(1990)31 Ιανουαρίου, 1990 [ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Αιτητής, ν. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝΠΡΟΣΟΔΩΝ, Καθ' ου ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 636/87). Φορολογία — Φορολογία Κεφαλαιουχικών Κερδών — Αγοραία Αξία ακινήτου κατά την ημερομηνία διάθεσης— Μεβάση εκτίμησηβα σισμένη σεσυγκριτικές πωλήσειςδενέγινεαποδεκτήηαξία πουδη λώθηκεστο Κτηματολόγιο — Εύλογη απόφαση — Αιτιολογία συ μπληρώνεται από ταστοιχεία τουφακέλου. 5 Αίτηση Ακυρώσεως —Αόγοι ακυρώσεως— Πλάνηπερί ταπράγματα — Βάρος απόδειξης— Βαρύνει τοναιτητή— Στηνπροκειμένηπε ρίπτωση ο αιτητής δεν έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης με το οποίοβαρύνεται. 10 Αναθεωρητική Δικαιοδοσία — Δικαστικός Έλεγχος — ΕπέμβασηΔι καστηρίου — Αποφάσεις επιβολήςφορολογίας — ΤοΑνώτατο Δι καστήριο δεν έχειαρμοδιότητα ναεισέλθειστηνουσία τηςφορολο γίας και να υποκαταστήσει τηδική του κρίση — Έλεγχος νομιμό- 15 τητας — ΤοΔικαστήριο δεν επεμβαίνει αν η διοικητική απόφαση ήταν εύλογα επιτρεπτή. Μετην προσφυγήτουαυτή οαιτητήςπροσέβαλε την απόφαση μετηνοποίατουεπιβλήθηκεφόροςκεφαλαιουχικώνκερδώνύψους £3.800σεσχέση μετηνπώληση οικοπέδουτουμεαριθμό εγγραφής Ε98τεμ. 137στηνενορίαΠέτρουκαιΠαύλουστηΛεμεσό. Γιατηλήψητηςεπίδικηςαπόφασηςτου,οκαθ' ουηαίτησηδεδέ χτηκεωςαγοραία αξία τουακινήτουαυτήνπουδηλώθηκεστο Κτη- 262 20 25 3 Α.ΑΛ. Παπαδόπουλος ν. Δ/ντήΤμημ. Εσ. Προσόδων ματολόγιο Λεμεσού κατάτην μεταβίβασητου ακινήτου,δηλαδήτο ποσότων£2.900,- αλλάμεβάση συγκριτικές πωλήσεις όρισεως αγο ραίααξίακατάτηνημερομηνίαδιάθεσηςτοποσότων£41.000,-. 5 ί0 15 20 25 30 Ως λόγοι ακυρότηταςπροβλήθηκανηέλλειψηδέουσας αιτιολο γίας, ηπλάνηπερί ταπράγματα και ηπαραγνώρισηουσιωδών γε γονότων της υπόθεσης. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή,οπο φάσισε ότι: 1. Είναινομολογιακάθεμελιωμένο ότιηαιτιολογία μιαςδιοικητι κής πράξης μπορεί να συμπληρωθεί απόταστοιχεία τουφακέ λου (lonides andAnother v.Republic
(1982)3C.L.R. 1136 στη σελίδα 1150). Στηνκρινόμενη υπόθεση ηαιτιολογία τηςεπίδι κης απόφασης συμπληρώνεται από τα στοιχεία του φακέλου πουαποτελούνταικυρίως από τηνπιόπάνωέκθεσηΕκτίμησης. Κατάσυνέπεια,ολόγος ακύρωσηςπουστηρίζεται στην έλλειψη αιτιολογίας δεν ευσταθεί. 2. Αναφορικά με τον λόγο ακύρωσης πουαναφέρεταιστην πλάνη περί ταπράγματα καιστην παραγνώρισηουσιωδών γεγονότων πρέπεινααναφερθείότιτοβάροςτηςαπόδειξηςύπαρξης "πλάνης περί τα πράγματα" βαρύνει τον αιτητή(CostasPlathtis v. Republic
(1969)3C.L.R. 366). Είναι πρόδηλο απότο περιεχόμενο της έκθεσης ότι ο εκτιμητής έχει προβεί στη διεξαγωγή της δέουσας έρευνας όλων των ουσιωδών γεγονότων τηςυπόθεσηςκαικατάτηλήψητηςεπίδικης απόφασης έχει λάβει δεόντως υπόψητου όλα ταουσιώδη γεγο νότα και περιστατικάκαι έχει δώσει σ' αυτάτην δέουσαβαρύ τητα. Κατάσυνέπεια,οαιτητήςδενέχειαποσείσει τοβάροςτης απόδειξης με το οποίοβαρύνεται. 35 40 3. Στην προσέγγιση του θέματος της νομιμότητας της επίδικης απόφασης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι αρχές πάνω στις οποίες το Ανώτατο Δικαστήριο ασκεί δικαστικό έλεγχο σεπα ρόμοιες περιπτώσεις. Είναι πάγια θέσητης νομολογίας, ότι το Ανώτατο Δικαστήριο δενέχειαρμοδιότηταναεισέλθειστηνου σία της φορολογίας και να υποκαταστήσει, οσάκις είναι ανα γκαίο,τηδικήτου κρίση. Ηεξουσία του Ανωτάτου Δικαστηρί ου περιορίζεταιστον έλεγχοτηςνομιμότητας της επίδικηςπρά ξης και στο να διακριβώσει κατάπόσο ηδιοίκηση έχει υπερβεί 263 Παπαδόπουλοςν.Δ/ντήΤμημ. Εσ. Προσόδων
(1990)ταακραία όριατωνεξουσιών της. Νοουμένουότιηδιοίκησηπε ριορίζει τη δράσητης μέσα στα πλαίσια των εξουσιών της,και δεδομένου ότι προβαίνει σε ορθή εκτίμηση του πραγματικού υπόβαθρουκαι ενεργεί σύμφωνα με τις αρχές τηςχρηστής διοί κησης, ηαπόφασητης δεν μπορεί να ακυρωθεί. Το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει ότανηεπίδικηαπόφασηήτανεύλογα επιτρεπτή στην κρίση του αρμοδίου διοικητικού οργάνου. Στηνπαρούσα υπόθεσηκρίνεται,ότι ηαπόφασητου Εφόρουήτανεύλογα επιρεπτή σ'αυτόν. 10 Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: IonidesandAnother v.Republic
(1982)3 C.L.R.1136, !5 Platritis v.Republic 0969) 3 C.L.R. 366, Georghiades v.Republic
(1982)3 C.L.R. 659, 20 Νικολαϊόης v.Δημοκρατίας κ.ά.
(1989)3(Γ)Α.Α.Δ. 1961, Θουκυδίδη ν.Δημοκρατίας
(1989)3(Γ)Α.Α.Δ.
- Προσφυγή. 25 Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Διευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων, με την οποία επιβλήθηκε στον αιτητή φόρος κεφαλαιουχικών κερδών ύψους Λ.Κ.3.800,- σχετικά με την πώληση οικοπέδου του στη Λεμεσό. 30 Α. Μαρκίδης, για τον Αιτητή. Γ. Λαζάρου, Δικηγόρος την Δημοκρατίας,για τον Καθ' ου η αίτηση. Cur. adv. vuit. 35 ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ.: Μετηνπροσφυγήαυτήο αιτητήςζητάαπό το Δικαστήριο την πιο κάτωθεραπεία: 40 Διακήρυξη του Δικαστηρίου ότι η Διοικητική Πράξη και/ή απόφαση η οποία περιέχεται σε Ειδοποίηση Φορολογίας Κεφα λαιουχικών Κερδών ημερομηνίας 19 Μαΐου 1987 και δια της οποίας επιβλήθηκε στον αιτητήφόρος ΛΚ3,800.-σε σχέσημε την 264 3 Α.ΑΛ. Παπαδόπουλοςν,Δ/νίή Τμημ. Εσ. Προσόδων Μαλαχτός,Δ. πώληση του οικοπέδου με αριθμό εγγραφής Ε98 τεμ. 137 στην ενορία ΠέτρουκαιΠαύλουστηΛεμεσό,είναι άκυρηκαι στερεί ται οιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος. 5 10 15 20 Τασχετικά γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως εξής: Τον Ιανουάριοτου 1978 ο αιτητής αγόρασε το ως άνω οικό πεδο έναντι ΛΚ15,325.-πλέον ΛΚ925 μεταβιβαστικά δικαιώμα τα του Κτηματολογίου, δηλαδή συνολικό κόστος ΛΚ16,250.-. Στις 10 Μαρτίου 1982 ο αιτητής πώλησε το πιοπάνωοικόπεδο αλλά παρέλειψε ναυποβάλει δήλωση για υπολογισμό του κεφα λαιουχικού κέρδους σύμφωνα μετο άρθρο 12του Νόμου 52/
- Στις 7 Ιουνίου 1986 ο Καθ' ουαίτηση εξέδωσε Ειδοποίηση Επι βολής Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών στην οποία είχε καθορίσει ως προϊόν διάθεσης το ποσό των ΛΚ41,000και ως αγοραίααξίακατάτην27η Ιουνίου 1978 τοποσότων ΛΚ15,325 που είχεδηλωθεί ως τιμήκτήσεως το
- Ο αιτητής υπέβαλε ένσταση κατά της φορολογίας αυτής με την επιστολή τουημερομηνίας 22 Ιουλίου 1986 καιως λόγοι έν στασης αναφέροντοοι ακόλουθοι: (α) Ητιμήκτήσεως του 1978 ήταν ΛΚ16,250και όχι ΛΚ15,325 που αναφέρετοστη φορολογία. 25 (β) Το προϊόν διάθεσης ήταν ΛΚ29,000 όπως αναφέρετο και στο πωλητήριο έγγραφοπουείχεκατατεθείστο Κτηματολό γιο απότοναγοραστή. 30 35 40 (γ) Τοκέρδοςπουείχεπραγματοποιήσειδενξεπερνούσε τοπο σό των ΛΚ13,675 μεβάσητην τιμή αγοράςκαι πώλησης. (δ) Δεν έπρεπενα επιβληθεί τόκος απότις 10Ιουνίου 1982 αλ λά απότις 7 Απριλίου 1984 που είχε εισπράξει το μεγαλύτερο μέρος της τιμής πώλησης. Ο καθ' ου ηαίτησηκάλεσε δύο φορές τον αιτητήστο Γραφείο τουσχηΛεμεσό,στις 31 Μαρτίου 1987και 18Μαΐου 1987, μεσκο πότηδιευθέτησητηςένστασης του. Κατάτιςενλόγω συνεντεύξεις είχεεπέλθει συμφωνίαγιατονκαθορισμό τηςαγοραίαςαξίαςκα τάτην27ηΙουνίου 1978 σεποσόΛΚ17,000.-.Όσοναφοράτοπροϊ όν διάθεσης,του είχε εξηγηθεί ότι με βάσητην εκτίμηση του εκτι μητήτουΤμήματοςδεν μπορούσε ναγίνει δεκτότοπροϊόνπωλή σεως και ότι με βάσητις συγκριτικές πωλήσεις άλλης κτηματικής 265 Μαλαχτός,Δ. Παπαδόπουλοςν.Δ/ντή Τμημ. Εσ.Προσόδων
(1990)περιουσίαςστην ίδιαπεριοχήκαιαφούλήφθηκανυπόψηκαιάλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την αγοραίααξία του κτήματος του είχεκαθοριστεί ως αγοραία αξίατοποσόν τωνΛΚ41,000.-. Ο αιτητήςδεν ήτανδιατεθειμένος να συμφωνήσει ναθεωρηθεί ως αγοραία αξία του οικοπέδου του οποιοδήποτε ποσό πέ ραν του ποσού των ΛΚ29,000 που όπως δήλωσε ήταν ηπραγ ματική τιμή πώλησης. Όσον αφορά το θέμα υπολογισμού των τόκων, του είχε εξηγηθεί ότι ηημερομηνία καθορίζεταιαπότον Νόμοκαι ότι δεν μπορούσε ναγίνει οποιαδήποτεαλλαγή. Στις 19 Μαΐου 1987 ο καθ' ου η αίτηση είχε κοινοποιήσει στον αιτητή την τελική απόφασητου όπως αναφέρεται σε επι στολή του και στην Ειδοποίηση Επιβολής Φορολογίας Κεφα λαιουχικών Κερδών της ίδιας ημερομηνίας. Με βάση την απόφάσηαυτή,το φορολογητέο κεφαλαιουχικόκέρδος έχεικαθορι στεί σε ΛΚ 19,000.-και το ποσόφόρουσεΛΚ3,800τοοποίοφέ ρει τόκο προς 9% ετήσια απότις 10 Ιουνίου 1982. Οι λόγοι στους οποίους ο ΚαθΌυηαίτηση βάσισε την τελική απόφασητου είναι OLακόλουθοι: 5 10 15 20 (α) Μεβάσητο Αρθρο 9
(1)του Νόμου52/80η τρέχουσααγο ραία αξία κατά την ημερομηνία διάθεσης του οικοπέδου ήταν ΛΚ41,000.-.Ηαγοραίααξίαέχεικαθοριστεί απότον ειδικό εκτι- 25 μητήτου Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων αφού λήφθηκαν υπό ψη: (ι) Οι συγκριτικές πωλήσεις άλλης κτηματικής περιουσίας στην ίδια περιοχή και έγιναν OL δέουσες χρονικές αναπροσαρμογές. 30 (ιι) Ητοποθεσία,το μέγεθος και το σχήμα του οικοπέδου. (LIL)Ηκαταλληλότητα του οικοπέδου για εμπορική αξιοποίηση ή/καιτηχρήση τουγια οικοδομικήανάπτυξη. (ιν) Οκαθορισμός της αγοραίαςαξίαςαπότο Κτηματολόγιο Λεμεσούγια σκοπούς μεταβιβαστικών δικαιωμάτωνπου έγινε αποδεκτός απότον αγοραστή. Εναντίον της πιο πάνωαπόφασηςτου Καθ'ου ηαίτησηο Αιτητήςκαταχώρησετην 1ηΑυγούστου 1987τηνπαρούσαπροσφυγή. 266 35 40 3Α.ΑΛ. Παπαδόπουλοςν.Δ/ντήΤμημ. Εσ. Προσόδων Μαλαχΐός,Δ. Ο συνήγορος του αιτητή υποστήριξε ότι η επίδικηαπόφαση δεν ήταν δεόντως αιτιολογημένη- ήταν προϊόν πλάνης περί τα πράγματα και ήταν προϊόν παραγνωρίσεως ουσιωδών γεγονό των για την υπόθεση. 5 10 Όπως έχω ήδη αναφέρει ηαγοραία αξία του οικοπέδουκα θορίστηκε από τον ειδικό εκτιμητή του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων αφούλήφθηκανυπόψηοι συγκριτικές πωλήσεις άλ λης κτηματικής περιουσίας στην ίδιαπεριοχή και έγιναν OL δέούσες αναπροσαρμογές. 20 Πρέπει επίσης ν' αναφερθεί ότι ο πιο πάνω εκτιμητής έχει ετοιμάσει έκθεση εκτίμησης με ημερομηνία 30 Απριλίου 1986. Στην έκθεση αυτήδίνεται περLγραφήτου επίδικουκτήματοςκαι αναφέρεται ότι ο σκοπός της εκτίμησης είναι "ο υπολογισμός της αγοραίαςαξίας του υπό εκτίμηση τεμαχίου για την ημερο μηνίαδιάθεσης 10 Μαρτίου 1982 γιασκοπούς υπολογισμού του κεφάλαLoυχικoύ κέρδους βάσει του Νόμου52/80." Αναφέρεται περaLτέρω ότι γιατον υπολογισμό της αγοραίαςαξίαςέχειχρησιμοποιηθεί η"απ'ευθείας συγκριτική μέθοδος εκτίμησις." 25 Γιατονκαθορισμότηςαγοραίαςαξίαςτουεπίδικουοικοπέδου ο πιο πάνω εκτιμητής έλαβε υπόψη του πέντε συγκριτικά. Πρό σθεταστηνέκθεσηκαικάτωαπότοντίτλο "ΠαρατηρήσειςκαιΑναλύσεις" γίνεται σύγκριση - ανάλυσητων πέντε συγκριτικών. 15 30 35 40 Είναι νομολογιακά θεμελιωμένο ότι ηαιτιολογία μιαςδιοικη τικής πράξης μπορεί να συμπληρωθεί απόταστοιχεία τουφακέ λου (Ionides and Another v.Republic
(1982)3 C.L.R. 1136 στη σελίδα 1150. Στην κρινόμενη υπόθεση η αιτιολογία της επίδικης απόφασηςσυμπληρώνεται απόταστοιχεία τουφακέλουπουαπο τελούνται κυρίως απότηνπιοπάνωέκθεση Εκτίμησης. Κατά συνέπεια ο λόγος ακύρωσης που στηρίζεται στην έλλειψήαιτιολογίας δεν ευσταθεί. Αναφορικά μετονλόγο ακύρωσηςπουαναφέρεταιστηνπλά νηπερί τα πράγματα και στην παραγνώριση ουσιωδών γεγονό των πρέπει να αναφερθεί ότι το βάρος της απόδειξης ύπαρξης "πλάνης περί τα πράγματα" βαρύνει τον αιτητή (Costas Platritis v.Republic
(1969)3C.L.R. 366). Είναιπρόδηλοαπότοπεριεχόμενο τηςέκθεσης ότι ο εκτιμητής έχει προβεί στη διεξαγωγή της δέουσας έρευνας όλων των ουσιω267 Μαλαχτός, Δ. Παπαδόπουλοςν.Δ/ντή Τμημ. Εσ.Προσόδων
(1990)δώνγεγονότων τηςυπόθεσηςκαικατάτηνλήψητηςεπίδικηςαπό φασηςέχειλάβειδεόντωςυπόψητουόλαταουσιώδηγεγονότακαι περιστατικάκαιέχειδώσεισ' αυτάτηνδέουσαβαρύτητα. Κατάσυ νέπεια,οαιτητήςδεν έχειαποσείσει το βάροςτης απόδειξηςμε το οποίο βαρύνεται. Στην προσέγγιση τουθέματος τηςνομιμότητας 5 της επίδικηςαπόφασηςπρέπει ναέχουμε υπόψημαςτις αρχές πά νω στις οποίες το Ανώτατο Δικαστήριο ασκείδικαστικόέλεγχο σε παρόμοιες περιπτώσεις. Είναι πάγια θέσητηςνομολογίας ότι το Ανώτατο Δικαστήριο δεν έχειαρμοδιότηταναεισέλθειστην ουσία της φορολογίας και να υποκαταστήσει, οσάκις είναι αναγκαίοτη 10 δικήτουκρίση. Ηεξουσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου περιορίζε ται στον έλεγχοτηςνομιμότητας τηςεπίδικης πράξηςκαι στο να διακριβώσεικατάπόσοηδιοίκησηέχειυπερβείταακραίαόριατων εξουσιών της.Νοουμένου ότιηδιοίκηση περιορίζει τηνδράση της μέσα σταπλαίσια των εξουσιών της,και δεδομένου ότιπροβαίνει 15 σε ορθήεκτίμηση τουπραγματικούυπόβαθρουκαιενεργείσύμφω ναμετιςαρχέςτηςχρηστήςδιοίκησηςη απόφασητηςδενμπορείνα ακυρωθεί.Το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει όταν ηεπίδικη απόφαση ήτανεύλογαεπιτρεπτήστηνκρίσητουαρμοδίουδιοικητικούοργά νου.(Βλέπε Georghiades v. Republic
(1982)3C.L.R. 659, Βαρνά- 20 βα ΖαχαρίαΝικολαΐόην.Δημοκρατίας
(1989)3(Γ)Α.Α.Δ.1961, ΑγνήΑλέξηΘουκυδίδη ν.Δημοκρατίας(\989) 3(Γ)Α.Α.Δ. 1150.) Στην κρινόμενη υπόθεση,αφούέλαβαυπόψη μου τα γεγονό τα που σχετίζονται με τηνυπόθεση,κρίνω ότιη επίδικηαπόφα- 25 σηήτανεύλογα επιτρεπτή στον Καθ'ουη αίτηση. Ηπροσφυγή απορρίπτεται.Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 268 30