clr/1990/1990_3_3043.pdf

(1990)Αναφερόμενες υποθέσεις: Razis andAnotherv. Republic

(1982)3C.L.R. 45, 5 Georghiou v. Republic

(1982)3C.L.R. 828, Yiangou v. Republic

(1987)3(A) C.L.R. 27, Hadjigeorghi v. MinisterofFinance

(1987)3(A) C.L.R. 280, 10 Republicv. DemetriouandOthers

(1972)3C.LR. 219. Προσφυγές. ' Προσφυγές εναντίον της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου με την οποία τροποποιήθηκε προηγούμενη απόφαση τους μεαριθμό 28.067 αναφορικάμετη μετακίνηση τωνλατο­ μείων στην περιοχή Παρεκκλησίάς. 15 Τ. Παπαδόπουλος, για τους Αιτητές. 20 Ν. Χαραλάμπους, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ'ωνη αίτηση. Cur.adv. vult. ΣΑΒΒΙΔΗΣ, Δ.: Μετιςπιο πάνωπροσφυγές,οιααητέςπρο­ σβάλλουν την απόφαση των καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 5/3/1987, η οποία σύμφωνα μετον ισχυρισμό τωναιτητώνπε­ ριήλθεσεγνώσητους την4/9/1987και μεβάσητην οποίατρόπο- 30 ποιήθηκεη απόφασητωνκαθ' ωνη αίτησημεαριθμό28.067, ημε­ ρομηνίας 8/1/1987,αναφορικάμετημετακίνηση των λατομείων στην περιοχήΠαρεκκλησιάς. Οι πιο πάνω προσφυγές δικάστηκαν μαζί γιατί παρουσίαζουν κοινάγεγονότα και νομικά σημεία. 35 Ταγεγονότα έχουν ωςεξής:Κατά το 1977, το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης, κατόπιν απόφασηςτης Κυβέρνησης,άρχισεέρευνεςγιαεντοπισμόκατάλλη­ λων πετρωμάτωνγιακατασκευή σπαστώναμμοχάλικων,γιατίείχε διαπισταιθείότιμακροχρόνιαήτανημόνη λύσηπουπροσφερόταν γιατιςανάγκεςτηςοικοδομικής βιομηχανίας.Διαφάνηκεμέχριτό3044 40 25 3 Α.Α.Δ. Medcon Const. Ltd χ.ά. v. Δημοκρατίας Σαββίδης,, Δ. τεότι η αμμοληψία από παραλίεςκαικοίτες ποταμώνεπέφερε κα­ ταστροφήστοφυσικόπεριβάλλονκαισταυδροφόραστρώματακαι ημελέτηγια βυθοκορίααπόδειξε ότι δεν υπήρχεκατάλληλο υλικό στο βυθότηςθάλασσαςγιαναικανοποιήσει τιςανάγκεςαυτές. 5 10 15 Το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης εντόπισε διάφορες πε­ ριοχές, μια απότις οποίες ήταν αυτήτης Παρεκκλησιάς. Η εξ Υπουργών Επιτροπήπουσυστάθηκε ειδικάγιατοσκοπότηςμε­ λέτηςτων προβλημάτωνπουσχετίζονταν μετααμμοχάλικα,μετάτηντουρκικήεισβολή, αποφάσισετοΦεβρουάριοτου 1978να προσφερθούν για λατόμευση OLπρώτες απόαυτές τις περιοχές. Ύστερα από αιτήσεις που υποβλήθηκαν εκδόθηκαν τέσσερα προνόμια λατομείων στην εταιρεία Κυθραιώτης και Υιοί Λτδ. (αιτητές στην Προσφυγή 894/87), στην εταιρεία Γενικές Κατα­ σκευές Λτδ. (αιτητές στην Προσφυγή 893/87)και σε δύο άλλες εταιρείες οι οποίες όμωςδενάρχισανλατομικές εργασίες καιτα προνόμια της μιας από αυτές παραχωρήθηκαν στην εταιρεία Medcon Construction Ltd. (αιτητές στην Προσφυγή892/87). 20 25 30 Οι αιτητές μετάτην παραχώρησητων προνομίων εγκατέστη­ σαν σκυροθραυστικές εγκαταστάσεις στην περιοχή και οι αιτητές στην Προσφυγή892/87, επιπρόσθετα εγκατέστησαν εργοστά­ σιο κατασκευής ασφαλτικού (premix plant) μεγάλης δυναμικότητας. Περί τα μέσα του 1983 άρχισαν παράπονα από κατοί­ κους των γύρω περιοχών για ζημιές στα περιβόλια τους από σκόνες και στις κατοικίες τους απότις δονήσεις των εκρήξεων. Από το σχετικό φάκελο της Διοίκησης πουτέθηκε ενώπιον μου φαίνεταιπωςτα παράπονααυτάπολλαπλασιάζοντανμετηνπάρο­ δοτουχρόνουκαικατάταμέσατου 1984 άρχισανγραπτάκαιπρο­ φορικά παράπονα προς την Κυβέρνηση από τις χωριτικές Αρχές Κελλακίου, ΠαρεκκλησιάςκαιΠραστειούεκμέρους τωνκατοίκων τηςπεριοχής. 35 40 Από το σχετικό φάκελο φαίνεται πως επανειλημμένα διεξή­ χθησαν έρευνες τόσο απότον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Με­ ταλλείων όσο και από τους επιθεωρητές και λειτουργούς της Υπηρεσίας Μεταλλείων και εξακριβώθηκε πως τα παράπονα των κατοίκων της περιοχής ήτανδικαιολογημένα. Ακολούθησε σωρεία αλληλογραφίας επί του θέματος μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων καθώς και σειρά συσκέψεωναποτέ­ λεσματων οποίων ήτανναληφθεί,σύμφωνα μεταπρακτικάσυ3045 Σαββίδης, Δ. Medcon Const. Ltd κ.ά. v. Δημοκρατίας

(1990)νεδρίαςτου Υπουργικού Συμβουλίου ημερ.8 Ιανουαρίου, 1987, ηπιο κάτωαπόφαση:"Αντιδοάσεΐζ των Κοινοτήτων Παοεκκλησιάς-ΚελλακίουΠοαστειού και Πύργου Λειιεσού στη λειτουργία των λατο5 ιιείων και εγκαταστάσεων ποέμιξ στην πεοιονή τους (Σημείωματου Υπ. Ε.& Β.ημ. 27.12.86.) 23. ΤοΣυμβούλιο μελέτησετοπιοπάνωΣημείωματου Υπουρ­ γείου Εμπορίουκαι Βιομηχανίας ημ.27 Δεκεμβρίου 1986, σχε­ τικά με τις αντιδράσεις των Κοινοτήτων Παρεκκλησιάς-Κελλακίου-Πραστειού καιΠύργουστη λειτουργία των λατομείων καιεγκαταστάσεωνπρέμιξστην περιοχήτουςκαιαποφάσισε: - 10 15 α) τημετακίνηση των λατομείων απότηνπεριοχήΠαρεκκλη­ σιάς μετάτηνημερομηνία λήξης των σχετικών αδειώνλει­ τουργίας τους (1990-1991)και με την προϋπόθεση ότι θα εξευρεθεί άλλη κατάλληλη περιοχή-και 20 β) τη συνέχιση της λειτουργίας των εγκαταστάσεων πρέμιξ μέχρι το τέλος τουέτους 1987 μόνο,σεπερίπτωσηπουθα εξακριβωθεί η μη αποτελεσματικότητα των μέτρων που πήραν οι ενδιαφερόμενες Εταιρείες για επίλυση τουπρο­ βλήματος (εγκατάστασηφίλτρων)." 25 Ηπιο πάνωαπόφασηκοινοποιήθηκε στους αιτητές,οι οποί­ οι καταχώρισαν τις Προσφυγές 267/87,279/87και 289/87 προ­ σβάλλοντας την πιο πάνωαπόφαση. Στις3Φεβρουαρίου,1987,έγινεσυνεδρίαστο Υπουργείο Εμπο­ ρίουκαιΒιομηχανίας,ύστερααπόαίτησητουΣυνδέσμουΒιομηχά­ νων Θραυστών Σκύρων και Αμμων,στην οποία παρευρέθηκαν ο Υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας, ο Υπουργός Εσωτερικών, υπηρεσιακοίπαράγοντεςκαιεκπρόσωποιτωντριώναιτητώνκαθώς και άλλων σκυροθραυστικών μονάδων, για συζήτηση τουόλουθέ­ ματος. Ησυνεδρίααυτήήταναποτέλεσμαπρογενέστερης σύσκεψης πουέλαβεχώραστοΓραφείοτουΥπουργού Εσωτερικώνσχετικάμε το θέμα των λατομείων Παρεκκλησιάς στην οποίαπαρευρέθηκαν μεταξύάλλωνοΥπουργός Εσωτερικών,οΥπουργός Εμπορίουκαι Βιομηχανίας,υπηρεσιακοί παράγοντεςκαι οι βουλευτές τηςΛεμε­ σού,γιαενημέρωση σχετικά μετιςεξελίξειςσεό,τι αφοράτηνομα­ λήλειτουργία τωνλατομείων στηνπεριοχήτηςΠαρεκκλησιάς. 3046 35 40 3AAA. MedconConst. Ltd κ.ά.v. Δημοχοατίας Σαββίδης,Δ. Στα σχετικά πρακτικάτης συνεδρίας της 3/2/1987 αναφέρο­ νται μεταξύάλλων ταεξής:- 10 Τόσον ο κ. Κυθραιώτης όσον καιο κ. Παπαδόπουλος ήγειραντοθέματηςδιάρκειαςτωνΠρονομίωνκαικάλεσαντηνΚυ­ βέρνηση ναανολογισθεί τις υποχρεώσεις τηςέναντιτωνβιομηχάνωνοι οποίοι επένδυσανσοβαράκεφάλαιααναμενοντεςότι θα εργασθούν ομαλά και να αποσβέσουν τις επενδύσεις τους μακροχρόνια.Οι ίδιοιεξέφρασανανησυχίαγιατηδιαφοροποί­ ησητηςαπόφασηςτουΥπουργικού Συμβουλίουκαιζήτησαννα πληροφορηθούνπώςέχειδιαμορφωθείηόληκατάσταση. 15 20 25 30 35 40 Ο Υπουργός Εσωτερικών,αφούκαθησύχασετουςβιομηχά­ νους,ανέφερεότι πράγματιέγινεεισήγησηγιατηναλλαγήτης φράσης "νοουμένου ότι θα εξευρεθούν άλλες περιοχές" στην απόφασητουΥπουργικού Συμβουλίουμετηφράση"εκτόςεάν και τα τρία μέρη, δηλαδή η Κυβέρνηση, οι Εταιρείες και οι Κοινότητες αποφασίσουνομοφώνως άλλως πως". Τούτοπιστεύεται ότιθαεπιτρέψει σταμέρηναηρεμήσουν, να σκεφθούν πιο ψύχραιμα γιατί είναι πιθανόν να υιοθετηθούν ορισμένες εισηγήσεις μελλοντικά που θα ωφελήσουν πράγματι καιτις δυο πλευρές. Όσοναφοράτηνεγκατάστασητωναναγκαίωνφίλτρωνγια τις μονάδες πρέμιξ, τονίσθηκε ότι λήφθηκε υποχρέωση από την Κυβέρνηση έναντι των ενδιαφερομένων Κοινοτήτων, ότι τούταθατοποθετηθούνοπωσδήποτε μέχρι την28Φεβρουαρί­ ου, 1987 απόόλεςτις βιομηχανίες. Όταν γίνει ηεγκατάσταση των φίλτρων το αρμόδιο Κυβερνητικό Τμήμα θααρχίσει συ­ στηματικόέλεγχογιατηδιακρίβωσητηςαποτελεσματικότητας τουςγιααποφυγήμόλυνσης/ρύπανσης τηςατμόσφαιρας. Τοθέματης μόλυνσης τηςατμόσφαιρας από τησκόνητων σκυροθραυστικών μονάδων αφέθηκε να εξετασθεί αργότερα χωρίς να σημαίνει ότι οι βιομήχανοι δε θαλαμβάνουν μέτρα για την καταστολή της αλλά καιγια να μηπροκαλούνταιτα αισθήματα των κατοίκων. Ο Υπουργός Εσωτερικών κλείνοντας τη συνεδρία επανατόνισεότι μετιςπιοπάνωεισηγήσεις/μέτρα καιαφούαφεθείη 3047 Σαββίδης, Δ. MedconConst. Ltd κ.ά.v. Δημοκρατίας

(1990)κατάσταση να ηρεμήσει θα γίνει προσπάθεια για υλοποίηση ορισμένων σκέψεων/ιδεών πουπιστεύεται ότι εάνγίνουν απο­ δεκτές θα ωφελέσουν όλα τα μέρη. Ταυτόχρονα όμως τόνισε ότι θαπρέπει από μέρους των ενδιαφερομένων να επιδειχθεί πνεύμα συνεργασίας και κατανόησης καιαποφυγήκάθεπράξης πουπροκαλεί τααισθήματακαι εξάπτειτα πνεύματα." Σαν αποτέλεσμα της σύσκεψης αυτήςέγινεπρότασηαπότον Υπουργό Εμπορίου και Βιομηχανίας στο Υπουργικό Συμβού­ λιο για την τροποποίηση της υποπαραγράφου (α)της προηγούμενης απόφασηςτου Υπουργικού Συμβουλίου. Το Υπουργικό Συμβούλιο στησυνεδρίαση του μεημερομηνία 5/3/1987πήρε,σύμφωνα με το σχετικό απόσπασμααπόταπρα­ κτικά της συνεδρίασης, την πιοκάτω απόφαση:- 5 10 15 "Αντιδράσει των Κοινοτήτων Παρεκκλήσια^- ΚελλακίουΠοαστειού και Πύργου Λεμεσού στη λειτουργία των λατοιιείων και εγκαταστάσεων ποέιιιξ στην πεοιονή τους 20 (Σημείωματου Υπ. Ε. & Β. ημ. 20.2.1987.)

1. Αναφορικά μετηνΑπόφαση μεΑρ.28.067καιημ. 8.1.1987 σχετικά με το πιο πάνω θέμα,το Συμβούλιο αποφάσισε, κά­ τω απότις περιστάσεις που αναφέρονται στο πιο πάνω Ση- 25 μείωμα, να εγκρίνει τροποποίηση της υποπαραγράφου(α) της πιοπάνωΑπόφασης μετηναπάλειψητης φράσης 'και με την προϋπόθεση ότι,θα εξευρεθεί άλλη κατάλληλη περιοχή' και την αντικατάσταση της με τη φράση 'εκτός εάν και τα . τρία ενδιαφερόμενα μέρη (Κυβέρνηση, Εταιρείες και Κοινό- 30 τητες) ομόφωνα αποφασίσουν άλλως πως." Είναι ο ισχυρισμός των αιτητών ότι το περιεχόμενο της από­ φασηςαυτήςτου Υπουργικού Συμβουλίου δεντουςκοινοποιήθη­ κε αλλά περιήλθε σε γνώση τους σαν αποτέλεσμα της ένστασης 35 που καταχωρίσθηκε στις Προσφυγές 267/87,279/87και289/87με ημερομηνία 4/9/
2. Γι' αυτότολόγοκαιοι παρούσεςπροσφυ­ γέςκαταχωρίσθηκανστις5Νοεμβρίουτου 1987,ύστεραπουοιαιτητές έλαβανγνώσητης απόφασης τουΥπουργικού Συμβουλίου. 40 Ο δικηγόρος των καθ' ων ηαίτηση,στη γραπτήτουαγόρευση, ήγειρε προδικαστικήένσταση γιατην εκτελεστότητα τηςπροσβαλ­ λόμενηςπράξης. Σευποστήριξητηςένστασης τουισχυρίστηκε πως ηπροσβαλλόμενη πράξηδεν είναιεκτελεστήδιοικητικήπράξηγια3048 3AAA. MedconConst. Ltd κ.ά.v. Δημοκρατίας Σαββίδης, Δ. τί δεν περιέχει δήλωση βούλησης του Υπουργικού Συμβουλίου με τηνοποίαναέχουν παραχθείάμεσαέννομααποτελέσματα. 5 10 15 Η προσβαλλόμενη απόφασηκατά τον ισχυρισμό του ευπαίδευτουδικηγόρου τωνκαθ' ωνη αίτησηεκφράζειαπλήπρόθεση του Υπουργικού Συμβουλίου να μην ανανεώσει τα προνόμια λατομείων των αιτητών μετά την ημερομηνία λήξης των σχετι­ κώναδειώνλειτουργίας τους(1990-1991)"εκτός εάνκαιτατρία ενδιαφερόμενα μέρη (Κυβέρνηση, Εταιρείες και Κοινότητες) ομόφωνααποφασίσουνάλλως πως". Παράτογεγονόςότιαυτήηπροδικαστικήένστασηδενεγέρθηκε στηγραπτήένσταση των αιτητώνστηνπροσφυγήαλλάστηγραπτή αγόρευση,δεναποτελεί κώλυμαγιατοΔικαστήριο νατην εξετάσει έστωκαιανεγερθεί σεοποιοδήποτεστάδιοτηςδιαδικασίας,ακόμα δε και αυτεπάγγελτα (σχετικές είναι οι αποφάσεις Razis and Another v. Republic

(1982)3 C.L.R. 45, Georghiou v. Republic

(1982)3 C.L.R. 828, Yiangou v. The Republic

(1987)3 C.L.R. 27, Hadjigeorghi v.The Ministerof Finance

(1987)3C.L.R. 280). 20 25 30 35 40 Πριν προχωρήσω στην εξέταση,της ουσίας στις παρούσες προσφυγές κρίνω σκόπιμο να ασχοληθώ με την προδικαστική ένσταση γιατί αποδοχή της θασήμαινε τερματισμό τηςπεραιτέ­ ρω διαδικασίαςστις παρούσες προσφυγές. Σχετικά με το θέμα αυτό στα ΠορίσματαΝομολογίας του Συμβουλίου της Επικρα­ τείας 1929-1959,στησελίδα 237 διαβάζουμεταπιοκάτω:"... αι εκτελεσταί πράξεις, τουτέστιν εκείναι δι' ων δηλούται βούλησις διοικητικού οργάνου,αποσκοπούσαεις τηνπαραγωγήν εννόμου αποτελέσματος έναντι των διοικούμενων καισυ­ νεπαγόμενη την άμεσον εκτέλεσιν αυτής δια της διοικητικής οδού. Τοκύριον στοιχείον της εννοίας της εκτελεστής πράξε­ ως είναι η άμεσος παραγωγή,εννόμου αποτελέσματος, συνι­ σταμένου εις την δημιουργίαν,τροποποίησιν ήκατάλυσιν νομικήςκαταστάσεως..." Σχετικές με τοπιο πάνωαπόσπασμαείναι οι αποφάσειςτου Συμβουλίου Επικρατείας της Ελλάδος στις Υποθέσεις 487/36 και 950/54. Σχετική με το θέμα αυτό είναι και η απόφασητης Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Υπόθεση The Republic v. Costas Ch. Demetriou and Others

(1972)3 C.L.R. 219, στη σελίδα 223 της οποίαςαναφέρονταιτα εξής: "A mere expression of the intention ('πρόθεσις') of the 3049 Σαββίδης, Δ. Medcon Const. Ltd κ.ά.v.Δημοκρατίας

(1990)administration -as contradistinguished from an expression of itswill('βούλησις') - doesnotamounttoanexecutory act (see the Conclusions from the Case-Law of the Council of State in Greece, 1929-1959, at p. 239, as well as the decision of such Council incase 296/32); also,thereare notexecutory thoseacts of the administration which are only of an informative nature (see theConclusions,supra,at p.238,aswellasthedecisions of theCouncil of State in Greeceincases 1713/68 and 2446/68). 5 As already stated we areof theviewthattheaforesaid letter 10 of the Director-General of the Ministry of Commerce and Industry, dated 5th April, 1971, was only a statement of intention andof an informative nature;therefore, notbeingan executory act it could not be made the subject matter of a recourse underArticle 146of theConstitution." 15 Μεβάσητηνπιοπάνωνομικήθέσηβρίσκωπωςηπροσβαλλό­ μενηαπόφασηδενείναιενδεικτικήδήλωσηςβούλησηςτουΥπουρ­ γικούΣυμβουλίουμετηνοποίαναπαραχθείάμεσαέννομοαποτέ­ λεσμα,αλλάαπλώςέκφρασηπρόθεσηςτουΥπουργικού Συμβουλίουναμηνανανεώσειταπρονόμιατωνλατομείωντωναιτητών. 20 Με την προσβαλλόμενη απόφασηδεν επήλθεοποιαδήποτε άμεσημεταβολήστην έννομηκατάστασητωναιτητών αφούκαι μετάτηνέκδοσητηςεξακολουθούννα ισχύουνταπρονόμιατων 25 λατομείωντους. Σαν αποτέλεσμα του πιο πάνω συμπεράσματος στο οποίο κατάληξα, βρίσκω πως η προσβαλλόμενη απόφασηδεν είναι εκτελεστή και έτσι δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο προσφυγήςσύμφωναμετο Αρθρο 146.2 τουΣυντάγματος. 30 Για το λόγο αυτό οι προσφυγές αποτυγχάνουν και απορρί­ πτονται. 35 Δεν κάμνωδιαταγήγια έξοδα. Οι προσφυγές ajiOQouvtovraiχω­ ρίς έξοδα. 3050