3 ΑΛΛ. 31 Ιανουαρίου, 1990 [ΣΑΒΒΙΔΗΣ, Δ/στής] COMMERCIAL UNION ASSURANCE (CYPRUS) LTD., Αιτητές, v. ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ (ΑΡ. 1), Καθ' ου η αίτηση. (Υπόθεση Αρ.7/89). Δήμοι — Τέλη Σκυβάλων — Ανταποδοτικό τέλος — Η φύση του ως ανταποδοτικού καθιστά την καταβολή του υποχρεωτική ανεξάρτητα από τηχρησιμοποίηση των προσφερομένων υπηρεσιών ή την πλημ μελή παροχή τους. 5 Δήμοι — Τέλη Σκνβάλων — Ισχυρισμός για έλλειψη δέονσας έρευνας από μέρους τον Δήμου Αεμεσον — Ατεκμηρίωτος — Υπό τις περι στάσεις η επίδικη απόφαση τεκμαίρεται νομικά ορθή. 10 15 Δήμοι — Τέλη Σκυβάλων — Οι περί Δήμων Κανονισμοί τον 1985 — Κανονισμός 99
(4)— Επιβολή τέλονς σκυβάλων — Ταξινόμηση νποστατικών σε κατηγορίες — Αογική και πρακτική η συμπερίλη ψη υποστατικών που δεν περιλαμβάνονται στις ειδικές κατηγορίες σε μία γενική κατηγορία — Ο ισχυρισμός περί αοριστίας του Κανοχιομού 99
(4)παρέμεινε ατεκμηρίωτος. Δήμοι — Τέλη Σκνβάλων — Αιτιολογία — Δεν απαιτείται πολύ λε πτομερής αιτιολογία. 20 25 Η αιτήτρια εταιρείαπροσέβαλετην απόφαση του καθ'ου ηαί τησηΔήμουμετηνοποία τηςεπιβλήθηκετέλος σκυβάλων γιατο κα τάστημα της στην Λεμεσό, ύψους £150,-για το έτος 1988. Ως λόγοι ακυρότητας προβλήθηκαν ηέλλειψη δέουσας έρευνας, η πλάνηπερίταπράγματα και ηέλλειψη αιτιολογίας. Το ΑνώτατοΔικαστήριο απορρίπτοντας τηνπροσφυγή, αποφά σισε ότι: 269 Commercial UnionAssur.(Cyprus)Ltd v.ΔήμουΛεμεσού (Αρ. 1)
(1990)- Οι επιχειρήσεις των αιτητώνκαιταυποστατικάσταοποίατιςδιε ξάγουνδενεμπίπτουνσεκαμιάαπότιςπαραγράφους(α)μέχρι(δ) τηςπαραγράφου4τουΚανονισμού 99καικατάσυνέπειαοκαθ'ου η αίτησηΔήμος τασυμπερίλαβε γιατους σκοπούς επιβολής τέλους στιςγενικές πρόνοιεςτηςπαραγράφου4, υποπαράγραφος(ε)σύμφωνα με τις οποίες μπορούσε ναεπιβάλει τέλος μέχρι £1.000,- και τουςεπέβαλεto διαμφισβητούμενοτέλοςτων£
- 5 ΚαμιάμαρτυρίαδενπροσάχθηκεστοΔικαστήριοσευποστήριξητου ισχυρισμού γιαπαράλειψητουκαθ' ουηαίτησηναθέτει τιςυπηρε10 σίεςτουστηδιάθεσητωναιτητώνκαιότιαρνείταιήαδυνατείναπα ρέχειυπηρεσίες. Ανεξάρτητα απ' αυτό,λόγω τηςφύσης του τέλους αυτούπουδεναποτελείφόροαλλάανταποδοτικότέλος,ηκαταβολή τουείναι υποχρεωτικήανεξάρτητα από τηχρησιμοποίηση τωνπρο σφερομένων υπηρεσκυνήτηςπλημμελούς παροχής τους. 15
- Τοερώτημαπουτίθεταιμετοδεύτερολόγοακυρότητας,πόσοτοεπί δικοτέλοςεπιβλήθηκεαυθαίρετακαιχωρίςτη δέουσαέρευνα. Στιςδύοενόρκους δηλώσεις πουκατετέθηκαναπότον ευπαίδευτο 20 δικηγόροτουκαθ' ουηαίτηση,η πρώτηαπό τον προϊστάμενοτου ΤμήματοςΦορολογίαςγιασκύβαλακαιηδεύτερηαπότο Δημοτι κό Γραμματέααναφέρονταιτακριτήρια μεβάσηταοποίαγίνεται οκαθορισμός τωντελών που μεταξύάλλων είναι:ο όγκοςή έκτα σητων υποστατικών,οαριθμόςτουπροσωπικούπουεργάζεταισ' 25 αυτά, το είδος της εργασίας που διεξάγεται, η κατά προσέγγιση υπολογιζόμενη ποσότητα σκυβάλων και γενικά οι παρεχόμενες υπηρεσίες. Στηνένορκοδήλωσητουτελευταίουεπισυνάπτεταικα τάλογος μελεπτομέρειες γιατις δαπάνεςγιατηνπαραλαβή, μετα φορά, ενταφιασμό των σκυβάλων σύμφωνα με τον οποίο ηδαπά30 νηαυτήγια το 1988 ανερχόταν σε£1,135.185.-χωρίς να συμπερι λαμβάνεται δαπάνηγια την απόκτηση χώρου σκυβάλων, ούτε η αναλογίατηςετήσιαςδαπάνηςγιατηνπληρωμήσυντάξεωνκαιφι λοδωρημάτων κατάτην αφυπηρέτησητου προσωπικού πουαπα σχολείται με το ολικό των τελών που επιβλήθηκε και του ποσού 35 που εισπράχθηκεγια τον ίδιοχρόνο. Σύμφωναμετηνκατάσταση αυτήτο ολικό των εισπράξεων ανερχότανσε£1,008.749με αποτέ λεσμα να παρουσιάζεταιζημιάαπόυπέρβασητηςδαπάνης έναντι των εξόδων πουανέρχεταισεαρκετέςχιλιάδες λίρες. 40 Μεταδεδομέναπουαναφέρονταιστιςπιοπάνωενόρκους δηλώσεις είναιφανερόπωςηεπιβολήτωντελώνέγινεμεβάσητακριτήριαπου αναφέρονταισ' αυτέςκαιμέσασταπλαίσιατωνδαπανώνπουαπαι τούνταν για τη "συλλογήν,αποκομιόήν"και "διάθεσιν τωνσκυβά- 270 3Α.ΑΛ. Commercial UnionAssur.(Cyprus)Ltdv.ΔήμουΛεμεσού (Αρ. 1) 5 10 15 20 25 30 35 40 λων" μεαποτέλεσμαη φορολογίαναείναιχαμηλότερητηςδαπάνης. Κανένα στοιχείο δεν προσκομίσθηκε στο Δικαστήριο απότουςαιτητέςπουνααντικρούειτουςισχυρισμούς τουκαθ'ουηαίτησηκαι σε υποστήριξη του ισχυρισμού των αιτητών ότι τα τέληπου επιβλήθηκαν είναι υπερβολικά ήότι ο καθ'ου ηαίτηση ενέργησε με τρόποπουναοδηγείστοσυμπέρασμαότιέκαμεκατάχρησητηςδια κριτικήςτουεξουσίας. Κατάσυνέπειαοι ισχυρισμοί τωναιτητώνότι οκαθ' ουηαίτηση δενπροέβηκεστην κατάλληλη έρευναγιατο μέγεθος τηςπροσφε ρόμενης υπηρεσίας και τη δίκαιη κατανομήτης δαπάνηςαυτής πριν επιβάλει το επίδικοτέλος δεν ευσταθούν. ΕίναιβασικήαρχήτουΔιοικητικούΔικαίουότι μίαδιοικητικήπράξη τεκμαίρεταινομικά ορθήμέχρι αποδείξεαιςτου εναντίον και ότι το βάροςτηςαπόδειξηςπροκειμένουναπεισθείτοΔικαστήριοναεπέμ βεικαιναελέγξειτηνομιμότητατηςδιοικητικήςπράξηςτοφέρειοαιτητής.(Σχετικές είναιοι αποφάσειςCoussoumides v.TheRepublic
(1966)3C.L.R. 1 στησελίδα 18Makrides v. TheRepublic
(1967)3 C.L.R.147,153,Georghiades v.TheRepublic
(1980)3C.L.R. 525 xai κατ' έφεσηGeorghiades v.TheRepublic
(1982)3C.L.R. 659)). ΕίναιεπίσηςκαθιερωμένηαρχήότιόταντοΔικαστήριοβρειότιμία απόφασηείναιεύλογα επιτρεπτή(reasonablyopen)στοόργανοπου παίρνει την απόφαση αυτή,τότε δεν επεμβαίνει να την ανατρέψει κι' ούτε μπορεί σετέτοιαπερίπτωσηναυποκαταστήσειτηδική του κρίση σ' αυτή του εντεταλμένου οργάνου. (Βλέπε σχετικά Georghiades v.TheRepublicπουαναφέρεται πιό πάνω.) Στηνπροκειμένηπερίπτωσηηεπίδικηαπόφασηήτανεύλογα επι τρεπτή και μέσα στα πλαίσια του Κανονισμού 99
(4)και οι αιτητέςκανέναστοιχείο δενπροσκόμισαν περίτουαντιθέτου. 3. Οσον αφορά τον ισχυρισμό των αιτητώνγιααοριστίατου Κανονισμού 99
(4),ο ισχυρισμός αυτόςπροβλήθηκεγενικάκαιαόρισταχω ρίςκαμιάαναφοράαπότουςαιτητέςσεοποιοδήποτεπραγματικόγε γονόςήπεριστατικόπροςυποστήριξητουκιέτσιδενμπορείναγίνει αποδεκτός. Ηταξινόμησητωνυποστατικώνσεδιάφορεςκατηγορίες καιησυμπερίληψηυποστατικώνπουδεναναφέρονταιστιςδιάφορες αυτέςκατηγορίεςσεμιαγενικήκατηγορίαείναιεκπρώτηςόψεωςλο γικήκαιπρακτικήκαιδημιουργείλιγότερηαοριστίαπαράαπότηλε πτομερή απαρίθμησηκαιταξινόμηση υποστατικών σεαναρίθμητες εξειδικευμένες κατηγορίες για κάθε μία ξεχωριστά επαγγελματική φύσητηςχρήσηςυποστατικώνπουνακαλύπτειόλεςτιςπιθανέςχρή- 271 Commercial UnionAssur. (Cyprus) Ltdv.ΔήμουΛεμεσού (Αο·1)
(1990)σειςυποστατικών. 4. Όσον αφοράτον ισχυρισμό ότι ηπροσβαλλόμενη πράξη στερείται οποιασδήποτε νομικής αιτιολογίας,είναι αρκετόναγίνει αναφορά στο πιό κάτω απόσπασμααπό την απόφασηστην υπόθεση MJ. Louisides Ltd v.Municipality of Limassol
(1988)3(B)C.L.R. 1017 καιπουέχειυιοθετηθείστηνπρόσφατηαπόφασηστηνΠαπά ν.ΣνμβονλίονΒελτιώσεωςΚαχοπετριάς
(1990)3Α.Α.Δ.
- "What is due reasoning is a question of degree depending upon the nature of the decision concerned. Havingregardtothenatureofthesub-judice decision,itisnotexpected from aMunicipa!Corporationtogiveverydetailed reasoning forthe determination of thefeespayablefor refuse collection." 5 10 15 Στηνπροκειμένηπερίπτίοση,ήτανσε γνώσητων αιτητώνότιασκού σανεπιχείοΛίσηστηΛεμεσόγιατηνοποίαχρησιμοποιούσανυποστατι κάπουσύμφ<οναμετηφύσητηςεπιχείρησηςτουςενέπιπτανστηνκα τηγορία (ε)τηςπαραγράφου4 του Κανονισμού
- Γνώριζανεπίσης 20 καιενπάση περιπτώσειόφειλανναγνωρίζουν, ότισύμφωναμε τους ΠερίΔήμων ΝόμουςκαιτουςΔημοτικούς Κανονισμούς όφειλαν να καταβάλλουντέλησκυβάλωνκαιότισύμφωναμετηνπαράγραφο4(ε) τοποσότελώνπουμπορούσενατουςεπιβληθείήτανμέχρι£1.000,-. 25 Η προσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Nicos Kyriakides& Sons Ltd v. Municipal Committe of Limassol
(1985)3(B) C.L.R. 607, 30 Coussoumides v.Republic
(1966)3 C.L.R. 1, Makrides v.Republic
(1967)3 C.L.R.147, 35 Georghiades v.Republic
(1980)3 C.L.R. 525, Georghiades v.Republic
(1982)3 C.L.R. 659, 40 ΜJ. LouisidesLtdv. MunicipalityofLimassol
(1988)3(B)C.L.R. 1017, Παπά v.Συμβουλίου Βελτιώσενυς Καχοπετριάς
(1990)3Α.Α.Δ.167, 272 3A.A.A. Commercial Union Assur.(Cyprus) Ltd v. Δήμου Αεμεσοΰ(Αρ. 1) Συμβούλιο Επικρατείας της Ελλάδας, AQ.481 - 2/1969, ΓεώργιοςΠ.ΖαχαριάδηΑτδν.ΔήμουΔεμεσού,
(1989)3(Δ)ΑΛΛ.
- 5 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Δήμου Λεμεσού να επιβάλει στους αιτητές τέλος σκυβάλων ανερχόμενο σεΛ.Κ.150 για το έτος 1988, γιατο υποκατάστηματους στηΛεμεσό. 10 Α. Στνλιανίδου, για τους Αιτητές. Γ. Ποταμίτης, για τον Καθ'ου ηαίτηση. Cur.adv.vult. 15 ΣΑΒΒΙΔΗΣ, Δ.: Οι αιτητές είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύ νηςδεόντως εγγεγραμμένη στην Κύπροκαιδιεξάγουντιςεπιχειρή σειςκαι/ή εργασίες τους ωςασφαλιστές μεέδρατουςτη Λευκωσία. 20 25 Οι αιτητές διατηρούν υποκατάστημα στη Λεμεσό από την 1.1.1986 στο οποίο σύμφωνα με τον ισχυρισμό τους απασχο λούν έξι υπαλλήλους. Ο καθ' ουηαίτησηΔήμος Λεμεσού,πουστησυνέχεια θα αναφέρεταισαν"ΟΔήμος" μεειδοποίησητου,χωρίς ημερομηνία,καιπου σύμφωναμετουςαιτητέςλήφθηκεστις7.11.1988,κοινοποίησε στους αιτητέςαπόφασητουγιαεπιβολήτέλους σκυβάλωνγιατουποκατά στηματουςτηςΛεμεσού,ανερχόμενοσε£150.-καικαλούσετουςαιτητέςόπωςμέχριτην30.11.1988 καταβαλουντοποσόαυτό. 30 Σαν αποτέλεσμα της πιο πάνω απόφασης,οι αιτητές κατα χώρισαν την προσφυγή αυτήμε την οποία ζητούν την πιοκάτω θεραπεία: 35 40 "
- ΔήλωσητουΔικαστηρίου ότιηαπόφαση και/ήη ειδοποίη σητου Καθ'ουη Αίτησηχωρίς ημερομηνία η οποίακοινοποι ήθηκε στους Αιτητές στις 7/11/1988και με την οποία επιβλή θηκε στους Αιτητές για το χρόνο 1988 τέλος σκυβάλων εκ Λ.Κ.150.00γιατουποστατικόστηνΟδό Καρατζά1, στηΛεμεσό είναι άκυρηκαι στερημένη οποιουδήποτε αποτελέσματος. 2." Οποιαδήποτε πρόσθετη ή άλλη θεραπεία το Δικαστήριο ήθελε υπό τις περιστάσεις κρίνει εύλογο να δώσει." 273 Σαββίδης.Δ. Commercial UnionAssur.(Cyprus)Ltd v.ΔήμουΑεμεσού(AQ. 1)
(1990)Οι αιτητές βάσισαν την προσφυγή τους σε διάφορα νομικά σημεία τα οποία η ευπαίδευτος δικηγόρος τους στη γραπτήτης αγόρευση, συνόψισεσταπιοκάτω:
- Οκαθ'ου ηαίτησηπαράλειψε ναπροβεί στηδέουσακάτω από τις περιστάσεις έρευνα. 5
- Οκαθ' ουηαίτησηενήργησε κατάπλάνηπερίτα πράγματα.
- Η προσβαλλόμενη πράξη και/ήαπόφασηστερείται νομικής και/ή οποιασδήποτε αιτιολογίας και είναι αποτέλεσμα κα κής άσκησης της διακριτικής εξουσίας του καθ'ου ηαίτηση. Αναπτύσσοντας τα πιο πάνω νομικά σημεία η ευπαίδευτος δικηγόρος των αιτητών πρόβαλε τους πιοκάτω ισχυρισμούς: 10 15 (α) Ηπροσβαλλόμενη πράξηαποτελεί επιβολήανταποδοτικού τέλους. Από τηφύσηκαιτοχαρακτήρατουανταποδοτικούτέλους ο καθ' ουηαίτησηείχεπρώτιστηυποχρέωση καιθεμελιώδες καθή κον να προβεί στην εξέταση και κατάλληλη διερεύνηση της περί- 20 πτώσης των αιτητών,ειδικότερα το ύψος καιτην έκτασητωνπρο σφερομένων υπηρεσιών καιναπροβεί στηθέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων ή προϋποθέσεων ήπροσήκοντος μέτρουή αναλογίας. Στηνπροκειμένηπερίπτωσηοκαθ' ουηαίτησηδενεξέτασεαλ- 25 λά και ούτε προχώρησε σε οποιαδήποτε έρευνα προτού επιβάλει το επίδικο τέλοςκι' ούτε χρησιμοποίησε οποιαδήποτεαντικειμε νικά κριτήρια κατάτηλήψη τηςπροσβαλλόμενης απόφασης. (β) MLa και στην προκειμένη περίπτωση ο καθ' ου ηαίτηση 30 ενήργησε χωρίς τη δέουσα έρευνα που αναφέρεται πιο πάνω, επέβαλε την επίδικη φορολογία κάτωαπόπροφανήπλάνηπερί τα πράγματα. (γ) Υπάρχει παντελής έλλειψη αιτιολογίας η δε παράλειψη του καθ'ου ηαίτηση να παραθέσει οποιαδήποτε έγγραφαήσυ γκεκριμένα στοιχεία και γεγονότα με βάση τα οποία κατέληξε στην επίδικη απόφασηκαι ηπλήρης έλλειψη πρακτικών στοι χειοθετούν την έλλειψηατιολογίας. 35 40 (δ) Η παράγραφος 4 του Κανονισμού 99 (ΚΛ.Π. 43/85)είναι άκυρηλόγωαοριστίαςγιατίσ' αυτήνκαθορίζονταικατηγορίεςκαι/ή χαρακτηρίζονταιταυποστατικάκαι/ήκατατάσσονταισετάξειςαυ θαίρετα και/ήαόριστα και ειδικά η υποπαράγραφος (ε) της παρα274 3 ΑΛΛ. Commercial UnionAssur.(Cyprus) Ltd v.Δήμου Λεμεσού (AQ. 1) Σαββίδης,Δ. γράφου4η οποίακαθορίζειγενικάκαιαόρισταυποστατικάπουδεν εμπίπτουνσεοποιαδήποτε απότιςπροηγούμενεςκατηγορίες. 5 10 15 20 25 30 35 40 Η ευπαίδευτη δικηγόρος των αιτητών ισχυρίστηκε επίσης πως ο όγκος και/ή η έκταση των υποστατικών των αιτητών, ο αριθμός του προσωπικού που εργάζονται σ' αυτάκαι το είδος εργασίας δεδικαιολογεί το ύψος του επίδικου τέλους. Κι ακόμηπωςοκαθ' ουηαίτησηπαράλειπεναθέτει τις υπηρεσίες του στη διάθεση των αιτητών και/ήαρνείται ήαδυνατεί να παρέχει υπηρεσίες. Στηνένσταση τουοευπαίδευτοςδικηγόρος τουΔήμουπροβάλ λει τον ισχυρισμό πωςηπροσβαλλόμενη απόφασηδεν προσβάλλει καμιάπράξη μέσα σταπλαίσιατου άρθρου 146 τουΣυντάγματος. Τον ισχυρισμό του αυτόόμως δεν τον υποστήριξε στηγραπτήτου αγόρευσηκι' έτσι μιακαιδενπρόβαλεκαμιάεπιχειρηματολογία σε υποστήριξητουθεωρώότιτον εγκατέλειψε. ΗθέσητουευπαίδευτουδικηγόρουτουΔήμουείναιπωςτοτέλος που επιβλήθηκε ήταν σύμφωνα με το νόμο και τους κανονισμούς. Λόγωτηςφύσηςτουσανανταποδοτικούτέλουςη καταβολή τουεί ναιυποχρεωτικήανεξάρτητααπότηχρησιμοποίηση τωνπροσφερο μένων υπηρεσιών. Αναφορικά με το νομικό σημείο της δέουσας έρευναςισχυρίστηκε πωςέγινεηδέουσαέρευνακαιγιατοσκοπόαυ τόκατάθεσεένορκεςδηλώσεις τουΠροϊσταμένουτουΤμήματοςΦο ρολογίας και του Δημοτικού Γραμματέα.Στηνένορκη δήλωσητου τελευταίου επισυνάφθηκανλεπτομέρειες τηςδαπάνηςγιατηνπερι συλλογήσκυβάλων και του ποσού που εισπράττεται από τατέλη. Αναφορικά με την αιτιολογία,ανάφερεπως ηεπίδικηαπόφασηδε στερείταινόμιμης αιτιολογίαςκαιότιενπάσειπεριπτώσει ηυπόθε σηδενεμπίπτειστιςπρόνοιες τουΑρθρου29τουΣυντάγματοςγια τί οαιτητήςδεν έπαθεκαμιάυλικήή ουσιαστικήζημιάωςαποτέλε σματηςέλλειψηςαιτιολογίαςγιατίοιαιτητέςμετηνπροσφυγήτους προσβάλλουν τηνουσίατηςυπόθεσης.Τέλοςισχυρίστηκε πωςείναι επιβεβλημένο απότοΝόμοκαθήκοντουκαθ'ουηαίτησηΔήμου"να προνοεί διά την καθαριότητακαι υγιεινήν κατάστασιν τουδήμου, διά την συλλογήν,αποκομιδήν σκυβάλων" καιπαρέχεταιεξου σία απότο Νόμογια θέσπιση κανονισμών όπως ο κανονισμός 99 στηνπροκειμένη περίπτωσηγιχχεπιβολήτελών γιατοσκοπόαυτό. ΣύμφωναμετουςΠερίΔήμωνΝόμους, αρ. 111/85 έωςαρ.14/87 άρθρο84 παρ. (ζ)είναικαθήκοντουΔήμου ναπρονοεί για: 275 Σαββίδης. Δ. Commercial Union Assur. (Cyprus) Ltd v. Δήμου Αεμεσού (Αρ. 1)
(1990)" την καθαριότητακαι υγιεινήν κατάοτασιντου δήμου-διά τηνσυλλογήν,αποκομιδήν,διάθεσινκαιεπεξεργασίαν τωνσκυ βάλων, θα ελέγχη και παρεμποδίξη την συσσσώρευσιν σκυβά λων ειςοιονδήποτεδημόσιονή ιδιωτικόνυποστατικόνήχώρον καιθαπρονοείδιάτηνλήψιν παντόςμέτρουαναγκαίου OLO τηνεξάλειψιν καιμετακίνησιν οιασδήποτεακαθαρσίαςή απορ ριμμάτων καιδιάτην περιστολήν οιασδήποτεοχληρίας." Γιατηνεκπλήρωσητουπιοπάνωκαθήκοντοςπαρέχεταιεξουσία στους Δήμους, ύστερα απόέγκρισητου Υπουργικού Συμβουλίου, να εκδίδουνκανονισμούς. Σχετικήστην προκειμένη περίπτωσηεί ναιηπρόνοιατουΑρθρου87
(1)(γ)πουπροβλέπειγια κανονισμούς γιατονκαθορισμόκαιτηνκαταβολή δικαιωμάτωνκαιτελών. Σύμφωνα με την παράγραφο 4 του Κανονισμού 99 των Περί Δήμων Κανονισμών του 1985 καθορίζονται τα σχετικά τέλη σε κατόχους: 5 10 15 (α)Οικίας, (β) Καταστήματος,αποθήκηςήκαφενείου, 20 (γ) Οικοτροφείου, ξενώνος ύπνου ή πανδοχείου, (δ) Ξενοδοχείου ήοργανωμένου διαμερίσματος,και (ε) 'Τυπογραφείου, λιθογραφείου, κλινικής, εργοστασίου, βιο μηχανικήςεπιχειρήσεως ήυποστατικώνάλλωναπότααναφερό μενα στις παραγράφους (α),(β),(γ)και (δ)πιοπάνω,τέλοςπου 25 θακαθορίζεταισε κάθεπερίπτωσηαπότο Συμβούλιοκαιδε θα ξεπερνάτοποσό των£1,000 γιακάθεέτος ήμέροςτουέτους." Οι επιχειρήσεις των αιτητών και τα υποστατικά στα οποία τις διεξάγουν δεν εμπίπτουνσεκαμιάαπότις υποπαραγράφους (α)μέχρι (δ)καικατάσυνέπεια ο καθ' ουηαίτησηΔήμος τασυ μπερίλαβε για τους σκοπούς επιβολής τέλους στις γενικές πρό νοιες της παραγράφου4, υποπαράγραφος(ε) σύμφωνα με τις οποίες μπορούσε να επιβάλει τέλος μέχρι £1,000.-και τους επέ βαλε το διαμφισβητούμενο τέλος των £150.Θαασχοληθώ πρώταμε τον ισχυρισμό της ευπαίδευτηςδικη γόρου των αιτητών για παράλειψη του καθ' ου ηαίτηση να θέ τει τις υπηρεσίες του στη διάθεση των αιτητών και ότι αρνείται ήαδυνατεί να παρέχει υπηρεσίες. ΚαμιάμαρτυρίαδενπροσάχθηκεστοΔικαστήριοσε υποστήριξη του πιο πάνωισχυρισμού. Ανεξάρτητα απ' αυτό,λόγωτηςφύσης τουτέλουςαυτούπουδεναποτελείφόροαλλάανταποδοτικότέλος, 276 30 35 40 3 ΑΛΛ. Commercial Union Assur. (Cyprus) Ltd v. Δήμου Λεμεσού (Αρ. 1) Σαββίδης, Δ. ηκαταβολήτουείναιυποχρεωτικήανεξάρτητα απότηχρησιμοποί ηση των προσφερομένων υπηρεσιών ή της πλημμελούς παροχής τους.ΣχετικάδιαβάζουμεσταΠορίσματαΝομολογίαςτουΣυμβου λίουτηςΕπικρατείαςτης Ελλάδος(1929-1959)ταεξής: 5 10 15 Στησελίδα 150: "Ανταποδοτικάτέλη: Προκειμένου περίτων ανταποδοτικώντε λών γενικώς έχει κριθήότιηεπιβολήτων δενπροϋποθέτειχρήσιν των δι' άς τα τέληεπιβάλλονται υπηρεσιών εκ μέρους του υπόχρεου." και στη σελίδα 152: "Τοκατάτοάρθρον22 ν.δ.3033/54τέλος φωτισμού αποτελεί φόρον και ουχί ανταποδοτικόντέλος: 1401
(57),667, 952
(58)κ.λ.π.,ενώ,αντιθέτως,το κατάτο άρθρο21 του ιδίουν.δ.τέ λος καθαριότητοςείναι ανταποδοτικόν: 1401
(57). Αλλ'ηκαταβολή του τελευταίου τούτου είναι υποχρεωτικήανεξαρτή τως της υπό του υπόχρεου χρησιμοποιήσεως της παρεχομέ νης υπηρεσίας ήτης πλημμελούς αυτής ασκήσεως". 20 Κι' έρχομαι τώρανα εξετάσω τους άλλους ισχυρισμούς των αιτητών. 25 30 Στην υπόθεση Kyriakides & Sons Ltd. v. The Municipal Committeeof Limassol
(1985)3C.L.R. 607, στη σελίδα 624 το νίσθηκε απότο Δικαστήριο πως: "Removal of refuse from premisesinatown is aservice rendered in theinterest of public health for which the authority havingthe dutytoprovidefor suchservicemust be indemnified for doing so, orbeableby chargingthetownsmen withafee tocoverthecosts of rendering such service. The fee, however,which an authority canassessonthetownsmen for servicessorendered cannotbean arbitrary one,norcan it be imposed as if it is a 'tax'." 35 To ερώτημα πουτίθεται στηπροκειμένη περίπτωση είναικα τάπόσο τοεπίδικοτέλος επιβλήθηκε αυθαίρετακαιχωρίς τηδέ ουσα έρευνα. 40 Στις δυο ενόρκους δηλώσεις που κατετέθηκαναπότον ευπαί δευτο δικηγόρο του καθ' ου ηαίτηση,ηπρώτηαπότον προϊστά μενο τουΤμήματοςΦορολογίας για σκύβαλακι ηδεύτερηαπότο Δημοτικό Γραμματέααναφέρονταιτακριτήρια με βάσηταοποία γίνεταιοκαθορισμός τωντελών πουμεταξύάλλων είναι:οόγκος 277 Σαββίδης,Δ. Commercial UnionAssur.(Cyprus)Ltd v.ΔήμουΑεμεσού(Αρ.1)
(1990)ήέκτασητων υποστατικών,οαριθμόςτουπροσωπικούπουεργά ζεται σ' αυτά,τοείδος της εργασίαςπουδιεξάγεται,ηκατάπρο σέγγισηυπολογιζόμενη ποσότητασκυβάλωνκαιγενικάοιπαρεχό μενεςυπηρεσίες. Στηνένορκοδήλωσητουτελευταίουεπισυνάπτε ταικατάλογος μελεπτομέρειες γιατις δαπάνεςγιατηνπαραλαβή, 5 μεταφορά,ενταφιασμότωνσκυβάλωνσύμφωναμετονοποίοηδα πάνηαυτήγιατο 1988 ανερχότανσε£1,135.185.-χωρίς νασυμπε ριλαμβάνεται δαπάνη γιατην απόκτησηχώρου σκυβάλων, ούτεη αναλογίατηςετήσιαςδαπάνηςγιατηνπληρωμήσυντάξεων καιφι λοδωρημάτων κατά την αφυπηρέτησητου προσωπικού πουαπα- 10 σχολείται στη δουλειά αυτή. Επισυνάπτεται επίσης κατάσταση σχετικά μετοολικό των τελών πουεπιβλήθηκεκαιτουποσούπου εισπράχθηκεγιατον ίδιοχρόνο.Σύμφωναμετηνκατάστασηαυτή τοολικό των εισπράξεων ανερχότανσε£1,008.749μεαποτέλεσμα να παρουσιάζεται ζημιά από υπέρβαση της δαπάνηςέναντι των 15 εξόδων πουανέρχεται σεαρκετέςχιλιάδες λίρες. Μετα δεδομένα που αναφέρονταιστις πιο πάνωενόρκουςδη λώσειςείναιφανερόπωςηεπιβολήτωντελών έγινεμεβάσητακρι τήρια που αναφέρονταισ' αυτέςκαι μέσα στα πλαίσιατων δαπα- 20 νώνπουαπαιτούντανγιατη"συλλογήν,αποκομιδήν"και"διάθεσιν των σκυβάλων" μεαποτέλεσμα ηφορολογία να είναι χαμηλότερη τηςδαπάνης. Κανένα στοιχείο δεν προσκομίσθηκε στο Δικαστήριο από 25 τους αιτητές πουνααντικρούει τους ισχυρισμούς τουκαθ'ου η αίτησηκαισευποστήριξη του ισχυρισμού των αιτητώνότι τατέ λη που επιβλήθηκαν είναι υπερβολικά ήότιο καθ* ουηαίτηση ενήργησεμετρόποπουναοδηγεί στο συμπέρασμα ότι έκαμεκα τάχρησητηςδιακριτικήςτουεξουσίας. 30 Κατά συνέπεια καταλήγω στο συμπέρασμα πωςοι ισχυρι σμοί των αιτητών ότιοκαθ* ου ηαίτηση δεν προέβηκε στηνκα τάλληλη έρευνα γιατο μέγεθος τηςπροσφερόμενης υπηρεσίας και τη δίκαιη κατανομή της δαπάνης αυτής πριν επιβάλει το 35 επίδικο τέλος δεν ευσταθούν. Είναι βασικήαρχήτου Διοικητικού Δικαίουότιμια διοικητική πράξητεκμαίρεταινομικάορθή μέχρι αποδείξεωςτουεναντίουκαι ότι το βάροςτηςαπόδειξηςπροκειμένου ναπεισθεί τοΔικαστήριο 40 να επέμβει καιναελέγξειτηνομιμότητατηςδιοικητικήςπράξηςτο φέρειοαιτητής.(ΣχετικέςείναιοιαποφάσειςCoussoumides ν. The Republic
(1966)3 C.L.R. 1 στη σελίδα 18- Makrides v. The Republic
(1967)3C.L.R. 147, 153 Georghiades v. The Republic 278 \ 3 ΑΛΛ. Commercial UnionAssur.(Cyprus) Ltd v. ΔήμουΛεμεσού (Αρ. 1) Σαββίδης, Δ.
(1980)3 C.LR. 525 και κατ' έφεση Georghiades v. TheRepublic
(1982)3C.L.R. 659)). 5 Είναι επίσης καθιερωμένη αρχή όταν το Δικαστήριο βρεί ότι μιααπόφασηείναι εύλογα επιτρεπτή(reasonably open) στο όργα νο που παίρνει την απόφαση αυτή, τότε δεν επεμβαίνει να την ανατρέψει κι'ούτε μπορεί σε τέτοια περίπτωση να υποκαταστήση τηδικήτουκρίση σ' αυτή του εντεταλμένου οργάνου. (Βλέπε σχε τικά Georghiades v. The Republicπουαναφέρεταιπιοπάνω). 10 Στην προκειμένη περίπτωση βρίσκω πως ηεπίδικηαπόφαση ήταν εύλογα επιτρεπτή και μέσα στα πλαίσια του Κανονισμού 99
(4)(ε)και όπως ανέφερα οι αιτητές κανένα στοιχείο δεν προ σκόμισαν περί του αντιθέτου. 15 20 25 30 35 Όσον αφοράτον ισχυρισμό των αιτητών γιααοριστία τουΚα νονισμού 99
(4),βρίσκωπωςοισχυρισμός αυτόςπροβλήθηκεγενικά καιαόρισταχωρίςκαμιάαναφοράαπότουςαιτητέςσεοποιοδήπο τεπραγματικόγεγονός ήπεριστατικό προς υποστήριξη του κι'έτσι δεν μπορώ να τον αποδεκτώ. Ηταξινόμηση των υποστατικών σε διάφορεςκατηγορίεςκαιη συμπερίληψη υποστατικώνπουδενανα φέρονται στις διάφορεςαυτέςκατηγορίες σε μιαγενικήκατηγορία είναιεκπρώτηςόψεως λογικήκαιπρακτικήκαιδημιουργεί λιγότε ρη αοριστία παρά από τη λεπτομερή απαρίθμηση και ταξινόμηση υποστατικών σε αναρίθμητες εξειδικευμένες κατηγορίες για κάθε μια ξεχωριστά επαγγελματική φύση της χρήσης υποστατικών που νακαλύπτειόλεςτις πιθανέςχρήσεις υποστατικών. Όσον αφοράτον ισχυρισμό ότι ηπροσβαλλόμενη πράξη στερείται οποιασδήποτενομικής αιτιολογίας,θεωρώ αρκετόναανα φερθώστο πιοκάτωαπόσπασμααπότηναπόφασηστην υπόθεση MJ. Louisides&SonsLtd. v. Municipality of Limassol
(1988)3(B) C.L.R. 1017 καιπου έχω υιοθετήσει στην πρόσφατηαπόφα ση μου στην Παπά ν. Συμβουλίου Βελτιώσεως Κακοπετριάς
(1990)3Α.Α.Δ. 167. "What is due reasoning is a question of degreedepending upon the nature of the decision concerned. 40 Having regard to the nature of the sub-judice decision, it is not expected from a Municipal Corporation to give very detailed reasoning for the determination of the fees payable for refuse collection." 279 Σαββίδης,Δ. Commercial UnionAssur.(Cyprus) Ltd v.ΔήμουΛεμεσού(Αρ.1)
(1990)Στην προκειμένη περίπτωση ήταν σε γνώσητων αιτητών ότι ασκούσαν επιχείρηση στη Λεμεσόγια την οποία χρησιμοποιού σαν υποστατικάπου σύμφωνα με τηφύσητης επιχείρησης τους ενέπιπταν στην κατηγορία (ε) της παραγράφου4 του Κανονι σμού 99. Γνώριζαν επίσης και εν πάσει περιπτώσει όφειλαν να 5 γνωρίζουν ότι σύμφωνα με τους Περί Δήμων Νόμους και τους Δημοτικούς Κανονισμούς όφειλαν νακαταβάλλουντέλη σκυβά λων καιότι σύμφωνα μετηνπαράγραφο4(ε) τοποσότελών που μπορούσε να τους επιβληθεί ήτανμέχρι £1,000.10 Πριν τελειώσωκρίνω σκόπιμο να κάμωμιαγενική αναφορά στην απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας της Ελλάδας Αρ. 481 -2/1969 (στην οποία γίνεται αναφοράκαι στην πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Γεώργιος Π.Ζαχα ριάδηςΛτδ. και ΔήμουΛεμεσού
(1989)3(Δ) Α.Α.Δ.2129: 15 " OL μεν ισχυρισμοί: ότι εκτηςπροσβαλλομένης αποφάσε ως δεν προκύπτει ο τρόπος ερμηνείας και εφαρμογήςτων κει μένων διατάξεωνπρος καθορισμόν του ποσού τουτέλους, ότι διά της αποφάσεως δεν γίνεται μνεία των ληφθέντων υπ'όψιν 20 πραγματικώνπεριστατικώνκαιότιδι' αυτήςδενκαθορίζονται οι συντελεσταί επιβολής τουτέλους, ούτως αορίστως προβαλ λόμενοι είναι ανεπίδεκτοιδικαστικήςεκτιμήσεως. Οδε ισχυρι σμός,καθ' ονοκαθορισμόςδιαφόρωνκριτηρίων επιβολήςτου τέλους, αναλόγως του προσώπου του φορολογουμένου και η 25 παντελής έλλειψις αντικειμενικών κριτηρίων είναι ανεπίτρε πτος, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Όντως, κατά τα κατ' επανάληψιν,καιπροσφάτως,υπότουδικαστηρίουτούτουκριθέντα,(βλ. Β'2645)1968),διάτου νόμου δεν επιβάλλεται όπως το τέλος καθαριότητος και αποκομιδής απορριμμάτων προσ- 30 διορίζηται υπότουδημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου επίτη βάσει ωρισμένου κριτηρίου,τουοποίου,ως εκτούτου,ηεκλο γή απόκειται εις το δημοτικόν ή κοινοπκόν συμβούλιον, περιοριζόμενον μόνον υπό των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων του τέλους ως ανταποδοτικούκαι της,κατ* ακολουθίαν,υπο- 35 χρεώσεως όπωςτοκριτήριον,απρόσωπον, σχετίζεταιπροςτην παρεχομένην υπηρεσίαν, μη αποκλειομένου πάντως όπως το τέλοςορισθήδιάφορονκατάταςδιαφόρουςκατηγορίας ακινή των, ενόψει της διαφόρουχρήσεως αυτών." 40 Για τους πιο πάνω λόγους η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται με έξοδα και η επίδικηαπόφασηεπικυρώνεται. Ηπροσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. 280