(1990)10Αυγούστου, 1990 [Α.Ν. ΛΟΪΖΟΥ, Πρόεδρος] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ 1.ΧΡΙΣΤΟΣΑ. ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ,
- ΓΕΩΡΓΙΟΣΑ. ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ Ι.ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, 2.ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝΚΑΙΕΡΓΩΝ,
- ΔΙΕΥΘΥΝΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ, Καθ'ων ηαίτηση, (Υπόθεση Αρ. 464/83). Αίτηση ακυρώσεως — Έννομο Συμφέρον — Έλλειψη— Στερείται εν νόμου συμφέροντος να προσβάλει γνωστοποίηση Υπουργικού Συμβουλίου δυνάμει του Άρθρου \1
(1)τωνπερί Αρχαιοτήτων Νό μων, ο αιτητής που δεν είχε υποβάλει αίτηση για εξασφάλιση της σχετικής άδειας — Διάκριση τηςπαρούσας υπόθεσης από την υπόθέσηFrancis and Others v.Republic. Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα — Άρθρο 23— Δικαίωμα ιδιοκτη σίας— Επιβολ ήόρωνκαι περιορισμώνμε τις πρόνοιες των παρα γράφων 2 και 3 του ενλόγω άρθρου. 5 10 Γενικές Αρχές Διοικητικού Δικαίου — Αρχές της Φυσικής δικαιοσύνης —Δικαίωμα ακροάσεως — Πότεπαραβιάζεται. Οι αιτητές,ιδιοκτήτεςτεμαχίωνπάνωσταοποίαβρίσκονταικτί15 ρια στην πόλη Σκάλατης Επαρχίας Λάρνακος,ζητούνδήλωσητου Δικαστηρίου ότι ηπιο πάνωΓνωστοποίηση είναι άκυρηκαι χωρίς οποιοδήποτενομικόαποτέλεσμαστηνέκτασηπουαφοράτηνακίνη τηιδιοκτησίατους. Ισχυρίζονται ότι ηπροσβαλλόμενη πράξη και/ή απόφασηεκδόθηκεπαράνομαή/καιαυθαίρετακατάκατάχρησηήΑίαι 20 υπέρβαση εξουσίας. Επίσης ότι υπάρχει έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας,παραβίασητων δικαιωμάτωνιδιοκτησίαςκαιάνι- 2806 3A.A.A. Θεοδούλουκ,ά. ν. Δημοκρατίας σηςμεταχείρισης καιτουδικαιώματοςτουακούεσθαι. Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή και αποφάν θηκεότι: 5 10 15 20 25 ΗΓνωστοποίηση τουΥπουργικού Συμβουλίουδεναποτελείατο μική διοικητική πράξη'η οποία θα μπορούσε να προσβληθεί κάτω από το Αρθρο 146 του Συντάγματος, γιατί δεν έχει προσβάλει συ γκεκριμένο ενεστώςσυμφέρον μέσα στην έννοια τουάρθρου αυτού. Τέτοιο συμφέρον θαπροσβληθεί μετηναπόφασηπουοΈπαρχος θα δώσει ότανκαιανυποβληθεί σχετικήαίτησησ' αυτόνγιαπεριουσία που καλύπτεταιαπότηνπιο πάνωγνωστοποίηση καιτιςδιατάξεις τουΑρθρου 11τουΝόμου.Ηδημοσίευση Γνωστοποίησης συνεπάγε ταιμόνοτηνυποχρέωσητου ιδιοκτήτηναεξασφαλίσει γραπτήάδεια από τον Έπαρχοπροτού προβεί σ' οποιαδήποτε ανέγερση,επανέγερση ή επισκευή της οικοδομής του και να συμμορφωθεί με τους όρους της άδειας πουδυνατόναεπιβάλει οΈπαρχος. Ηπροσβαλλόμενη πράξηδικαιολογείται κάτωαπότις πρόνοιες των παραγράφων 2 και 3 του Αρθρου 23 του Συντάγματος, δυ νάμει των οποίων επιβάλλονται όροι ή περιορισμοί στην άσκηση του δικαιώματος ιδιοκτησίας,απόλυτααπαραίτητοι προς το συμ φέρον της πολεοδομίας καιτηςδημόσιας ωφελείας. Δεν έχει αποδειχθεί ο ισχυρισμός των αιτητών για άνισημετα χείρισηπουκατοχυρώνεταιαπότοΑρθρο28 του Συντάγματος. 30 Ηαπόφασητου Υπουργικού Συμβουλίου ήτανεύλογαεπιτρεπτή, υπότοφωςτωνπρονοιώντουΑρθρου 11τουΝόμουκαιτωνγεγονότωνκαιεισηγήσεων πουτέθηκανενώπιοντουαπότιςαρμόδιεςαρχές. 35 Τοδικαίωματουακούεσθαι, δεσυντρέχει σετέτοιες περιπτώσεις γιατί η θέσπιση μιας κανονιστικής πράξης κάτωαπό το Αρθρο 11 τωνπερίΑρχαιοτήτων Νόμων,δεναποτελεί επιβολήποινήςή'άλλης κύρωσης ούτε καιπροβλέπεταιτέτοιαδιαδικασίααπό τοΝόμο. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: ' " 40 Nicosia RaceClub v.Republic
(1984)3 C.L.R. 791, Francis andOthers v.Republic
(1971)3 C.L.R. 134, 2807 Θεοδούλουκ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1990)Zevedeou v.Republic
(1972)3C.L.R.236, Thymopoulos andOthers v. Municipal Committee ofNicosia
(1967)3 C.L.R. 588, 5 Sofroniou andOthers v.MunicipalityofNicosiaandOthers
(1976)3 C.L.R. 124, OrphanidesandAnotherv. ImprovementBoardofAyiosDhometios
(1979)3C.L.R.
- 10 Προσφυγή. Προσφυγήεναντίον τηςαπόφασηςτων καθ' ων ηαίτηση,στην έκταση που αφορά την ακίνητη ιδιοκτησία των αιτητών, με την οποία τους απαγορεύθηκε να αναγείρουν, να επαναγείρουν ήνα επισκευάσουν οικοδομήήνααποκόψουνδέντρο,πληνυπόόρους, κατόπινγραπτήςάδειαςτου ΕπαρχουΛάρνακας. 15 Χρ. Θεοδούλου,για τους Αιτητές. 20 Μ. Τσιάππα, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,για τους Καθ'ων ηαίτηση. Cur.adv.vult. 25 Α. Ν.ΛΟΪΖΟΥ,Π.:Μετηνπροσφυγήτων αυτή OLαιτητέςζη τούν δήλωσητου Δικαστηρίου ότι ηΓνωστοποίησητου Υπουρ γικού Συμβουλίου που δημοσιεύτηκε στις 26 Αυγούστου 1983, στο Τρίτο Παράρτημα Μέρος Ι της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας σαν Κ.Δ.Π. 208/83,είναι άκυρηκαι χωρίς οποίοδήποτε νομικό αποτέλεσμα στην έκταση που αυτή αφορά την ακίνητη ιδιοκτησία των αιτητών. Οι αιτητές είναι ιδιοκτήτες εξ αδιαιρέτουτων ακολούθων τε μαχίωνπάνωσταοποίαβρίσκονταικτίριαπουχρησιμοποιούνται για κατοικία,γραφεία,καταστήματα:Τεμάχιο 148 στην επαρχία Λάρνακος, πόλιν Σκάλα,αρ.εγγραφής Ε 144, Τμήμα Ε,Φύλλον Σχεδίον XLI/57.4.1,Τεμάχιο 149στην επαρχίανΛάρνακος,πόλιν Σκάλα, αρ.εγγραφής Ε 145,ΤμήμαΕ,ΦύλλονΣχεδίονXLI/57.4.1, Τεμάχιο 150 στην επαρχίαΛάρνακος,πόλιν Σκάλα,αρ.εγγραφής Ε 146,Τμήμα Ε,Φύλλονσχεδίον XLI/57.4.
- Η Γνωστοποίηση αυτή έγινε δυνάμει του άρθρου 11
(1)των περί Αρχαιοτήτων Νόμων Κεφ. 31, όπως τροποποιήθηκε από 2808 30 35 40 3 ΑΛΛ.. Θεοδούλου κ.ό.ν. Δημοκρατίας Λοΐζου, Π. τους Νόμους48/64και 32/73, πουστη συνέχεια θα αναφέρονται σαν οι Νόμοι.Σ' αυτήναναφέρονται, εκτός της περιγραφήςτων επηρεαζόμενων κτημάτων καιταπιοκάτω: 5 10 15 20 25 30 35 40 "ΤοΥπουργικόν Συμβούλιον,ασκούνταςεξουσίας ταςχορηγουμένας εις αυτόδυνάμει του εδαφίου
(1)του άρθρου 11 . τουπερίΑρχαιοτήτων Νόμουκαιδιατους σκοπούς οι οποίοι αναφέρονταιεντωανωτέρωεδαφίω,διατάττειόπωςεντόςτης περιοχήςηοποίαπεριγράφεταιεντωκατωτέρωπίνακι,καιη οποίαγειτνιάζει προς το αρχαίονμνημείον του Κιτίου,ουδε μίαοικοδομή ανεγείρεται, επανεγείρεται ήεπισκευάζεται, και ουδένδένδρον αποκόπτεται,ειμήσυμφώνως προςόρουςγρα πτής αδείαςχορηγούμενης υπότου ΕπαρχουΛάρνακος." Είναιφανερόότι,ηαναφοράστο"αρχαίομνημείοτουΚιτίου", έγινεαπόλάθοςγιατί,εκτός τηςπεριγραφήςτωνοδών στονπίνα κατης Γνωστοποίησης, υπάρχεικαιτο Κυβερνητικό χωρομετρικό σχέδιο καιοχρωματισμός των επηρεαζόμενων κτημάτων μεχρώ μα ερυθρό. Περιπλέον υπάρχεικαι το περιεχόμενο της πρότασης στο Υπουργικό Συμβούλιοπουέγινεδεχτήκαιεκδόθηκεηπιοπά νω Γνωστοποίηση πουήτο καθαρόότι αποσκοπούσε να καλύψει την περιοχήηοποίαγειτνιάζει προςτααρχαία μνημεία, Φρούριο Λάρνακας,Ναός τουΑγίουΛαζάρουκαιΤεμένη ΚεπήρκαιΖουχουρί. Γιαεπανόρθωσητουλάθουςδημοσιεύθηκε στοΠαράρτημα 111
(1)της ΕπίσημηςΕφημερίδαςτηςΔημοκρατίας,ημερομηνίας25 Νοεμβρίου, 1983,διόρθωση σαν Κ.Δ.Π. 292/83. Το άρθρο 11
(1)του Νόμου,μετά απότις τροποποιήσεις που έγιναν σ' αυτό,προνοεί ολόκληρο με μεταφρασμένες αυτές τις τροποποιήσεις στα αγγλικάταακόλουθα: "11
(1)TheCouncil of Ministers, withaviewtoensuringthat • buildingsintheneighbourhood of anancient monument shall as regards height and style of architecture be in keeping with the character and style of such monument and that the amenities thereof may be preserved,may by notice to be publishedin the Gazette order that,withinsuch area as may be specified in such notice no building shall·be erected, reconstructed, repared or demolished(επιδιορθωθεί ήκατεδαφισθεί)andnotree shall be felled save in accordance withthe terms of a 'permit inwriting from the District Officer previously obtained'." Μεεπιστολή τουημερομηνίας 12Αυγούστου, 1981 (Παράρτη μα "2"),οΔιευθυντής τουΤμήματοςΑρχαιοτήτων εισηγήθηκε στο 2809 Λοΐζου, Π. Θεοδούλου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)Υπουργείο Συγκοινωνιών καιΈργωντην έκδοση Γνωστοποίησης δυνάμει του πιο πάνωάρθρου 11
(1),αναφορικάμε συγκεκριμένη περιοχήστηΛάρνακαπουκαθοριζότανστοκτηματολογικό σχέδιο με αύξοντααριθμό 3734τοοποίο επισυναπτότανστην επιστολή, μεσκοπότηναποφυγήσ' αυτήτηνπεριοχήοικοδομικής φύσηςέρ5 γων και πράξεων που δυνατό να μη συνάδουν με τοχαρακτήρα και ρυθμό των κηρυχθέντων αρχαίωνμνημείων, μεταοποίαγειτονίαζαντακτίριακαιακίνητατηςπεριοχήςκαιταοποίαήταντο ΦρούριοΛάρνακας(αρχαίομνημείο ΠρώτουΠίνακα)οΝαόςτου ΑγίουΛαζάρου καιταΤεμένηΚεπήρκαι Ζουχουρί (αρχαίαμνη- 10 μείαΔεύτερου Πίνακα),ταοποίακαι δεικνύονταν στο πιοπάνω κτηματολογικό σχέδιο μεκόκκινοκαι μπλε χρώμααντίστοιχα. Μετά απόοδηγίες τουΥπουργείου Συγκοινωνιών καιΈργων (Παράρτημα "2"),οΔιευθυντής τουΤμήματοςΑρχαιοτήτων ζήτησεατότοΔιευθυντή τουΤμήματοςΠολεοδομίαςκαιΟικήσεως με επιστολή του ημερομηνίας 3 Οκτωβρίου, 1981 (Παράρτημα"3"), νατονπληροφορήσει κατάπόσοησκοπούμενη Γνωστοποίηση συ γκρουόταν ήεπηρέαζε άλλασχέδια αυτούτου τμήματος στηνπε ριοχή.ΟΔιευθυντής τουΤμήματοςΠολεοδομίαςκαιΟικήσεως με απαντητικήεπιστολή τουημερομηνίας 17Μαρτίου, 1982 (Παράρ τημα "4"),συμφώνησε κατ'αρχήστην έκδοση της Γνωστοποίησης ζητώνταςπερισσότερες λεπτομέρειες αναφορικάμετούψος,μορ φήκαιάλλεςλεπτομέρειες τωνοικοδομών ταοποίαο Διευθυντής θα ήτανδιατεθημένος ναεγκρίνει μετάτη Γνωστοποίηση. 15 20 25 Μετά απότην απάντησητου Διευθυντή Τμήματος Αρχαιοτή των με επιστολή του ημερομηνίας 19 Μαΐου, 1982 (Παράρτημα "5"),ότι κάθε περίπτωση θαμελετόταν χωριστά και ότι τόσο το ύψος όσο και η μορφή των νέων κτιρίων θαεξαρτώνταν απότο 30 άμεσοπεριβάλλον, οΔιευθυντής αποτάθηκεκαιπάλιστο Υπουρ γείο Συγκοινωνιών και Έργων με επιστολή του ημερομηνίας 25 Μαΐου, 1983 (Παράρτημα6) και τότε δόθηκαν στις 16 Ιουνίου, 1983,οδηγίεςγιατηνπροώθησητουθέματοςστοΥπουργικό Συμ βούλιο (Παράρτημα "6"). Στη συνέχεια, μετά από πρόταση στο Υπουργικό Συμβούλιο ημερομηνίας 28 Ιουλίου, 1983 (Παράρτημα"7"),στην οποίαείχαν επισυναφθεί και τα Παραρτήματα"8", "9", όπωςκαι τοκτηματο λογικό σχέδιο στο οποίο καθοριζότανη σχετική περιοχή και δει- 40 κνύονταντααρχαίαμνημείασ' αυτή(Παράρτημα"10"),το Υπουρ γικό Συμβούλιο αποφάσισε σε συνεδρία του πουέγινεστις 2 Αυ γούστου, 1983 (Παράρτημα "Π"),να διατάξει με Γνωστοποίηση που θαδημοσιευόταν στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας 2810 35 3 ΑΛΛ. Θεοδούλου κ.ά.ν. Δημοκρατίας Λοΐζου, Π. ότι, ουδεμία οικοδομή ανεγείρετο, επανεγείρετο ήθα επισκευαζό τανκαικανέναδέντροδενθα αποκοπτόταν μέσαστησχετικήπε ριοχή πουπεριγραφόταν στον Πίνακατης Γνωστοποίησης, εκτός σύμφωνα μετουςόρουςγραπτήςάδειαςτου Επαρχου Λάρνακας. 5 10 15 20 25 30 Η πιο πάνω συνοπτική έκθεση των γεγονότων της υπόθεσης, όπωςυποστηρίζονταιαυτάαπόταστοιχείατουφακέλου,δείχνουν καθαράότι οι καθ' ωνηαίτησηέχουνδιενεργήσει τηδέουσαέρευ νακαιότιηεπίδικη απόφασηήτοκαιαναγκαίακαιχρήσιμηκατά τηνκρίσητηςΔιοικήσεωςκαιπλήρωςαιτιολογημένη,ασφαλώςδεν εκδόθηκεκάτωαπόπλάνηπερί ταπράγματα και τίποτε δεν έχει αποδειχθείπουναυποδηλοίήναεγείρει αμφιβολίεςότι εξεδόθηκε γιασκοπόαλλότριο απόεκείνο πουπροβλέπειοΝόμος. Είναι ο ισχυρισμός των καθ'ων ηαίτηση ότι με την επίδικη Γνωστοποίηση του Υπουργικού Συμβουλίου δεν έχει προσβλη θεί ευθέως ίδιον, ενεστώς, έννομο συμφέρον των αιτητών μέσα στην έννοια του άρθρου 146.2 του Συντάγματος. Οι επιπτώσεις Γνωστοποίησης που δημοσιεύεται δυνάμει του άρθρου 11 των περί Αρχαιοτήτων Νόμων είναι εκείνες που αναφέρονται στη Γνωστοποίηση και στο ίδιο το άρθρο 11 και συγκεκριμένα στο εδάφιο
(1)του οποίου οι πρόνοιες αναφέρονταιπιο πάνω,και στα εδάφια
(2)και
(3)πουπρονοούν τα ακόλουθα: "
(2)Before issuing a permit under this section the District Officer shallrequiretheapplicant tosubmit for theconsideration of the District Officer and the Director such plans, sections and drawings as to them may seem fit and the District Officer in granting or not such a permit shall act in consultation with the Directorandincaseofdisagreement between themthemattershall bereferredtotheMinister andtheMinister of theInteriorfor the takingofafinaldecision. Inanysuchpermittheremay be imposed such terms regardingthepreservation of thecharacter andstyleof theancient monumentas may bespecified inthepermit. 35
(3)Any person who is dissatisfied withany term imposed by the District Officer inany permit issuedunderthis section may, within one month from the date of notification of the decision of the District Officer, appeal to the Council of Ministers." 40 Προκύπτει απότις πρόνοιες των πιο πάνω εδαφίων του άρ θρου 11ότι,μετηδημοσίευση Γνωστοποίησης δυνάμειαυτούτου άρθρουδεν επιβάλλεται με την ίδιατη Γνωστοποίηση οποιοσδή ποτεκαθορισμένος περιορισμός στον τρόπο μετον οποίοοιδιο2811 Λοΐζου, Π. Θεοδούλου κ.ά.ν. Δημοκρατίας
(1990)κτήτης μπορεί ναανεγείρει, επανεγείρει ήεπισκευάσει οικοδομές στην ιδιοκτησία του. Ηδημοσίευση Γνωστοποίησης συνεπάγεται μόνο την υποχρέωση τουιδιοκτήτηναεξασφαλίσει γραπτή άδεια από τον Έπαρχοπροτού προβεί σε οποιαδήποτεανέγερση,επανέγερσηήεπισκευή οικοδομής και να συμμορωθεί μετους όρους αυτής τηςάδειαςπουδυνατόνα επιβάλει ο Έπαρχος. 5 Οι καθ'ων ηαίτηση ισχυρίζονται ότι,με τογεγονός και μόνο της δημοσίευσης της επίδικης Γνωστοποίησης δεν έχει προσβλη θεί οποιοδήποτε ενεστώς έννομο συμφέρο των αιτητών για να 10 προσβάλουν τηνομιμότητα της Γνωστοποίησης του Υπουργικού Συμβουλίου.Αν μετάαπόαίτησητουςγιαεξασφάλιση άδειαςτου Επαρχου σύμφωνα με τα εδάφια
(1)και
(2)του άρθρου 11,είτε επιβάλλονται περιοριστικοί όροι στηδοθείσα άδειαγιατησυγκε κριμένη σκοπούμενη ανέγερση, επανέγερση ήεπισκευή της σχετι- 15 κής οικοδομής ανάλογα με την περίπτωση, είτε υπήρχε άρνηση άδειας,τότε θαείχαν έννομο συμφέρο ναπροσβάλουναπευθείας τηδιοικητικήπράξημετηνοποίαθαείχανεπιβληθεί όροι καιέμ μεσα την επίδικη Γνωστοποίηση του Υπουργικού Συμβουλίου, γιατολόγοότιηπροσβαλλόμενη διοικητικήπράξηστηρίχθηκε σε 20 Γνωστοποίηση είτεαντισυνταγματική,είτεεκδοθείσακατάπαρά βασητωνπερί Αρχαιοτήτων Νόμωνκαι/ή τωναρχώντουδιοικη τικούδικαίου. Χωρίς δε την υποβολή τέτοιας αίτησης άδειαςτου Επαρχου 25 για συγκεκριμένη ανέγερση, επανέγερση ή επισκευή οικοδομής στην ιδιοκτησία των αιτητών και χωρίς την επιβολή συγκεκρι μένων όρων σε μιατέτοια άδεια,δεν μπορεί να ειπωθεί ότι έχει προσβληθεί ενεστώςέννομο συμφέρο των αιτητώνμέσαστην έν νοια του Αρθρου 146 του Συντάγματος. 30 Συγκεκριμένα, είναι δυνατόγια τους αιτητές,να μηνεπιβλη θούν όροι απότον Έπαρχοδιότι ταυποβληθέντα σχέδια θα εί ναι ικανοποιητικά ήαν επιβληθούν να μην είναι δυσμενείς για τους αιτητές. Είναι επίσης δυνατόγιατους αιτητές να μην υπο- 35 βάλουν ποτέ οποιαδήποτε σχέδια για ανέγερση ή επανέγερση ή επισκευή οικοδομής στην ιδιοκτησία τους. Στην υπόθεση Nicosia Race Club v. The Republic
(1984)3 C.L.R. 791 είχα την ευκαιρία να πραγματευθώ το θέμα της θέ- 40 σπισης κανονιστικών πράξεων νομοθετικού περιεχομένου και γενικής εφαρμογής που δεν αποτελούσαν εκτελεστή διοικητική πράξη και επομένως δεν μπορούσαν να προσβληθούν με προ σφυγή κάτωαπότο Αρθρο 146 τουΣυντάγματος. 2812 3ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Θεοδούλου χ.ά.ν.Δημοκρατίας Λοΐζου,Π. Η παρούσαυπόθεση διαφοροποιείταιαπό την υπόθεση Η. Francis and Others v. The Republic
(1971)3 C.L.R. 134, στην οποίατοΔικαστήριοαποφάσισεon οι ιδιοκτήτεςακίνητης ιδιο κτησίας είχαν έννομο συμφέρο να προσβάλουν Γνωστοποίηση πουείχεδημοσιευθεί δυνάμειτωνπερί Ρυθμίσεως ΟδώνκαιΟι κοδομών Νόμων, Κεφ. 96 καιτων Νόμων 65/64και 12/89, που επέβαλλε δυνάμει του άρθρου 14
(1)των πιο πάνω Νόμων συ γκεκριμένουςκαθορισμένουςπεριορισμούςστηνανέγερσηοικο δομώνσεδύο"τουριστικές περιοχές". Στηνπαρούσαόμωςπροσφυγήηίδιαη επίδικηΓνωστοποίηση δεν επιβάλλειοποιουσδή ποτεκαθορισμένους περιορισμούς. Στην υπόθεση Χ. Zevedeou v. The Republic
(1972)3C.L.R. 236, στην οποίαακυρώθηκεσχετικό Διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου 6
(1)των περί Αρχαιοτήτων Νόμων, το θέμα ύπαρξης ενεστώτος εννόμου συμφέροντος δεν ηγέρθηκε,δεσυζητήθηκεκαιδεν αποφασίστηκε. Έχοντας εξετάσει το περιεχόμενο της γνωστοποίησης όπως καιτο άρθρο 11του Νόμουπουπαρέθεσαπιοπάνω, έχωκατα λήξει στο συμπέρασμα ότι ηγνωστοποίηση αυτήαποτελείκατ' ουσίαάσκησηνομοθετικής λειτουργίας απότοΥπουργικό Συμ βούλιο και δεν αποτελεί ατομική διοικητική πράξηη οποία θα μπορούσε να προσβληθεί κάτωαπότο Αρθρο 146 τουΣυντάγματος,γιατί δεν έχει προσβάλει συγκεκριμένο ενεστώς συμφέρο των αιτητών μέσα στην έννοια του άρθρουαυτού. Τέτοιο συμ φέρο θαπροσβληθεί με την απόφαση που ο Έπαρχοςθαδώσει όταν και εάνυποβληθεί σχετική αίτηση σε αυτόνγιαπεριουσία πουκαλύπτεταιαπότηνπιοπάνωγνωστοποίηση καιτις διατάξειςτουάρθρου 11 τουΝόμου.Γι' αυτόκαιμόνοτολόγο,ηπρο σφυγήαυτή αποτυγχάνει. Ενόψει όμωςτηςφύσεωςτουθέματος κρίνω σκόπιμο ναεξετάσω τηνυπόθεσηκαιστην ουσίατης. Είναι ηθέση των αιτητών ότι ηπροσβαλλόμενη πράξη ή/και απόφασηέχειεκδοθεί παράνομαή/καιαυθαίρετα κατάκατάχρη ση ή/καιυπέρβασηεξουσίας ή/καικακήχρήση τηςπαρεχομένης απότο Αρθρο 11του Κεφ.31 καιΝόμου48 του 1964,διακριτι κής ευχέρειας ή/και χωρίς να σταθμιστούν ουσιώδειςπαράγο ντεςκαιπεριστάσεις μεταξύτων οποίωνκαιοι οικονομικές επιπτώσεις σεβάροςτων αιτητών.Έχωήδη ενδιατρίψει σεσυσχετι σμό μεταγεγονότακαιτηνέκβασητων μετουςνομικούς λόγους τους οποίους επικαλούνται οι αιτητές ως προς την έλλειψη δέ ουσας έρευναςκαιαιτιολογίαςκαιτην ισχυριζόμενηκατάχρηση εξουσίας,δηλαδήότι-ηεπίδικηαπόφασηεκδόθηκεγιασκοπόαλ2813 Λοΐζου, Π. Θεοδούλου κ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1990)λότριο απότον προβλεπόμενο στονόμοκαιδενομίζωότι ηπρο σφυγή θα μπορούσε να επιτύχει με βάση οποιοδήποτε απόαυ τούς τους λόγους. Ο επόμενος λόγος τον οποίο επικαλούνται οι αιτητές είναι 5 ότι ηπροσβαλλόμενη πράξη αντιβαίνει προς τις πρόνοιες του Αρθρου 23 του Συντάγματοςή/καιισοδυναμεί προςτρόπο ή/και μηχανισμό αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ή/και μη ουσιώδους αποστέρησης των αιτητών από την απόλαυση της ιδιοκτησίας τουςή/καιεπιβολής σε αυτούςπεριορισμών, δεσμεύσεων ήόρων 10 ιδιαίτερα επαχθών και μάλιστα χωρίς να δοθεί ή έστω προ σφερθεί οποιαδήποτεαποζημίωση στους αιτητές. Είναι φανερόότι, σε ό,τι αφοράτο Αρθρο23τουΣυντάγμα τος ηπροσβαλλόμενη πράξηδικαιολογείται κάτωαπότις πρό- 15 νοιες των παραγράφων2 και 3 σαν όροι δέσμευσης ή περιορι σμοί στους οποίους υποβάλλεται δια νόμου η άσκηση του δι καιώματος ιδιοκτησίας,απόλυτααπαραίτητους προςτο συμφέ ρον της πολεοδομίας και της δημόσιας ωφελείας. (Βλέπε Thymopoulos and Others v. The Municipal Committee of 20 Nicosia
(1967)3 C.L.R. 588 και την απόφαση της Ολομέλειας στην υπόθεση Sofroniou and Others v. The Municipality of Nicosia and Others
(1976)3 C.L.R. 124. Σε ό,τι δε αφορά τον ισχυρισμό περί μηπροσφοράς αποζημιώσεων το θέμα εμπίπτει στις πρόνοιες της επιφύλαξηςτηςπαραγράφου 3τουΑρθρου 23 25 πουπροβλέπει ότι "Δια πάντα τοιούτον όρο,δέσμευσιν ή περιορισμόν, όστις μειώνει ουσιωδώς την οικονομικήν αξίαντης τοι αύτης ιδιοκτησίας, δέον να καταβάλληται το ταχύτερονδικαία αποζημίωσις,καθοριζομένη,εν περιπτώσει διαφωνίας,υπόπο λιτικού δικαστηρίου". Ηδιάταξηαυτή έχει δικαστικά ερμηνευ- 30 τει στην υπόθεση Orphanides v. The Improvement Board of Ayios Dhometios
(1979)3 C.L.R.466, όπου έχει λεχθεί ότι δεν είναι αναγκαία η προσφορά αποζημιώσεων για περιορισμούς που δικαιολογούνται κάτωαπότο άρθρο αυτό. 35 Οιαιτητές επικαλούνται επίσης ότι,ηπροσβαλλόμενη πράξη αντιβαίνει και προς το Αρθρο28 του Συντάγματοςπαρέχοντας άνισημεταχείριση στους αιτητέςσεσύγκρισημετους ιδιοκτήτες γειτονικών ακινήτων και ότι εκδόθηκε χωρίς ενιαίο μέτρο κρί σεως, προκαλεί δε βλάβη στους αιτητές ενώ επιφέρει βελτίωση σε γειτονικάακίνητα. Είναι φανερό ότι τα όρια της επίδικης πράξης καλύπτουν μια περιοχή γύρω απότα κατονομαζόμενα αρχαίαμνημεία και 2814 40 3AAA. Θεοδούλουκ,ά.ν.Δημοκρατίας Λοΐζου, Π. ακολουθούν μιαεύλογηγραμμήηοποίαοριοθετείται απόσχετι κούς δρόμους σε όλη της την έκταση, εκτός από ένα ασήμαντο σημείο. 5 Δεν μπορώνα πωότι κάτωυπό τις περιστάσεις έχειαποδει χθεί ότι υπάρχει οποιαδήποτε παραβίαση του Αρθρου 28 του Συντάγματος. Σε ό,τι αφοράδετο λόγο ότι υπάρχει σύγκρουση μεταξύτηςεπίδικηςπράξης XOLτωνάλλων πράξεωνπουέγιναν κάτωαπότον περίΡυθμίσεως ΟδώνκαιΟικοδομών Νόμο, Κεφ. 10 96, όπως τροποποιήθηκεκαι ειδικότερα το Αρθρο 12,είναιφα νερό ότι οι σκοποί των ρυμοτομικών σχεδίων καιη οικοδόμηση κτιρίων σε συμμόρφωση προς αυτάυπόκεινται και στον περαι. τέρωπεριορισμό τηςέκδοσης άδειαςκαιτηςεπιβολής ή μηόρων κάτω απότις διατάξεις του Αρθρου 11 των περί Αρχαιοτήτων 15 Νόμωνκαιτης επίδικηςπράξης. 20 25 Το άρθρο 11
(1)των περί Αρχαιοτήτων Νόμων παρέχει στο Υπουργικό Συμβούλιο εξουσία να διατάσσει με Γνωστοποίηση που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, την εξασφάλιση γραπτής άδειας από τον Έπαρχογια την ανέ γερση, επανέγερσηή επισκευή οποιασδήποτεοικοδομής που γειτονιάζει με οποιοδήποτε αρχαίομνημείο και που βρίσκεται μέ σα σε περιοχή που καθορίζεται στη Γνωστοποίηση από το Υπουργικό Συμβούλιο. Οσκοπός δεγιατον οποίο παρέχεταιη πιοπάνωεξουσία στο Υπουργικό Συμβούλιο,όπωςαναφέρεται στο ίδιοτοάρθρο 11
(1)είναιναδιασφαλίσειόπ,κτίριαπουγειτονιάζουν με κάποιο αρχαίο μνημείο θασυνάδουν με τοχαρα κτήρακαιαρχιτεκτονικό ρυθμότουαρχαίουμνημείουαναφορι κά μετο ύψος καιαρχιτεκτονικό τους ρυθμό. 30 35 40 Στησυγκεκριμένη περίπτωση,όπως φαίνεταιαπότο σχετικό κτηματολογικό σχέδιο, τα τεμάχια που περιγράφονται στην αί τησησταοποίαβρίσκονται τακτίριατων αιτητών, αναμφίβολα γειτονιάζουν με τοΤέμενος Ζουχουρί, τεμάχιο 362, που είχε κηρυχθεί αρχαίο μνημείο Δευτέρου Πίνακα με την Κ.Δ.Π. 101/80 (Παράρτημα "14", σελ. 338). Αργότερα, κηρύχθηκαν επίσης σαν αρχαία μνημεία Δεύτερου Πίνακαμε την Κ.Δ.Π. 96/86 (Παράρ τημα"15",σελ. 304καιΠαράρτημα"16"),τοτεμάχιο 353πουβρί σκεται πίσω απότο τέμενος και όλα τακαταστήματαπουπλαισιώνουν αυτό το τεμάχιο, δηλαδή τα τεμάχια 329-361 και 364389. Ταπιο πάνωκτίρια των αιτητών γειτονιάζουν με το τέμε νος Ζουχουρί και αναμφίβολα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος μιας περιοχής που περικλείει ακίνητα και κτίρια που γειτονιά ζουνκαιμεταυπόλοιπααρχαία μνημείατης Γνωστοποίησης, με 2815 Λοΐζου, Π. Θεοδούλου κ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1990)αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η διασφάλιση τουχαρακτήρα καιαρχιτεκτονικού ρυθμούτων αρχαίωνμνημείων, χωρίς τη συ μπερίληψη των ακινήτων των αιτητών στην καθορισμένη με τη Γνωστοποίηση περιοχή. 5 Είναι φανερό ότι ήταν εύλογα επιτρεπτό στο Υπουργικό Συμβούλιο, υπό το φως των προνοιών του άρθρου 11 και των γεγονότων και εισηγήσεων που τέθηκαν ενώπιον του από το Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων, το Τμήμα Αρχαιοτήτων να ασκήσει την εξουσία που του παρέχει το άρθρο 11 σε σχέση 10 με τα επίδικαακίνητατων αιτητών. Ηαναφοράστην επίδικη Γνωστοποίηση στο αρχαίο μνημείο του Κιτίου, πουδιορθώθηκε με αντικατάστασητης με αναφορά στα αρχαία μνημεία του Φρουρίου της Λάρνακας, ΝαούΑγίου 15 Λαζάρου και Τεμενών Κεπήρ και Ζουχουρί, δεν επηρεάζει τη νομιμότητα της επίδικης Γνωστοποίησης, μιακαιτοΤμήμα Αρ χαιοτήτων είχε εισηγηθεί τη δημοσίευση της επίδικης Γνωστο ποίησης για προστασία των πιο πάνω αρχαίων μνημείων (Πα ράρτημα "2") και ησχετική περιοχή είχεκαθοριστεί στο Κτήμα- 20 τολογικό Σχέδιο που βρισκόταν ενώπιον του Υπουργικού Συμ βουλίου (Παραρτήματα"2" και "7"), με αύξοντα αριθμό 3734 (Παράρτημα "10"), με σκοπό την προστασία αυτώντων μνημεί ων τα οποίαδεικνύονταν μεκόκκινο και μπλε χρώμα στοκτη ματολογικό σχέδιο καιγιατηνπροστασία των οποίων θαδήμο- 25 σιευόταν η Γνωστοποίηση, έτσι που φαίνεται ο συσχετισμός τους μετησχετική περιοχή,ηδεπεριγραφήτηςπουγίνεται στον πίνακα της επίδικης Γνωστοποίησης, έγινε μεβάσητοκτηματο λογικό αυτόσχέδιο. Στηδε επίδικη Γνωστοποίηση γίνεται ρητή αναφορά στο κτηματολογικό σχέδιο που καθόριζε την περιοχή 30 και δείκνυε τα αρχαία μνημεία του ΦρουρίουΛάρνακας, Ναού Αγίου Λαζάρου και Τεμενών Κεπήρκαι Ζουχουρί. Όσον αφοράτο λόγο ότι δεδόθηκε στους οατηχέςηευκαιρία να ακουσθούν,θαπρέπει ναλεχθεί on το δικαίωματης ακρόα- 35 σης δε συντρέχει σε τέτοιες περιπτώσεις, γιατί η θέσπιση μιας Κανονιστικής Πράξηςκάτωαπότο άρθρο 11των περί Αρχαιο τήτων Νόμων, δεν αποτελεί επιβολή ποινής ή άλλης κύρωσης ούτεκαιπροβλέπεταιαπότονόμο.Όσοναφοράτολόγοότι δεν δόθηκεστους αιτητέςη ευκαιρίαναακουστούν,θαπρέπειναλε- 40 χθεί ότι τοδικαίωματηςακρόασηςδεσυντρέχεισετέτοιες περι πτώσεις, γιατί η θέσπιση μιας Κανονιστικής Πράξης κάτωαπό το άρθρο 11των περί Αρχαιοτήτων Νόμων,δεναποτελεί επιβο λή ποινής ήάλλης κύρωσης, ούτε καιπροβλέπεται τέτοιαδιαδι2816 3 ΑΛΛ. 5 Θεοδούλου χ.ά.ν.Δημοκρατίας Λοΐζου, Π. κασία από το Νόμο. Όσον αφοράτο θέμα των αποζημιώσεων για περιορισμούς, όρους δέσμευσης, κλπ., που επιβάλλονται στην άσκηση τουδικαιώματος ιδιοκτησίας κάτωαπότην παρά γραφο 3του άρθρου23,τούτο διέπεται απότην επιφύλαξητης ίδιαςπαραγράφου. Γιαόλους τους πω πάνωλόγους ηαίτησηαποτυγχάνεικαιη προσφυγή απορρίπτεταικαι επικυρώνεται η επίδικη απόφαση. Δε γίνεται όμως οποιαδήποτεδιαταγήγιαέξοδα. 10 Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2817