Κεφ.243 και/ήμεβάση κανο νισμών πουεκδόθηκανκαθ'υπέρβαση(UltraVires)τωνπρο νοιών τουπιοπάνωΝόμουκαιειδικότερατουάρθρου24.
(2)Η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε καθ' υπέρβαση και κατάχρησηεξουσίας. 5 10
(3)Δεν είναι δεόντως αιτιολογημένη.
(4)Λήφθηκε από Διοικητικό όργανο μη δεόντως και/ήαντίκανονικά συγκροτημένο και/ήμε κακήκαι/ήελλειπήσύν θεσηκαι/ή αναρμόδιο. 15
(5)Λήφθηκε χωρίς τηδέουσαέρευνατωνγεγονότων τηςυπό θεσης. 20
(6)Ηπροσβαλλόμενη απόφασηλήφθηκεκάτωαπόπλάνη πε ρί ταπράγματα. ΤοΣυμβούλιο βασίζει τηνένσταση πουκαταχώρησεσταακόλουθα πέντε νομικά σημεία: 25 "Ι.Οι Καθ* ων η Αίτηση ισχυρίζονται ότι κατά την έκδοση της προσβαλλομένης διοικητικής πράξηςενήργησαν νόμι μακαικαλόπιστα καικατόπινορθής εκτέλεσηςτων εξου- 30 σιών τους σύμφωνα με τον Περί Χωρίων (Διοίκηση και Βελτίωση) Νόμο Κεφ.243 και τους σχετικούς αυτούΚα νονισμούς και τις Αρχέςτου Διοικητικού Δικαίου.
- Επιπρόσθετα οι Καθ' ων η Αίτηση ουδόλως ενήργησαν καθ' υπέρβασηήκατάχρησηεξουσίας αλλά οι ίδιοι ενήρ γησαν ορθάκαι μέσα στα πλαίσιατων εξουσιών τους.
- Οι Καθ'ων ηΑίτησηισχυρίζονται ότι κατάτην έκδοσητης προσβαλλόμενης διοικητικής πράξηςακολούθησαν την πρέπουσακαι/ήενδεδειγμένη διαδικασίακαιέρευνακαιδενετελούσαν υπόπλάνηαναφορικάμεταπραγματικάγεγονότα.
- Ηεπιβολήτουπροσβαλλόμενου δικαιώματοςβασίστηκε στο 2304 35 40 3 ΑΛΛ 5 10 15 20 ΚοντσίόουΧΜ.ν.Συμβ.ΒελτιώσεωςΓερμασόγειας Πογιατζής, Δ. άρθρο 24(Ι)(δ) του περί Χωρίων (Διοίκηση και Βελτίωση) ΝόμουΚεφ.243 όπωςτροποποιήθηκεκαι στον Κανονισμό 180
(1)τωνΠερίΧωρίων(ΔιοίκησηκαιΒελτίωση)Κανονι σμών Γερμασόγειας (όπωςαυτόςτροποποιήθηκεμετηΔιοικητικήΠράξηυπ' αριθμόν 84 πουδημοσιεύθηκε στο Τρίτο Παράρτημα της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας ημερομηνίας20.3.87)καιείναισύμφωνημετοΣύνταγμακαι τον ρηθένταΝόμοκαιως εκτούτουέγκυρη. 5. Οι Καθ' ων η Αίτηση ισχυρίζονται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι δεόντως αιτιολογημένη και δεν αντίκειται στις αρχές της χρηστής διοίκησης." θα εξετάσω διαδοχικά ταπιοπάνωνομικά σημεία σταοποία οι αιτήτριες βασίζουν την αίτηση τους, υπό το φως των επιχει ρημάτων των ευπαίδευτων δικηγόρων των διαδίκων και υπό το φως του σχετικού Νόμου,των Κανονισμών, των αρχών τουδι οικητικού δικαίουκαι της νομολογίας πάνωστα εγειρόμενα θέ ματα.Δεθαασχοληθώ μετοσημείομεαριθμό
(4)γιατίούτεοδικηγόρος των αιτητριών ασχολείται μεαυτόστην αγόρευσητου. Τα σημεία με αριθμό
(1)και
(2)αφορούν ισχυρισμό των αι τητριών ότι η προσβαλλόμενη απόφασηλήφθηκε καθ'υπέρβαση ήκατάχρησηεξουσίας γιατί: 25 (α)οικανονισμοί βάσειτωνοποίωνενήργησετοΣυμβούλιοεκ δόθηκανκαθ' υπέρβαση(Ultravires)τουάρθρου24 του Πε ρί Χωρίων(Διοίκηση καιΒελτίωση) Νόμου,Κεφ.243-και/ή 30 35 (β)είναι αντίθετηπρος το άρθρο24 τουΣυντάγματος. Το άρθρο24 του Νόμου,Κεφ.243, όπως έχει τροποποιηθεί, δίνει στο Συμβούλιο τοδικαίωμαναεκδίδει απόκαιρού ειςκαι ρό Κανονισμούς που δε θα είναι αντίθετοι του Νόμου αυτούή οποιουδήποτε άλλου ισχύοντα Νόμου.Αναφορικά μετους σκο πούςγιατους οποίουςτο Συμβούλιο εξουσιοδοτείται ναεκδίδει τους Κανονισμούς, το άρθρο24
(1)(δ)του βασικού Νόμου,Κεφ. 243, όπως τροποποιήθηκε απότο άρθρο 7(α) του Νόμου αρ.31 του 1969, αναφέρειτα εξής: 40 "24
(1)(δ)ναπρονοή διά την καταβολήνδικαιωμάτωνυπό του ιδιοκτήτου εφ' οιωνδήποτε υποστατικών τα οποία ενοι κιάζονται ήπαραχωρούνταιεπί μισθώσει: 2305 Πογιατζής, Δ. Κουτσίδου ΧΜ.ν.Συμβ. Βελτιώσεως Γερμασόγειας
(1990)Νοείται ότι ουδέν δικαίωμα θα καταβάλληται εν σχέσει προςυποστατικάταοποίαχρησιμοποιούνται αποκλειστικώς διά γεωργικούς σκοπούς." Μεβάσητην πιο πάνω εξουσιοδότηση, το Συμβούλιο εξέδωσε τον Κανονισμό 180 των περί Χωρίων (Διοίκηση και Βελτίω ση) Κανονισμών Γερμασόγειας 1963-1987 (Κ.Δ.Π. 84/87,Τρίτο Παράρτηματης Επίσημης ΕφημερίδαςτηςΔημοκρατίαςυπ'αρ. 2216, ημερομηνίας 30/3/1987),ο οποίος προνοεί τα εξής: 5 10 "180
(1)Θα πληρώνεται κάθεχρόνο απότον ιδιοκτήτη οι κήματοςπουβρίσκεται μέσα στην περιοχή Βελτιώσεωςκαιτο οποίο ενοικιάζεται ή παραχωρείται επί μισθώσει, κατά τη διάρκειατουχρόνουήμέρουςτουχρόνου,δικαίωματοοποίο θακαθορίζεταιαπότο Συμβούλιο,κατάτον υπόεξέτασηχρό- 15 νο και το οποίο δε θα υπερβαίνει το 5% (πέντε τοις εκατόν) του εισπραχθησομένου ενοικίου.
(2)Οι πρόνοιες του Κανονισμού αυτού δε θαεφαρμόζο νται αναφορικάμε οποιοδήποτε οίκημα το οποίο ενοικίαζεται ήκατέχεταιαπότον ιδιοκτήτηκαιχρησιμοποιείται ωςξε νοδοχείο,οικοτροφείο,ξενώνας ήπανδοχείοήαποκλειστικά . για γεωργικούς σκοπούς κατά τη διάρκεια του χρόνου ή οποιοδήποτε μέρος τουχρόνουαυτού." 20 25 Ηυπέρβασηεξουσίας πουο κ. Ευτυχίουκαταλογίζει στοσυμ βούλιο αναφορικάμε την έκδοση του Κανονισμού 180
(1)οφείλε ται στην πρόνοιαπουπεριέχεται σ' αυτόνσύμφωνα μετηνοποία το ύψος τουδικαιώματος ενοικίου καθορίζεται,κατάτην εισήγη ση του κ. Ευτυχίου,υπό μορφήποσοστού πάνωστο εισπραχθεί- 30 σόμενοενοίκιο, μεεπακόλουθονααυξομειώνεται ανάλογαμετην αυξομείωση του ενοικίου. Γιαναενεργήσει μέσα σταπλαίσιατου άρθρου24
(1)(δ)του Νόμου,τοΣυμβούλιοόφειλε,κατάτονκ. Ευ τυχίου,ναπρονοήσει στον Κανονισμό 180
(1)τηνεπιβολήδικαιώ ματος ενοικίου το ύψος του οποίου να είναι σταθερό και να μη 35 συνδέεται μετο ύψος του εισπραχθησομένου ενοικίου. Θαπρέπει εξ αρχήςναπαρατηρήσω ότι τοπιοπάνωεπιχείρη ματουκ.Ευτυχίουοφείλεταισεπαρεξήγησηπουπροκλήθηκεαπό το παραδεχτό γεγονός ότι το ύψος του ποσού του δικαιώματος 40 ενοικίου που επιβλήθηκε στις αιτήτριες για το 1988 καθορίστηκε από το Συμβούλιο με μέτρο το 3%τουσυνολικού ποσού ενοικίου που οι ιδιοκτήτριες εισέπραξαν στη διάρκειατου έτους αυτού. Ο Κανονισμός 180
(1)δενπεριέχει οποιαδήποτεπρόνοιαγιατοντρό2306 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Κουτσίδουκ.ά.ν. Συμβ. ΒελτιώσεωςΓερμασόγειας Πογιατζής, Δ. ποήτακριτήριακαθορισμούαπότοΣυμβούλιοτουπληρωτέουδι καιώματος ενοικίου, ώστενα μπορεί να προβληθεί το επιχείρημα ότιοτρόποςήτακριτήριαπουπρονοούνταιαντίκεινταιπροςτις πρόνοιεςτουάρθρου24
(1)(δ)τουπερίΧωρίων(Διοίκησηκαι Βελτίωση) Νόμου,Κεφ.243. Ημόνηπρόνοιατου Κανονισμού 180
(1)αναφορικάμετονκαθορισμότουδικαιώματοςενοικίου είναιεκεί νημε τηνοποίαπεριορίζεταιτούψοςτουπληρωτέουδικαιώματος σε 5%"του εισπραχθησομένου ενοικίου κατ' ανώτατοόριο. Είναι επίσηςσχετικόναπαρατηρήσωότιούτεστοάρθρο24
(1)(δ)του βασικού Νόμουυπάρχειπρόνοιαπουναπροσδιορίζει ήναπεριορί ζει τον τρόποκαθορισμούαπότο Συμβούλιο τουύψους τουπλη ρωτέουδικαιώματοςενοικίου.Τοάρθρο24
(1)(δ)τουΝόμουόπως καιο Κανονισμός 180
(1)παρέχουναποκλειστική και απεριόριστη ευχέρειαστοΣυμβούλιοναεπιλέξειτοντρόποκαιτακριτήριαγια τονκαθορισμότουπληρωτέουδικαιώματος.ΤοΣυμβούλιοάσκησε τη"διακριτική του ευχέρεια στην παρούσα περίπτωση μέσα στα πλαίσια του Κανονισμού 180
(1)και επέλεξε το δικαιότερο,κατά τηνάποψημου,κριτήριοκαθορισμούτουπληρωτέουαπότιςαιτήτριες δικαιώματοςενοικίου,συνδέονταςτο μετούψος του ενοικίουπουεισέπραξαναπότηνενοικίασητωνκαταστημάτωντουςμέ σαστοέτοςγιατοοποίοτουςεπιβλήθηκεηφορολογίααυτή,χωρίς ναυπερβείτοανώτατοόριο πουκαθορίζειοΚανονισμός 180
(1). Το υπό εξέταση επιχείρημα τουκ. Ευτυχίου πάνωστο οποίο στηρίζει την εισήγηση του ότι ο κανονισμός 180
(1)είναι ultra vires του άρθρου24
(1)(δ) του Νόμου,Κεφ. 143, είναι απαράδε χτο. Ο Κανονισμός 180
(1)με βάση τον οποίο το Συμβούλιο ενήργησεστην παρούσαπερίπτωση είναι καθόλα έγκυρος γιατί εκδόθηκε σύμφωνα μετηνπρόνοιατουάρθρου24
(1)(δ)του Νόμου,μετην οποίαβρίσκεται σε απόλυτη αρμονία. Υπάρχει όμως και η πρόσθετη και/ή διαζευκτική εισήγηση τουκ. Ευτυχίου εναντίον της νομιμότητας της προσβαλλόμενης απόφασης. Η εισήγηση αυτή στηρίζεται στον ισχυρισμό του κ. Ευτυχίου ότι το Συμβούλιο ενήργησεεπί τουπροκειμένου κατά τρόπο αντίθετο προς το άρθρο24.4 του Συντάγματοςτο οποίο προνοεί τα εξής: "24.4.Ουδείς φόρος,τέλοςήεισφορά οιασδήποτε φύσεως, εξαιρέσει των τελωνειακών δασμών, δύναται να είναι κατα στρεπτικής ήαπαγορευτικήςφύσεως." Ο κ. Ευτυχίου στήριξε τη θέσητου ότι η επίδικη φορολογία είναι καταστρεπτικήςήαπαγορευτικήςφύσεως πάνωστο ότι: 2307 Πογιατζής, Δ. Κουτσιδουκ,ά.ν.Συμβ. ΒελτιώσεωςΓερμασογειας
(1990)(α)πρόσθετα προςτην επίδικηφορολογίαγιαταενοίκιαπου είσπραξαν μέσα στο 1988 οι αιτήτριες θαφορολογηθούν επίσης μεφόροεισοδήματος-προςτηνεπίδικηφορολογία· και 5 (β)συνδέοντας το ποσό της επίδικηςφορολογίας με το ύψος των εισπραχθέντων ενοικίων,το ποσό τουπληρωτέουδι καιώματος ενοικίου πουτο Συμβούλιο επέβαλεστις αιτήτριες ναπληρώσουν μετηνπροσβαλλόμενη απόφασητου, καθίσταται καταστρεπτικά μεγάλο γιατις αιτήτριες,λαμβανομένου υπόψη καιτου πληρωτέου απ'αυτές φόρουει σοδήματος αναφορικά με τα ίδιαενοίκια. 10 Το δικαίωμα ενοικίου αποτελεί φόρο μέσα στην έννοια του άρθρου24 του Συντάγματος. Σχετικήγιατο προκείμενο είναι η 15 υπόθεση Οικονόμου ν. Συμβουλίου Βελτιώσεως Αγίας Μάπας
(1988)3(A) C.L.R. 192. Οι αιτήτριες στην παρούσα υπόθεση φέρουν το βάρος της απόδειξηςτουισχυρισμούτουςότι, λαμβανομένουυπόψηκαιτου 20 ποσούτουφόρουεισοδήματοςπουπρέπειναπληρώσουναναφο ρικά με ταενοίκια που είσπραξαν μέσα στο 1988, η επίδικηεπι βολήδικαιώματοςενοικίου εκ Λ.Κ. 412 είναι καταστρεπτικήςή απαγορευτικήςφύσηςκαι,ωςεκτούτου,αντισυνταγματική. Σχε τικήπάνωστο προκείμενο είναιή απόφασητηςΟλομέλειας στην 25 υπόθεση The singerSewingMachine Companyv. The Director of the Department of inlandRevenue
(1979)3Α.Α.Δ. 507.Ανα φορικά με το θέμα αυτό θαπρέπει να παρατηρήσωότι οι αιτήτριεςκανέναστοιχείο δενέχουνπροσκομίσει πουναυποστηρίζει τον ισχυρισμό τουςότιη επίδικηφορολογίαείναικαταστρεπτική 30 γι' αυτές.Για παράδειγμα,κανέναστοιχείο δεν έχουνπροσκομί-" σει αναφορικά μετούψοςτουφόρουεισοδήματοςπουπρέπεινα πληρώσουν πάνωστο συνολικό ποσό των Λ.Κ.13,740πουέχουν εισπράξει από τη μίσθωση των καταστημάτων τους μέσα στο 1988. Γνωρίζω μόνο ότι τοπιο πάνωποσό των Λ.Κ.13.740 υπό- 35 κείται επίσης σε πληρωμή φόρου εισοδήματος απροσδιόριστου όμως ποσού.Το μόνο άλλο στοιχείο πουτέθηκε ενώπιον μουεί ναιότι τοεπίδικοδικαίωμαενοικίουύψουςΛ.Κ.412 αντιπροσω πεύει το 3% του συνολικού ποσού ενοικίων ύψους Λ.Κ.13,740 που οι αιτήτριες έχουν εισπράξει. Από τα στοιχεία αυτά είναι 40 αδύνατο να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η επιβολή τόσο μικρού ποσού δικαιώματος ενοικίου σε σύγκριση με τα εισπραχθέντα ενοίκια, αποτελεί φορολογία καταστρεπτικής ήαπαγορευτικής φύσης μέσαστην έννοιατηςπαρ.4τουάρθρου24 τουΣυντάγμα2308 3 ΑΛΛ. ΚοντσίδουΧΜ.ν.Συμβ. ΒελτιώσεωςΓερμασόγειας Πογιατζής, Δ. τος. Η επιβολήδιπλής φορολογίαςπάνωστο ίδιοποσόδενκαθι στά απόμόνητης τηφορολογία.καταστρεπτικήκαιαντισυνταγ ματική. 5 Στην υπόθεση Οικονομίόη (ανωτέρω) ο Δικαστής Λώρης δε θεώρησε το ποσό των Λ.Κ.120 που επιβλήθηκε ως δικαίωμα ενοικίου καταστρεπτικόήαπαγορευτικόκάτωαπότιςπεριστά σεις της υπόθεσης εκείνης. Συγκεκριμμένα είπε τα εξής: 10 "With regardto theissueof 'double taxation' it may well be thattheapplicant isliableto pay otherforms of taxation duties or rates, as well as the particular fee which is the subject matter of this recourse but I do not consider this to be avalid reason for declaring the imposition of the fee in question invalidonthisground. Ithaw notbeen showntothe satisfaction of the Court that the fee in question is, having regard to the other taxes, duties or rates payable by the applicant, 'of a destructive or prohibitive nature', in the sense of paragraph 4 of Article24 of theConstitution (videthejudgment of MunirJ. inSophiaChristouAristidou v.The improvement Board of Ayia Phyla
(1965)3 C.L.R. 686 at p. 700 which was reversed onappeal on another issue)." 15 20 25 30 35 40 Θα πρέπει,τέλος, να αναφέρωτην υπόθεση Ξνδίαςν. Αημοκρατίας
(1976)3 Α.Α.Δ. 303, στην οποία ο αιτητής είχε αμφι σβητήσει την απόφασητου Συμβουλίου Βελτιώσεως Αραδίππου να επιβάλει σ'αυτόν πληρωμή τέλους θεάματος ίσου με το 10% τηςαξίαςκάθεεισητηρίου πουεισπράττε απότηνείσοδο θεατών στο θέατροκαιτονκινηματογράφοτου.Ο ισχυρισμός τουήταν ότι το ποσό του επίδικου τέλους θεάματος ήταν ψηλότερο του καθαρούκέρδους πουπραγματοποιούσεαπότηδιεξαγωγή των κινηματογραφικών και θεατρικών παραστάσεων και η επιβολή του ήταν,ως εκ τούτου,καταστρεπτικήκατά παράβασητου άρ θρου 2.4 του Συντάγματος. Το επιχείρημα του απορρίφθηκε. Παραθέτωτο πιοκάτωαπόσπασμα απότην απόφασητουΔικα στή Μαλαχτού, απότις σελ. 311 και 312: "The mere fact that the duty payableby the tax payeris higher thanthenet profit madeby himfrom thebusinessinconnection with which the tax is paid, does not render the legislative enactment imposing such tax of a destructive nature. In the casein hand it cannot be said that an amount of 10% imposed by the Improvement Board as entertainment duty on 2309 Πογιατζής, Δ. Κουτσίδουχ.ά.ν.Συμβ. ΒελτιώσεωςΓερμασόγειας
(1990)the admission fee collected by the applicant is an exhorbitant amount so as to render the new bye-law 163 inconsistent with the provisions of the Law, Cap.243, or any other law." Απ' όσααναφέρωπιοπάνωπροκύπτειότι στησυγκεκριμένη περίπτωση οι αιτήτριες δεν έχουν αποδείξει ούτε ότι ο Κανονι σμός 180
(1)είναι ultraviresτουβασικούΝόμου,Κεφ.243,όπως έχειτροποποιηθεί,ούτε ότι είναι αντισυνταγματικός. Δεν έχουν επίσης αποδείξει ότι η επίδικη απόφασηλήφθηκε καθ'υπέρβα σηήκατάχρησηεξουσίας,ήότιαντιβαίνειπροςτηνπρόνοιατου άρθρου 24.4 του Συντάγματος,η οποία αποκλείει την επιβολή καταστρεπτικής ήαπαγορευτικήςφορολογίας. • Το τρίτο νομικό σημείο πάνω στο οποίο βασίζεται η αίτηση αφορά τον ισχυρισμό των αιτητριών ότι ηπροσβαλλόμενη απόφάσηδεν είναι δεόντως αιτιολογημένη, εφόσον μέσα στην Ειδο ποίηση επιβολής του δικαιώματος ενοικίου (Τεκμήριο "Α" συ νημμένο στην Αίτηση)δε φαίνεται μεποιο τρόπο ήμε noia κρι τήρια καθορίστηκε το ύψος του σε Λ.Κ.412,ούτε προσκομίστη καν οποιαδήποτεστοιχεία ή πρακτικά. 5 10 15 Κατάπόσο διοικητικήαπόφασηείναι επαρκώς αιτιολογημένη ήόχι, εξαρτάταιαπότηφύσητης συγκεκριμένης εκείνης απόφα σης. Στηνυπόθεση Μ.J. Louisides&Sons Ltd v.Municipality of Limassol
(1988)3(B) C.L.R. 1017, ηπροσβαλλόμενη απόφαση 25 αφορούσε επιβολή στους αιτητέςτέλους συλλογής σκυβάλωνκαι ένας απότους ισχυρισμούς των αιτητών ήταν ότι δεν ήτανδεό ντως αιτιολογημένη.ΟΔικαστήςΣτυλιανίδηςαπόρριψετον ισχυ ρισμό αυτόνκαιυπόδειξε ότι, ενόψει της φύσηςτης συγκεκριμέ νης εκείνης απόφασης,δεναναμενόταναπότο Δήμο Λεμεσούνα 30 δώσει λεπτομερή αιτιολογία αναφορικά με τον καθορισμό του ποσού του τέλους που είχε επιβληθεί. Υιοθετώ την προσέγγιση τουΔικαστή Στυλιανίδηπάνωστο επίδικοθέμαήοποίαέχειεπί σηςυιοθετηθεί στις υποθέσεις 1)Παπάςν.ΣυμβουλίουΒελτιώσε ως Κακοπεχριάς
(1990)3 Α.Α.Δ. 167 και 2) CommercialUnion 35 Assurance (Cyprus) Ltd.v. άήμου Αεμεσού (Αρ. 1)
(1990)3 Α.Α.Δ.269 Κατάτηγνώμη μου,προκύπτειαπότην επίδικηαπό φασηκαιαπότοσυνημμένο στηνΈνστασηΠίνακαΒότι τοΰψος του επίδικου δικαιώματος ενοικίου καθορίστηκε με βάσηποσο στό3%πάνωσταενοίκιαπουοιαιτήτριεςρητάπαραδέχονταιότι 40 έχουν εισπράξει,μέσα στο 1988. Τα στοιχεία αυτάπαρέχουν τη δέουσααιτιολογία λαμβανομένης υπόψητηςφύσηςτηςπροσβαλ λόμενηςαπόφασης. 2310 20 3 A.A.A. 5 10 15 20 25 30 35 Κουτσίοον κ.ά.ν.Συμβ. Βελτιώσεως Γερμασόγειας Πογιατζής,Δ. Παραμένειηεξέτασητωννομικώνσημείων μεαρ.
(5)και
(6)πά νω στα οποία βασίζεται ηαίτηση,ταοποία είναι, κατά τη γνώμη μου αλληλένδετα και πρέπει,ως εκ τούτου να εξεταστούν μαζί.Ο ισχυρισμός των αιτητριών ότι ηεπίδικη απόφαση λήφθηκεκάτω απόπλάνηπερί ταπράγματα (σημείο αρ.6)οφείλεται στο συναφή ισχυρισμό τους ότι λήφθηκε χωρίς τηδέουσα έρευνα των γεγονό των από το Συμβούλιο. Το παράπονοτων αιτητριών πάνω στο προκείμενο θέμα είναι το Συμβούλιο δεν έκαμε την έρευνα που όφειλεναείχεκάμειώστεναπληροφορηθείτοακριβέςποσόπουοι αιτήτριεςείχανεισπράξειαπότουςενοικιαστέςτωνκαταστημάτων τουςμέσαστο 1988.0ισχυρισμός αυτόςτωναιτητριώνέρχεται σε αντίθεση με άλλο ισχυρισμό τους, τον οποίο έχω ήδηαπορρίψει, ότι κακώςτο Συμβούλιοείχεσυνδέσειτον καθορισμότουπληρω τέουδικαιώματοςενοικίου μετοσυνολικόποσόενοικίων πουείχε εισπραχθεί.Πρινκαθορίσεικαιεπιβάλειτοεπίδικοδικαίωμαενοι κίουτοΣυμβούλιογνώριζε τοσυνολικόποσόενοικίων πουοιαιτήτριεςείχανεισπράξει.Αυτόπροκύπτειαπότιςλεπτομέρειες που ο δικηγόρος του Συμβουλίου αναφέρει στη γραπτήτου αγόρευση αναφορικά με όλες τις μισθώσεις και τους ενοικιαστές των αιτητριών.Διερωτώμαι πώςτο Συμβούλιο πληροφορήθηκε τις λεπτο μέρειες αυτές αν δεν είχεδιεξαγάγει επαρκήέρευνα όπως είναι ο ισχυρισμός τωναιτητριών,οοποίοςείναιπαντελώςαπαράδεχτος, ενόψει ιδιαίτερατου γεγονότος ότι οι ίδιες παραδέχονται τηνορ θότητα των ποσών των ενοικίων που έχουν εισπράξει μέσα στο 1988, πάνω στα οποία το Συμβούλιο υπολόγισε το ποσοστό 3% ώστεναεπιβάλει τοεπίδικοδικαίωμαενοικίου εκΛ.Κ.412. Για όλους τους πιο πάνωλόγους ηπροσφυγήαπορρίπτεται και η επίδικη απόφασηεπικυρώνεται. Υπό τας περιστάσεις οι αιτήτριες καταδικάζονται να πληρώσουν Λ.Κ.75 έναντι των εξόδων του καθ' ου ηαίτησηΣυμβουλίου. Ηπροσφυγή απορρίπτεται με£75 έναντι των εξόδων τον καθ' ου η αίτηση. 2311