3ΑΑΛ. ' 30 Ιουνίου, 1990 • [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΧΑΡΑΚΗΣ & ΥΙΟΣ ΛΤΔ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ 1.ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ, · 2. ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, 3.ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝΕΡΓΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 576/89) ' 5 10 15 20 Προσφορές — Κατακύρωση — Καθιερωμένα κριτήρια για κατακύρω ση προσφορών — Με την επιφύλαξη τήρησης της αρχής για χρηστή ' ' διοίκηση, δεν υπάρχει υποχρέωση για κατακύρωση της-χαμηλότερης προσφοράς — Η κρίση τον διοικητικού οργάνου καθορίζεται και με βάση άλλα κριτήρια όπως η φερεγγυότητα του προσφοροδότη και η ικανότητα τον να εκτελέσει το έργο. Προσφορές — Διαδικασία — Αξιολόγηση κριτηρίων — Όλα τα στοι χεία πρέπει να τίθενται ενώπιον τον αρμόδιου διοικητικού οργάνου — Δεν υπάρχει υποχρέωση για κλήση της αιτήτριας εταιρείας σε προφορική ακρόαση. Οι προσφορές που προκηρύχθηκαν από το Υπουργείο Συγκοι νωνιών και Έργων αφορούσαν την εκτέλεση χωματουργικών έργων στο δρόμο του χωριού Βάσας από τον κύριο δρόμο Ερημης Μανδριών. Ηπροσφοράτηςαιτήτριαςεταιρείας,ανκαι ήτανηχα μηλότερη μεταξύ πέντε άλλων προσφορών, δεν κατακυρώθηκεαπό το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών λόγω των εισηγήσεων του Δι- . ευθυντή του Τμήματος Δημοσίων Έργων, οι οποίες ανέφεραν ότι έγιναν καθυστερήσεις στην εκτέλεση άλλων δύο έργων του δημοσί ου,ταοποίαείχε αναλάβειηίδια εταιρεία. Ηαιτήτριαεταιρείασυ ζήτησε το θέμα με εκπροσώπους του Τμήματος Δημοσίων Έργων, οι οποίοι έθεσαν ενώπιον του Κεντρικού Συμβουλίου Προσφορών όλα τα στοιχεία που αφορούσαν την υπόθεση για αξιολόγηση. 2327 Χαράχης &ΥιόςΑτό ν.Δημοκρατίας
(1990)Ο δικηγόρος της αιτήτριαςεταιρείας εισηγήθηκε ότι το Κεντρι κό Συμβούλιο Προσφορών όφειλε να την καλέσει ενώπιον του για να ακούσει τις απόψειςτης πριν πάρειτην απόφαση του. Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή και αποφάνθηκε ότι: 5 Τόσο η θέση του Διευθυντή και των λειτουργών του αρμόδιου τμήματος,όσο και οι απόψειςτης εταιρείας,ήτανενώπιον τουΣυμ βουλίου το οποίο τις αξιολόγησε δίνοντας τη δέουσα βαρύτηταστο 10 περιεχόμενο τους. ΤοΚεντρικό Συμβούλιο Προσφορώνδενείναιδι καστική αρχήήπειθαρχικό συμβούλιο για τηδιεξαγωγή έρευνας ως προςτοκατάπόσοοι θέσειςτουτμήματοςΔημοσίων Έργωνήτανοι ορθές ή οι καθυστερήσεις οφείλονταν πράγματι στους λόγους που πρόβαλεηαιτήτριαεταιρεία. Συνεπώςδενείχεκαμιάυποχρέωσηνα 15 ακούσει τις απόψεις της αιτήτριας εταιρείας πριν απότη λήψητης επίδικηςαπόφασης. Η προσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. Προσφυγή. 20 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτου Κεντρικού Συμβουλί ου Προσφορών με την οποία η προσφορά για την εκτέλεση χω ματουργικών έργων στο δρόμο του χωριού Βάσα κατακυρώθη κε στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο αντί στους αιτητές. 25 Α. Σ. Αγγελίδης, για τους Αιτητές. Α. Ευαγγέλου, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Στις 8.6.89το Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων προκήρυξε μειοδοτικό διαγωνισμό - προσφορές -για την εκτέλεσηχωματουργικών έργων στο δρόμο του χωριού Βάσας από τον κύριο δρόμο Ερήμης-Μανδριών. Ανταποκρίθηκαν 5 προσφοροδότες, μεταξύ των οποίων και ηαιτήτρια εταιρεία,της οποίας η προσφορά ήτανκαι ηχαμηλότερη. Πιο συγκεκριμένα, η προσφορά της ήτανγια ποσό £24.786ενώ της επόμενης πιο χαμηλής προσφο ράς, που δόθηκε από την εταιρεία "Φοίνιξ Κονστράξιον Λτδ", £32.890.Το Κεντρικό Συμβούλιο Πρροχρορωναποφάσισετην κατα κύρωση της προσφοράς στην εταιρεία "Φοίνιξ",ηδε αιτήτρια εται ρεία ειδοποιήθηκε προφορικά στις 29.7.89 από το γραμματέα του Συμβουλίου γιατην απόφασητου,ηοποίακαιπροσβάλλεται μετην 2328 30 35 40 3 Α.Α.Δ. Χαράκης & Υιός Λτδ ν. Δημοκρατίας Αρτεμίδης, Δ. παρούσαπροσφυγή. 5 10 Είναιπαραδεκτόγεγονός πως ολόγοςγια τον οποίοδενκατα κυρώθηκε ηπροσφορά στην αιτήτριαεταιρεία,είναι γιατί τοΣυμβούλιο Προσφορώνέλαβευπόψητουτιςγραπτέςεισηγήσειςκαιπα ρατηρήσεις τουΔιευθυντή ΤμήματοςΔημοσίων Έργων(Παράρτη μα Γ), που αφορούν την αποτυχία της να συμμορφωθεί με τους όρουςσυμβολαίωνπουυπέγραψεμετοδημόσιοσεδύοάλλεςπερι πτώσεις.Συγκεκριμένα:(α)Τηνκαθυστέρησητηςεκτέλεσηςτωνχωματουργικων εργασιών καιοχετών στο δρόμο Ερημης-Μανδριών, έργο πουτηςκατακυρώθηκεστις5.5.87 καιέπρεπε να αποπερατω θεί τον Οκτώβριο 1988,και (β) τηνκαθυστέρηση στην έναρξητων εργασιών στο δρόμο Δάγιας-Βάβλας,όπου παρατηρήθηκεότι και τοπρόγραμμαεργασίαςτηςεταιρείαςδενήταν ικανοποιητικό. 15 20 25 Όταν οι εισηγήσεις του Διευθυντή του Τμήματος Δημοσίων Έργων απεστάλησαν στο Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών, αποφασίστηκενααναβληθεί το θέματης εξέτασης των επίδικων προσφορών για νακληθούν ηαιτήτρια εταιρεία και οι τεχνικοί λειτουργοί του τμήματοςγιαπαραπέρα διευκρινίσεις πάνω στο ζήτημαπου ήγειρε οΔιευθυντής. Είναι γεγονός ότι στις 26.7.89 πραγματοποιήθηκε συνάντηση της αιτήτριας εταιρείας με εκ πρόσωπο του Τμήματος Δημοσίων Έργων στο γραφείο του γραμματέα του Κεντρικού Συμβουλίου Προσφορών. Κατά τη συνάντηση αυτή οι λειτουργοί του τμήματος δημοσίων έργων αναφέρθηκαν στις καθυστερήσεις που παρατηρούντο στο έργο Ερήμης-Μανδριών, τις οποίες όμως η αιτήτρια εταιρεία αντέ κρουσε. Εξέθεσε μάλιστα τις απόψεις της σε επιστολή, ημερ. 27.7.89,προς τον ίδιο τον Υπουργό Συγκοινωνιών καιΈργων. 30 35 40 Το όλο θέμα εξετάστηκε σε συνεδρία του Κεντρικού Συμβου λίου Προσφορών στις 28.7.89, στο οποίο αναφέρθηκε απόλει τουργό του Τμήματος Δημοσίων Έργων ότι το έργο για τις χω ματουργικές εργασίες στο δρόμο Ερήμης-Μανδριών θα έπρεπε ναείχεαποπερατωθείτον Οκτώβρητου 1988, ενώ μέχρι τηνημε ρομηνία της συνεδρίασης ακόμα συνεχιζόταν. Πρόσθετα,έγινε αναφοράκαιστην καθυστέρηση πουπαρατηρήθηκεστην έναρξη της κατασκευής γέφυρας και οχετών στο δρόμο Οράς-Χοιροκοιτίας, το δε πρόγραμμα της όλης εργασίας δεν κρινόταν ικανοποιητικό και ηκαθυστέρηση δεν μπορούσε νακαλυφθεί. Μετάαπόταπιο πάνω,το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών αποφάσισε να αναθέσει το έργο στο δεύτερο προσφοροδότη, αποκλείοντας την αιτήτρια εταιρεία εφόσον ακόμα δεν είχε τε2329 Αρτεμίδης,Δ. Χαράκης&ΥιόςΔτδν.Δημοκρατίας
(1990)λειώσει,όπως ηυποχρέωση της,ταέργαπουανέλαβε. Στον 7ον όρο των προσφορών,παρότιαναφέρεταιότι θαεπι λεγείηχαμηλότερηκατ' αξιολόγηση προσφορά,αυτότίθεταιυπό τηναίρεσηότι ο εργοδότης έχειτοδικαίωμααπόρριψηςοποιασ5 δήποτε προσφοράς.Ασκώντας βέβαιατο δικαίωματούτο,το δι οικητικόόργανοδενομιμοποιείται σεκατάχρησηαυτήςτηςεξου σίας, αλλά στην άσκηση χρηστής διοίκησης βάσει των γνωστών κανόνων διοικητικούδικαίου. Είναι δενομολογιακάκαθιερωμέ νο πως η κρίση του οργάνου σχετικά με την κατακύρωσηπρο- 10 σφορών,δενπεριορίζεταιμόνοστοστοιχείο της οικονομικότερης για το δημόσιο προσφοράςαλλάκαι σταυπόλοιπα στοιχεία που τοσυνθέτουν, όπωςπ.χ.ηφερεγγυότητατουπροσφοροδότηκαιη δυνατότητα και ικανότητατουναεκτελέσειτο έργο. 15 Το πιο σοβαρό παράπονοτου δικηγόρου της αιτήτριαςεται ρείας είναι πως το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών, μετά που τέθηκαν ενώπιον τουοι σχετικές εισηγήσειςτουΔιευθυντήΔημο σίων Εργων,αποφάσισενακληθείη ίδιακαιοι τεχνικοί τουΤμή ματος Δημοσίων Έργων για εξέταση του ζητήματος. Αυτό όμως 20 δενέγινεενώπιον του ίδιουτουΚεντρικού ΣυμβουλίουΠροσφο ρών. Πραγματοποιήθηκε μόνο συνάντηση στις 26.7.89 της αιτήτριας εταιρείας μεεκπροσώπουςτουΤμήματοςΔημοσίων Εργων στογραφείοτουγραμματέατου ΚεντρικούΣυμβουλίουΠροσφο ρών,όπουκαισυζητήθηκετοζήτημα.Προτούόμωςπάρειτηνεπί- 25 δίκη απόφαση, το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών δεν κάλεσε ενώπιον του την αιτήτριαγιαναακούσει τις απόψειςτης. Είμαιτηςγνώμης πωςτογεγονός αυτόδεν καθιστάτηνεπίδι κηαπόφασηπροσβλητή. Έργοτου Κεντρικού Συμβουλίου Προσφορών ήτοναεξετάσει τιςπροσφορές πουείχεενώπιοντουκαι να αποφασίσει, με γνώμονα το όφελος του δημόσιου συμφέρο ντος,σε ποίο θαανέθετε τοέργο. Γιαναπάρειδετην ορθήαπό φαση, πολύ δικαιολογημένα,ζήτησε να έχει ενώπιον του όλατα στοιχεία πουαφορούσαντηνυπόθεσηγιααξιολόγηση. ΤοΚεντρικόΣυμβούλιοΠροσφορώνδενείναιδικαστικήαρχή,ή πειθαρχικόσυμβούλιο ενώπιοντουοποίουθαδιεξήγετο έρευναγια νακαταλήξεισεσυμπέρασμακατάπόσοOLθέσειςτουΤμήματοςΔη μοσίων Έργωνήτανορθές,ήανοι καθυστερήσεις οφειλοντουσαν πράγματι στους λόγους πουπρόβαλλε ηαιτήτριακαιπουαναφέ ρονταιστην επιστολή τηςπροςτον Υπουργό "τεκμ.Στ". Τόσοη θέ σητουΔιευθυντήτουΤμήματοςΔημοσίων Έργωνκαιτωνλειτουρ γώντου,όσοκαιοι απόψειςτηςαιτήτριας εταιρείας,ήσανενώπιον 2330 30 35 40 3 ΑΛΛ. Χαράκης &ΥιόςΛτδ ν.Δημοκρατίας Αρτεμίδης, Δ. 5 του Συμβουλίου,το οποίο καιεδικαιούτονατις αξιολογίσει δίδο νταςτηδέουσαβαρύτηταστοπεριεχόμενο τους.Δενείχεκαμιάυπο χρέωσηναακούσειπροφορικάπάνωστοζήτηματηναιτήτριαεται ρεία. Ηαπόφασητου Συμβουλίου δεν πάσχει γιατί πάρθηκεσύμφωναμετιςκαθιερωμένες αρχέςτουδικοικητικούδικαίου. ι0 Υπό τις περιστάσεις, κρίνω πως δεν ευσταθεί οποιοσδήποτε από τους λόγους πουπροβάλλειΌ δικηγόρος της αιτήτριαςενα ντίοντης επίδικηςαπόφασης. Η προσφυγήεπομένωςαπορρίπτε ται μεέξοδαεις βάροςτης. 15 20 Τελειώνοντας προσθέτω ταεξής: OLαναφορέςγιατον πλημ μελή τρόπο εργασίας μιας άλλης εταιρείας,ηοποίαστο μεταξύ διαλύθηκεκαιστην οποίαδιευθυντής ήταντο ίδιοπρόσωποπου είναι σήμερα διευθυντής της αιτήτριας εταιρείας, είναι άσχετες με τηνπαρούσαυπόθεση.Τουλικόαυτόδεν ελήφθηυπόψηαπό το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών,το ίδιοδεισχύεικαιγιατο αποτέλεσμα της παρούσαςπροσφυγής. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιμεέξοδα. 2331