clr/1990/1990_3_3251.pdf

(1990)Το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως ετοίμασε ρυμοτομικό σχέδιο τοοποίοεγκρίθηκεκαιυιοθετήθηκε απότιςΑρμόδιεςΑρχές για διαπλάτυνση και ευθυγράμμιση του κύριου τουριστικού παρα­ λιακού δρόμου Λάρνακας -Δεκέλειας. Μεβάσητο Αρθρο 12 του Νόμου οι Αρμόδιες Αρχές δημοσίευσαν ξεχωριστές Γνωστοποιήσειςστην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας. Οιαιτητέςστηνπροσφυγήαρ. 102/89είναισυνιδιοκτήτες ακίντμης ιδιοκτησίαςστηνΠύλακαιοιαιτητέςστηνπροσφυγήαρ. 187/89, είναι συνιδιοκτήτες ακίνητηςιδιοκτησίαςστην ΠύλακαιΟρόκλινη. Οι αιτητές υπέβαλαν ιεραρχικές προσφυγές, σύμφωνα με το Αρθρο 18του Νόμου,στον Υπουργό Εσωτερικών οι οποίεςαπορρί­ φθηκαν.Οι αιτητές μετιςπαρούσεςπροσφυγές ζητούντην ακύρωση των Γνωστοποιήσεων των ρυμοτομικών σχεδίων και την ακύρωση των αποφάσεωντου Υπουργού Εσωτερικών μετις οποίες απέρριψε τις ιεραρχικές προσφυγές τους. 5 10 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε τις προσφυγές για τους πιο κάτωλόγους: 20

1. Οι αποφάσειςτων Αρμοδίων Αρχών και οι Γνωστοποιήσεις που δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας,με βά­ ση το Αρθρο 12 του Νόμου, έχουν ενσωματωθεί στις αποφάσεις του Υπουργού στις ιεραρχικές προσφυγές και ως εκ τούτου, έχα- 25 σαν την εκτελεστότητά τους καιδεν μπορούν να προσβληθούν με προσφυγή κάτω απότο Αρθρο 146 του Συντάγματος.Οι αποφά­ σεις του Υπουργού είναι ητελικήπράξησε μίαδιοικητικήδιαδι­ κασίαπουπροβλέπεται απότοΝόμο.Οι προσφυγές αναφορικάμε τηνπρώτηθεραπείαπουζητείταιδενείναι παραδεκτές. 30
2. Ο ισχυρισμός των αιτητών ότι παραβιάζεταιτο δικαίωμαιδιοκτη­ σίαςτουςπουκατοχυρώνεταιμετοΑρθρο23τουΣυντάγματος,δεν ευσταθεί, αφούσύμφωνα μετο Σύνταγματοδικαίωμααυτόδενεί­ ναι απεριόριστο αλλά υπόκειται σε δεσμεύσεις και περιορισμούς. Κάθεεπέμβασηδεναποτελείστέρηση μετονόηματηςπαραγράφου 2 του Αρθρου 23 τουΣυντάγματος.Η επέμβασημπορεί ναείναιδέ­ σμευση ήπεριορισμός. Τούτοεξαρτάταιαπόταγεγονότα,τηνέκτα­ σητης επέμβασηςκαιταπεριστατικάτηςυπόθεσης. Ενόψει τωνγε­ γονότων της παρούσας υπόθεσης, δε στοιχειοθετείται στέρησητου συνταγματικού δικαιώματος ιδιοκτησίας των αιτητών,αλλάπεριο­ ρισμοί OLοποίοι είναιεύλογοικαισύμφωνοι μετιςπρόνοιεςτηςπα­ ραγράφου3τουΑρθρου 23του Συντάγματος. 3252 35 40 3 ΑΛΛ. Αντωνίου κ.ά. ν. Δημοκρατίας κ.ά.
3. Ο επηρεασμός των ακινήτων των αιτητών είναι πολύ περιορι­ σμένης έκτασης,ενώοι ευεργετικές επιπτώσειςσ' αυτά είναι πο­ λύμεγαλύτερες. 5
4. Τοδικαίωμα τωναιτητών να απαιτήσουν αποζημιώσειςδενεπηρε­ άζεται,ανκρίνουνότι υφίστανται ταλαιπωρία ή ο περιορισμόςεί­ ναιτέτοιαςέκτασηςπουδικαιολογείτηναπαίτηση αποζημιώσεων. - Οιπροσφυγέςαπορρίπτονταιχωρίςέξοδα. 10 Αναφερόμενες υποθέσεις: Manglis andOthers v. Republic

(1984)3(A)C.L.R. 351, 15 Charalambides andOthers v. Republic

(1984)3(B)C.L.R. 1516, Crown InsuranceAgencies Ltdv. Δημοκρατίας και Αλλων

(1990)3 Α.Α.Δ. 546, 20 Lordos Hotels (Holdings) Ltdv. Δημοκρατίας

(1990)3 ΑΛΛ. 1842, Pelides v.RepublicandAnother, 3R.S.C.C. 13, ΑποφάσειςΣ.τ.Ε. 3596/71 1971, Ε', σελ. 4913, 25 Αποφάσεις Σ.τ.Ε. 922/73 1973, Β', σελ. 1342, Αποφάσεις Σ.τ.Ε. 923-925/73, 1973, Β', σελ. 1343, 30 Economides andOthers v. Republic

(1978)3 C.L.R. 230, Mytidouv.CY.TA.

(1982)3 C.L.R. 555, 35 Demetriou andOthers v. Municipal Committee ofLamaca

(1983)3(B) C.L.R. 1315, Polyviou v. ImprovementBoardofAyiaNapa

(1985)3(B) C.LR. 1058, Strongjiiotis v. ImprovementBoardAyiaNapa

(1985)3(B) C.L.R. 1085, 40 Kotsoniv. EducationalServiceCommission

(1986)3(C) C.L.R. 2394, Vironos andOthers v. Republic

(1987)3(B)C.L.R. 1159, 3253 Αντωνίου κ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1990)Evlogimenos andOthers v.Republic, 2R.S.C.C. 139, Chimonides v. Manglis

(1967)1C.L.R. 125, 5 HolySeeof Kitium v.Municipal Council, Limassol, 1 R.S.C.C. 15, Kirzis andOthers v.Republic

(1965)3C.L.R. 46, Thymopoulos andOthers v.Municipal CommitteeofNicosia

(1967)3 C.L.R. 588, 10 Sofroniou andOthers v.MunicipalityofNicosia andOthers

(1976)3 C.L.R. 124, OrphanidesandAnother v. ImprovementBoardofAyios Dhometios

(1979)3C.L.R. 466, 15 SimonisandAnother v. Improvement Board of Latsia

(1984)3(A) C.L.R. 109, 20 Χριστοδούλον και Αλλη v.ΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1990)3 ΑΛΛ. 1103, Municipality of Limassol v. AyiaKatholikiChurch of Limassol and Others

(1984)3(B)CLR. 1562, 25 Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου και Άλλοι ν. Δημοκρατίας

(1990)3 ΑΛΛ. 1175. Προσφυγές. 30 Προσφυγές μετιςοποίες ζητείται ηακύρωση (α)των Γνωστο­ ποιήσεων τωνρυμοτομικών σχεδίων που δημοσιεύτηκαν απότις Αρμόδιες Αρχές, αναφορικάμετην ακίνητη ιδιοκτησία των αιτη­ τών και(β)των αποφάσεων τουΥπουργού Εσωτερικών με τις 35 οποίες απέρριψε τις ιεραρχικές προσφυγές τους. Χρ. Θεοδούλου, για τους Αιτητές. Π. Κληρίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για 40 τους Καθ' ωνηαίτηση. Cur.adv.vult. ΣΤΥΑΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Οι προσφυγές αυτές συνεκδικάστηκαν, 3254 3 ΑΛΛ. Αντωνίου κ.ά. ν. Δημοκρατίας κ.ά. Στυλιανίδης, Δ. ύστερα απόαίτηση των δικηγόρων και Διαταγήτου Δικαστηρί­ ου,γιατί εγείρουν κοινά νομικά και πραγματικά ζητήματα. 5 Η περιοχή απότην πόλη της Λάρνακας μέχρι την Κυρίαρχη Βρεττανική Βάση Δεκέλειας παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια μια αλματώδη τουριστική ανάπτυξη. Κτίστηκαν ξενοδοχεία, τουριστικά καταλύματα και τουριστικά κέντρα. Μεγάλος αριθ­ μός τουριστών από το εξωτερικό και την Κύπρο καταλύουν στην περιοχή αυτή,όλες τις εποχές τουχρόνου,γιαδιακοπές. 10 15 20 ΟιΑρμόδιες Αρχές, γιατοσυνολικό μήκος του κύριουδρόμου απόΛάρνακαμέχρι Δεκέλεια, μεβάσητοΑρθρο 3τουπερίΡυθμί­ σεωςΟδώνκαιΟικοδομώνΝόμου(Κεφ.96καιΝόμοι14/59,67/63, 6/64,65/64,12/69,38/69,13/74,28/74,24/78,25/79,80/82,15/83,9/86, 115/86,199/86και53/87), (ο"Νόμος"),είναιοΔήμος Λάρνακας, το ΣυμβούλιοΒελτιώσεωςΟρόκλινης,τοΣυμβούλιοΒελτιώσεωςΛειβαδιώνκαιοΈπαρχοςΛάρνακαςγιατηνκοινότηταΠύλας. Κρίθηκε σκόπιμη και αναγκαίαηευθυγράμμιση καιδιαπλάτυνση τουκύριου αυτούδρόμου και πλαγιόδρομων. Γιατονπιοπάνωσκοπόέγινανσυσκέψεις καιτοΤμήμαΠολεο­ δομίας και Οίκησης ετοίμασε μελέτη και ρυμοτομικά σχέδια, τα οποίατελικάεγκρίθηκανκαιυιοθετήθηκαναπότιςΑρμόδιεςΑρχές. 25 Μεβάσητο Αρθρο 12 του Νόμου,οι Αρμόδιες Αρχέςδημο­ σίευσαν ξεχωριστές Γνωστοποιήσεις στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, Αρ. 2265, ημερομηνίας 9 Οκτωβρίου, 1987, σελ. 1255, 1256 και 1257:- 30 35 Αοιθμός Γνωστοποίησης Δήμος Λάρνακας 3067 Συμβούλιο Βελτιώσεως Λειβαδιών 3068 Συμβούλιο Βελτιώσεως Ορόκλινης 3069 Έπαρχος Λάρνακας 3070 Οι αιτητές στην Προσφυγή Αρ. 102/89 είναι συνιδιοκτήτες ακίνητης ιδιοκτησίας στην Πύλα,που φαίνεται στο χωρομετρικό σχέδιο ωςτεμάχια:- 40 133/1/1-1/1/2 133/1/2/1/2 135/1/2/2 135/2/2 3255 Στυλιανίδης, Δ. Αντωνίου κ.ά. ν.Δημοκρατίας κ.ά.

(1990)131/1/1-1/1/1 134/2 135/1/2/1 Οι αιτητές στην Προσφυγή Αρ. 187/89 είναι συνιδιοκτήτες ακίνητης ιδιοκτησίας στην Ορόκλινη - τεμάχια 73/1 και 74 - και ακίνητης ιδιοκτησίας στην Πύλα- τεμάχια:- 5 133/1/2/1/1 135/2/2 134/1 Οι αιτητές υπόβαλαν, σύμφωνα με το Αρθρο 18 του Νόμου, Ιεραρχικές Προσφυγές στον Υπουργό Εσωτερικών - (βλ. Κόκκι­ να 97 και 106 στο Φάκελο- Τεκμήριο 1). 10 15 Οι λόγοι που προβλήθηκαν είναι σχεδόν πανομοιότυποι και έχουν:"Οι κυριώτεροι λόγοι της πιο πάνω ένστασης είναι οι ακόλουθοι:- 20 (α) Με τας προσβαλλόμενος Γνωστοποιήσεις δεν επι­ τυγχάνεται ουσιαστικά ούτε και χρειάζεται,οποιαδήποτε ευθυγράμμιση της οδού που εφάπτεταιστο κτήματων πε- 25 λατών μου,ηοποία είναι ήδηευθεία. (β) Δενχρειάζεταιοποιαδήποτεδιαπλάτυνσητηςοδούπου εφάπτεταιστοκτήματωνπελατώνμου,τοσούτου μάλλοντώ­ ραπου,όπως οι ίδιοι πληροφορούνται,προγραμματίζεταιη 30 κατασκευήυπεραστικούδρόμουβορειότερατουυφιστάμενου. (γ) Ενπάσηπεριπτώσει,ηπεριοχήόπουβρίσκεταιτοκτή­ ματωνπελατώνμουείναιτουριστικήκαιοδρόμοςπου,σύμ­ φωνα με τας προσβαλλομένας Γνωστοποιήσεις θα διαπλα- 35 τυνθεί,χρησιμοποιείται καιδιασταυρώνεταικαθημερινάαπό πεζούςτουρίστες πουκάμνουντονπερίπατοτους. Τυχόνμε­ τατροπή του δρόμου τούτου σε 'υπεραστικό', θατον αχρη­ στεύσειγιατονπιοπάνωσκοπό.Επίσηςθα πολλαπλασιάσει τουςκινδύνουςγιατουςπεζούςγενικάκαιθααυξήσειτονθό- 40 ρυβο που δημιουργείται απότην τροχαίαπρος βλάβη,τόσο των υφισταμένων τουριστικών εγκαταστάσεων,όσο καιτων μελλοντικών, περιλαμβανομένων και εκείνων που προγραμ­ ματίζουνοι πελάτεςμου. 3256 3 ΑΛ.Λ. Αντωνίου κ.ά. ν. Δημοκρατίας κ.ά. Στυλ'ιανίδης, Δ. (δ) Με την ισχυριζόμενη 'διαπλάτυνση' αφαιρείταισημα­ ντικό μέρος τουκτήματοςτων πελατών μου,σεσημείοπουη 'διαπλάτυνση'αυτήναισοδυναμείμεαπαλλοτρίωση,χωρίςνα έχειπροσφερθείοποιαδήποτεαποζημίωσηστουςπελάτεςμου. 5 10 15 20 25 (ε) Ας σημειωΟήότι το κτήμα των πελατών μου έχει ήδη επηρεασθεί από την διάβρωση της θάλασσας,πράγμαγια το οποίοοιπελάτες μου έχουνπαραπονεθείστο παρελθόν τόσο προςτην Κυβέρνηση όσο καιπροςτηναρμόδιακαιάλλεςενδιαφερόμενες αρχές, χωρίς καμιά ουσιαστική ανταπόκριση και,επομένως,θεωρούν άδικο,χωρίςναεπιλυθεί τοθέματης δμίβρωσης,ναέρχεταικαιτοπροσβαλλόμενο ρυμοτομικόσχέ­ διανατουςαφαιρείσημαντικό μέροςτηςπεριουσίαςτους." Ο Υπουργός κοινοποίησε τις Ιεραρχικές αυτές Προσφυγές στις ΑρμόδιεςΑρχέςκαιανάθεσετην εξέταση των θεμάτωνπου ήγειραν σε Λειτουργούςτου Υπουργείουτου. Στις 24 Δεκεμβρίου, 1988, αποφάσισε την απόρριψη των Ιεραρχικων Προσφυγών και κοινοποίησε τις αποφάσεις του στους αιτητές μεεπιστολές ημερομηνίας 4 Ιανουαρίου,1989 και 5 Ιανουρίου, 1989, αντίστοιχα. Οι αιτητές μετις παρούσες προσφυγές ζητούνδύοθεραπείες: Την ακύρωση των Γνωστοποιήσεων των ρυμοτομικών σχεδίων που δημοσιεύτηκαν από τις αντίστοιχες Αρμόδιες Αρχές, ανα­ φορικά με την ακίνητη ιδιοκτησία τους, και την ακύρωση των αποφάσεων του Υπουργού Εσωτερικών, με τις οποίες απόρρι­ ψε τις Ιεραρχικές Προσφυγές τους. '· 30 Οι λόγοι ακυρότητας που προβλήθηκαν καιαναπτύχθηκαν είναι:35 40 1. Στέρηση ιδιοκτησίας χωρίς απαλλοτρίωση καιπροσφορά αποζημίωσης. 2. Τεράστια οικονομική ζημιάστους αιτητές. 3. Οιπροσβαλλόμενες πράξειςείναι αντίθετες προςτοΝόμο και τους Κανονισμούς. 4. Έλλειψη δέουσας έρευνας. 5. Η διεύρυνση και διαπλάτυνση που προβλέπεται στα ρυ­ μοτομικά σχέδια είναι αχρείαστη, γιατί κατασκευάζεται • άλλος υπεραστικός δρόμος. Το Δικαστήριο θεωρεί αναγκαίο, πριν να επιληφθεί της ου3257 Στυλιανίόης, Δ. Αντωνίου κ.ά.ν.Δημοκρατίας κ.ά.

(1990)σίας των προσφυγών, να εξετάσειανηπροσφυγή αναφορικά με τηνπρώτηθεραπεία,μετην οποίαζητείται ηακύρωση των Γνω­ στοποιήσεων απότιςΑρμόδιες Αρχές,είναιπαραδεχτή. Οιδιοικητικές πράξειςπουδημοσιεύτηκαν,μεβάσητοΑρθρο 12 5 τουΝόμου,αποτελούνσύνολοατομικώνδιοικητικώνπράξεωνήδι­ οικητικήπράξη γενικού περιεχομένου καιόχι κανονιστικήδιάταξη ή νομοθεσία μεεξουσιοδότηση και υπάγονται στον αναθεωρητικό έλεγχοτουΔικαστηρίου,κάτωαπότοΑρθρο 146τουΣυντάγματος - (βλ., μεταξύ άλλων, Manglisand Others v.Republic

(1984)3 10 C.L.R. 35ΓCharalambidesand Othersv.Republic

(1984)3 C.L.R. 1516- CrownInsuranceAgenciesLtd. v.ΤηςΔημοκρατίαςτηςΚύ­ πρου και Άλλων

(1990)3 Α.Α.Δ.546· Lordos Hotels (Holdings) Ltd.v.ΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ.1842). 15 Το Αρθρο 18του Νόμου προβλέπει:"18-

(1)Παςόστις (α)δεν ικανοποιείται(ι) εξ αποφάσεως της αρμοδίας αρχής εκδοθείσης δυνάμει του άρθρου 3,6,9· ή (ιι) εκδιατάγματοςεκδοθέντος υπόταύτης δυνάμει του άρθρου 15* ή (ιιι)εκ διατάγματοςυπόταύτης δυνάμει του άρθρου 15Α- 20 (β)ενίσταται ειςσχέδιαπαρασκευασθένταυπότηςαρμο­ δίας αρχήςδυνάμει τουάρθρου12, δύναται, εντός είκοσιημερών απότηςεις αυτόνκοινοποι- 30 ήσεωςτηςαποφάσεως της αναφερομένης ειςτηνυποπαράγραφον (ι)της παραγράφου (α)τουπαρόντοςεδαφίου ή του διατάγματος του αναφερομένου ειςτην υποπαράγραφον (ιι)της αυτής παραγράφουήεντός επτά ημερών από τηςεις αυτόν κοινοποιήσεως τουδιατάγματος του 35 αναφερομένου ειςτηνυποπαράγραφον(in)τηςαυτής πα­ ραγράφουκαικαθ'οιονδήποτεχρόνον καθ' ον τασχέδια είναι εκτεθειμένα προς επιθεώρησιν, ειςτηνπερίπτωσιν τηςπαραγράφου (β)τουπαρόντος εδαφίου,δι' εγγράφου προσφυγής, ενηεκτίθενται οι προς υποστήριξιν ταύτης 40 λόγοι, ειςτονΥπουργόν Εσωτερικών ναπροσβολήτην τοιαύτην απόφασιν, διάταγμαή σχέδια.

(2)Ο Υπουργός Εσωτερικών εξετάζει πάσανεις αυτόν 3258 25 3 ΑΛΑ. 5 10 Αντωνίου κ.ά.ν. Δημοκρατίας κ.ά. Στυλιανίδης,Δ. γενομένην προσφυγήναμελλητί, εάνδε,ειςοιανδήποτεσυγκεκριμένην περίπτωσιν,ήθελεθεωρήσει τούτοαναγκαίον ή σκόπιμον, ακούει ή άλλως δίδει την ευκαιρίαν εις τον προσφεύγοντα όπως υποστήριξη τους λόγους εφ' ωνστηρίζεται η προσφυγή. Ο Υπουργός αποφασίζει επί πάσης προσφυγήςτοταχύτερονκαικοινοποιεί αμελλητίτηναπόφασιναυτούειςτονπροσφεύγοντα: Νοείται ότι ο Υπουργός δύναταινα ανάθεση εις λειτουργόν ή επιτροπήν λειτουργών του Υπουργείου του όπως εξέταση ορισμένα θέματααναφυόμεναεν τηπρο­ σφυγή και υποβάλη εις αυτόν το πόρισμα της τοιαύτης εξετάσεως προ της υπότου Υπουργού εκδόσεως αποφά­ σεως αυτούεπί της προσφυγής. 15 20

(3)Ομηικανοποιηθείςεκτηςαποφάσεωςτου Υπουρ­ γούδύναταιναπροσφυγήεις τοΔικαστήριον αλλά μέχρι της υπό του Υπουργού εκδόσεως της αποφάσεωςαυτού εν περιπτώσει προσφυγής εις αυτόν ήεν περιπτώσει μη προσφυγής εις αυτόν μέχρι της παρόδου των προθε­ σμιών τωνπροβλεπομένων ειςτο εδάφιον

(1)διάτηνκαταχώρησιν ιεραρχικής προσφυγής, η απόφασις,το διά­ ταγμα ήτασχέδια της αρμοδίας αρχής,ως θαήτο ηπερίπτωσις,δενκαθίστανται εκτελεστά." 25 Το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο στην υπόθεση Dficos Pelidesand TheRepublic(Councilof Ministers)andAnother,3 R.S.C.C. 13, στησελ. 17είπε:30 35 "The Court takes this opportunity of stressing that though Article 146 grants it exclusivejurisdiction in administrative law matters there is nothing insuchArticletoprevent procedures for administrative review of executive or administrative acts or decisions from beingprovided for in a Law. Such review may be either- 40 (a)by way of confirmation or completion of the act or decision inquestion, in which casenorecourse ispossible to this Court until such confirmation or completion has taken place (e.g. under section 17of CAP 96); or (b)by way of a review by higher authority or by specially set-up organs or bodies of an administrative nature, in which caseaprovision for such areviewwillnotbe a bar 3259 Στυλιανίδης, Δ. Αντωνίου κ.ά. ν.Δημοκρατίας χ.ά.

(1990)to a recourse before this Court but once the procedure for such a review has been set in motion by a person concerned no recourse is possible to this Court until the review has been completed." 5 To Αρθρο 18

(3)αναστέλλει την εκτελεστότητα τηςαπόφασης της αρμόδιαςαρχής μέχρι την πάροδοτων προθεσμιών πουκα­ θορίζονται για την καταχώριση ιεραρχικής προσφυγής και μετά την καταχώρισητης μέχρι τηνέκδοση απόφασης απότον Υπουρ­ γό. Όποιος δεν ικανοποιείται απότην απόφασητου Υπουργού, μπορεί να προσφύγει στο Δικαστήριο αυτό,κάτωαπότο Αρθρο 146 τουΣυντάγματος. 10 Είναι πάγια νομολογημένο ότι αντικείμενο προσφυγής είναι μόνοεκτελεστήδιοικητικήπράξη. Προσφυγήδενείναιπαραδεκτή στηνπερίοδοπουηαπόφαση-γνωστοποίηση τηςαρμόδιαςαρχής, μεβάσητοΑρθρο 12,δενείναιεκτελεστή. Ηίδιαπράξη,απόφαση -γνωστοποίηση χάνει την εκτελεστότητα της μετάτην έκδοση της απόφασηςτουΥπουργού,γιατίενσωματώνεται στηναπόφασηγια την ιεραρχικήπροσφυγή. 15 20 Στα ΠορίσματαΝομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατεί­ ας, 1929 - 1959, στις σελ. 241-242 διαβάζομε:"ββ\ Πράξεις ενσωματωθείσαι. Στερούνται εκτελεστού χαρακτήρος και απαραδέκτως προ­ σβάλλονται αιαποβαλούσαιτηνεκτελεστότητα τωνπράξειςδι' ενσωματώσεως αυτώνειςετέρανεκτελεστήν πράξιν. Η έχουσα ως συνέπειαν την αποβολήντης εκτελεστότητος ωρισμένης δι­ οικητικής πράξεως ενσωμάτωσις εις ετέραν επέρχεται ενπρώ­ τοις οσάκις ασκείται κατά ταύτης η λεγομένηενδικοφανής ιε­ ραρχικήπροσφυγή,ωςπ.χ.αίτησιςαναθεωρήσεως θεσπιζόμενη ειδικώςυπότουνόμουδιάτοσυγκεκριμένον θέμα,οπότεηκαθ' ηςηαίτησις αναθεωρήσεως πράξιςενσωματούται εις τηνκατ' αναθεώρησιν εκδιδομένην." (Βλ., επίσης, Ευρετήριον Νομολογίας Συμβουλίου της Επι­ κρατείας, 1961-1970,Τόμος 1ος, παράγραφοι 1698, 1704, 1709 και Ευρετήριον Νομολογίας Συμβουλίου της Επικρατείας, 1971-1975, Τόμος 1ος,σελ. 104 και 108.) Η απλήαίτηση θεραπείας,με αναφορά στην προϊσταμένηαρ­ χή,δεν αποτελεί εμπόδιο σε προσφυγήακυρώσεως,κάτωαπότο Αρθρο 146 του Συντάγματος.ΌτανοΝόμοςόμως θεσπίζει ειδική 3260 25 30 35 40 3ΑΛΛ. 5 Αντωνίουκ.ά. ν. Δημοκρατίας κ.ά. Στυλίανίδης, Δ. διοικητικήπροσφυγή,δεν είναι επιτρεπτήηαίτησηακυρώσεως η οποίαχωρεί μόνον εναντίοντηςδιοικητικήςπράξηςπουεκδίδεται στοτέλος τηςδιοικητικήςδιαδικασίας. (Βλ.ΑπόφασηΑρ.3596/71 (Ολ.) -Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατείας, 1971, Ε', σελ. 4913* Αποφάσεις 923-925/73(Ολ.) - Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατεί­ ας, 1973, Β*,σελ. 1343.) Στην Απόφαση 922/73 - Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατείας, 1973, Β',σελ. 1342,η Ολομέλεια είπε:- 10 15 "Επειδή διά της υπό κρίσιν αιτήσεως ... διώκεται η ακύρωσις α)τηςυπ' αριθ.32/1970πράξεωςαναλογισμού αποζη­ μιώσεως του Πολεοδομικού Γραφείου Ηρακλείου,β)της υπ' αριθ. 2225/27.1.1971 αποφάσεως του Νομάρχου Ηρακλείου, δι' ης εγένετο μόνον εν μέρει δεκτή ένστασις των αιτούντων κατά της προηγουμένης πράξεως και γ) της υπ' αριθ. 15915/12.7.1971 αποφάσεως του Υπουργού Δημ. Έργων, 6C ης απερρίφθη προσφυγή των αιτούντων κατά της ως άνω αποφάσεωςτουΝομάρχου. 20 25 30 Επειδή εκ των ανωτέρω πράξεων παραδεκτώς προσβάλ­ λεται μόνον η απόφασιςτου Υπουργού Δημ.Έργων,άτετων λοιπών μη δυναμένων να προσβληθώσιν παραδεκτώς ενώ­ πιον του Συμβουλίου της Επικρατείαςεφ' όσον προβλέπεται κατάμιας εκάστης εξ αυτών ενδικοφανήςπροσφυγή." (Βλ. ΚυπριακέςΑποφάσεις - Economides and Others v. Republic

(1978)3C.L.R.230,σελ.235-Mytidouv.CY.T.A.

(1982)3 C.L.R.555- Demetriou and Others v. Municipal Committee Larnaca

(1983)3 C.L.R. 1315, 1321 Polyviou v.Improvement Board of Ayia Napa

(1985)3 C.L.R. 1058, σελ. 1066-1067· Strongiliotis v.ImprovementBoardAyia Napa

(1985)3C.L.R. 1085, σελ. 1090- Kotsoni v.E.S.C.

(1986)3 C.L.R.2394-Vironos and Others v.Republic

(1987)3C.L.R.1159.) 35 40 Οι αποφάσεις των Αρμοδίων Αρχών και OL Γνωστοποιήσεις πουδημοσιεύτηκαν στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας, μεβάση τοΑρθρο 12

(2),έχουν ενσωματωθεί στις αποφάσειςτου Υπουργού στις Ιεραρχικές Προσφυγές και, ως εκ τούτου, έχασαν την εκτελεστότητα τους και δεν μπορούν να προσβληθούν μεπροσφυγήκάτωαπότοΑρθρο 146του Συντάγματος.Οι απο­ φάσεις του Υπουργού είναι η τελική πράξη σε μία διοικητική διαδικασία προβλεπόμενη απότοΝόμο. 3261 Στυλιανίδης, Α. Αντωνίου κ.ά.ν. Δημοκρατίαςκ.ά.

(1990)Σε προσφυγή, με την οποία προσβάλλεται ηνομιμότητα της απόφασης του Υπουργού, ηνομιμότητα της απόφασηςτης Αρ­ μόδιας Αρχήςαποτελεί επίδικοθέμα,γιατίείναι ενδιάμεση πρά­ ξη στην όλη διαδικασίαλήψης της τελικής απόφασης -(βλ., με­ ταξύ άλλων, Strongiliotis v.Improvement BoardAyia Napa, (ανωτέρω),στη σελ. 1090). 5 Περαιτέρω παρατηρείταιότι ο Υπουργός έχει προβεί σε νέα έρευνα, με στοιχεία που έχουν παραθέσει οι αιτητές στις Ιεραρ­ χικές τους Προσφυγές. 10 Οι προσφυγές, αναφορικάμετην πρώτηθεραπείαπουζητεί­ ται,δεν είναιπαραδεκτές. Από την έρευνα του Υπουργού καιταστοιχεία τουφακέλου, 15 περιλαμβανομένων των σχεδίων, φαίνεταιότι τα μόνα κτήματα των αιτητών που επηρεάζονται είναι:Στην Προσφυγή Αρ. 102/89: Τα τεμάχια 133/1/1-1/1/2 - 4%, 133/1/2/1/2-7% και 131/1/1-1/1/1- 6,5%· και 20 Στην Προσφυγή Αρ. 187/89: Το τεμάχιο 74 - Ορόκλινης με έκταση επηρεασμού 3%. Οι αιτητές, είτε γιατί δεν προέβηκαν σε έρευνα, ή δέουσα έρευνα,ήαπόλάθος,περιέλαβαν πολλά άλλακτήματατους,τό­ σον στην ΙεραρχικήΠροσφυγή,όσον και στις προσφυγέςαυτές, ως επηρεαζόμενακτήματα. 25 Είναι ισχυρισμός των αιτητών ότι με τα ρυμοτομικά σχέδια αφαιρείται σημαντικό μέρος τουκτήματοςτους,ώστεη διαπλά­ τυνση να ισοδυναμεί μεαπαλλοτρίωση,στέρησητης ιδιοκτησίας τους,χωρίς την προσφορά οποιασδήποτε αποζημίωσης και,ως εκ τούτου,είναι αντίθετη με το ΣύνταγμακαιτοΝόμο. 30 35 Τοσυνταγματικάκατοχυρωμένοδικαίωμα ιδιοκτησίαςδενέχει ως επακόλουθοαπεριόριστοδικαίωμαανάπτυξης. (Βλ. SteliosΕ. Eviogimenos and 2 Others and The Republic (DistrictLands Officer, Limassol)! R.S.C.C. 139,142-Constantinos Chimonides v.Evanthia K.Manglis

(1967)1 C.L.R. 125.) 40 Ο Καθηγητής Π.Δ. Δαγτόγλου στο Σύγγραμμα "Γενικό Διοι­ κητικό Δίκαιο",β',Έκδοση 1978, στις σελ. 109-110 αναφέρει:3262 3ΑΛΛ. Αντωνίου κ.ά.ν. Δημοκρατίας κ.ά. Στυλιανίδης,Δ. "... η ιδιοκτησία, ως έννοια και ως δικαίωμα, δεν είναι απε­ ριόριστη: .... 5 10 15 20 25 30 35 40 Η περιοχή που καλύπτει η εξουσία του ιδιοκτήτη δεν είναι κατ' ανάγκη, ούτε μπορεί να είναι σε όλες τις περιπτώσεις και υπό όλες τις συνθήκες η ίδια. Διαφέρει ανάμεσα στο ακί­ νητο και το κινητό, στο ύπαιθρο και τη μεγαλούπολη, στις ομαλές συνθήκες και τις συνθήκες ανάγκης. Το περιεχόμενο λοιπόν της ιδιοκτησίας μεταβάλλεται αντικειμενικά, τοπικά καιχρονικά.Τη μεταβλητότητα αυτήεκφράζουνοι λεγόμενοι (νόμιμοι) περιορισμοί της ιδιοκτησίας, όπως πχ. οι περιορι­ σμοί της πολεοδομικής νομοθεσίας ..." Το Σύνταγμα της Κυπριακής Πολιτείας επιτρέπει την επιβολή όρων, δεσμεύσεων και περιορισμών. Κάθε επέμβαση δεν αποτελεί στέρηση με το νόημα της παρα­ γράφου 2 του Αρθρου 23 του Συντάγματος. Ηεπέμβαση μπορεί να είναι δέσμευση ή περιορισμός. Τούτο εξαρτάται από τα γεγονότα,την έκταση της επέμβασης και ταπεριστατικάτης κάθευπό­ θεσης - (βλ. Holy See of Kitium and Municipal Council, Limassol, 1 R.S.C.C. 15- Nicos Kirzis and 2 Others and The Republic of Cyprus, through 1. The District Officer, 2. The Limassol District Lands Officer (AG.)

(1965)3 C.L.R. 46Demetrios Thymopoulos and Others v. The Municipal Committee of Nicosia

(1967)3 C.L.R. 588*Neophytos Sofroniou and Others v.Municipality of Nicosia and Others

(1976)3 C.L.R. 124' Orphanides and Another v. Improvement Board of Ayios Dhometios

(1979)3 C.L.R. 466· Simonis and Another v. Improvement Board of Latsia

(1984)3C.L.R. 109' Ανδρουλλα Π. Χριστοδούλου και Άλλη ν. Κυπριακής Δημοκρατίας

(1990)3 Α.Α.Δ. 1103* Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου και Άλλοι ν. Κυπριακής Δημοκρατίας(\990) 3Α.Α.Δ. 1175). Ηουσιαστική αδρανοποίησημιας ιδιοκτησίας,ανάλογαμε τον προορισμό της, είναι στέρηση -(βλ. Municipality of Limassol v. Ayia Katholiki Church

(1984)3 C.L.R. 1562). Μεβάσητα στοιχεία των κρινόμενων υποθέσεων, την έκταση της ιδιοκτησίας των αιτητών και την έκταση του μέρους που επηρεάζεται από το ρυμοτομικό σχέδιο που προσβάλλεται, δε στοιχειοθετείται στέρηση, αλλά περιορισμός. Ηγνωστοποίηση ρυμοτομίας εφαρμόζεται σταδιακά, σύμφω3263 Στυλιανίδης, Δ. Αντωνίου κ.ά. ν.Δημοκρατίας κ.ά.

(1990)να μετις πρόνοιες του Αρθρου 13τουΝόμου. Οι όροι "δεσμεύσεις ήπεριορισμοί", που επιβάλλονται σύμ­ φωνα με τηνπαράγραφο 3τουΑρθρου 23 του Συντάγματοςκαι που μειώνουν ουσιωδώς την οικονομική αξία περιουσίας, μπορεί να δώσουν δικαίωμα για αποζημιώσεις που καθορίζονται από ταΠολιτικά Δικαστήρια. 5 Οι αιτητές δεν έχουν αναφερθείσε οποιοδήποτε ΝόμοήΚα­ νονισμό, με τον οποίο είναι αντίθετες OLπροσβαλλόμενες αποφάσεις και/ή πράξεις. 10 Οσκοπόςτουρυμοτομικού σχεδίου πουπεριέχεται στηΓνω­ στοποίηση είναιηδιαπλάτυνσηκαιευθυγράμμιση των οδώνπου περιγράφονται στον Πίνακα,η βελτίωση του κύριου τουριστικού παραλιακούδρόμου Λάρνακας -Δεκέλειας για ικανοποίη­ σηκυρίως των πιοκάτω:- 15 (α)Βελτίωσητωνγεωμετρικών χαρακτηριστικώντουδρόμου. (β)Δημιουργία ασφαλούςοδικούδικτύουστην περιοχή,τόσο για πεζούς,όσο καιγιαοχήματα. (γ)Ικανοποιητική ορατότηταστις συμβολές του με παρόδους. (δ)Υιοθέτησηορθής οικοδομικής γραμμής. (ε)Βελτίωσητου περιβάλλοντος της περιοχής. 20 25 Οδρόμος θαείναι τετραπλής κατεύθυνσης, μεδύουπηρεσια­ κούς δρόμους. Ηυλοποίηση του πολεοδομικού τούτου σχεδίου γίνεται σταδιακά. Θασυμβάλει στην ασφαλήδιακίνησητωνπε­ ζών καιτων οχημάτων. 30 Κάτω από το σύνολο των περιστάσεων το Δικαστήριο βρί­ σκει ότι οι περιορισμοί είναι εύλογοι καισύμφωνοι με τιςπρό­ νοιες της παραγράφου3 του Αρθρου 23 του Συντάγματοςκαι τουΝόμου. 35 Στηδιαδικασίαετοιμασίας,έγκρισης καιυιοθέτησης των σχε­ δίων από τις Αρμόδιες Αρχές και στην εξέταση της Ιεραρχικής Προσφυγής έγινεηδέουσα έρευνα,όπως ταέγγραφαπουυπάρ­ χουν στους φακέλους - Τεκμήρια 1 και 1(α)- αποδεικνύουν. 40 Ο Υπουργός εξέτασε ξεχωριστά την κάθε Ιεραρχική Προ­ σφυγή, μελέτησε ποία κτήματα επηρεάζονται, την έκταση του επηρεασμούκαιόλατασημεία πουηγέρθηκαν απότουςαιτητές. Οι επιστολές της 4ης και5ης Ιανουαρίου, 1989, οριστικά περιέ3264 3 ΑΛΛ. Αντωνίου κ.ά.ν. Δημοκρατίαςκ.ά. Στυλιανίδης,Δ. χουν σαφήκαι επαρκήαιτιολογία. 5 10 15 20 25 Ηκατασκευήπαρακαμπτηρίου δρόμου,βορειότερα τουδρό­ μουπου επηρεάζεται απότα ρυμοτομικά σχέδια που προσβάλλονται, δεν ασκεί επιρροή στις παρούσες προσφυγές, γιατί ο σκοπός που εξυπηρετούν τα ρυμοτομικά σχέδια είναιδιαφορε­ τικός απότο σκοπό του υπεραστικούδρόμουπου ενώνειτηΔε­ κέλεια με τις άλλες περιοχές της Κύπρου. Οεπηρεασμός των ακινήτων των αιτητών είναι πολύ περιο­ ρισμένης έκτασης, ενώ οι ευεργετικές επιπτώσεις στα κτήματα των αιτητώνείναι μεγαλύτερες. Εν πάση περιπτώσει, αν οι αιτητές κρίνουν ότι υφίστανται ταλαιπωρία,ήο περιορισμός είναι τέτοιας έκτασηςπουδικαιο­ λογεί την απαίτησηαποζημιώσεων, το δικαίωμα τους αυτόδεν επηρεάζεται. Το ρυμοτομικό σχέδιο, που αποτελεί τηβάσητωναποφάσεων που προσβάλλονται, είναι υψίστης δημόσιας ωφέλειας σε μία ραγδαία αναπτυσσόμενη τουριστικά περιοχή, σε περίοδο που οτουρισμός αποτελεί μίααπότις κύριες πηγές του εισοδή­ ματοςτης Κύπρου,γενικά,καιτηςπεριοχής εκείνης,ειδικά. Για τους πιο πάνωλόγους οι προσφυγές απορρίπτονταικαι οι προσβαλλόμενες πράξεις επικυρώνονται. Καμιά διαταγήγιαέξοδα. 30 Οι προσφυγές απορρίπτονται χω­ ρίς έξοδα. 3265