V ' 3Α.ΑΑ. 31 Ιανουαρίου,1990 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΦΡΟΚΗΠΟΣ ΛΤΔ., Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΜΥΝΑΣ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 401/88). 5 Διοικητικό ΔικονομικόΔίκαιο — Κατάργηση δίκης — Προοβολήδιοι κητικήςπράξηςπεριορισμένηςδιάρκειας—Λήξη τηςπράξηςδενεπι φέρειαυτόματα κατάργηση τηςδίκης, αν προέκυψαν ζημιές — Στην προκειμένη υπόθεσηηδίκη δεν καταργείταιλόγω λήξηςτου Διατάγματος Επίταξης — Ερευνάταιαν υπάρχειεκπρώτης όψεωςζημιά. Επίταξη — Άρθρο 23.8τουΣυντάγματος — Χρονική διάρκεια επίτα ξης μέχρι τρία έτη— Άκυρο το διάταγμα Επίταξης,που παρατεί νει την επίταξη της ακίνητης ιδιοκτησίαςπέραν των τριών ετών. 10 Με τηνπαρούσαπροσφυγήπροσβλήθηκεΔιάταγμα Επίταξης ακί νητης περιουσίαςτων αιτητώνστο χωριό Γεροσκήπου της Επαρχίας Πάφου. 15 20 25 Το Ανώτατο Δικαστήριο ακυρώνονταςτο Διάταγμα Επίταξης, αποφάσισεότι: 1, Μετοπροσβαλλόμενο Διάταγμαηδιάρκεια τηςεπίταξηςκαθο ρίστηκε σε ένα χρόνο,ηοποίαέχει λήξει. Εγείρεται τοζήτημα ανηπροσφυγήέμεινε χωρίς αντικείμενο καιως εκτούτουη δί κη,δεν μπορεί να προχωρήσει και καταργείται. Ηδίκηκαταρ γείται ότανδιοικητικήπράξηλήξει χωρίς ναπαραμένουνσυνέ πειες διοικητικήςφύσεως. ΣτηνΚύπρο, μεβάσητηνπαράγραφο6τουΑρθρου 146τουΣυ ντάγματος, ακυρωτική απόφασητης προσβαλλόμενης πράξης, 281 Αφρόκηϋος Λτδ ν.Δημοκρατίας απόφασης ήπαράλειψης απότο Δικαστήριο, κάτωαπότην παράγραφο 4 του ίδιου Αρθρου, είναι αναγκαίαπροϋπόθεση για αξίωση εύλογης αποζημίωσης ή άλλης θεραπείας,εάν δεν ικα νοποιηθεί ηαξίωσητου αιτητήαπότη Διοίκηση.
(1990)* '5 Στην περίπτωση πουδιοικητική πράξη περιορισμένης διάρκει ας λήξει, αλλά παραμένουν δυσμενείς επιπτώσεις, ήο αιτητής έχειυποστεί οποιαδήποτεζημία,ο αιτητής συνεχίζει ναέχει έν νομο συμφέρον καιη δίκηδενκαταργείται. 10 ΤοΑνώτατο Δικαστήριο δενεξετάζει τηνέκτασητηςζημιάς,αλ λάερευνά ανεκπρώτηςόψεωςπαραμένειζημίαήβλάβη,γιανα αποφασίσει ανηδίκηκαταργείται ή συνεχίζεται. Στηνπαρούσαυπόθεση,λαμβανομένων υπόψηόσωνέχουνλεχθεί απότοδικηγόροτωναιτητών,τιςπρόνοιεςτουΑρθρου8τουΝό μου για αποζημίωση για επίταξηακίνητης ιδιοκτησίας,ταδικαι ώματα και τις δυνατέςδιεκδικήσεις του αιτητήλόγωπαράνομης επέμβασης στην κατοχήτης ιδιοκτησίας του,τοΔικαστήριοκατέ ληξεότι οαιτητήςσυνεχίζειναέχειέννομοσυμφέρον. 2. Η επίταξη είναι εξαιρετικό και προσωρινό μέτρο. Είναι προ σωρινή στέρηση της κατοχής, χρήσης και κάρπωσης της ιδιο κτησίας. Ηπαράγραφος 8(γ) του Αρθρου23 τουΣυντάγματος προβλέπει ότι ηπερίοδος επίταξης δεν υπερβαίνει την τριετία. Η ίδιαπρόνοια απαντάται στο Νόμο21/62 καιστο Νόμο43/86, που επανόρθωσε την παρέκκλιση απότο Σύνταγμα με το Νόμο 50/66που πρόβλεψε πέντε χρόνια. Η ακίνητη ιδιοκτησία τωναιτητών επιτάχτηκεγιατον ίδιο σκοπό με ταΔιατάγματα 1185 -ημερομηνίας 27 Οκτωβρίου, 1978, 1146 17Οκτωβρίου, 1979, 1183 - 24 Οκτωβρίου, 1980, 1177 - 16Οκτω βρίου, 1981, 1802 - 17 Σεπτεμβρίου, 1982, 1137 -30 Σεπτεμβρίου, 1983, 1550 -5 Οκτωβρίου, 1984 και ουσιαστικά, με Διατάγματα Επίταξης,ηεπίταξηκαιηκατοχή της συνεχίζεται απότο 1978 μεχρι καιτηνπερίοδοπουκαλύπτειτοπροσβαλλόμενο Διάταγμα. Τα Διατάγματα Επίταξης αναφέρουν τον ίδιο ακριβώς σκοπό δημοσίας ωφελείας: 'Τηνάμυνατης ΚυπριακήςΔημοκρατίας". Δεν ήταν ανεξάρτηταΔιατάγματαγια διαφορετικούς σκοπούς, αλλά εκδίδονταν για την ίδια ανάγκη.Αμέσως μετάήπριν την εκπνοήτηςπεριόδου τουενόςΔιατάγματοςηεπίταξη συνεχιζό ταν με την έκδοσηνέου Διατάγματος. 282 15 20 25 30 35 40 3 ΑΛΛ. 5 ΑφρόκηποςΛτδν.Δημοκρατίας Ηεπίταξη,πραγματικάκαι νομικά, είναι διάρκειας μεγαλύτερης απότηνπεριοριστικήπρόβλεψητου Συντάγματος καιτου Νόμου - (βλ.Liveri v.Republic
(1981)3C.L.R. 398,σελ.413-414). Το προσβαλλόμενοΔιάταγμα Επίταξης γιατονπιο πάνωλόγοακυρώνεται. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει χωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: 10 Kyriakidesv. Republic 1 R.S.C.C 66, Malliotis andOthers v.MunicipalityofNicosia
(1965)3C.L.R. 75, 15 Vafeades v.Greek Communal ChamberandAnother
(1966)3 C.L.R. 197, Andreou andOthers v.Republic
(1975)3C.L.R. 108, Irrigation Division "Katzilos" v.Republic
(1983)3(B) C.L.R. 1068, 20 Agrotisv.Republic
(1983)3(B)C.L.R. 1397, Salem v.Republic
(1985)3(B) C.L.R. 453, 25 Kritiotis v.MunicipalityofPaphos
(1987)3(B) C.L.R. 1274, Παπαδόπουλος v.Δημοκρατίας
(1989)3(B)Α.Α.Δ.973, Liveriv.Republic
(1981)3C.L.R. 398. 30 Προσφυγή. 35 Προσφυγή εναντίον της απόφασης τουΥπουργού Αμυναςνα επιτάξει την ακίνητη περιουσία τωναιτητών, πουβρίσκεται στο χωρίο Γεροσκηπου τηςεπαρχίας Πάφου,γιαδιάστημα που υπε ρέβαινε την τριετία. Σπ. Σπυρίδάκης, γιατους Αιτητές. 40 Α. Παπασάββας, Ανώτερος Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, για τους Καθ'ωνη αίτηση. Cur. adv. vult. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Μετηνπαρούσα προσφυγή οιαιτητές ζη283 Στυλιανίδης, Δ. ΑφοόκηποςΛτδ ν.Δημοκρατίας
(1990)τούν την ακύρωση του Διατάγματος Επίταξης ακίνητης περιου σίαςτους πουβρίσκεται στο χωριό Γεροσκηπου της επαρχίας Πά φου, τεμάχια 203/1 (όλο),203/2/1/1 (μέρος), Σχέδιο Χωρομετρίας LI.12, που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρα τίας στις 18 Μαρτίου, 1988, Αρ. 2309, ΠαράρτημαΤρίτο, Μέρος Π,Α.Δ.Π. 388/88. Οι αιτητές πρόβαλαν ότι η κρινόμενη απόφαση είναι άκυρη, γιατί είναι αντίθετη με το Σύνταγμα και το Νόμο, επειδή η σω ρευτική διάρκεια της επίταξης της ίδιας ακίνητης περιουσίας υπερβαίνει την τριετία που καθορίζεται στο Σύνταγμα και τους περί Επιτάξεως Ιδιοκτησίας Νόμους του 1962 έως 1986 (Νόμοι 21/62,50/66,61/75 και 43/86),(ο "Νόμος"). 5 10 Με το προσβαλλόμενο Διάταγμα ηδιάρκεια της επίταξης καθορίστηκε σε ένα χρόνο, ηοποία έχει λήξει. Εγείρεται το ζήτημα αν η προσφυγή έμεινε χωρίς αντικείμενο και ως εκ τούτου η δί κη δεν μπορεί να προχωρήσει και καταργείται. 15 Η δίκη καταργείται όταν διοικητική πράξη λήξει χωρίς να παραμένουν συνέπειες διοικητικής φύσεως. 20 Στην Κύπρο, με βάση την παράγραφο6 του Αρθρου 146 του Συντάγματος, ακυρωτική απόφαση της προσβαλλόμενης πράξης, απόφασης ή παράλειψης απότο Δικαστήριο, κάτω απότην παρά25 γράφο 4 του ίδιου Αρθρου, είναι αναγκαίαπροϋπόθεση για αξίω ση εύλογης αποζημίωσης ήάλλης θεραπείας, εάνδεν ικανοποιηθεί η αξίωση του αιτητή από τηΔιοίκηση -(Phedias Kyriakides and The Republic (Minister of interior) 1 R.S.C.C. 66, 74). 30 Στην περίπτωση πουδιοικητική πράξηπεριορισμένης διάρκειας λήξει,αλλάπαραμένουνδυσμενείς επιπτώσεις, ήοαιτητήςέχειυπο στεί οποιαδήποτε ζημία,ο αιτητής συνεχίζει να έχει έννομο συμφέ ρον και η δίκη δεν καταργείται - (βλ., μεταξύ άλλων, Christos Malliotis and Others and The Municipality of Nicosia
(1965)3 35 C.L.R. 75, 94, 95" Georghios Vafeades and
- Greek Communal Chamber,and/or
- The Republic, through The Attorney-General as Successor to The Greek Communal Chamber
(1966)3C.L.R. 197,199' TelemachosAndreou and Others v.Republic (Council of Ministers)
(1975)3 C.L.R. 108,110·Irrigation Division "Katzilos" 40 v. Republic
(1983)3 C.L.R. 1068- Agrotis v. Republic
(1983)3 C.L.R. 1397- Salem v. Republic
(1985)3 C.L.R. 453* Kritiotis v. Paphos Municipality
(1987)3C.L.R. 1274-ΧρίστοςΠαπαδόπουλος v. ΚυπριακήςΔημοκρατίας
(1989)3(B) Α.Α.Δ. 973). 284 3 Α.ΛΛ. AeH^iptosATftv.Αημοκοατί«ς Στιιλιανίδης,Α. Το Ανώτατο Δικαστήριο δεν εξετάζει την έκταση της ζημιάς, αλλά ερευνά αν εκ πρώτης όψεως παραμένει ζημίαήβλάβη, για να αποφασίσει ανηδίκηκαταργείταιή συνεχίζεται, 5 10 15 20 25 30 35 40 Στην παρούσα υπόθεση, αφού έλαβα υπόψη μου όσα έχουν λεχθεί απότο δικηγόρο των αιτητών, τις πρόνοιες του Αρθρου 8 του Νόμουγια αποζημίωση για επίταξηακίνητης ιδιοκτησίας, ταδικαιώματακαιτιςδυνατέςδιεκδικήσεις τουαιτητήλόγωπα ράνομης επέμβασης στην κατοχήτης ιδιοκτησίας του,κατάληξα ότι οαιτητής συνεχίζει ναέχειέννομο συμφέρον. Ηεπίταξηείναι εξαιρετικό καιπροσωρινό μέτρο. Είναιπρο σωρινήστέρησητηςκατοχής,χρήσης καικάρπωσης της ιδιοκτη σίας. Η παράγραφος 8(γ)τουΑρθρου23 τουΣυντάγματοςπροβλέπει ότι η περίοδος επίταξης δεν υπερβαίνει την τριετία. Η ίδια πρόνοια απαντάται στο Νόμο 21/62 και στο Νόμο 43/86, που επανόρθωσε την παρέκκλιση απότο Σύνταγμα με το Νόμο 50/66που πρόβλεψε πέντε χρόνια. Η ακίνητηιδιοκτησίατωναιτητώνεπιτάχτηκεγιατον ίδιοσκο πόμεταΔιατάγματα 1185-ημερομηνίας27Οκτωβρίου, 1978,1146 -17 Οκτωβρίου, 1979,1183- 24 Οκτωβρίου, 1980, 1177 -16 Οκτω βρίου, 1981, 1802 - 17 Σεπτεμβρίου, 1982, 1137 -30 Σεπτεμβρίου, 1983, 1550 -5 Οκτωβρίου, 1984 και ουσιαστικά, με Διατάγματα Επίταξης, ηεπίταξηκαιη κατοχήτης συνεχίζεται απότο 1978 μέ χρι καιτηνπερίοδο πουκαλύπτει τοπροσβαλλόμενο Διάταγμα. Τα Διατάγματα Επίταξης αναφέρουν τον ίδιο ακριβώς σκο πό δημοσίας ωφελείας: "Την άμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας".Δεν ήτανανεξάρτηταΔιατάγματαγιαδιοφορετικούς σκο πούς,αλλά εκδίδονταν για την ίδιαανάγκη.Αμέσως μετάή πριν την εκπνοήτης περιόδου του ενόςΔιατάγματος ηεπίταξησυνε χιζόταν μετην έκδοσηνέουΔιατάγματος. Ηεπίταξη, πραγματικά καινομικά,είναι διάρκειας μεγαλύτε ρης από την περιοριστική πρόβλεψη του Συντάγματος και του Νόμου- (βλ.Liveri v.Republic
(1981)3C.L.R. 398,σελ.413-414). Τοπροσβαλλόμενο ΔιάταγμαΕπίταξηςγιατονπιο πάνωλόγο ακυρώνεται. Καμιάδιαταγήγια έξοδα. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειχαιοίςέξοδα. 285