clr/1990/1990_3_2877.pdf

(1990)ξύ τουτεμαχίου 79καιτηςθάλασσαςυπάρχεικυβερνητική γη. Στις26.9.88εκδόθηκε Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης ιδιωτικής ακίνητης ιδιοκτησίας στην οποίασυμπεριλαμβανότανκαιτοτεμά­ χιο 79 των αιτητών,'γιατηνπροστασίακαιανάπτυξητηςπαραλίας Λεμεσού. Οι αιτητές δεν υπέβαλαν ένσταση εντός της καθορισμέ­ νης προθεσμίας. 5 Ο Κυπριακός Οργανισμός Αθλητισμού (Κ.Ο.Α.) άρχισε την ανέγερση,χωρίς άδειαοικοδομής, Κέντρου Ιστιοπλοϊκών Αγώνων 10 στην κυβερνητικήγημεταξύτηςθάλασσαςκαιτουτεμαχίου79. Το Συμβούλιο Βελτιώσεως Αμαθούντος εξέδωσετην άδειαοικοδομής αφού προηγουμένως το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τις χαλα­ ρώσεις σ' ό,τι αφορούσε το ποσοστό κάλυψης και το συντελεστή δόμησηςσύμφωνα μετο Αρθρο 14

(2)τουπερί Ρυθμίσεως Οδώνκαι 15 Οικοδομών Νόμου και τις πρόνοιες της επιφύλαξης του Αρθρου 5Α

(2)τουπερί Προστασίαςτης ΠαραλίαςΝόμου. j Οι αιτητές υπέβαλαν στις 15.5.89, εκπρόθεσμα, ένσταση στη Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης. Στις28.7.89εκδόθηκετοπροσβαλλόμενοΔιάταγμα Απαλλοτρίωσης. 20 Οι αιτητές ισχυρίστηκαν στην προσφυγήτους απουσίαμελέτης και σχεδίων πριν την απαλλοτρίωση, υπέρβαση εξουσίας και επί­ σης ότι, ηανέγερση της οικοδομής απότον Κ.Ο.Α.κατέστησε ανέ- 25 φικτο το σκοπό της απαλλοτρίωσης. Επίσης ότι, η απαλλοτρίωση του τεμαχίου 79 είχε σαν αποτέλεσμα την εκμηδένιση αξιοποίησης του τεμαχίου 78 καιτην ανακοπήτης πρόσβασης προς τη θάλασσα σεβαθμόπουτοδικαίωμαχρήσηςκαιεκμετάλλευσης τηςθάλασσας από το κοινό και ιδιαίτερααπότους ιδιοκτήτες των προκειμένων 30 ακινήτων να εκμηδενίζεται,όπως εκμηδενίζεται καιηαξίατους. Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή των αιτητών και αποφάνθηκεότι: 35 Οι περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμοι του 1962 έως 1988 θεσπίστηκαν με βάση το Σύνταγμα. Η απαλλοτρίωση είναι επιτρεπόμενη προσβολή του ατομικού δικαιώματος ιδιοκτησίας για σκοπούς δημόσιαςωφέλειας. Είναιτο έσχατο μέτρο στο οποίο ηΔιοίκηση πρέπει να καταφεύγει για την επίτευξη των πιο πάνω 40 σκοπών. Στην άσκηση της διακριτικής της ευχέρειας η Διοίκηση πρέπει να χρησιμοποιήσει κάθε πρόσφορο μέσο για να εξευρεθεί ακίνητο με άλλο τρόπο και να προτιμήσει εκείνο του οποίου η απαλλοτρίωση θα προξενήσει την ολιγότερο επαχθήστέρηση στον 2878 3ΑΛΛ. Χατζηϊωάννου κ.ά.ν.Δημοκρατίας ιδιοκτήτη. ΗΔιοίκησηδενπροχωρεί στην απαλλοτρίωση πριντη μελέτησχεδίων γιατοέργογια το οποίο γίνεται ηαπαλλοτρίωση. 5 Ηαπαλλοτριούσα αρχή, μεβάσητοΑρθρο 6

(1)των περίΑναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμων, υποχρεούται ναεξετάσειτις ενστάσεις πουυποβάλλονται εντός τηςκαθορισμένης προθεσμίας. 10 Τοτεμάχιο 79 των αιτητώνεπηρεάζεταιαπόδεσμευτική ρυμοτο­ μίατουπαραλιακούδρόμουΛεμεσούκαιεπίσηςαπότηγραμμήπροστασίαςτηςπαραλίας. Τοεμβαδάπουυπολείπεταιγιαανάπτυξηεί­ ναι 500τ.π περίπου,δηλαδή ποσοστό 4%,μεαποτέλεσμα να μην υπάρχουνπεριθώριαανάπτυξης του μεοποιαδήποτε οικοδομή. 20 Ηδημιουργίατου Ιστιοπλοϊκού Κέντρου δεν εμποδίζει τηνπρόσβασηστηθάλασσαήτηνδιακίνησηστηνπαραλία.Η ανέγερσητουκέ­ ντρου αυτού,ηαπαλλοτρίωση τουτεμαχίου 79 καιτων άλλωντεμα­ χίων, ταοποία μαζίμετην κυβερνητικήπεριουσία αποτελούν ενιαίο χώρογιαανάπτυξη,είναιπροςτοδημόσιοσυμφέρονκαιεξυπηρετούν σκοπούς δημόσιας ωφέλειας. Ηπροώθηση του σκοπού τηςαπαλλοτρίωσηςδενέγινεμετηνεπαχθέστερηγιατουςαιτητέςεπιλογή. 25 Οι ισχυρισμοίτωναιτητώνότι,τοΔιάταγμαεκδόθηκεχωρίςδέ­ ουσα έρευναπουοδήγησε σε πλάνηπερί ταπράγματα,όπωςκαιοι υπόλοιποι ισχυρισμοί των αιτητών, δενυποστηρίζονται από ταγεγονότα της υπόθεσης καιταενώπιον τουΔικαστηρίου στοιχεία. 15 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 30 Venglis v.ElectricityAuthorityof Cyprus

(1965)3C.L.R. 252, ChrysochouBros v. Cyprus Telecommunications Authorityand Another

(1966)3C.L.R. 482, 35 Glykis andAnother v.Municipal Corporation ofFamagusta

(1967)3 C.L.R. 677, Lefkaritis BrosLtd v.Republic

(1980)3C.L.R. 34, 40 Agrotis v.ElectricityAuthorityof Cyprus

(1981)3C.L.R. 503, ΚολοκασίδουκαιΆλλη v. Δημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ.. 427, Papapetrou v.Republic, 2R.S.C.C. 61, · ., 2879 Χατζηϊωάννον«.ά.ν.Δημοκρατίας

(1990)KoukoullisandOthers v. Republic, 3R.S.C.C. 134, Kyriakides v. Republic

(1976)3C.L.R. 364, 5 Nissis v. Republic (No. 2)

(1967)3C.L.R. 671, Αρμονία ΕστέϊτςΔτδκαιΑλλοιν.Δημοκρατίας

(1989)3(Γ)Α.Α.Δ.

1. Προσφυγή, 10 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτωνκαθ'ωνηαίτηση να προβούν σε απαλλοτρίωση ακίνητης ιδιοκτησίας τωναιτητών στον ΑγωΤύχωνα. 15 Γ.Κακογιάννης,γιατους Αιτητές. Γλ. Χ" Πέτρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α', για τους Καθ7 ωνη αίτηση. Cur. adv. vult. 20 ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Οιαιτητέςμετηνπροσφυγήαυτήζητούν την ακύρωση τουΔιατάγματος Απαλλοτρίωσης ακίνητης ιδιο­ κτησίας τους - τεμάχιο 79, Φύλλο/Σχέδιο LIV.45,στον ΑγιοΤύ­ χωνα -πουδημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα τηςΔήμο- 25 κρατίας στις 28 Ιουλίου, 1989, Αρ. 2430,ΠαράρτημαΤρίτο,Μέ­ ρος II,Αριθμός Ατομικής Διοικητικής Πράξης
2. Οι λόγοιακυρότηταςπουπροβάλλονται είναι: 30 (Ι)Παράβαση Νόμουκαι/ήκατάχρησηεξουσίας και/ήπαραβία­ ση θεμελιωδών δικαιωμάτων τωναιτητών που διασφαλίζο­ νται απότοΑρθρο23τουΣυντάγματος.

(2)Παράλειψη ετοιμασίας οποιασδήποτε μελέτης πουοδήγησε σεεσφαλμένη επιλογή. 35

(3)Έλλειψη δέουσας έρευνας καιπλάνηπερί ταπράγματα.

(4)Οσκοπός της απαλλοτρίωσης δεν υφίσταταικαι/ήείναι ανέ- 40 φικτος, επειδή ο Κυπριακός Οργανισμός Αθλητισμού (Κ.Ο.Α.)έκτισεδιώροφηοικοδομήσεκυβερνητική περιουσία μεταξύ τουτεμαχίου τωναιτητών που απαλλοτριώθηκεκαι της θάλασσας. 2880 3Α-Α^Δ. Χατζηϊωάννου κ.ά.ν.Δημοκρατίας Στνλιανίδης,Δ.

(5)Έλλειψη αιτιολογίας.

(6)Παράλειψη εξέτασης της ένστασης των αιτητών κατά της Γνωστοποίησης Απαλλοτρίωσης. 5 10 15 20 25 30 35 Οι αιτητές,αδελφοί,κάτοικοι εξωτερικού, είναι εγγεγραμμέ­ νοι συνιδιοκτήτες σε ίσα ιδανικάμερίδια τουτεμαχίου 79,Φύλ­ λο/Σχέδιο LIV.45, Αγιος Τύχωνας, που βρίσκεται μεταξύ του κύριου δρόμου Λευκωσίας-Λεμεσού και κυβερνητικής περιουσίας. EivaL επίσης ιδιοκτήτες του τεμαχίου 78 που βρίσκεται στην άλληπλευρά τουδρόμου. Μεταξύτουτεμαχίου 79καιτης θάλασσας υπάρχεικυβερνητικήγη. Ηκρατικήακίνητη ιδιοκτησία κατά μήκος της θάλασσας,νότια του κύριου δρόμου Λευκωσίας-Λεμεσού, εκτείνεται στις πε­ ριοχές του Συμβουλίου Βελτιώσεως Γερμασόγειας, τουΣυμβου­ λίου ΒελτιώσεωςΑμαθούντας καιανατολικότερα.ΤοΤμήμα Πο­ λεοδομίας και Οικήσεως καιτααρμόδιαΣυμβούλια,προώθησαν την ετοιμασία μελέτης και σχεδίων για ανάπτυξητης ευρύτερης αυτήςπαραλιακήςπεριοχής.Αποκτήθηκε,γιατοσκοπόυλοποίη­ σηςτουσχεδίου αυτού,μεαπαλλοτρίωσηή/καιάλλωσπως, μέρος τηςαναγκαίας ιδιωτικής γης.(Βλ. σχέδιακαιμελέτεςστους Διοι­ κητικούς Φακέλους,Τεκμήρια 1 και 2.) Στις 26 Σεπτεμβρίου, 1988, εκδόθηκε Γνωστοποίηση Απαλ­ λοτρίωσης ιδιωτικής ακίνητης ιδιοκτησίας,τεμάχια60 (όλο),65 (όλο) και 79 (όλο),που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας,Αρ. 2351, ημερομηνίας 30 Σεπτεμβρίου, 1988, Παράρτημα Τρίτο, Μέρος II,Ατομική Διοικητική Πράξη 1531. Ο σκοπός της απαλλοτρίωσης, όπως καθορίζεται στη Γνωστο­ ποίηση, είναι "για την προστασία και ανάπτυξη της παραλίας Λεμεσού". Επειδή στη Γνωστοποίηση δημοσιεύτηκε ηφράση "του χωριού Αμαθουντα", με Αριθμό Γνωστοποίησης 1838, στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, Αρ. 2367, ημερομηνίας 25 Νοεμ­ βρίου, 1988, ΠαράρτημαΤρίτο, Μέρος II,έγινεδιόρθωση καιτο χωριό "Αμαθουντα" στην ΑτομικήΔιοικητική Πράξη 1531 αντι­ καταστάθηκεμε το χωριό "ΑγιοςΤύχωνας". 40 Ο χρόνος υποβολής ένστασης στην πιο πάνω Γνωστοποίηση καθορίζεται σε 15 μέρες. OLαιτητές δεν υπόβαλανένσταση στην καθορισμένη προθεσμία. Οι ιδιοκτήτες του τεμαχίου 65υπόβα­ λαν ένσταση καικαταχώρισαν-τηνπροσφυγή77/89. 2881 Στυλιάνί&ης, Δ. Χατζηιωάννου κ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1990)Ο ΈπαρχοςΛεμεσού,ως ηαρμοδίααρχή,δυνάμει της παρα­ γράφου '(β) του εδαφίου 2 του Αρθρου 3 του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου (Κεφ. 96 και Νόμοι 14/59,67/63, 6/64,65/64,12/69και38/69),μετηνέγκρισητουΥπουργικού Συμ­ βουλίου,εξέδωσε,μεβάσητοΑρθρο 14

(1),Γνωστοποίηση πουδημοσιεύτηκε στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας,Αρ. 1064, ημερομηνίας 8 Ιανουαρίου, 1974, Παράρτημα Τρίτο, Μέρος Ι, σελ. 1,Κ.Δ.Π. 1/74, με την οποίακαθόρισε ζώνες. Το τεμάχιο 79 των αιτητών είναι στη ζώνηπουέχει ανώτατοσυντελεστή δομή­ σεως 0.15:1, ποσοστό κάλυψης 0.10:1, ανώτατο επιτρεπόμενο ύψος οικοδομής 27 πόδιακαιαριθμόορόφωνδύο. 5 10 ΤοΑρθρο5Α τουπερί ΠροστασίαςτηςΠαραλίαςΝόμου(Κεφ. Νόμοι59,22/61,17/64,8/72,52/75,21/87,126/89,11/90)προβλέπει: 15 ' "5Α. -

(1)Το Υπουργικόν Συμβούλιον δύναται,τη αιτήσει αρμοδίαςαρχήςή άλλως,επίτωτέλειπροστασίαςήδιατηρήσε­ ως του χαρακτήρος και ανέσεων οιασδήποτε παραλίας, ήτης δημοσίας χρήσεως και απολαύσεως ταύτηςήτης υπότου κοι­ νούπροσεγγίσεως της,διάΓνωστοποιήσεως, δημοσιευομένης εν τηεπισήμω εφημερίδιτηςΔημοκρατίας,νακαθορίζη οιανδήπο­ τε περιοχήν της παραλίαςή εφαπτομένην της παραλίας, εντός τηςοποίαςουδεμίαοικοδομήοιουδήποτεείδουςθαανεγείρεται. 20

(2)Ανεξαρτήτως παντός εν τω περί Ρυθμίσεως Οδών και 25 Οικοδομών Νόμω διαλαμβανομένου, απότης δημοσιεύσεως Γνωστοποιήσεως δυνάμει του εδαφίου

(1)του παρόντοςάρ­ θρουκαι μετάταύτην,ουδεμίαάδειαδιάτην ανέγερσιν οιασ­ δήποτε οικοδομής εντός της περιοχής της καθορισθείσης εν τη Γνωστοποιήσει, δυνάμει του ρηθέντος Νόμου,θαεκδίδη- 30 ται υπό της αρμοδίαςαρχής: Νοείται OTL εάν εις οιανδήποτε εξαιρετικήν περίπτωσιν η αρμοδία αρχή ικανοποιηθήότι το δημόσιον συμφέρον απαι­ τεί την έκδοσιν αδείας δι* ανέγερσιν οικοδομής, δύναται να 35 υποβάλη την τοιαύτην περίπτωσιν εις το Υπουργικόν Συμ­ βούλιον,τοοποίον,κατόπινμελέτηςαυτήςδύναται,κατάτην απόλυτον κρίσιν του,ναεξουσιοδότηση την αρμοδίαν αρχήν όπως", ανεξαρτήτως της ως είρηται δημοσιευθείσης Γνωστο­ ποιήσεως, εκδώση τοιαύτην άδειανκαι υπό τοιούτους όρους 40 ως το Υπουργικόν Συμβούλιον θαθεώρηση σκόπιμον." Μεβάσητην ΚανονιστικήΔιοικητική Πράξη108/79, πουδημο­ σιεύτηκε στο Τρίτο Παράρτημα,Μέρος Ι,της Επίσημης Εφημερί2882 3Α.Α.Δ. 5 10 15 25 Χατζηϊωάννουκ.ά.ν.Δημοκρατίας Στνλιανίδης,Δ. δαςτης Δημοκρατίας, ημερομηνίας 1ης Ιουνίου, 1979 κάμπου εκ­ δόθηκεδυνάμειτουπερί Προστασίαςτης ΠαραλίαςΝόμου,,η κυ­ βερνητικήαυτήγηκαθορίστηκεσανπροστατευόμενηπαραλία"επί τωτέλειπροστασίαςήδιατηρήσεωςτουχαρακτήροςκαιανέσεων" της παραλίας, "της δημοσίας χρήσεως και απολαύσεως ταύτης ή τηςυπότουκοινούπροσεγγίσεως της". tr Ο ΚυπριακόςΟργανισμός Αθλητισμούάρχισε,ύστερα,από σύ­ σκεψη με αρμόδιους κρατικούς και άλλους παράγοντες,f,τηνανέγερση, χωρίς άδεια οικοδομής, Κέντρου Ιστιοπλοϊκών ιΑγώνων στηνκυβερνητικήγη,μεταξύτηςθάλασσαςκαιτουτεμαχίου.79. Ο Κ.Ο.Α. αργότεραυπόβαλεαίτησηγιαάδειαοικοδομήςστοκρατικό τεμάχιο 98/1/1/1/1. Η αρμόδια αρχή - το Συμβούλιο Βελτιώσεως Αμαθούντας - σύστησετηνέγκρισηχαλάρωσης για λόγους£ήμοσίου συμφέροντος, αφού έλαβε υπόψη της τους σκοπούς για τους οποίουςεπιβαλλότανηανέγερσητουΙστιοπλοϊκού Κέντρου,δηλα­ δή,τηχρησιμοποίησητουγιατηδιεξαγωγήτωναγώνωντηςΜικρής Ολυμπιάδας και στο μέλλογια διεθνείς αγώνες, στα πλείστα των υποχρεώσεων τηςΔημοκρατίας,καθώςκαιγιατοπικούςαγώνες. Οι αιτητέςως ιδιοκτήτες τουτεμαχίου 79,πρινοι αρμόδιες αρ­ χές επιληφθούν των θεμάτων που εγείρονταν απότην αίτησητου Κ.Ο.Α.γιαέκδοσηάδειαςοικοδομής-χαλάρωσητωνπρονοιώντης Κ.Δ.Π. 108/79, σύμφωνα με τις πρόνοιες της επιφύλαξης του Αρθρου 5Α

(2)του περί Προστασίαςτης ΠαραλίαςΝόμουκαι χα­ λάρωση των προνοιών της Κ.Δ.Π. 1/74, με βάσητις πρόνοιες του Αρθρου 14

(2)τουπερίΡυθμίσεως ΟδώνκαιΟικοδομών Νόμου, σε ό,τιαφοράτοποσοστό κάλυψηςκαιτοσυντελεστήδόμησης,-.κατα­ χώρισανστο ΕπαρχιακόΔικαστήριο ΛεμεσούτηνΑγωγή.1398/89. Στις 18 Μαρτίου, 1989, οι δικηγόροι των αιτητών έστειλαν στον Υπουργό Εσωτερικών, με αντίγραφοστον Κ.Ο.Α.,επιστο­ λή,με εντολήτουπατέρατων αιτητών,σχετικά μετην ανέγερση του Ιστιοπλοϊκού Κέντρου. .,, 35 40 Το Υπουργικό Συμβούλιο με απόφαση31.530,ημερομηνίας 3 Απριλίου, 1989, σε πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών γιαχα­ λάρωση των προνοιών της Κ.Δ.Π. 108/79, αφούέλαβευπόψητου ότι ο Υπουργός Εσωτερικών, στον οποίο εκχωρήθηκαν με βάση την απόφασηαρ.20.166,ημερομηνίας 19Μαρτίου, 1981,οι εξου­ σίες του Υπουργικού Συμβουλίου πουαπορρέουν απότο Αρθρο 14

(2),είχεπρόθεσηναπαραχωρήσειχαλάρωσητωνπρονοιώντης Κ.Δ.Π. 1/74 σε ό,τι αφορούσε το ποσοστό κάλυψης και το συντε­ λεστήδόμησης και τηδήλωση του Συμβουλίου Βελτιώσεως Αμα2883. Στυλιανίδης, Δ. Χατζηϊωάννου κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(1990)θούντας ως αρμοδίας αρχής - ότι θαήτανπρος το δημόσιο συμφέρο ηχαλάρωση των προνοιών της Κ.Δ.Π. Αρ. 108/79, για τους σκοπούς για τους οποίους επιβαλλόταν η ανέγερση του Ιστιο­ πλοϊκού Κέντρου,σύμφωναμετηνεπιφύλαξητουεδαφίου

(2)του Αρθρου 5Α, ενέκρινε τηχαλάρωσηκαιεξουσιοδότησε τηναρμόδια αρχήναεκδώσει τηνάδειαοικοδομής μετους όρουςπου εισηγού­ νταντααρμόδιακυβερνητικάτμήματακαιπεριέχοντανστο φάκε­ λο τουΥπουργείου Εσωτερικών μεστοιχεία Υ.Ε. 195/61/Δ/

1. Το Συμβούλιο Βελτιώσεως Αμαθούντας στις 4 Απριλίου, 1989, εξέ­ δωσε τηνάδειαοικοδομής. 5 10 Οι αιτητές καταχώρισαντην προσφυγή401/89,με την οποία προσβάλλουν τη νομιμότητα των αποφάσεων για τις χαλαρώ­ σειςκαι την έκδοση της άδειαςοικοδομής. 15 Στις 15 Μαΐου, 1989, ο δικηγόρος των αιτητών υπόβαλε εκ­ πρόθεσμα στον Υπουργό Εσωτερικών, μέσω του Επαρχου Λε­ μεσού, ένσταση στη Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης. Η ένσταση αυτή στάληκε από τον ΈπαρχοΛεμεσούστο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών στις 20 Ιουλίου,
2. (Μπλε 161- 20 157 του Τεκμηρίου 2). Στις 28 Ιουλίου, 1989, δημοσιεύτηκε το προσβαλλόμενο Διάταγμα Απαλλοτρίωσης. Το δικαίωμα ιδιοκτησίας διασφαλίζεται από το Αρθρο 23 του Συντάγματος. Το ατομικό δικαίωμα ιδιοκτησίας δεν είναι απόλυτοήαπεριόριστο ήαναπαλλοτρίωτο. 25 Σύμφωνα με το Αρθρο 23.4 του Συντάγματος, ιδιοκτησία μπορεί νααπαλλοτριωθείαναγκαστικά:30 "(α)προς εξυπηρέτησιν σκοπού δημοσίας ωφελείας, ειδικώς καθορισθησομένου διάγενικού περί αναγκαστικήςαπαλ­ λοτριώσεως νόμου, όστις θέλει θεσπισθή εντός έτους από της ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος τουΣυντάγματος, 35 (β)του τοιούτου σκοπού εξειδικευομένου δι' ητιολογημένης αποφάσεως της απαλλοτριούσης αρχήςεκδιδομένης κατά τας διατάξειςτουνόμουτούτου,περιλαμβανούσης σαφώς τους λόγους της τοιαύτης απαλλοτριώσεως ..." 40 Με βάση το Σύνταγμα θεσπίστηκαν οι περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμοι του 1962 έως 1988 (Νόμοι 15/62,25/83, 148/85,84/88).Ηαπαλλοτρίωση είναιεπιτρεπόμενηπροσβολήτου ατομικούδικαιώματοςιδιοκτησίαςγιασκοπούςδημόσιας ωφέλει2884 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 Χατζιμωάννου χ.ά.ν.Δημοκρατίας Στυλιανίδης,Δ. ας. Είναι τοέσχατο μέτρο στο οποίο ηΔιοίκηση πρέπει νακατα­ φεύγει γιατηνεπίτευξητουσκοπού. Στηνάσκησητηςδιακριτικής της ευχέρειας, ηΔιοίκηση πρέπει να χρησιμοποιήσει κάθε πρό­ σφορο μέσογιαναεξευρεθεί ακίνητομεάλλο τρόπο- είτεακίνητοτουδημοσίου,είτεακίνητοπουθααγοράσειμεοικειοθελήπρο­ σφορά ιδιοκτήτη- άλλωσπως παραβιάζειταακραίαόριατηςδια­ κριτικής της εξουσίας καιη πράξητηςείναιακυρωτέα. ΗΔιοίκη­ σηστην εκλογή τουκατάλληλου ακινήτουπρέπει ναερευνήσει αν υπάρχουνκαιάλλαακίνηταεξίσου κατάλληλαγιατην ικανοποίησητουσκοπούτηςαναγκαστικήςαπαλλοτρίωσης καιναπροτιμή­ σει εκείνο του οποίου ηαπαλλοτρίωση θαπροξενήσει την ολιγό­ τερο επαχθήστέρηση στον ιδιοκτήτη,σεσύγκριση μετη στέρηση πουθαπροξενήσει απαλλοτρίωσηεξίσου κατάλληλουακινήτουσε άλλο ιδιοκτήτη. ΗΔιοίκηση δεν προχωρεί στην απαλλοτρίωση πριν τη μελέτησχεδίων γιατοέργο γιατοοποίο γίνεται η απαλ­ λοτρίωση. (Maria Ch.Vengii and The ElectricityAuthority of Cyprus

(1965)3C.L.R.252 ChrysochouBros.andl. TheCyprus TelecommunicationsAuthority. 2. The Republic of Cyprus, through The Council of Ministers

(1966)3 C.L.R.482 Niovi Michael Glyki andAnother v.The MunicipalCorporationof Famagusta

(1967)3C.L.R. 677 LefkaritisBros. Ltd. v. Republic

(1980)3 C.L.R. 34- Agrotis v. Electricity Authority

(1981)3 C.L.R. 503- ΠορίσματαΝομολογίας του Συμβουλίου τηςΕπικρα­ τείας 1929-1959,σελ.87*Οικονόμου "Ο Δικαστικός Έλεγχοςτης Διακριτικής Εξουσίας", 1966, σελ. 186.) Ο σκοπός τηςαπαλλοτρίωσης πρέπει να καθορίζεται ειδικά στη Γνωστοποίηση καιστο Διάταγματης Απαλλοτρίωσης. 30 35 Οιαιτητέςδενυπόβαλανένστασημέσαστηνπροθεσμίαπουκα­ θόρισε η Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης. Η απαλλοτριούσααρχή, με βάσητοΑρθρο 6

(1)των περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμων,έχειυποχρέωσηναεξετάσει τις ενστάσεις πουυποβάλλο­ νται μέσα στην καθορισμένη προθεσμία. Δενέχει υποχρέωσηνα εξετάσει εκπρόθεσμες ενστάσεις. Οιαιτητέςδενμπορούνναπαρα­ πονούνται για τηδική τους παράλειψη,ανεξάρτητα απότο λόγο του εκπρόθεσμου τηςένστασης τους. (Βλ.Agrotis v.Electricity Authority (ανωτέρω) καιΑναστασίαΚολοκασίδον καιΑλλην. ΤηςΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ. 427). 40 Τοτεμάχιο79τωναιτητώνεπηρεάζεταιαπόδεσμευτική ρυμο­ τομία του παραλιακούδρόμου Λεμεσού,που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας μεΑρ. 1448, ημερομηνίας 26 Μαΐου, 1978, ΓνωστοποίησηΑρ. 994. Τοτεμάχιοαυτόεπηρεά2885 Στυλιανίδης, Δ. Χατζηϊωάννουκ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1990)ξεταιεπίσηςαπότηγραμμήπροστασίαςτηςπαραλίας,στηνοποία έγινεαναφορά πιο πάνω. Εμπίπτειστη Ζώνη Β1της Κ.Δ.Π. 1/74, που περιορίζει την ανέγερση τουριστικών εγκαταστάσεων και στην οποίαπρονοείται συντελεστής δόμησης 0.15:1,ποσοστόκά­ λυψης0.10:1,ύψοςοικοδομών 27πόδιακαιαριθμόςορόφωνδύο. 5 Τοσυνολικό εμβαδότουτεμαχίουείναι 12,675 τ.π. Οβαθμόςτου επηρεασμού απότηδεσμευτική ρυμοτομία είναι 10,237τ.π.περί­ που, δηλαδή 81%και ο βαθμός επηρεασμού του από τη γραμμή προστασίαςτης παραλίας,6,525τ.π. Τοεμβαδόπουυπολείπεται για ανάπτυξηείναι μόνο 500 τ.π.περίπου,δηλαδήποσοστό 4%. 10 Αν ληφθεί υπόψηη απόστασηπουπρέπεινατηρηθεί απότηγραμ­ μήτηςδεσμευτικής ρυμοτομίας,δενυπάρχουνπεριθώριαανάπτυ­ ξης αυτούτουτεμαχίουμεοποιαδήποτε οικοδομή. Οι αιτητές έχουν το βάροςνα ικανοποιήσουν το Δικαστήριο για την ύπαρξη των λόγων που προβάλλουν για ακύρωση. Υπέρβαση νόμου και/ήκατάχρησηεξουσίας,είναιγενικός λόγος για ακύρωση διοικητικής πράξηςήαπόφασης,πουπρέπει όμως να αποδειχτεί με συγκεκριμένα στοιχεία. 15 20 Οιαιτητές ισχυρίζονται ότιηΔιοίκησηδενείχεσχέδια,ούτεμε­ λέτη πριν την προσβαλλόμενη πράξη απαλλοτρίωσης. Ο ισχυρι­ σμόςαυτόςαντικρούεται απόταστοιχεία,τασχέδια καιτις μελέ­ τεςπουυπάρχουνστους Διοικητικούς Φακέλους.Ήδηστηνπεριο­ χή κατασκευάστηκαν κυμματοθραύστες για προστασία της πάραλίας από τη διάβρωση, κτίστηκαν δημόσια αποχωρητήρια,προ­ γραμματίζεταιη ανέγερσηντους,ητοποθέτησηπάγκωνκαιη δημι­ ουργίακατάλληλωνδιευκολύνσεων παραλίαςγιατους λουόμενους καιπροωθείταιηεκτέλεση σχεδίουγιατηδημιουργίαπάρκου. 25 30 EivaL ισχυρισμός των αιτητών ότι ηανέγερση της οικοδομής από τον Κ.Ο.Α. κατέστησε ανύπαρκτοκαι ανέφικτο το σκοπό της απαλλοτρίωσης. Ισχυρίστηκαν ότι σκόπευαν να αναπτύξουν το τεμάχιο 78, πουβρίσκεται αντίκρυαπότοτεμάχιο 79στηβόρειαπλευράτου δρόμου, με την ανέγερση ξενοδοχείου και ότι θαχρησιμοποιού­ σαν την έκταση του τεμαχίου 79 για τους πελάτες του ξενοδο­ χείου. Μετηναπαλλοτρίωσητουτεμαχίου79,ηαξιοποίησητου τεμαχίου 78 σχεδόν εκμηδενίζεται, γιατίοι ξένοι τουξενοδοχειου που θα κτίσουν, δε θα μπορούν να εξυπηρετούνται, ή να έχουν τη χρήση της παραλίας από το τεμάχιο 79. Περαιτέρω ισχυρίζονται ότι με την απαλλοτρίωση του τεμαχίου 79ανακό­ πτεται ηπρόσβασηπροςτηθάλασσα,σεβαθμόπουτοδικαίωμα 2886 35 40 3ΑΛΛ Χατζηϊωάννου κ.ά. ν. Δημοκρατίας Στνλιανίδης,Δ. χρήσης και εκμετάλλευσης της θάλασσας απότο κοινό και ιδι­ αίτερα απότους ιδιοκτήτες των παρακείμενων ακινήτων εκμη­ δενίζεται,όπως εκμηδενίζεται και ηαξίατους. 5 10 ΤοΔικαστήριο,στηνπαρούσαπροσφυγή,αναφορικά μετοκτί­ σιμοτουδιώροφου Ιστιοπλοϊκού Κέντρου από τον Κ.Ο.Α. καιτις αποφάσειςτουΥπουργικού ΣυμβουλίουκαιτουΥπουργού Εσωτε­ ρικώνπουσχετίζονταιμετηνέκδοσηάδειαςοικοδομήςαπότηναρ­ μόδια αρχή, θαπεριοριστεί μόνο σε ό,τι αφοράτους λόγους που προβάλλονταιγιαακύρωσητουΔιατάγματος Απαλλοτρίωσης. 15 Η δημιουργία του Ιστιοπλοϊκού Κέντρου δεν εμποδίζει την πρόσβαση στη θάλασσα ή την ελεύθερη διακίνηση του κοινού στην παραλία. Τασχέδια, Μπλε52 και51 στο τεκμήριο 2,αντικρούουν τους ισχυρισμούς των αιτητών. 20 25 30 35 40 Ηανέγερση του Ιστιοπλοϊκού Κέντρου,ηαπαλλοτρίωση του τεμαχίου 79 και των άλλων τεμαχίων που βρίσκονται μεταξύ του δρόμου και της κυβερνητικής γης που εφάπτεταιτης παραλίας καιηανάπτυξητους, όπως προγραμματίζεταιαπότις αρ- • μόδιες αρχές, με την κατάλληλη διαμόρφωση του χώρου πάνω σε ενιαίαβάση,είναι προςτοδημόσιο συμφέρο και εξυπηρετούν σκοπούς δημόσιας ωφέλειας. Αφήνεται ελεύθερη η πρόσβαση προς τη θάλασσα και προσφέρεται καλύτερη εξυπηρέτηση σε όλο το κοινό,περιλαμβανομένων καιτων ξένων του ξενοδοχεί­ ουπου οι αι,τητές προγραμματίζουννα κτίσουν. Όλατατεμάχιαστην περιοχή - 78,77, 76, 75/1,60,65,66,72, 73,75 καιτοτεμάχιο 79 - είτεαποκτήθηκαν απότοΔημόσιο, είτε καλύπτονται από Γνωστοποιήσεις και Διατάγματα Απαλλο­ τρίωσης,γιατο σκοπό πουαπαλλοτριώνεται τοτεμάχιο τωναι­ τητών. Ταπιοπάνωτεμάχιακαιηκυβερνητικήπεριουσία,απο­ τελούν ενιαίοχώρογιαανάπτυξη. Η προώθησητου σκοπούτης απαλλοτρίωσης δεν έγινε με την επαχθέστερη για τους αιτητές επιλογή. Ο ισχυρισμός των αιτητών είναι αστήρικτος, ατεκμη­ ρίωτος καιπραγματικά καινομικάαβάσιμος. Οι ισχυρισμοί των αιτητών ότι το Διάταγμα εκδόθηκε χωρίς δέουσα έρευνα, που οδήγησε σε πλάνη περί τα πράγματα, δεν υποστηρίζονται απότα γεγονότα της υπόθεσης και τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία. Ο σκοπός της απαλλοτρίωσης είναι σαφήςκαιτοπροσβαλλόμενο Διάταγμααιτιολογημένο μετηδέ­ ουσαεπάρκεια. 2887 Στυλιανίόης, Δ. Χατζηϊωάννου κ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1990)Η Διοίκηση ενήργησε σύμφωνα μετοΝόμο, μέσα στα όρια της διακριτικής της ευχέρειας, ύστερα από δέουσα έρευνακαι τηνετοιμασία μελετών γιατοσκοπότηςαπαλλοτρίωσης.Οσκο­ πός τηςαπαλλοτρίωσης, όπως καθορίζεται στη Γνωστοποίηση και στο Διάταγμα,δεν έχεικαταστεί ανέφικτος απότην οικοδόμηση του Ιστιοπλοϊκού Κέντρου. 5 Υπέρβαση καικατάχρησηεξουσίας είναι λόγοιακυρότητας της διοικητικήςπράξης. ΟιλόγοιαυτοίεξετάζονταιαπότοΔικαστήριο όχιαφηρημένακαιακαδημαϊκά,αλλάμεβάση τασυγκεκριμένα γε- 10 γονότα στην κάθε υπόθεση. (TheodorosG.Papapetrou and The Republic (Public ServiceCommission)2R.S.C.C. 61,64.) Ηκατάχρησηεξουσίας είναιδημιούργηματης ΓαλλικήςΝομο­ λογίας,στην οποία ονομάζεται "Detournment de Pouvoir" ("Δια- 15 στροφήή Εκτροπήτης Εξουσίας"). Κατάχρησηεξουσίαςυπάρχει ότανη Διοίκηση στην άσκησηδημόσιας διακριτικήςεξουσίαςπα­ ραβαίνει το σκοπό του γράμματοςκαι πνεύματος του Νόμου. Η κρινόμενη διοικητική πράξηπρέπει να είναι κατά ταάλλα νόμι­ μη,αλλά να έχει εκδοθεί γιακαταχρηστικόλόγο και σκοπό,σκο- 20 πό κατάδηλα διαφορετικό από εκείνο που ο νομοθέτης θέλησε, έξωδηλαδήαπότατελεολογικά όριατουΝόμου. Στηνπερίπτωσηπουεπιτυγχάνεταιτοαποτέλεσμα πουθέλειο Νόμος,αλλάκαιάλλος σκοπός μετην ίδιαπράξη,εξετάζεταιαπό 25 τοΔικαστήριο ποιοαποτέλεσμα ήσκοπόςυπερέχει σεσπουδαιό­ τητα στη συγκεκριμένη πράξη. Ανυπερέχει ο πραγματοποιούμε­ νος άνομος σκοπός, ηπράξη ακυρώνεται γιακατάχρηση εξου­ σίας. Σκοπόςπου έχει σχέσημε την εξυπηρέτηση δημόσιου συμ­ φέροντος, είναι όμως άλλος απόεκείνο πουκαθορίζουνοινομό- 30 θετικές διατάξεις που επιτρέπουν τηνέκδοση της πράξης, στοι­ χειοθετεί κατάχρηση εξουσίας. (Themos Koukoullis and 3 Others and The Republic (Public Service Commission),3 R.S.C.C. 134, σελ. 136'RenosKyriakidesv. Republic(Ministry of Education and/or Director of Higher and Secondary 35 Education)

(1976)3 C.L.R. 364,σελ. 376, 379* Christodoulos Nissis (No. 2) v.Republic (Public ServiceCommission)

(1967)3 C.L.R.671,σελ. 675·ArmoniaEstates Ltd. καιΑλλοιv. Κυπρια­ κήςΔημοκρατίας

(1989)3(Γ)Α.Α.Δ.1127.) 40 Ο μόνος σκοπός τηςέκδοσης τουπροσβαλλόμενου Διατάγ­ ματος Απαλλοτρίωσης, είναι εκείνος πουκαθορίζεται στη Γνω­ στοποίηση καιτο Διάταγμα. Δεν υπάρχει ίχνος μαρτυρίαςενώ­ πιον του Δικαστηρίου, ήέστω ένδειξη ότιτοΔιάταγμαεκδόθη2888 3ΑΛΛ. Χατζηϊωάννου κ.ά.ν.Δημοκρατίας Στυλιανίδης, Δ. κε για οποιοδήποτε καταχρηστικό λόγο ή σκοπό. Η Διοίκηση άσκησε την εξουσία της σύμφωνα με το Νόμο για καθορισμένο σκοπό δημόσιας ωφέλειας. ' 5 Γιατουςπιοπάνωλόγους η προσφυγήαποτυγχάνει, απορρί­ πτεται καιτο προσβαλλόμενο Διάταγμαεπικυρώνεται. Καμιά διαταγή για έξοδα. 10 Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2889