3Α.Α.Δ. 28 Σεπτεμβρίου, 1990 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ/στής) ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΛΟΪΖΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΕΠΙ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Καθ'ου η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 853/89). 5 10 Φορολογία — Φορολογία Εισοδήματος — Έκπτωση για δίδακτρα για το ακαδημαϊκό έτος 1988/1989 — Οι περί Φορολογίας τον Εισοδή ματος Νόμοι του 1961-1988, Αρθρο 16—Φορολογικό έτος 1988 — Πληρωμή διδάκτρων για το ακαδημαϊκό έτος 1988/1989, προκαταβολικά το Σεπτέμβριο του 1988— Κατά πόσο έπρεπε να αφαιρεθούν στο φορολογικό έτος 1988 ήκατ' αναλογία στα έτη 1988και 1989 — Η απόφαση ακυρώθηκε λόγω έλλειψης επαρκούς αιτιολογίας — Δι καστικός έλεγχος — Εφαρμοστέες αρχές. Αίτηση ακυρώσεως — Λόγοι ακυρώσεως — Ελλειπής αιτιολογία. Κατά τη δικάσιμο της υπόθεσης, ο δικηγόρος των καθ' ων ηαί τηση ανέφερε ότι δεν προτίθεται να την υποστηρίξει, διότι η επίδι κη απόφασηδεν είναι δεόντως αιτιολογημένη. 15 20 Ως εκ τούτου, το Ανώτατο Δικαστήριο δεν εξέτασε το θέμα ου σίας που εγέρθηκε και αφού αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα για ύπαρξη δέουσας αιτιολογίας στις αποφάσεις των Διοικητικών Αρ χών, όχι μόνο λόγω της άμεσης σύνδεσης της με τη νομική έκδοση και νομιμότητα τους, αλλά και για την παροχή δυνατότητας δικα στικού ελέγχου, απέρριψε την προσφυγή λόγω έλλειψης επαρκούς αιτιολογίας στην επίδικη απόφαση. Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 3163 Λοΐζου ν.Δημοκρατίας (1990J Αναφερόμενες υποθέσεις; Carayiannis v. Republic
(1969)3C.L.R. 341, Sunshore Estates Ltdv. MunicipalCorporation ofFamagusta
(1971)3 C.L.R. 440, Nicolaides v.Municipalityof Latsia
(1987)3(C) C.L.R. 1496, 10 ΔημοκρατίακαιΆλλοςv. Φιλιππίδη
(1989)3(B)Α.Α.Δ.
- Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτου ΕφόρουΦόρου Εισο δήματος με την οποία καθόρισε τον πληρωτέο φόρο για το φο- 15 ρολογικό έτος 1988, χωρίς να αφαιρέσει από το εισόδημα του αιτητήτο σύνολοτων διδάκτρωνπουαυτόςπλήρωσε στοΠανε πιστήμιο του Μάντσιεστερ για τηφοίτηση του γιουτου. Λ. Παπαφιλίππον, γιατον Αιτητή. 20 Γ.Λαζάρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τον Καθ' ου η αίτηση. Cur.adv. vult. 25 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Μετην παρούσαπροσφυγήοαιτητής ζητά δήλωσητου Δικαστηρίου ότι ηαπόφασητου Εφόρου Φό ρου Εισοδήματος μετηνοποίακαθόρισε τονπληρωτέο φόρογια το φορολογικό έτος 1988 χωρίς να αφαιρέσει απότο εισόδημα του αιτητή το σύνολο των διδάκτρων που πλήρωσε ο αιτητής 30 στο Πανεπιστήμιοτου Μάντσιεστερ γιατηφοίτησητουγιου του Μιχάλη Λοΐζου, είναι άκυρηκαι εστερημένη οποιουδήποτε νο μίμου αποτελέσματος. Επίσης ο αιτητής ζητά δήλωσητου Δικαστηρίου ότι ηφόρο- 35 λογία που επιβλήθηκε στον αιτητήγια το έτος 1988 υπ' αριθμόν 16/0136800/0είναι άκυρηκαιεστερημένηοποιουδήποτε νομίμου αποτελέσματος. Πιο συγκεκριμένα, η απόφαση του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος αφορά τη μηπαραχώρησηστον αιτητή έκπτωσης για όλα τα δίδακτρα από£2,686.-πουπλήρωσε οαιτητήςτο Σεπτέμβριο του 1988 για τις σπουδές του γιου του στο Πανεπιστήμιο του Μάντσιεστερ για το ακαδημαϊκό έτος 1988-
- 3164 40 5 3 Α.ΑΛ. 5 10 Λοΐζου ν. Δημοκρατίας Χρυσοστομής, Λ. Τον Απρίλιο του 1989, ο αιτητής υπόβαλεδήλωση του εισοδή ματοςτου-I.R.1 γιατο 1988 ωςκαιφωτοτυπίατηςκάρτας συναλ λάγματος απότην οποίαφαίνεταιότι το σύνολο τωνδιδάκτρων που έπρεπε να καταβάλει και κατέβαλε για το ακαδημαϊκόέτος 1988/89ήταν£3,950στερλίνες, δηλαδή £3,237λίρες Κύπρου (Πα ραρτήματα Α καιΒ). Στις 15 Ιουλίου 1989, οΈφοροςΦόρουΕισοδήματος προέβη στη διενέργεια της φορολογίας για το 1988 (ΠαράρτημαΓ) παραχωρώντας στον αιτητή έκπτωση για δίδακτρα του γιου του £892, καθώς και έκπτωση για άλλα έξοδα σπουδών £1,000,σύ νολο £1,
- Η έκπτωση για δίδακτρα αντιπροσωπεύει το 1/3 τουολικού ποσού των διδάκτρων,αφούαφαιρέθηκεαπόαυτά η επιδότηση της Βρεττανικής Κυβέρνησης απόΛΚ£
- 15 Στις 21 Αυγούστου, 1989, ο αιτητής υπέβαλε ένσταση κατά της φορολογίας που του επιβλήθηκε για το λόγο ότι ο Έφορος ΦόρουΕισοδήματοςδεντουπαραχώρησεπλήρηέκπτωσηγιατα δίδακτρα που πλήρωσε μέσα στο 1988 (Παράρτημα Δ). 20 Ο Έφορος Φόρου Εισοδήματος απόρριψε την ένσταση και πληροφόρησε περί τούτου τον αιτητή, με επιστολή του ημερ. 26.9.89.Τοπεριεχόμενο της επιστολής αυτής,που είναι Παράρ τημα Ετης ένστασης, έχει ως ακολούθως: 25 30 35 40 "Αναφερόμενος στην ένσταση σας, ημερομηνίας 21.8.1989, κατά της φορολογίας του 1988/89/07, με την οποία ζητάτε όπως αφαιρεθεί ολόκληρο το ποσό των διδάκτρων £2,686 που πληρώσατε προκαταβολικάτο Σεπτέμβριο του 1988 για το σχολικό έτος 1988/89 και όχι £982 αναλογίατου Α' τριμή νου 88/89,σας πληροφορώ ότι ηφορολογία σας δεν μπορεί να αναθεωρηθεί γιατί σωστά σας δόθηκεαναλογία. Σεπερίπτωσηπουπιστεύετε ότι σαςαδικεί ηπιοπάνω απόφασημου,εφιστάταιηπροσοχή σαςστο άρθρο21 τουπερί Βεβαι ώσεως καιΕισπράξεωςΦόρωνΝόμου 1978-1988 πουσας παρέ χειτοδικαίωμαπροσφυγήςστοΑνώτατο Δικαστήριο μέσασε75 μέρες από τηνημερομηνία πουφέρειη παρούσαΕιοοποίηση." Οι βασικοί νομικοί λόγοι που επικαλείται ο δικηγόρος του αιτητή για στήριξη της προσφυγής είναι πως ηυπό κρίση από φασητου καθ'ου ηαίτηση είναι τελείως αναιτιολόγητη, αυθαί ρετη και αντίκειται προς το άρθρο2(β) του Νόμου 173/
- 3165 Χρυσοστομής,Δ. Λοΐζου ν.Δημοκρατίας
(1990)Οι περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμοι του 1961 έως (Αρ. 4) του 1988, άρθρο 16 (όπως τροποποιήθηκε απότο Νόμο 173/88), αναφέρει ταακόλουθα: "16.-
(1)Τηρουμένων των διατάξεων των εδαφίων
(2)και
(3)καιτου άρθρου20,πανφυσικόν πρόσωπον,όπεραποδει κνύει κατά τρόπον ικανοποιούντα τον Έφορονότι έχει ήεί χε τέκνον ή τέκνα ζώντα καθ' οιονδήποτε χρόνον διαρκούντος του φορολογικού έτους, δικαιούται κατά τον προσδιορισμόν του φορολογητέου αυτού εισοδήματος εις έκπτωσιν- 5 10 (νϊ) Ποσόν μέχρι τριών καιήμισυ χιλιάδων λιρών το οποίον αποδεδειγμένως καταβάλλεται αποκλειστικώς ως δίδα κτρα υπό φυσικού προσώπου αναφορικώς προς το τέ κνον αυτούόπερ φοιτάτακτικώς εν πανεπιστημίω,κολ- 15 λεγίω ή ετέρω ανεγνωρισμένα) εκπαιδευτικά) ιδρύματι εκτός της Κύπρου." Αναπτύσσοντας την επιχειρηματολογία του ο δικηγόρος του αιτητή ανάφερε,μεταξύ άλλων, πως είναι παραδεκτόπως ο αι- 20 τητής όφειλε να καταβάλει και κατέβαλε προκαταβολικάταδί δακτραγιατο ακαδημαϊκόέτος 1988-89 τοΣεπτέμβριοτου 1988 και επομένως έπρεπε να αφαιρεθούν από το φορολογικό έτος εντός του οποίου καταβλήθηκαν,δηλαδήτο
- 25 Επίσης εισηγήθηκε πωςο Νόμος 173/88 δεδίνει τοδικαίωμα στον καθ' ου ηαίτηση νασυσχετήσει τα σχολικά τρίμηνα μετα πληρωθέντα προκαταβολικά και εξ ολοκλήρου δίδακτρακατά την29.9.88,όπως φαίνεταιναεξυπονοεί οκαθ' ουη αίτησηστην επιστολή του ημερ.26.9.89(ΠαράρτημαΕστην ένσταση). 30 Όσον αφορά την εισήγηση περί της αναιτιολόγητης απόφα σης, ο δικηγόρος του αιτητή ανάφερε πως ο καθ' ου η αίτηση απόρριψε την ένσταση του αιτητή χωρίς καμιά αιτιολογία, πε ριορισθείς να τονίσει ότι "σαςπληροφορώ ότι ηφορολογία σας 35 δεν μπορεί να αναθεωρηθεί γιατί σωστά σας δόθηκεαναλογία". Κατά τηδικάσιμο της26.9.90,οδικηγόρος των καθ' ων η αί τησηανάφερεπως δεν προτίθεται να υποστηρίξει την υπόθεση, διότι είναι της γνώμης ότι η επίδικηαπόφασηδεν είναι δεόντως 40 αιτιολογημένη. Συγκεκριμένα ανάφερεπως στοπεριεχόμενο της επιστολής ημερ. 26.9.89 δεν αναφέρονται οι λόγοι πάνω στους οποίους στηρίχτηκε ηαπόφασητου καθ'ου ηαίτηση να προβεί σε αναλογία των διδάκτρωνπου είχαν πληρωθεί απότον αιτη3166 3 Λ.Α.Δ. Λοΐζου ν. Δημοκρατίας Χρυσοστομής, Λ. τή το Σεπτέμβριο του
- 5 10 15 20 Από την επιστολή ημερ.26.9.89 (ΠαράρτημαΕτης ένστασης) διαπιστώνεται πράγματι πως ο καθ' ου ηαίτηση δεν αιτιολόγησε δεόντως την επίδικη απόφασητου και η θέση των δικηγόρων των δυο πλευρών πάνω στο θέμα τούτο με βρίσκει σύμφωνο. Είναι νομολογιακά καθιερωμένο πως οι αποφάσεις των Δι οικητικών Αρχών πρέπει να περιέχουν πλήρη,επαρκήκαι σαφή αιτιολογία. Η πλήρης αιτιολογία περιέχει ή δείχνει τη νομική βάση της διοικητικής απόφασης και συνδέεται άμεσα με τη νο μική έκδοση και νομιμότητα της διοικητικής πράξης.Περαιτέρω είναι αναγκαίαγια να μπορεί με ευχέρεια να γίνεται ο δικαστι κός έλεγχος. (Βλέπε, μεταξύ άλλων, Carayiannis v. Republic
(1969)3 C.L.R. 341, Sunshore Estates Ltd v. The Municipal Corporation of Famagusta
(1971)3 C.L.R. 440, Antonis Nicolaides v. The Municipality of Latsia through the Municipal Council of Latsia
(1987)3 C.L.R. 1496, Κυπριακή Δημοκρατία και Άλλος ν. Σταύρου Φιλιππίδη
(1989)3(B) Α.Α.Δ. 292.) Καταλήγοντας στο πιο πάνω συμπέρασμα δεν κρίνω ανα γκαίο να αποφασίσω τα άλλα θέματαπου εγέρθηκαν από το δι κηγόρο του αιτητή στην παρούσαπροσφυγή. 25 Για τους πιο πάνω λόγους η επίδικη απόφασηακυρούται λό γω έλλειψης επαρκούς αιτιολογίας. Δεν επιδικάζονται έξοδα. 30 Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 3167