3 ΑΛΛ. 6 Οκτωβρίου, 1990 • nj^rl Of! )! [ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ/στής] j frl/i.' " ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ •··"·*••'* •*·.,., .. >ι1-\\\ . ΚΩΣΤΑΚΗΣ ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ, ^Άιτητής, v." jjfj fi >ν ih ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΜΤΟ|t ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, ./ (!Τ ο Καθ' ων^η αίτηση. (ΥπόθεσηΑρ::β68/89). 'tvm O'HJC 5 10 ΔημόσιοιΥπάλληλοι— Προαγωγές— Κριτήρια — Αξία,προσόντα, αρ χαιότητα — ΘέσηΑνώτερου Αρχιτέκτονα, Τμήμα Δημοσίων·,Έργων — Επιτροπή ΔημόσιαςΥπηρεσίας(ΕΔΥ)— Αξιολόγηση υποψηφίων — ΣυστάσειςΠροϊσταμένουυπέρτουενδιαφερόμενουπροσώπου — Εμπιστευτικέςεκθέσειςμεσαφήυπεροχήτουενδιαφερόμενουπροσώ που — Προσόντασχεδόνίσα ενδιαφερόμενου μέρους και^αιτητή — Υπεροχή σε αρχαιότητα του αιτητή — Η αρχαιότητα δεφεωρήθηκε επαρκής για να ανατρέψει τηγενικήεικόνα τουενδιαφερομένουπρο σώπουπου ήτανανώτερησεαξίαέναντι τουαιτητή— Ηαπόφασητης ΕΔΥ κρίθηκεεύλογαεπιτρεπτή και επικυρώθηκε. ψ··ιΤ} Δημόσιοι υπάλληλοι — Προαγωγές — Συστάσεις Προϊσταμένου — Αποτελούν σημαντικό στοιχείο κρίσεαις. μ „, 15 20 25 Λέξεις και Φράσεις— "Έκδηλη υπεροχή", στην υπόθεση\Hadjisavva v. Republic. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή απο φάνθηκεότι το Δικαστήριο δεν υποκαθιστά με τη δική του κρίση αναφορικά με την επιλογή του καταλληλότερου υποψηφίου για προαγωγήήδιορισμό -τηνκρίση τουαρμόδιουοργάνου,ούτεπρο βαίνειστην ακύρωσηδιορισμού ήπροαγωγήςότανηαπόφαση ήταν εύλογα επιτρεπτή,λαμβανομένων υπόψητων προνοιών του νόμου και των γεγονότων της υπόθεσης. Στην παρούσα υπόθεση, ηαπόφάσητης ΕΔΥ ήταν εύλογα επιτρεπτή,λόγω του ότι ο αιτητής όχι μόνο απέτυχε να αποδείξει έκδηλη υπεροχή έναντι του ενδιαφερο3281 Σολομωνίδηςν.Δημοκρατίας
(1990)μένουπροσώπουαλλάούτευπεροχήμετηνέννοιαπουέχει προσ δώσειστηφράση αυτή ηνομολογία. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 5 Αναφερόμενες υποθέσεις: Republic v. Haris
(1985)3(A) C.L.R. 106, 10 Christou andOthers v. PublicService Commission4R.S.C.C. I, Georghiades andAnotherv. Republic
(1976)3C.L.R. 74, Republic v. Zachariades
(1986)3(A) C.L.R. 852, Georghiou andOthers v. Republic
(1988)3(A) C.L.R. 678, 15 Hadjioannou v. Republic
(1983)3(B) C.L.R. 1041, 20 Hadjisavva v. Republic
(1982)3C.L.R. 76. Προσφυγή. Προσφυγήεναντίον της απόφασης της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας να προαγάγει το ενδιαφερόμενο πρόσωπο στη θέση 25 Ανώτερου Αρχιτέκτονα (Τακτικός Προϋπολογισμός), Τμήμα Δημοσίων Έργων. Α. Σ. Αγγελίδης, για τον Αιτητή. Α. Παπασάββας, Ανώτερος Δικηγόροςτης Δημοκρατίας,για τους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv. vult. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ.: Μετην παρούσαπροσφυγήο αιτη- 35 τηςζητάδήλωσητουΔικαστηρίουότιηπράξηκαι/ή απόφασητων καθ' ων ηαίτηση ηοποία δημοσιεύθηκεστην επίσημηεφημερίδα τηςΔημοκρατίαςστις27.10.89καιμετηνοποίαπροήγαγετην Λίλια Παπαδούρη -Ζαμπάρτα στη μόνιμηθέσηΑνώτερουΑρχιτέ κτονα (Τακτ. Προϋπ.)Τμήμα Δημοσίων Έργων απότην 1.10.89 40 είναιάκυρηκαιστερείταιοποιουδήποτεεννόμουαποτελέσματος. Οι λόγοι στους οποίους βασίζει την αίτησητου ο αιτητής εί ναι μεταξύάλλων: 3282 30 3Α.Α.Δ. Σολομωνίδηςν.Δημοκρατίας Χατζητσαγγάρης,Δ. (α)Ότι ηαπόφασηπάσχει γιατί δεν πραγματοποιήθηκε ηαρχή τηςπροαγωγήςτουκαλύτερου απότους υποψηφίους. ' 5 (β) Η απόφασηλήφθηκεχωρίς τήδέουσα έρευνα. (γ) Ηαπόφασηλήφθηκε κατά διαδικασίαπου προηγήθηκε,που πάσχει νομικάγιατί στηρίχθηκε σεγεγονότα πουδεν έπρεπε ' να ληφθούνυπόψη. 10 (δ) Ηαπόφασηείναι προϊόν αλλότριου σκοπού και παραβιάζει κεκτημένα δικαιώματα του αιτητή, τους κανόνες της φυσι κής δικαιοσύνης και την εγκύκλιο περί τη σύνταξη αξιολο γήσεων και/ήτηρήθηκανάνισακριτήρια αξιολογήσεως. 15 (ε) Η-απόφασηπάσχειλόγω πλάνης περί τα πράγματακαιτο νόμο. 20 25 30 * • · • . · (στ)Η απόφασηπαραγνώρισεταπροσόντατουαιτητή,τηνεξαι ρετική προσφορά τουκαι την αρχαιότητατου, και · • • - . : ·• (ζ) Ηαπόφαση στερείται της δέουσας αιτιολογίας. Ταγεγονότατηςυπόθεσης είναιταακόλουθα: ΟΓενικός Διευ θυντής του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων με επιστολή του ημερομηνίας 18.11.88πουλήφθηκε στο γραφείο της Επιτρο πήςΔημόσιας Υπηρεσίας την ίδιαημερομηνία,ζήτησε τηνπλήρω σημεταξύάλλων τηςκενής μόνιμης (Τακτ.Προυπ.) θέσης Ανώτε ρουΑρχιτέκτονα, ΤμήμαΔημοσίων Έργων(παράρτημα 1). Επει δήσύμφωνα μετοσχέδιο υπηρεσίαςηθέσηΑνώτερου Αρχιτέκτονα είναι θέσηπροαγωγής ηΕ.Δ.Υ.στησυνεδρία της μεημερομη νία 24.11.88αποφάσισε να ετοιμασθεί και σταλεί στον Πρόεδρο της αρμόδιας τμηματικής επιτροπής κατάλογος των υποψηφίων για προαγωγήμαζί μετους φακέλους των εμπιστευτικών εκθέσε ωνκαιτοσχέδιο υπηρεσίαςτηςθέσης (παράρτημα2). ' 35 40 Ενεργώντας μετηνπιοπάνωαπόφασητης Ε.Δ.Υ.'ογραμμα τέας της με επιστολή του ημερομηνίας 19.12.88 διαβίβασε στο Διευθυντή του Τμήματος Δημοσίων Έργων, ως προέδρου της αρμόδιας τμηματικής επιτροπής,όλα τααναφερόμεναέγγραφα (παράρτημα3). Ο Διευθυντής του Τμήματος Δημοσίων Έργων ως πρόεδρος της αρμόδιας τμηματικής επιτροπής με επιστολή του ημερομηνίας 16.5.89διαβίβασε στην Ε.Δ.Υ. την έκθεσητης αρμόδιαςτμηματικήςεπιτροπήςσχετικά μετηνπλήρωση τηςκε-" νής μόνιμης θέσης Ανώτερου Αρχιτέκτονα Τμήμα Δημοσίων 3283' Χατζητσαγγάρης, Δ. Σολομωνί&ηςν.Δημοκρατίας
(1990)Έργων. Στην έκθεση της η τμηματική επιτροπή ανέφερε ότι αφούεξέτασε τονκατάλογοτων υποψηφίωνκαιταενώπιον της στοιχεία σχετικά με τους υποψήφιους που κατέχουν ταπροσό ντα σύστησετρεις για προαγωγήστην πιο πάνωθέση,ανάμεσα στους οποίους περιλαμβανόταν τόσο το ενδιαφερόμενο μέρος όσο και οαιτητής (παράρτημα4). 5 Η Ε.Δ.Υ. στη συνεδρία της ημερομηνίας 26.5.89 αφού έλαβε υπόψη τα πορίσματα της τμηματικής επιτροπής αποφάσισε να εξετάσει το θέμαπλήρωσης της πιο πάνωκενής θέσης σε ήμερο- 10 μηνία που ορίστηκε αργότερα. Στησυνεδρία κλήθηκε να παρα στείκαιοΔιευθυντής τουΤμήματος-Δημοσίων Έργων(παράρτη μα5). ΗΕ.Δ.Υ.κατάτησυνεδρία τηςημερομηνίας 15.9.89 άκου σετησύσταση τουΔιευθυντήτουΤμήματοςΔημοσίων Εργωνκαι στη συνέχεια αφού ο διευθυντής αποχώρησε από τη συνεδρία 15 προχώρησε στηγενικήαξιολόγηση καισύγκριση τωνυποψηφίων. Ηεπιτροπήαφούεξέτασε ταουσιώδη στοιχεία απότοφάκε λο πλήρωσης της θέσης καθώς και από τους προσωπικούςφα κέλους και τις εμπιστευτικές εκθέσεις των υποψηφίων και έλα- 20 βε υπόψη τα πορίσματα της τμηματικής επιτροπής και τη σύ σταση του διευθυντή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ηΛίλιαΠαπαδούρη -Ζαμπάρτα υπερείχε των άλλων υποψηφίων με βάση το σύνολο των καθιερωμένων κριτηρίων -αξία,προσόντα, αρ χαιότητα και αποφάσισε να την προαγάγει σαν την πιο κατάλ- 25 ληληστη μόνιμη θέσηΑνώτερου Αρχιτέκτονα, Τμήμα Δημοσίων Εργων από 1.10.89 (παράρτημα6). Είναι η θέση του δικηγόρου του αιτητήότι ανκαι ο αιτητής καιτοενδιαφερόμενο μέρος έχουν σχεδόν ίσαπροσόντα,εντού- 30 τοις ο αιτητής υπερτερεί αναμφισβήτηταστην αρχαιότητα, όσο και αναφορικά μετηναξία.Γιατηναρχαιότηταοδικηγόρος του αιτητή υποστήριξε ότι τα τρία χρόνια σχεδόν τα οποία διορί στηκε νωρίτερα ο αιτητής στην ίδια θέση με το ενδιαφερόμενο μέρος συνιστούν αναμφισβήτητηυπεροχή.Αναφορικάμετοκρι- 35 τήριο της αξίας ο δικηγόρος του αιτητή κάλεσε το Δικαστήριο να περιοριστεί στις αξιολογήσεις μόνο των τριών τελευταίων ετών με βάση τις οποίες υποστήριξε ότι υπάρχει ίση περίπου βαθμολογίακαι ίδιασχόλια και κρίσεις. 40 Υποστήριξε όμως,περαιτέρω,ότι ο αιτητήςέχειαναμφίβολη υπεροχή καθότι έχει να επιδείξει μεγαλύτερο αριθμό έργων και τελειότερη εργασία,ούτως ώστεηπείρατουναθεωρείται υπέρ τερη. Τέλος οκ. Αγγελίδης υποστήριξε ότι ανκαιο διευθυντής, 3284 3AAA. 5 10 15 20 25 30 35 40 Σολομωνίδης ν.Δημοκρατίας Χατζητσαγγάρης,Δ. σύστησε τοενδιαφερόμενοπρόσωπο,ησύσταση αυτήείναι γενι κή καιαόριστη χωρίς αιτιολογία καιδενανταποκρίνεται στα αντικειμενικά δεδομένα.Ως εκτούτου,εισηγήθηκε ότι ηαπόφα ση της επιτροπήςπουβασίστηκε στη σύσταση τουδιευθυντή είναι άκυρη,αφούηεπιτροπήείχε μάλιστα το καθήκονναδιεξά γει τηδικήτης έρευνα καιόχι απλώςναακολουθήσει τησύστα σητουδιευθυντή.Επίσηςη εξέτασηπουέκανεηεπιτροπήγιατα αγγλικά ήτανανεπαρκής. Οκ.Αγγελίδης υποστήριξεπεραιτέρωότιη απόφασητηςεπι τροπής,δεν είναι εν πάσηπεριπτώσει αιτιολογημένη. Οκ.ΠαπασάββαςγιατηΔημοκρατίαεισηγήθηκεότιαπότοσύ νολο του υλικού που υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίουπροκύπτει'ότι ηεπιτροπήενήργησε σωστά σταπλαίσιατηςδιακριτικής της εξουσίας. Συγκεκριμέναυποστήριξε,ότιοι εμπιστευτικέςεκ θέσεις του ενδιαφερόμενου μέρους απότο 1979, δείχνουν σαφή υπεροχή και ότιενπάση περιπτώσει, ο αιτητής δενέχει έκδηλη υπεροχή έναντι του ενδιαφερόμενου μέρους. Οκ.Παπασάββας βασίστηκε ιδιαίτερακαιστησύστασητουπροϊσταμένου,σαντου καταλληλότερουπροσώπουγιαναεκτιμήσει τους υποψηφίους. Αφού μελέτησα προσεκτικάτοσύνολο του υλικού που τέθη κε ενώπιό μου,έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότιη επιτροπή ενήργησε σωστάστοναλάβειυπόψητηςτησύστασητουδιευθυ ντή.Ταενώπιό μουδεδομέναδικαιολογούν πλήρωςτη σύσταση του διευθυντή σαν αντικειμενικά τεκμηριωμένη, είναι δεκαθιε ρωμένη αρχήότιυπόαυτέςτιςσυνθήκες ησύσταση τουδιευθυ ντή αποτελεί σημαντικό παράγονταστην απόφασητης επιτροπής. Στην απόφασητουΑνωτάτου Δικαστηρίου Republic ν, Haris
(1985)3C.L.R. 106 στις σελίδες 110και 111 αναφέρεται: "The recommendations ofa Headof a Department werealways considered amost vitalconsideration notlightlytobedisregarded. Long before the enactment of the Public Service Law, No.33/67, the Supreme Constitutional Court in Theodossiou v. The Republic,2 R.S.C.C44,atp.48,hadthistosay: 'In theopinion of the Court the recommendation ofa Head of Department orother senior responsible officer, andespecially so in cases where specialized knowledge and ability are required for the performance of certain duties, is"a most vital ' .consideration which' should weigh with the Public Service Commission in coming toa decision in a particular caseand 3285 Χατζητβαγγάρης,Δ. Σολομωνίδηςν.Δημοκρατίας
(1990)such recommendation should not be lightly disregarded.'" Ο κ. Αγγελίδης δέχθηκε ότι ο αιτητήςκαι το ενδιαφερόμενο μέρος έχουνσχεδόν ίσαπροσόντακαιότιηαξιολόγησητουςγια τα τρίατελευταίαχρόνια είναι ουσιαστικάηίδια. 5 Είμαιτηςγνώμης ότι ηγενικήεικόναπουπαρουσιάζειτοεν διαφερόμενο μέρος είναι ανώτερη όσον αφορά την αξία από εκείνη του αιτητή,ηδε σχετική αρχαιότητα του αιτητήδενμπο ρεί ναθεωρηθεί επαρκήςγιανα ανατρέψει την άποψηαυτήκαι 10 να τεκμηριώσει έκδηληυπεροχήτου αιτητή. Θέλω να παρατηρήσωότι το δικαστήριο δεν υποκαθιστάτη δικήτουκρίση,αναφορικά μετην επιλογήτουκαταλληλότερου υποψήφιουγιαπροαγωγήήδιορισμό, μετηνκρίσητου αρμόδιου οργάνου. (Βλέπε μεταξύ άλλων, Alexandros Christou and Others v. The Republic (Public Service Commission) 4 R.S.C.C. 1σελίς 6, CharalambosGeorghiadesand Another v. Republic (Public Service Commission)
(1976)3C.L.R. 74 σελίς 82, Republic v.Zachariades
(1986)3C.L.R. 852. 15 20 Είναικαθιερωμένηαρχήσύμφωναμετηνομολογία του Ανω τάτου Δικαστηρίου ότι το Δικαστήριο δεν προβαίνει στην ακύ ρωση ενός διορισμού ήπροαγωγήςότανηαπόφασηγια τοδιο ρισμόήπροαγωγήήταν εύλογαεπιτρεπτήλαμβανομένωνυπόψη των προνοιών του Νόμου και των γεγονότων της υπόθεσης. Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Georghiou and Others v. The Republic
(1988)3(A) C.L.R. 678 αναφέρονταιτα πιο κάτωστην απόφασητηςπλειοψηφίας. 25 30 "The Administrative Court does not annul a decision of an appointing Authority, such as the respondent Commission, which, in accordance with the Law applicable to, and the facts of a particular case, was reasonably open to such Authority [see inter alia, Georghiou v. Republic (supra); Petrides v. 35 The Republic
(1984)3C.L.R. 341,350,Papadopoulosv. The Public Service Commission
(1985)3 C.L.R. 405, 413, Republic v.Zachariades (supra).] The duty of this Court is to see whether theAuthority exercised 40 its discretionary power in conformity with the statutory provisionsandtherules andrequirements of Administrative Law in general, including good faith. Solong as the Authority acted within those limits, the Court cannot interfere. It cannot 3286 3 AAA. 5 10 15 20 25 30 35 Σολομωνίδηςv. Δημοκρατίας Χατζητσαγγάρης, Δ. substitute its own opinion as to the merits of the candidates for that of theAuthority. An administrative Courtcannotintervene inordertoset aside thedecision regarding such selection, unless it is satisfied,by anapplicant in a recourse before it,thathewas aneligiblecandidatewhowas strikingly-superior to theonewho was selected, because only insuch acase theorgan promotionis deemed to have exceeded the outer limits of its discretion and then, therefore, to have acted in excess or abuse of this power; also;in such a situation thecomplained of decision of theorgan concernedistoberegarded aseitherlacking duereasoning,oras based on unlawful or erroneous or otherwise invalid reasoning. The onus of establishing striking superiority lies always on the applicantm arecourse." Πρέπεινασημειωθείότισταπλαίσιατωναρχώναυτώνοαιτητήςέχειτηνυποχρέωσηνααποδείξει έκδηλη υπεροχήτου ένα ντι τουενδιαφερόμενουμέρους. Η νομική έννοια του όρου "έκδηλη υπεροχή" (striking superiority) απασχόλησετηνΟλομέλειατουΑνωτάτουΔικαστηρί ου στην υπόθεσηHadjiioannou v. The Republic
(1983)3Α.Α.Δ. 1041,ηοποίαυιοθέτησε τον πιο κάτωορισμό πουδόθηκεστην υπόθεσηHadjisawa v.TheRepublic
(1982)3Α.Α.Δ.76,78: "As the expression "striking superiority" suggests, a party's superiority, to validate an allegation of this kind,must beself evident and apparent from a perusal of the files of the candidates. Superiority must be of such a nature as to emerge onany viewof thecombinedeffect of themerits, qualifications andseniority of theparties competing for promotion; inother words, it must emerge as an unquestionable fact." Στην υπόθεσηαυτήέχονταςυπόψητην όλη εικόνα που πα ρουσίαζαν οι υποψήφιοικαι το γεγονός ότι τοενδιαφερόμενο μέρος είχε τησύστασητουδιευθυντήοοποίοςγνωρίζει τηνερ γασία και την απόδοσητων υποψηφίων, ο αιτητής απέτυχε να αποδείξειτουςισχυρισμούςτουκαιιδιαίτεραόχι μόνοδεναπέ δειξεέκδηλη υπεροχήαλλάούτευπεροχήμετηνέννοιαπουέχει προσδώσειστηφράσηαυτήη νομολογία. 40 Για τους ηιο πάνω λόγους η προσφυγήαπορρίπτεται άνευ εξόδων. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 3287