(1990)30 Ιουνίου, 1990 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΙ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ Α. MAVROKEFALOS (AIR-CONDITIONING)LTD, Αιτητές, ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ/' ΗΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 571/89). Διοικητική πράξη — Εκτελεστή — Χαρακτηριστικά — Ενδιάμεση δι οικητική πράξη — Δεν έχει τααναγκαία στοιχεία της εκτελεστής δι οικητικής πράξης. Αίτηση Ακυρώσεως — Έννομο συμφέρον — Απώλεια — Συναίνεση ή αποδοχή — Ο προσφεύγων δεν έχει έν\'ομο συμφέρον να προσβά λει διοικητική πράξη που εκδόθηκε με αίτηση του ή στην οποία συ ναίνεσε ή την οποία αποόέκτηκε ελεύθερα και ανεπιφύλακτα. 5 Αίτηση Ακυρώσεως — Προθεσμία — Περιστάσεις του εκπροθέσμου στην κριθείσα περίπτωση αποκλεισμού του χαρακτηρισμού της προσβαλλόμενης πράξης ως παραλείψεως. 10 OL αιτητές ήταν εισαγωγείς και έμποροι συστημάτωνκαιεξαρ τημάτων κλιματισμού. Λόγω τουότι υπήρχε διαφορά ως προςτους τελωνειακούς δασμούςπου θαπλήρωνανγια την εισαγωγή διαφό ρων εμπορευμάτων,ζήτησαν απότοΤελωνείο νατουςεπιτραπείνα καταθέσουν ορισμένα ποσάυπότύπο εγγυήσεως ώστε να τους επι τραπεί η εκτελώνιση των εμπορευμάτων. ΟΔιευθυντήςΤελωνείων (ο Διευθυντής), αποόέκτηκε την παράκλησητων αιτητών μέχρις ότου ερευνήσει και διαπιστώσει την πραγματικήαξία των εμπο ρευμάτων, ώστε να επιβληθεί ο κατάλληλος δασμός. Οι αιτητές καταχώρησανπροσφυγήζητώντας δήλωση του Δι2332 15 20 3 ΑΛΛ. Α. Mavrokefalos (A/C) Ltd v. Δημοκρατίας 5 καστηρίου μετηνοποίανακηρύσσονται άκυρεςοι πράξειςτουΔι ευθυντή για την κατάθεσηως "deposit" διαφόρωνχρηματικώνπο σών για κάθε εισαγωγή εμπορευμάτων και επίσης δήλωση του Δι καστηρίουότι ηπαράλειψητουΔιευθυντή νααποδεχθείαίτημαγια επιστροφή των κατατεθέντωνποσών είναι επίσηςάκυρη. ι0 Οι αιτητές εισηγήθηκαν ότι ηαπόφασητουΔιευθυντή παραβιά ζει ταΑρθρα 28 και29 τουΣυντάγματος,λήφθηκεχωρίς τηδέουσα έρευνα καιμεπλάνηπερί ταπράγματα καιτοΝόμο,είναι αναίτιο λόγητη καιπροϊόνκατάχρησηςήυπέρβασης εξουσίας. OL καθ' ων ηαίτησηήγειρανπροκαταρκτικέςενστάσεις ισχυρι ζόμενοι ότιοιπροσβαλλόμενες πράξειςστερούνται εκτελεστότητας και οι αιτητές στερούνται εννόμου συμφέροντος. 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο αποδεχόμενο τις προκαταρκτικές εν στάσεις, απέρριψε τηνπροσφυγήκαι αποφάνθηκε ότι: 20 25 30 35 Ηαπόφασητου Διευθυντή δεν αποτελεί τελική εκτελεστήδιοικητικήπράξηαλλά μίαενδιάμεση διευθέτηση μεστόχο τηναπόκτη ση του απαιτούμενουχρόνου για μελέτητου προβλήματος προτού αποφασίσει τελεσίδικα. Μόνο ητελικήπράξηκαθορισμού της τε λωνειακής αξίαςτων εμπορευμάτωναποτελεί εκτελεστήδιοικητική πράξηπου μπορεί να προσβληθεί με αίτησηακυρώσεως κάτω από τοΑρθρο 146 του Συντάγματος. Εκτελεστήδιοικητικήπράξηείναι εκείνημε την οποία δηλώνε ται ηβούληση τουδιοικητικούοργάνουκαιαποσκοπείστην παρα γωγή εννόμου αποτελέσματος με το οποίο δημιουργείται, τροποποιείται ήκαταργείταιμια υπάρχουσανομική κατάστασηκαιπου η άμεση εκτέλεση της πρέπει να είναι δυνατή δια της διοικητικής οδού. Ηενδιάμεση διευθέτηση του Τελωνείου δεν έχει κανένα από τα αναγκαία εκείνα στοιχεία της εκτελεστήςδιοικητικήςπράξης. Οι αιτητές, με την κατάθεση των ποσών για εκτελώνιση των εμπορευμάτων τους,ηοποίαέγινεχωρίς καμιάεπιφύλαξη,εστέρησαν τους εαυτούς τους από το έννομο συμφέρον να προσφύγουν στο Δικαστήριο για τις αιτούμενες θεραπείες. 40 Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: Kolokassides v.Republic
(1965)3 C.L.R. 542, 2333 A. Mavrokefalos (A/C) Ltd v. Δημοκρατίας
(1990)Republic v. Demetriou andOthers
(1972)3C.LR. 219, Nemitsas Industries Ltd v. Municipal Corporation of Limassoi & Another
(1967)3C.LR. 134, 5 Kythreotis v.Republic
(1965)3C.LR. 437, Ioannou v. Republic
(1986)3(B) C.LR. 1661, 10 Alexandrou andOthers v. Republic
(1986)3(C) C.LR.2554, Sarkis v.Improvement BoardofParalimni
(1986)3(C) C.L.R. 2457, Myrianthis v. Republic
(1977)3C.L.R. 165, 15 Tomboliv. CY.T.A.
(1982)3C.L.R. 149, Christodoulides v.Republic
(1985)3C.L.R. 1979, 20 Demetriou v.Republic
(1986)3(B) C.L.R. 920. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Διευθυντή του Τμή ματος Τελωνείων με την οποία αξίωσε απότους αιτητές, πέραν 25 από την καταβολή τελωνειακού δασμού και άλλων νόμιμων τε λών, την κατάθεση χρηματικής παρακαταθήκηςγια την εκτελώ νισηεμπορευμάτων πουκρίθηκαν ως υποτιμολογημένα,γιακά λυψη των δασμών, που θα επληρώνοντο, αν πράγματι αποδεικνύετοηυποτιμολόγηση. 30 Α. Σ. Αγγελίδης, γιατουςΑιτητές. Π. Κληρίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων ηαίτηση. 35 Cur. adv. vult. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ.: Οι αιτητές ζητούν δήλωση του Δι καστηρίου με την οποία, 40 (α) να κηρύσσονται άκυρες και χωρίς νομικό αποτέλεσμα οι αποφάσεις ή/και οι πράξεις του καθ' ου η αίτηση με τις οποίες αξίωσε πέραν από τον τελωνειακό δασμό και άλλα νόμιμα τέλη, την κατάθεση ως "DEPOSIT" διαφόρων χρη2334 3 A.A.A. A. Mavrokefalos (A/C) Ltd v. Δημοκρατίας Παπαδόπουλος, Δ. ματικών ποσών μαζίμε κάθε εισαγωγή εμπορευμάτων. 5 10 (β) Δήλωση του Δικαστηρίου πως η διαρκής παράλειψη του καθ' ου η αίτηση να αποδεχτεί το αίτημα των αιτητών για επιστροφή των κατατεθέντων ποσών σαν "DEPOSIT" είναι άκυρη, παράνομη και χωρίς νομικό αποτέλεσμα και πως ό,τι παραλήφθηκεθαπρέπει να διενεργηθεί. Οι αιτητές εισάγουν και εμπορεύονται συστήματα καιεξαρτήματα κλιματισμού. Κατάτην εξέταση εγγράφωντελωνισμού από τοΤελωνείο, δημιουργήθηκεη εντύπωσηή/καιηπεποίθησηή/καιη πίστηστουςτελωνειακούς,πωςτατιμολόγιαπουκατατιθεντοστο τελωνείο ήσαν υποτιμολογημένα και πως ηδιαφορά καταβαλλό ταν σεκάποιοτρίτο πρόσωπογιαλογαριασμό τουπρομηθευτή. 15 20 25 30 Το τελωνείο άρχισε έρευνες για διαπίστωση των πραγματι κών γεγονότων που περιέβαλλαν το πρόβλημα, ταυτόχρονα όμως έδωσε οδηγίες όπως μη επιτρέπεται η εκτελώνιση εμπο ρευμάτων των αιτητώνεκτός εάνκατεβάλλετο χρηματικήπαρακαταθηκηγιατηνκάλυψητωνδασμώνπουθαεπληρώνοντο εάν πράγματι αποδεικνύετο η υποτιμολόγηση. Οι αιτητές, με αιτήσεις τους ημερομηνίας 4/7/89, 17/7/89, 20/7/89 και24/7/89, ζήτησαν απότοτελωνείο νατους επιτραπεί να καταθέσουν τα ποσά των £500, £200, £300και £1.000,αντί στοιχα, μέχρις ότου εκδοθεί απόφασητου Διευθυντή του Τμή ματοςΤελωνείων σχετικά με τηνπραγματικήαξίατων εισαχθέ ντων εμπορευμάτων. ΟΔιευθυντής Τελωνείων δέχθηκε τις αιτή σειςαυτές,ταποσάκατετεθησανκαιεπετράπη η εκτελώνισητων εμπορευμάτων. Το παράπονο των αιτητών βασίζεται στα πιο κάτω νομικά σημεία: 35 Α. Η απόφασηκαι/ή παράλειψηπαραβιάζει ταάρθρα28 και 29 τουΣυντάγματος. Β. Η απόφασηλήφθηκεχωρίς τηδέουσα έρευνα ή εκδικητικά. 40 Γ. Ηαπόφασηλήφθηκε κάτωαπό πλάνη περί τα πράγματα και τοΝόμο. Δ. Η απόφασηλήφθηκε μετάαπόεσφαλμένη άσκησητηςδια κριτικής εξουσίας και εξυπηρετεί αλλότριο σκοπό που 2335 Παπαδόπουλος, Δ. Α. Mavrokefalos (A/C> Ltd ν. Δημοκρατίας
(1990)οδηγεί σε οικονομική καταστροφήτουαιτητή. Ε. Η απόφαση λήφθηκε κατά κατάχρηση εξουσίας ή καθ' υπέρβαση εξουσίας. 5 ΣΤ.Η απόφασηείναι αναιτιολόγητηήηαιτιολογία συγκρούε ται με τα στοιχεία της υπόθεσης. Οι καθ' ων η αίτηση ισχυρίζονται πως οι πράξεις για τις οποίες παραπονούνται οι αιτητές είναι καθόλανόμιμες και συ- 10 νταγματικές, πως ο Διευθυντής Τελωνείων ενήργησε μέσα στα επιτρεπτάνομικάπλαίσια,πωςυπήρχεαιτιολογίατωνπράξεων του και πως η κατάθεση χρηματικής παρακαταθήκης είναι ένα καθόλανόμιμο μέσομεβάση τοάρθρο 156 τουΝόμου82/67και τουάρθρου 13της συμφωνίαςγιαεφαρμογήτουάρθρουVII της 15 Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου. Προτού όμως προχωρήσω στην εξακρίβωση και διαπίστωση της νομιμότητας της πράξης,οφείλω να εξετάσω, κατάπρώτο λόγο, τις προκαταρτικές ενστάσεις που έχουν εγερθεί απότους 20 δικηγόρους των καθ'ων ηαίτηση. Συγκεκριμένα ότι (α)οι προ σβαλλόμενες πράξεις στερούνται εκτελεστότητας και (β) οι αιτητές στερούνται εννόμου συμφέροντος. Από ταγεγονότα, όπως έχουν εκτεθεί πιο πάνω, είναι φάνε- 25 ρό πως υπήρχε μια διαφορά ως προς τους τελωνειακούς δα σμούς που θαπλήρωναν OLαιτητές για την εισαγωγήδιαφόρων εμπορευμάτων. Γιατο σκοπό της εξακρίβωσης της ορθήςαξίας των εμπορευμάτων, πιθανώς κατόπιν εισήγησης ή/καιπροτρο πής ακόματου Διευθυντή Τελωνείων, έγινεαίτηση απότους αι- 30 τητές όπως κατατεθούνορισμένα ποσά για κάθε εισαγωγή,υπό τύπο εγγυήσεως, ώστε ναεπιτραπείηεκτελώνισητων εμπορευ μάτων. Τούτο προφανώς εγένετο με βάση τις πρόνοιες τουάρ θρου 156 του Νόμου 82/67,το οποίο αναφέρει 35 "156.-
(1)Οσάκις είναι πρακτικώςανέφικτοςηάμεσος βεβαίωσις τουγεγονότος εάνοφείλεται οιοσδήποτε δασμόςκαι τις ο πληρωτέος δασμός αναφορικώς προς οιαδήποτε εισα γόμενα εμπορεύματα, άτιναως καθορίζεταιεντηπερί τούτω διασαφήσει προορίζονται προς εσωτερικήν κατανάλωσιν ειτε επί τη εισαγωγή είτε εκ τίνος αποθήκηςαποταμιεύσεως,ο Διευθυντής δύναται κατάτο δοκούν και ανεξαρτήτως οιασ δήποτε ετέρας διατάξεωςτου παρόντος Νόμου,να επιτρέψη παράδοσιν των εμπορευμάτων ευθύς ως ο εισαγωγεύς παρά2336 40 3 Α.ΑΛ. A. Mavrokefalos (A/C) Ltd v. Δημοκρατίας Παπαδόπουλος, Δ. σχει επαρκή εγγύησιν, δια καταθέσεως χρημάτων ή άλλως πως,διατην πληρωμήν παντόςμηπληρωθέντος ποσού,όπερ δυνατόν να οφείλεται υπό μορφήνδασμού." 5 10 15 20 25 30 35 40 Ταγεγονότα όπως έχουν εκτεθεί πιο πάνω,βασικάδεναμφι σβητούνται. Κάποιασκιώδηςαμφισβήτησημπορείναυπάρχειως προς τοποιος εισηγήθηκε τηνκαταβολή της παρακαταθήκης χρη μάτων (deposits). Αλλά, είτε αυτό έγινε από το Διευθυντή Τελω νείων, είτε απότον εισαγωγέα,δεν έχεικαμιάσημασίαστηνυπόθέση. Γεγονός παραμένει ότι ο εισαγωγέας ο ίδιος υπέγραψεκαι υπέβαλεαίτηση μετηνοποίαζητούσε νατουεπιτραπείηεισαγω γήτωνεμπορευμάτωνμετηνκαταβολήχρηματικούποσούωςπα ρακαταθήκη. Την παράκληση του αυτή την εδέχθη ο Διευθυντής Τελωνείων ως μια ενδιάμεση διευθέτηση μέχρις ότου ερευνήσει και διαπιστώσει την πραγματική και ακριβήαξίατων εκτελωνιζομένων εμπορευμάτων,ώστεναεπιβληθείοκατάλληλοςδασμός. Ηαπόφαση αυτήτουΔιευθυντήδεναποτελεί τελικήεκτελεστήδι οικητικήπράξη, αλλά μιαενδιάμεση διευθέτηση πουνα του δίνε ταιχρόνος ναμελετήσειτοπρόβλημαγιαν' αποφασίσει τελεσίδικα. Μόνοητελικήεκείνηπράξηπουθακαθορίζειτοποσότηςτε λωνειακής αξίας, μετάτη συμπλήρωση όλων των ερευνών, θαεί ναιαπόφασηπουθαμπορεί ναπροσβληθεί σανεκτελεστήδιοικη τικήπράξηκάτωαπότοάρθρο 146 του Συντάγματος. Η εκτελεστήδιοικητικήπράξηείναι εκείνη μετηνοποίαδηλώ νεται η βούληση ενός διοικητικού οργάνου και αποσκοπεί στην παραγωγή εννόμου αποτελέσματος, με το οποίο δημιουργείται, τροποποιείται ή καταργείται μια υπάρχουσα νομικήκατάσταση, δηλαδή ένα δικαίωμα ή μια υποχρέωση διοικητικούχαρακτήρα καιπουπρέπει ναείναι δυνατή ηάμεσηεκτέλεσητηςδιατηςδιοι κητικής οδού. (Βλέπε Kolokassides v. Republic
(1965)3 C.L.R. 542,551,Republicv.Demetriouand Otbers(\972)3C.L.R. 219, στις σελίδες 222-223,Nemitsas v. Republic
(1967)3 C.L.R. 134, Kythreotis v.Republic(\965) 3C.L.R.437,loannouv. Republic
(1986)3 C.L.R. 1661, 1668 και Πορίσματα Νομολογίας του Συμ βουλίου Επικρατείας(1926-1959),σ.236-237). . Η ενδιάμεση διευθέτηση του τελωνείου δεν έχει κανένααπό τααναγκαίαεκείναστοιχεία τηςεκτελεστής διοικητικήςπράξης, όπως έχει νομολογιακά καθιερωθεί. Για το λόγο αυτό η αίτηση πρέπει ν' απορριφθεί. Θα προχωρήσω όμως να εξετάσω και τη δεύτερη ένσταση. Υπάρχουν ενώπιοντουΔικαστηρίουοιαιτήσειςτωναιτητώνμε 2337 Παπαδόπουλος,Δ. A.Mavrokefalos (A/C) Ltd v. Δημοκρατίας
(1990)τις οποίες ζητούν όπως καταθέσουν ορισμένα χρηματικάποσά για να τους δοθούν τα εμπορεύματα. Είναι οι επιστολές που αναφέρθηκα στην αρχή,για τις οποίες όμως ο ευπαίδευτος δι κηγόρος των αιτητών εισηγείται πως κατετεθησαν άνευβλάβης των δικαιωμάτωντωνπελατώντουή/καικατόπινπιέσεων ή/και υποχρεώσεων. Δεν υπάρχει πουθενά οποιαδήποτε ένδειξη που ναδείχνει πωςοι επιστολές αυτέςκατετεθησανάνευβλάβηςτων δικαιωμάτων των αιτητώνήυπό διαμαρτυρία. 5 Ο ισχυρισμός πως κατετεθησαν τα ποσά υπό διαμαρτυρία δεν ευσταθεί,γιατί είναι πρότασητων ιδίων των αιτητών,όπως φαίνεται απότις επιστολές, με την οποία πρότασηζητούσαννα τους επιτραπείη εκτελώνισητων εμπορευμάτωντων,αφούπρο σφέρουν εγγύησηυπό τύπο παρακαταθήκηςχρημάτων. 10 15 Από τατεκμήρια ενώπιον μου,φαίνεταιότι OLαιτητές έχουν οι ίδιοι αποταθείστο τελωνείο για να τους επιτραπεί η εκτελώ νισηδιαφόρωνεμπορευμάτων ωςκατωτέρω: Ημεοοιιηνία 4/7/89 17/7/89 20/7/89 24/7/89 Ποσό £ 500 200 300 1.000 Ανεξαρτήτως του εάνηεισήγησηή/καιπροτροπήήλθεαπότο Διευθυντή Τελωνείων, οι ίδιοι οι αιτητές έκριναν πως ήτοπρος το συμφέρον τους, για την εκτελώνιση των εμπορευμάτων των, να καταθέσουν ένα ποσό χρημάτων μέχρις ότου διερευνηθεί πλήρως ηυπόθεση καιγιατολόγοαυτόζήτησαν OLίδιοι απότο τελωνείο να τους επιτραπεί η εκτελώνιση, αφούκατατεθούντα διάφορα ποσά προς εγγύηση. Θαήτο σχήμα οξύμωρο εάν ητέ τοια κατάθεσηθεωρηθεί πως εγένετο υπό διαμαρτυρία. 20 25 30 35 Είναι νομολογιακά καθιερωμένο πως ένα πρόσωπο δεν έχει έννομο συμφέρον να προσβάλει μια διοικητική πράξηπουεκδό θηκε μεαίτησητου ήτην οποίαπροκάλεσε ήστην οποίασυναίνε σε. (ΒλέπεAJexandrou and Others v.Republic
(1986)3C.L.R., 2554, στη σ. 2558, Sarkis v.Improvement Board of Paralimni 40
(1986)3 C.L.R. 2457, στη σ. 2462, Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας(1929-1959)σελίδες260-261.) Ούτε και έναπρόσωπομπορεί ναπροσβάλει μιαδιοικητικήπράξηπου έχειαποδεχθεί. Φυσικά,όπωςείναι καθιερωμένο νομολογιακά,η 2338 3 Α.Α.Δ. Α. Μavrokefalos (A/C) Ltd v. Δημοκρατίας 5 10 Παπαδόπουλος, Δ. αποδοχήτης πράξηςπρέπει να είναι ελεύθερη καιανεπιφύλακτη καιναμηνέλαβεχώρακάτωαπόπίεσητέτοιωνπεριστατικώνπου θαμπορούσανναέχουνεπιβλαβείςσυνέπειες γιατοναιτητή. (Βλέ πεMyrianthis v.Republic
(1977)3C.L.R. 165,Tomboli v.CYTA
(1982)3 CL.R. 149, Cbristodoulidesv.Republic
(1985)3 C.L.R. 1979 στησ. 1996, Demetriouν, Republic
(1986)3 C.L.R. 920 στη σ.925.Δεν είναιδυνατόμεταπεριστατικάτηςυπόθεσης αυτήςνα θεωρηθεί πως θαυπήρχαντέτοιες επιβλαβείς συνέπειες στους OLτητές,ή καιηκατάθεσητωνποσών δενήτοαποτέλεσμα ελεύθερης βούλησης των ιδίων τωναιτητών.Από ταπεριστατικάτηςυπόθε σης προκύπτειπως οι COLOI εθεώρησαν πως ήτοπρος το συμφέρο τωνναπροβούνστηνκατάθεσητωνποσώνεκείνων,ηοποία,όπως έχωπειπιοπάνω,έγινεχωρίς καμιάεπιφύλαξη. 15 Κατάτην απόφασημου,οι αιτητές με την κατάθεσητων εγ γράφων εκείνων εστέρησαν τους εαυτούς των από το έννομο συμφέρο ναπροσφύγουν στο Δικαστήριο για τις θεραπείες που ζητούν με την αίτηση τους αυτή. 20 Δεν υπάρχεικατατεθειμένο τεκμήριο πωςέγινεαίτησηκαιγια τοποσό των£500στι; 6/7/89, όπωςαναφέρεταιστην παράγραφο 3 τωνγεγονότων τηςαίτησης,αλλάαυτόδεν αλλάζει ουσιαστικά τηναπόφαση μου,έστω καιγια το ποσό αυτό μόνο,γιατί ηαίτη σηπρέπειν' απορριφθείκαιγιαάλλο λόγο,δηλαδή,ότιησχετική απόφασηδεν αποτελούσε εκτελεστήδιοικητική πράξη. 25 Για τους πιο πάνω λόγους ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίς διάταγμα ως προς ταέξοδα. 30 Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2339