(1990)31 Ιανουαρίου, 1990 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΑΪΡΟΖΑ ΕΣΤΕΪΤΣ ΛΤΔ, Αιτήτρια, ν. ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ, ΚαθΌυ ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 896/88). Οδοί και Οικοδομές— Άδεια Οικοδομής— Παράλειψηέκδοσης άδει ας οικοδομής— Αίτηση ακυρώσεως— Κατάπαράλειψης τηςδιοί κησης ναεκδόσειάδεια οικοδομής— Μόνοπαραλείψειςοφειλόμε νης ενέργειας δυνατόν να αποτελούν αντικείμενο αίτησηςακυρώ σεως δυνάμει τον Άρθρου 146.! τον Συντάγματος — Καμία νποχρέωση τον διοικητικού οργάνου στηνπαρούσα υπόθεσηγιαέκδο ση τέτοιας άδειας. Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα — Άρθρο 29 τουΣυντάγματος — Παράλειψη τηςΔιοίκησης να απαντήσει σεαίτημα τον διοικούμενου — Σε τέτοιαπαράλειψη συνίσταται ηπαράλειψη τουκαθ'ον η αίτησηΔήμον νααπαντήσει σεαίτηση γιαέκδοσηάδειαςοικοδομής — Η παράλειψη απάντησης σννεχίστηκε για δυο έτηχωρίς καμία αιτιολογία για την καθυστέρηση— Εκδίδεται δήλωση τον Δικα στηρίου δυνάμει τουΆρθρον 29 τον Συντάγματος. 5 10 15 Οι περί Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου Κανονισμοί του 1962 — Κανονισμός 17—Δυνατότητα τονΔικαστηρίον ναεκδίδειαπό φαση δυνάμει διατάξεως, έστωκι αν τέτοιο αίτημα δεν είχετεθεί από τον αιτητή. Στην παρούσα αίτησηακυρώσεωςηαιτήτριαζήτησε ακυρωτική απόφαση τόσο κατά της απόφασης απόρριψης της αίτησηςτης για έκδοσηάδειαςοικοδομήςαπότονκαθ'ουηαίτησηΔήμο,όσοκαικα τάτηςπαράλειψης έκδοσης τέτοιαςάδειας.Τοπρώτοαίτημα φαίνε- 25 ταιπωςεγκαταλείφθηκεστοστάδιοτωνδιευκρινήσεωνλόγωτουότι 238 20 3 Α.Α.Λ. 5 Μαϊρόξα Εστέϊτς Λτδ ν. Δήμου Λεμεσού όπως ήτανδιατυπωμένηηεπίδικηεπιστολή, δεν μπορούσε νααπο τελέσειεκτελεστήδιοικητικήαπόφαση. Αναφορικά μετοδεύτερο αί τημα φαίνεταινα υπήρξε και πρόσθετη εισήγηση πως ηπαράλειψη έκδοσης της άδειαςοικοδομής συνιστούσε και παράλειψη εξέτασης του αιτήματος κατά παράβαση του αιτήματος κατάπαράβαση του Αρθρου 29 του Συντάγματος. Το Ανώτατο Δικαστήριο,δηλώνοντας μετην απόφασητουπως ηπαράλεαμηαπάντησηςδενέπρεπενα είχεγίνει, αποφάσισεότι: 10 15 20 25 30 35 40 1. Η "παράλειψη"υπότηνέννοιατουΑρθρου 146.1 του Συντάγμα τοςείναιπροσβλητήότανδιάσαφούςδιατάξεωςηΔιοίκησηυπο χρεούται σε συγκεκριμένη ενέργεια για την ρύθμιση ορισμένης σχέσης.Ανηενέργειαδενεπιβάλλεταιρητάαπότονόμο,έτσιπου να μην είναι υποχρεωτική για τη Διοίκηση, ηπαράλειψητηςνα ενεργήσειδεθεωρείται παράλειψη οφειλομένης ενέργειαςκαισυ νεπώςδενπροσβάλλεταιβάσιμα μεαίτησηακυρώσεως. Ηπαράλειψηοφειλομένης ενέργειας από μέρους των διοικητικών οργάνων διαφέρει απότη σιωπή τους πάνωσε αίτησητου διοικούμενου, γιατί σε τέτοια περίπτωση ο διοικούμενος δεν έχεισταχέριατου πράξη,ηοποίατον βλάπτεικαιηοποία μπο ρεί ναπροσβληθεί απ' αυτόνμεαίτησηακυρώσεως. Μετηνκαταχώρησητηςαίτησης,η έκδοσητηςάδειαςοικοδομής " δενείναι έναφυσικόεπακόλουθοπουονόμος επιβάλλει. Ηκά θε περίπτωση θαπρέπεινα εξετάζεται προσεκτικά,έτσι πουνα διαπιστωθεί αν συνάδει με τις πρόνοιες του νόμου καιτωνκα νονισμών. Ακόμα θαπρέπει να εξετασθεί ως προς τους όρους πουενδεχομένως θαπρέπει ναεπιβληθούν. Επομένως η Αρμό δια Αρχή δεν υποχρεούται αυτόματανα εκδόσει την άδεια με τηνκαταχώρησητης αίτησης για την έκδοσητης. Επιπλέονστηνπαρούσαπερίπτωσηδιαπιστώθηκεπωςδενυπήρχε λεπτομερής πρόνοιαγιατηνύπαρξημέσα στοχώρο όπουθα ανεγειρετοηοικοδομή,επαρκούςχώρουσταθμεύσεωςοχημάτων,σύμ φωναμετιςπρόνοιεςτωνπερίΟδώνκαιΟικοδομών Κανονισμών, Αρθρο61
(1)καισύμφωνα μετονκανονισμότούτο σετέτοιαπερί πτωσηηανέγερση της προτεινόμενης οικοδομήςδεν μπορούσενα γίνει. Παράταύταο καθ' ου ηαίτηση,πουδύναται ναπροβεί σε χαλάρωσηήμείωσητωνεπιβαλλομένων από τον πιο πάνω κανο νισμόαπαιτουμένωνχώρων σταθμεύσεως,εάνκατάτηνκρίσητου μιατέτοιαχαλάρωσηήμείωσηείναι απόπολεοδομικής απόψεως σκόπιμηήκαιη αυστηρήεφαρμογήτουΚανονισμού 61
(1)θαείναι 239 Μαϊρόζα Εστέϊτς Λτδ ν. Δήμου Λεμεσού
(1990)υπερμέτρίοςεπιζήμιαγιατονιδιοκτήτητηςοικοδομής,δενεξέτασε ένατέτοιοενδεχόμενο.Συγκεκριμένα,ηυπόκρίσηυπόθεσηαφέθη κε από τοΔήμοσε εκκρεμότητα καιουδέποτε έφθασεστο Δημοτι κό Συμβούλιογιαλήψη οποιασδήποτεαπόφασης. 5 Γιαόλους τουςπιοπάνωλόγους,δενμπορείναευσταθήσει η ει σήγηση του δικηγόρου της αιτήτριας πως ο καθ' ου η αίτηση "παράλειψε" να εκδόσει την αιτούμενη άδεια κατάπαράβαση τουΑρθρου 146.1 τουΣυντάγματοςκαισυνεπώς δεν μπορείνα δοθεί ούτε ηπρώτηαιτούμενηθεραπεία.
- Δεν μπορεί όμως να παραγνωριστεί η σοβαρή και σχεδόν για δύοχρόνια παράλειψητουΔήμουν' αποφασίσειανθα εγκρίνει ήόχι τηναίτησητηςαιτήτριαςκαιτηζημιάπουπιθανόνα προ κάλεσε σ' αυτή. Σχετικό μετηνπαράλειψηαυτήείναι τοΑρθρο 29 τουΣυντάγματος. 10 15 Στην υπό κρίση υπόθεση καμιά δικαιολογία περί εκκρεμότητας πουναμετατοπίζειτοχρόνο μέσαστον οποίοοΔήμος έπρεπε να αποφασίσει,δεν μπορεί ναευσταθήσει. Ούτε ημακρά καθυστέρη σηδικαιολογείται,γιατίοΔήμοςοίδιοςάφησετηνυπόθεσησεεκ κρεμότητα,αποφεύγοντας ν' αποφασίσει,παράτιςδιαμαρτυρίες της αιτήτριας,προφανώςγια να κερδίσει χρόνο μέχρι νακηρυ χθούνδιατηρητέατα υπόκατεδάφισηκτίριατηςαιτήτριας. 20 25 ΟΔήμος μετηναδικαιολόγητηπαράλειψηκαικαθυστέρησητου, ενήργησε καθ* υπέρβαση εξουσίας και υπό τας περιστάσεις, η δικαιοσύνητο απαιτείναεκδοθεί Δήλωσητου Δικαστηρίουκά τω από το Αρθρο 29 του Συντάγματος. Αυτή την πορεία επι τρέπουν ν' ακολουθηθεί οι πρόνοιες του Κανονισμού 17, των περί Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου Κανονισμών του 1962, που έχουν ως ακολούθως: "
- If the justice of thecase so requires the Court may give any Judgment or Decision, under any Article granting it competence, whether or not such Judgment or Decision has been sought in theproceedingsbefore it." 30 35 Εκδίδεται ΔήλωσητουΔικαστηρίου πως ηπιο πάνω αναφερό μενη παράλειψητου καθ'ουηαίτησην' αποφασίσει επί της αί- 40 τησης τηςαιτήτριαςδεν έπρεπενα είχε γίνει. Ηπροσφν/ή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 240 3 Α.Α.Δ. Μαϊρόζα Εστέϊτς Λτδ ν. Δήμου Λεμεσού Αναφερόμενεςυποθέσεις: Mavrommatis and Others v. Land Consolidation Authority and Another
(1984)3(B) C.L.R. 1006, 5 LordouandOthersv. Republic
(1968)3C.LR. 427, Kyriacou v. C.B.C.
(1965)3C.L.R. 482. 10 Papadopoulosv. Republic
(1986)3C.L.R. 1073, Christoforou andOthersv. MunicipalCommitteeot'Ayios Dometios andAnother
(1987)3(C) C.L.R. 1464. 15 Προσφυγή. Προσφυγήεναντίον τηςπαράλειψηςτουΔήμουΛεμεσούνα εκ δώσειάδειαοικοδομήςστηναιτήτριαεταιρείαγιατηνανέγερσηπολυόροφηςοικοδομής σεπυκνοκατοικημένηπεριοχήτηςΛεμεσού. 20 Α.Σ. Αγγελίδης,γιατην Αιτήτρια. Γ. Ποταμίτης, γιατον Καθ'ου ηαίτηση. Cur.adv. vult. 25 30 35 40 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,Δ.:Η αιτήτριαεταιρείαμετηνπαρούσαπρο σφυγήτηςζητάδήλωσητουΔικαστηρίου μετηνοποίανακηρύσσε ταιάκυρηκαιχωρίςνομικόαποτέλεσμαηπαράλειψητουκαθ'ουη αίτηση να εκδοσει την άδεια οικοδομής όπως η αίτηση της ημερ. 13.12.86καιπωςό,τι παραλείφθηκε θαπρέπειναδιενεργηθεί. Επίσης ηαιτήτριαεταιρείαζητάδήλωσητου Δικαστηρίου με την οποία να κηρύσσεται παράνομη, άκυρη και χωρίς νομικό αποτέλεσμα ηαπόφασητου καθ'ουηαίτησηκαι/ή τουγραμματέααυτού,πουστάληκεμεεπιστολήημερ.24.10.88,μετηνοποία ζητήθηκε από τους αιτητές "να μην επιμείνουν" στην αρχική απόφασηήαίτηση τους. Η αιτήτρια εταιρεία είναι ιδιοκτήτρια ακίνητης περιουσίας σε πυκνοκατοικημένη περιοχή της Λεμεσού και στις 13.12.86 υπέβαλε αίτηση για έκδοση άδειας οικοδομής για την ανέγερση σ' αυτήπολυόροφης οικοδομής που προϋπόθετε την κατεδάφι σηυφισταμένων κτιρίων. 24! Χρυσοστομής,Δ. Μαϊρόζα Εστέϊτς Λτδ ν.Δήμου Λεμεσού
(1990)Μετά την καταχώρηση της αίτησης, ο φάκελος της υπόθεσης στάληκε στην Πυροσβεστική Υπηρεσία και στις 3.3.87υποβλήθη καν τροποποιημένα σχέδιαπρος ικανοποίησητης Υπηρεσίας, για να καλυφθεί ηπερίοδος μέχρι 9.4.87.Ακολούθησε μελέτη και στις 28.4.87ο μελετητής εισηγήθηκε την έκδοση της άδειαςοικοδομής. 5 Παράλληλα,όπως φαίνεται από το φάκελο της υπόθεσης, διαπί στωσεπωςέπρεπε ναγίνειπρόνοιαστασχέδιαγιαχώροστάθμευ σης για28 οχήματα,ενώ οχώρος που προνοήθηκε ήτανγια μόνο ένα όχημα. Γι* αυτό κατέγραψε στην έκθεσητου το ποσό πουθα έπρεπε νακαταβάλειηαιτήτριαγιατην εξαγορά τουχώρου στάθ- 10 μευσης. Εκτόςαπόμιακαταχώρησηστο φάκελοτηςυπόθεσηςπου έφερε ημερομηνία 4.8.87,πως η αντισεισμική μελέτη ήτανικανο ποιητική,καμιάάλληενέργεια προςτηνκατεύθυνσητηςέκδοσηςή μητης άδειαςοικοδομής δενέγινεκαιτοθέμαπαράμεινεστάσιμο. 15 Στις 12.7.88ηΕπιτροπήΔιατήρησης τουΔήμου διατύπωσετην άποψηπωςτακτίριαπουθακατεδαφίζονταν σαναποτέλεσματης αίτησηςτηςαιτήτριας,θαέπρεπεναπροστατευθούν. Στις13.10.88 ηαιτήτρια,διατου αρχιτέκτονατης,διαμαρτυρήθηκεγιατημεγά λη καθυστέρηση που είχε προκύψει και πληροφόρησε, μεταξύ άλ- 20 λων,τοΔήμο πωςαγόρασετατεμάχιαεπί τωνοποίων προτείνετο νααναγερθείηοικοδομή,μεσκοπότην ανέγερση πολυορόφουκα ταστήματος,όπως επέτρεπανοι οικοδομικοί κανονισμοί κατάτην ημερομηνία που υποβλήθηκε ηαίτηση και ότι τυχόν περιορισμοί όσον αφοράτο μέγεθος καιτοείδος της επιτρεπόμενης οικοδομής 25 θα είχανσαναποτέλεσμα τηνανάλογηχρηματικήαποζημίωσητης αιτήτριας απότο Δήμο. Μετάτην αποστολή της επιστολής αυτής και εντός του Οκτωβρίου του 1988, η Επιτροπή Διατήρησης του Δήμουπληροφορείταιπωςέχουν προταθείγιακήρυξησεδιατηρη τέαταυπόκατεδάφιση κτίριατηςαιτήτριας,συζήτησε τηνεπιστο- 30 λήτουαρχιτέκτονατης,εξέφρασε απόψειςόσον αφοράτο ενδεχό μενο πληρωμής αποζημιώσεων και αποφάσισε να εισηγηθεί προς το Δημοτικό Συμβούλιο να απορρίψει την αίτηση της αιτήτριας "λόγωπάρκιγκ".Ακολούθως, στις24.10.88οΔημοτικόςΓραμματέ ας απηύθυνε προς τον αρχιτέκτονα της αιτήτριας την ακόλουθη 35 επιστολή: "Αίτηση για άδεια πολυόροφης οικοδομής MAIROZA SHOPPING CENTER της MAIROZA ESTATESLTDστην οδό Σαριπόλου Αναφέρομαι στην επιστολή σας, ημερ. 10 Οκτωβρίου 1988 σχετικά με το πιο πάνωθέμακαι σας πληροφορώ ότι τοΔη μοτικό Συμβούλιο με απόφαση του έχει ήδη υποβάλει στις 242 40 3Α.ΑΛ. Μαϊρόζα ΕστέϊτςΛτδ ν.ΔήμουΛεμεσού Χρυσοστομής, Δ. αρμόδιες αρχές εισήγηση γιακήρυξητων υφιστάμενων οικο δομών των αιτητών ως διατηρητέων. 5 10 15 20 25 30 Κατόπιν τούτου και επειδή πραγματικά ο χαρακτήρας των οικοδομών αυτών είναι τέτοιος ώστε ηκήρυξη τους ως δια τηρητέων ναθεωρείται απαραίτησηγιατηδιατήρησητου αρ χιτεκτονικού χαρακτήρατης πόλης,ο Δήμος θαήθελε ναπι στεύει ότι και οι αιτητές,αντικρύζοντας με δημόσιο πνεύμα το όλο θέμα, δεν θα επιμείνουν στην αρχική απόφαση τους γιακατεδάφισητων εν λόγω οικοδομών." Σαν αποτέλεσμα ηαιτήτριαεταιρείακαταχώρησετην παρού σα προσφυγή. Μετά την καταχώρηση και συγκεκριμένα στις 9.12.88, οΥπουργός Εσωτερικών εξέδοσεΔιάταγμαΔιατήρησης σύμφωνα μετοάρθρο38
(1)τουπερί Πολεοδομίας και Χωροτα ξίας Νόμου,(βλ. Κ.Δ.Π.304/88,Ε.Ε.Παρ. 111
(1), 9.12.88)καική ρυξε ταυπό κατεδάφισηκτίριατης αιτήτριας διατηρητέα. Η πιο πάνω αναφερόμενη επιστολή του Δημοτικού Γραμματέα,ημερ. 24.10.88,χαρακτηρίστηκε απότην αιτήτρια σαν από φαση.Τον ισχυρισμό τούτοαντέκρουσε ο δικηγόρος του καθ' ου η αίτηση.Στοστάδιοτωνδιευκρινίσεων όμως,έγινεπλέον παρα δεκτόκαιαπόπλευράςαιτήτριαςπωςη επιστολή αυτήδενέχειτο χαρακτήρα εκτελεστής διοικητικής πράξηςκαιπως ουδέποτε λήφθηκεαπόφασηπουνα εγκρίνει ήνααπορρίπτειτην αίτησητης. Πιστεύω πως ορθάκρίθηκε πως η επιστολή αυτήδεν είναι από φασηκαιπωςδενέχειτοχαρακτήρα εκτελεστής διοικητικήςπρά ξης. Συνεπώςηθεραπείαπουεπιζητείταιαπότηναιτήτριανακη ρυχθεί παράνομη,άκυρηκαιχωρίς νομικό αποτέλεσμα η απόφασητου καθ' ουηαίτηση,δενείναι δυνατόναδοθεί. Το άλλο παράπονο της αιτήτριας αφορά την ισχυριζόμενη "παράλειψη"του Δήμου ναεκδόσει τηνάδειακαιεπιζητείταινα διενεργηθεί ό,τιπαραλείφθηκε. 35 40 Παρά το γεγονός ότι επιζητείται Δήλωσητου Δικαστηρίου για παράλειψηέκδοσης άδειας, εντούτοις υπήρξε και η εισήγηση περί υπέρβασηςήκατάχρησηςεξουσίας απόμέρους τουκαθ' ουη αίτη ση,επειδήπαράλειψε να εξετάσει την αίτηση βάσει του άρθρου29 τουΣυντάγματοςκαιμεθόδευσετηνκαθυστέρησημέχριςότουεπέλ θει ήαναμένονταςνα επέλθει ηδιαφοροποίησητου νομικούκαθε στώτος,ώστεναμηντίθεταιθέμανέαςοικοδομήςωςηαίτηση. Ακόμα, ο δικηγόρος της αιτήτριας ισχυρίστηκε πως η αιτή243 Χρυσοστομής, Δ. ΜαϊρόζαΕστέϊτς Λτδν.Δήμου Λεμεσού
(1990)τρίαέχειυποστεί καιυφίσταταισυνεχήβλάβηκαιζημιάαπότην άρνηση αυτή, τουδικαιώματος απόλαυσης καιχρήσης της ακί νητης περιουσίας της,αντίθεταπρος ταάρθρα23,28και29του Συντάγματος καιτων Αρχών της Νομολογίας και υποστήριξε τηνάποψηπωςδικαιούταιναεπιτύχει ακύρωσηκαιεξέτασητου θέματοςτηςστον ουσιώδηχρόνο,πρινδηλαδήτηναπόφασηγια κήρυξη των υπό κατεδάφισηοικοδομών ωςδιατηρητέων. 5 Ο δικηγόρος τουκαθ' ουηαίτηση αμφισβήτησε τους ισχυρι σμούς περί υλικής ήουσιαστικής ζημιάς,δεναμφισβήτησε όμως 10 την παράλειψη συμμόρφωσης προς τιςδιατάξειςτου άρθρου29 του Συντάγματοςαπόμέρους τουκαθ' ουη αίτησηκαιυποστήρι ξετηνάποψηπωςη προσφυγήθαέπρεπεναείχεγίνει γιατηνπα ράλειψητουκαθ'ουηαίτησηνασυνεδριάσει καιναπάρειαπόφα σησύμφωνα μετιςπρόνοιες του άρθρου29 και όχι γιαπαράλει- 15 ψηναεκδόσει τηνάδειακαιζήτησε τηναπόρριψητηςπροσφυγής. Επίσης ισχυρίστηκε πως "παράλειψη"σύμφωνα μετο άρθρο 146.1 του Συντάγματος είναι η παράλειψη της Διοίκησης να εκτελέσεικάτι πουτης επιβάλλει ονόμος να εκτελέσει. 20 Είναι γεγονός πως"παράλειψη" υπότην έννοια τουάρθρου 146.1 τουΣυντάγματοςείναιπροσβλητή ότανδιάσαφούς διατάξε ωςη Διοίκηση υποχρεούταισε συγκεκριμένη ενέργεια γιατην ρύθ μισηορισμένης σχέσης. Ανηενέργειαδενεπιβάλλεταιρητά απότο 25 νόμο,έτσιπουνα μηνείναι υποχρεωτικήγιατηΔιοίκηση, η παρά λειψητηςναενεργήσειδενθεωρείταιπαράλειψηοφειλομένης ενέρ γειαςκαισυνεπώς δενπροσβάλλεταιβάσιμαμεαίτησηακυρώσεως. Ηπαράλειψηοφειλομένης ενέργειας από μέρους τωνδιοικηπ- 30 κών οργάνωνδιαφέρειαπότησιωπήτους πάνωσεαίτησητουδι οικούμενου, γιατί σε τέτοια περίπτωση ο διοικούμενος δενέχει στα χέρια του πράξη,ηοποίατον βλάπτει καιηοποίαμπορείνα προσβληθεί απ' αυτόνμεαίτησηακυρώσεως. (Βλ. Μανρομμάτης ν.Δημοκρατίας
(1984)3Α.Α.Δ. 1006, σελ. 1022, Στασινόπουλος, 35 Δίκαιο Διοικητικών Διαφορών,έκδοση 4η, 1964, σελ.194-195). Μετην καταχώρησητης αίτησης,ηέκδοση της άδειας οικοδο μής δεν είναι ένα φυσικό επακόλουθοπουονόμος επιβάλλει. Η κάθεπερίπτωσηθαπρέπειναεξετάζεταιπροσεκτικά,έτσιπουνα 40 διαπιστωθεί ανσυνάδει μετιςπρόνοιες τουνόμουκαιτωνκανο νισμών. Ακόμα θαπρέπει ναεξετασθεί ωςπρος τους όρους που ενδεχομένως θαπρέπεινα επιβληθούν. (Βλ. ΑνδριανήΓ.Λόρδου και Άλλοιν.Δημοκρατίας
(1968)3Α.Α.Δ.427, σελ. 436). Επομέ244 3 ΑΛΛ. Μαϊρόζα Εστέϊτς Λτδ ν. Δήμου Λεμεσού Χρυσοστομής, Δ. νως η Αρμόδια Αρχήδεν υποχρεούται αυτόματα να εκδόσει την άδεια μετην καταχώρησητης αίτησης γιατην έκδοσητης. 5 10 15 20 Επιπλέον στην παρούσα περίπτωση διαπιστώθηκε πως δεν υπήρχελεπτομερής πρόνοιαγιατηνύπαρξημέσα στο χώροόπου θα ανεγείρετο η οικοδομή, επαρκούς χώρου σταθμεύσεως οχημά των, σύμφωναμετιςπρόνοιεςτωνπερίΟδώνκαιΟικοδομώνΚα νονισμών, άρθρο61
(1)καισύμφωναμετονκανονισμότούτοσετέ τοιαπερίπτωσηηανέγερσητηςπροτεινόμενης οικοδομήςδενμπορούσεναγίνει. Παράταύταο καθ' ου ηαίτηση,που δύναται να προβείσεχαλάρωσηή μείωσητωνεπιβαλλομένων απότονπιοπά νω κανονισμό απαιτουμένων χώρων σταθμεύσεως, εάν κατάτην κρίση τουμιατέτοιαχαλάρωσηήμείωσηείναι από πολεοδομικής απόψεωςσκόπιμηήκαιηαυστηρήεφαρμογήτουΚανονισμού 61
(1)θαείναιυπερμέτρως επιζήμιαγιατον ιδιοκτήτητηςοικοδομής,δεν εξέτασεένατέτοιο ενδεχόμενο. Συγκεκριμένα,ηυπόκρίσηυπόθε σηαφέθηκεαπό τοΔήμο σεεκκρεμότητακαιουδέποτε έφθασεστο Δημοτικό Συμβούλιογιαλήψηοποιασδήποτε απόφασης. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, δεν μπορεί να ευσταθήσει ηεισήγησητουδικηγόρου της αιτήτριαςπως οκαθ' ουη αίτηση "παράλειψε" να εκδόσει την αιτούμενη άδεια κατάπαράβαση του άρθρου 146.1 του Συντάγματοςκαι συνεπώς δεν μπορεί να δοθεί ούτε ηπρώτηαιτούμενηθεραπεία. 25 30 35 40 Όμωςδεν μπορώναπαραγνωρίσωτησοβαρήκαισχεδόν για δυο χρόνια παράλειψητου Δήμου ν' αποφασίσει ανθα εγκρίνει ήόχι την αίτησητης αιτήτριαςκαιτηζημιάπουπιθανόναπρο κάλεσεσ' αυτή. Σχετικό μετην παράλειψηαυτήείναι τοάρθρο 29 του Συντάγματος,το οποίο έχει ως ακολούθως: "
- Έκαστοςέχειτοδικαίωμαατομικώςήομού μετ' άλλωννα υποβάλλη εγγράφους αιτήσεις ή παράποναπρος οιανδήποτε αρμοδίαν δημοσίαν αρχήν δικαιούμενος V απαίτηση, όπως αύτηεπώηφθήαυτώνκαιαποφασίσηταχέως.Η απόφασιςτης αρχής ταύτης,δεόντως ηηολογημένη, γνωστοποιείται εγγρά φωςαμέσωςειςτονυποβαλόντατηναίτησινή ταπαράποναεν πάση περιπτώσει εντός προθεσμίας μη υπερβαινούσης τας τριάκονταημέρας.
- Εφ' όσον οενδιαφερόμενος δεν ικανοποιείται εκτης απο φάσεωςήοσάκιςουδεμίααπόφασιςγνωστοποιήται προςαυ τόν εντός της καθοριζομένης εν τη πρώτη παραγράφωτου παρόντος άρθρου προθεσμίας δύναται ο ενδιαφερόμενος ν' 245 Χρυσοστομής,Δ. ΜαϊρόζαΕστέϊτςΛτδ ν.ΔήμουΛεμεσού
(1990)αγάγη ενώπιον αρμοδίου δικαστηρίου δια προσφυγής την υπόθεσιν, εις ηναφοράηαίτησιςή το παράπονον αυτού." Στην υπόθεση Κυριάκου v. C.B.C.
(1965)3 Α.Α.Δ.482, στη σελ. 495, αναφέρονται ταακόλουθα: "Thepurposeof Article 29is nottojustpromotecorrespondence between the citizens and public authorities but to ensure that requests or complaints by citizens are dealt with expeditiously by theappropriateauthoritiesandthatsuchauthoritiesmakeknown, giving also due reasons, to those concerned,whatever decisions theyreach." 5 10 Επίσης η υπόθεση Παπαδόπουλος ν.Δημοκρατίας
(1986)3 Α.Α.Δ. 1073,στη σελ. 1085,αναφέρει:"Article 29 is found in Part II of the Constitution,guaranteeing fundamental rights and liberties. It safeguards the right of the person to address a written request to any competent public Authority. Such Authority has the duty to attend to and decide expeditiously the matter of the request and the decision, duly reasoned,hastobegiventotheperson making therequest within aperiod notexceeding thirtydays. Thisisavery important right, moreso inviewof theexpansion of theactivities of theState and theinherentrisktoindividual rights." 15 20 25 Τέλος στηνυπόθεσηΧριστόφορουν. ΔήμουΑγίου Αομετίου
(1987)3 Α.Α.Δ. 1464, στη σελ. 1468 αναφέρονται τα ακόλουθα σχετικά μ' αυτό το θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμαπου προ νοεί το άρθρο 29:Article 29casts athree-fold obligation upontheAdministration as a necessary condition for the observance and safeguard of a fundamental humanrightofthepetitioner(a)toheedthe petition expeditiously; (b)to determine thepetition expeditiously and (c) 35 to communicate its decision duly reasoned as administrative decisions must be, the latest within 30 days. By a necessary implicationoftheprovisions ofArticle 29thelaw applicabletothe determination of a request or petition made to the authorities should be that obtaining within the 30 day period. If the law 40 changes within the30day periodandtheauthoritiesarenotguilty of unjustified delay, they may be guided by the legal regime introduced by the amendments to the law. But under no circumstances can they determine a request or petition in 246 30 3 Α.Α.Λ. 5 10 • 15 20 25 Μαϊρόζα Εστέϊτς Λτδν.Δήμου Λεμεσού Χρυσοστομής, Δ. accordance with rules of law introduced subsequently tothe effluxion ofthe30day period. Any otherapproach tothe problem would unavoidably result in defeating the fundamental right safeguarded by Article 29 and in allowing theAdministration to operate outside theframework ofthe Constitution. Inthis case, theAdministration wasclearly inbreach ofits duty to decide theapplication fora permit within 30days resulting in abuse of the power vested inthem, inthat they determined theapplication of the owners by reference to principles other than those inforce within the time limited by the Constitution for decision taking. Hence the decision must beset aside." Στηνυπόκρίσηυπόθεσηκαμιάδικαιολογίαπερί εκκρεμότητας πουναμετατοπίζει τοχρόνο μέσαστον οποίοοΔήμος έπρεπενα αποφασίσει,δενμπορείναευσταθήσει.Ούτεη μακράκαθυστέρηση δικαιολογείται,γιατίοΔήμος οίδιοςάφησετηνυπόθεσησεεκκρε μότητα,αποφεύγονταςν' αποφασίσει,παρά τιςδιαμαρτυρίεςτης αιτήτριας, προφανώς για να κερδίσει χρόνο μέχρι να κηρυχθούν διατηρητέαταυπόκατεδάφισηκτίριατης αιτήτριας. Ο Δήμος μετην αδικαιολόγητη παράλειψη και καθυστέρηση του,ενέργησε καθ'υπέρβασηεξουσίας καιυπότας περιστάσεις, ευρίσκω πως ηδικαιοσύνη τοαπαιτεί ναεκδοθεί Δήλωση του Δικαστηρίου κάτωαπότοάρθρο29τουΣυντάγματος. Αυτήτην πορεία μουεπιτρέπουν ν' ακολουθήσω οι πρόνοιες του Κανο νισμού 17, των περί Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου Κανονισμών του 1962, που έχουν ως ακολούθως: 30 "17. If the justice of the case so requires theCourt maygive any Judgment or Decision, under any Article granting it competence, whether or not such Judgment or Decision has been soughtinthe proceedings beforeit." 35 ΣυνεπώςεκδίδεταιΔήλωση τουΔικαστηρίου πωςηπιοπάνω αναφερόμενηπαράλειψητουκαθ' ουηαίτησην'αποφασίσειεπί της αίτησης της αιτήτριαςδεν έπρεπε να είχε γίνει. 40 Κατά συνέπεια ηαιτήτρια επιτυγχάνει δυνάμει των προνοιων των άρθρων 146 και29.2 τουΣυντάγματος. Δεν επιδικάζονταιέξοδα. Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 247