$ΑΛΑ. 11Οκτωβρίου, 1990 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ P.STEFF&CO., Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ/Ή 1.ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΔΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΑΥΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗ, 2. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 891/88). Προσφορές — Έννομο συμφέρον — Ηπροσφορά δεν ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές και δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εξέ τασης, αν δεν πληροί ουσιώδηόρο τουδιαγωνισμού. 5 Λέξεις και Φράσεις — "Ουσιώδης όρος"— Όροι προσφορών— Στις υποθέσεις προσφορών είναι ο όρος ο οποίος συνιστά παράγοντα αποφασιστικήςσημασίαςγια το περιεχόμενο της απόφασης — Το κριτήριο για τον προσδιορισμό της υπόστασηςσυγκεκριμένου όρου είναι αντικειμενικό. 10 15 Οι καθ' ων η αίτηση ισχυρίστηκαν ότι οι αιτητές δεν νομιμο ποιούνται να προσβάλουν την απόφαση για μη κατακύρωση της προσφοράς σ' αυτούς,λόγω της διαπίστωσης του Κεντρικού Συμ βουλίου Προσφορών, ότι τα μηχανήματατους δεν πληρούσαν τις προδιαγραφέςσ' ένακαίριο τομέα,δηλ. δεν ήταν εφοδιασμένα με σύστημα ηλεκτρονικού ελέγχου. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποδέκτηκετην εισήγηση των καθ' ων ηαίτησηκαιαποφάνθηκεότι: 20 Συμμόρφωση με τις πρόνοιες της παραγράφου8 του διαγωνι σμού, ηοποίαπρονοεί για ύπαρξητου προβλεπόμενου συστήματος ελέγχου, χαρακτηρίζεταιως "ουσιώδης" στην ίδια παράγραφο. Μη 3343 P. Steff & Co. v. Αημοκοατίας
(1990)συμμόρφωση μετονπιοπάνωόρο,θαέθετετηνπροσφοράεκτόςδια γωνισμού. Η κατάληξητων καθ'ων ηαίτηση,ότι ως θέμα τεχνικής επάρκειας, η προσφορά των αιτητών δεν πληρούσε τις ουσιώδεις προϋποθέσεις πουέθετεηπαράγραφος8,δενκλονίστηκε απόκανένα στοιχείο ήμαρτυρίαενώπιον του Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου οι αιτητέςδενέχουντοαπαιτούμενοέννομο συμφέρονναπροσβάλουντην μηκατακύρωσησ' αυτούςτης επίδικηςπροσφοράς. 5 Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 10 Αναφερόμενες υποθέσεις: Κ&Μ TRANSPORT v. E.F.A. andOthers
(1987)3 C.L.R. 1939, 15 Medcon Construction andOthers v.Republic
(1968)3 C.L.R. 548, Christofides v.Republic
(1985)3 C.L.R. 547, A. Trikomitis Ltd v.Republic
(1986)3 C.L.R. 262, 20 Ατλάντικ Ινσιούαρανς Ατδ v. Συμβουλίου Εμπορίας Κυπριακών Πατατών και Αλλου
(1990)3Α.Α.Δ. 173, Panayiotou & Constantinou Constructions Ltd v.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.
- 25 Προσφυγή, Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση να κατακυρώσουν την προσφορά για την προμήθεια εκτυπωτικής μηχανής κρατικών λαχείων, για τις ανάγκες του Κυβερνητικού Τυπογραφείου, στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο. 30 Α. Σ. Αγγελίδης, για τους Αιτητές. 35 Ν.Χαραλάμπους, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. Λ. Παπαφιλίππου σωπο. με Α. Χαβιαρά, για το Ενδιαφερόμενο πρό 40 Cur. adv. yult. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Η προσφορά των αιτητών ήταν μια από τις τέσ σερις που υποβλήθηκαν για την προμήθεια εκτυπωτικής μηχα3344 3 ΑΛΛ. P. Steff & Co. v. Δημοκρατίας Πικής, Δ. νήςκρατικών λαχείωνγιατιςανάγκεςτουΚυβερνητικούΤυπο γραφείου, παράλληλα διασκευασμένης και για την εκτύπωση διαβατηρίων και ομολογιών. ΚαταρχήνOLπροσφορέςαξιολο• γήθηκαν απότεχνικής άποψηςαπό τους αρμοδίουςτουΚυβερ5 νητικού Τυπογραφείου. 10 20 25 Σε έκθεση του το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορώνσύστησε την επιλογή των ενδιαφερόμενων μερών P.C. ORINOS (ROLAND)LIMITEDτωνοποίωνηπροσφορά κρίθηκεότι πληρούσε τις προϋποθέσεις και ανταποκρινόταν στις ανάγκεςτου Τυπογραφείου. Στην ίδιαέκθεση διατυπώνονταιεπιφυλάξειςκα τά πόσοηπροσφορά τωναιτητώνπληρούσετουςόρους καιτις προδιαγραφές του μειοδοτικούδιαγωνισμοί). Στοσχετικό από σπασματηςέκθεσηςαναφέρεται: "Recommendations - Examining all the tenders submitted it appearsthatthetenderclosertothetenderspecifications hasbeen submittedbyTendererNo.3 (P.C.Orinos). Thisistheonlytender which offers an 'electronic checking unit' which is expected to eliminatethemanualcheckingof lottery tickets,presently carried out by a team of about 20 girls. The equipment offered by TendererNo.3areconsideredsuitable for theprintingof lottery tickets, postage stamps, bonds, passports and other security printingoperationsandtherefore itcouldbe recommended. The fact thattheTendererNo.3didnotoffer acuttingmachine"is not considered a serious disadvantage, because a suitable cutting machine is available at the Government Printing Office which could be.used for thecutting of lottery tickets andother relevant printingoperations. 30 The next most complete offer has been submitted by Tenderer No.
- Thedifference inprice,however, is notjustified. 35 40 TendererNo.4offers thebest pricefor thesupply andinstallation of theoffset press with on-linenumbering unit,andprovided the omission suchasthe'Rainbow inkfountains' the'electronjc plate scanner' the 'numbering boxes' and the 'electronic-checking systems' are supplemented at extra costs, this tender may be considered " ;·;·' Οιπροσφορέςεπαναξιολογήθηκαν,μετάαπόαπόφασητόυ Κε ντρικού ΣυμβουλίουΠροσφορών,απότην τεχνικήεπιτροπήτου σώματος ηοποίακατέληξε στα ίδια συμπεράσματα όπως^και OL αρμόδιοι τουΤυπογραφείου. Η τεχνική επιτροπήτουΚεντρικού 3345 Πικής, Α. P. Steff & Co. ν.Δημοκρατίας
(1990)Συμβουλίου Προσφορών εισηγήθηκε τηναποδοχήτηςπροσφοράς των ενδιαφερόμενων μερών εξάλλου, διαπίστωσε ότι τα μηχανή ματαταοποίαπροσέφεραν οι αιτητέςδενπληρούσαν τιςπροδια γραφές του διαγωνισμού σε ένα καίριο τομέα- δεν ήτανεφοδια σμένα μεσύστημα ηλεκτρονικού ελέγχου. 5 OL εισηγήσεις και διαπιστώσεις της τεχνικής επιτροπής υιο θετήθηκαναπότο Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών πουστησυ νέχεια εισηγήθηκε στην αρμόδιαΥπουργικήεπιτροπήτην επιλο γή της προσφοράς των ενδιαφερόμενων μερών, δεδομένου ότι 10 κλιμάκιο τεχνικών θα επιθεωρούσε τα μηχανήματα στο χώρο που ήταν συναρμολογημένα στο εξωτερικό και θαβεβαίωνε ότι αυτά ανταποκρίνονταν στις προδιαγραφέςκαι ικανοποιούσαν τις λειτουργικές ανάγκεςτουΤυπογραφείου. Η τελική απόφαση της Υπουργικής επιτροπής,με την οποίαέγινε αποδεκτήηπρο- 15 σφορά των ενδιαφερόμενων μερών, είναι το αντικείμενο της προσφυγής. Οι καθ' ων η αίτηση αμφισβητούν την εγκυρότητα της προ σφυγής με το δικαιολογητικό ότι οι αιτητές δενομιμοποιούνται να προσβάλουν την πράξη λόγω έλλειψης έννομου συμφέρο ντος. Η μη συμμόρφωση των αιτητών με τους όρους του δια γωνισμού απέκλειε εκπροιμίου την εξέταση της προσφοράςκαι έθετετους αιτητές εκτός διαγωνισμού. Επομένως,δεν έχουν το συμφέρον που προβλέπει το άρθρο 146.2 του Συντάγματος να αξιώσουν την αναθεώρηση τηςπράξης. 20 25 Μεαφορμήτηνπαράλειψητων καθ' ωνη αίτησηνα εγείρουν τις αμφισβητήσεις τους στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου στην ένσταση τους (το θέμαεγείρεται στην τελικήαγόρευση),οι αιτη- 30 τές αμφισβήτησαν την καλήπίστητης αρμόδιαςΑρχήςκαι ισχυ ρίστηκαν ότι οι ενστάσεις αποβλέπουνστηναπόκρυψηατελειών στην έρευνα καιτην αδικαιολόγητηεπιλογή της προσφοράςτων ενδιαφερόμενων μερών.Δενυπάρχειόμως κώλυμα,όπωςκαι OL ίδιοι αναγνωρίζουν,στην εξέταση ενστάσεων ως προς τηδLκαL- 35 οδοσία του Δικαστηρίου σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικα σίας. Αλλωσε η αρμοδιότητα του Δικαστηρίου να επιληφθεί προσφυγών βάσει του αρθρ. 146 του Συντάγματος συναρτάται άμεσα με την ύπαρξη των προϋποθέσεων που θέτουν οι παρά γραφοι 2 και 3 του ίδιου άρθρου, μεταξύ των οποίων και η 40 ύπαρξηενεστώτος έννομου συμφέροντος. Τοπρώτοθέμαπουπρέπει να μαςαπασχολήσει είναι αννομι μοποιούνται οι αιτητές να προσφύγουν. Η απόφασηεξαρτάται 3346 3Α.Α.Δ. 5 10 15 P.Steff & Co. v. Δημοκρατίας Πιχής,Δ. άμεσααπό τηνεγκυρότητατηςδιαπίστωσης ότι ηπροσφοράτους δεν πληρούσε τους όρους του διαγωνισμού. Σειρά πρωτόδικων αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου* καθώς και η απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Κ & Μ Transportv.E.F.A. and Others
(1987)3C.L.R. 1939καθορίζουν ότι η προσφορά δεν ανταποκρίνεται στις προδιαγραφέςκαι δε μπορεί νααποτελέσει αντικείμενο εξέτασης ανδεν πληρεί ουσιώ δηόροτουδιαγωνισμού."Ουσιώδης"είναιόροςοοποίοςσυνιστά παράγοντααποφασιστικήςσημασίαςγιατοπεριεχόμενο τηςαπόφάσης. Τοκριτήριο γιατονπροσδιορισμό τηςυπόστασης συγκε κριμένου όρου είναι αντικειμενικό. Και τα ερωτήματα ταοποία προκύπτουνστησυγκεκριμένη υπόθεσηείναιδυο: (Α) Αν δενυπήρξεσυμμόρφωση,ησημασίατουόρουαυτούστο πλαίσιο τουδιαγωνισμού,και (Β) η εγκυρότητα της διαπίστωσης των καθ' ων η αίτηση ως προς τημησυμμόρφωση των αιτητών με τον όρο 8. 20 25 30 35 Ως προς το πρώτο ερώτημα η παράγραφος8 του διαγωνι σμούχαρακτηρίζεισυμμόρφωση μετις πρόνοιες τηςως "ουσιώ δη" (essential). Η σημασία της συμμόρφωσης επεξηγείται στην ίδια την παράγραφο 8, όπουαναφέρεταιότι ηύπαρξητουπρο βλεπόμενου συστήματος ελέγχου θα απαλλάξει τις Αρχές από την ανάγκη για οπτικό έλεγχο των λαχείων ο οποίος γινόταν απόαριθμό υπαλλήλων. Συνεκτιμώνταςτη σπουδαιότητατωνόρωντουδιαγωνισμού, οόρος οοποίοςπεριέχεται στην παράγραφο8μπορεί εύλογανα χαρακτηριστεί ως ουσιώδης αν όχι ο ουσιωδέστερος όρος του διαγωνισμού. Συνεπώς μη συμμόρφωση με τις πρόνοιες του θα έθετε την προσφορά οποιουδήποτε εκτός διαγωνισμού - διαπίστωση η οποία μαςφέρνει στο δεύτερο ερώτημα,κατά πόσο ηκρίση των καθ' ων ηαίτηση ότι ηπροσφορά των αιτητών δενανταποκρι νόταν στις πρόνοιες της παραγράφου 8,ήταν εύλογη. * (Βλ. μεταξύάλλων, Medcon Construction and Others v. The Republic
(1968)3 C.L.R.548, Christofides v. The Republic
(1985)3 C.L.R.547, A. Trikomitis Ltd v. The Republic
(1986)3 C.L.R. 262, ΑτλάντικΙνσιοναράνςΛτδ ν.Συμβουλίου ΕμπορίαςΚυπριακώνΠατατών χ.ά.
(1990)3 Α.Α.Δ. 173,Panayiotou &ConstantinouConstructions Ltd v.Αημοκρστια£
(1990)3Α.Α.Δ.315). 3347 Πικής,Δ. P.Steff &Co. ν.Δημοκρατίας
(1990)Η θέση των αιτητών είναι ότι η ατέλεια στο κύριο σώμα της εκτυπωτικής μηχανήςτην οποίαείχανπροσφέρει λόγω της απου σίας ηλεκτρονικού συστήματος ελέγχου, θαμπορούσε ναπληρω θεί μετην προσαρμογή πρόσθετου εξοπλισμού γιατον οποίοείχε υποβληθεί συμπληρωματικήπροσφορά.Η παράγραφος8δεναφή-, 5 νει ευχέρειαγιατηνεπιλογήεκτυπωτικήςμηχανήςηοποίαδενέχει ενσωματωμένο σύστημα ηλεκτρονικού ελέγχου. Τοθέμαείναικατεξοχή τεχνικό και ηδιαπίστωση είναι on οι τεχνικές επιτροπές πουεξέτασαντηνεγκυρότητατηςπροσφοράςτωναιτητώνήτανσε μοναδικήθέσηναεκτιμήσουν τηνεπάρκεια της. Δεν έχειτεθεί κα- 10 νένα στοιχείο ή μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου η οποία να κλονίζει τηνκατάληξητων καθ' ωνη αίτησηότι ως θέματεχνικής επάρκειας ηπροσφορά των αιτητών δεν πληρούσε τις ουσιώδεις προϋποθέσεις πουέθετε ηπαράγραφος 8. 15 Ηκατάληξηαυτήοδηγεί άμεσα στην απόρριψητηςπροσφυ γής ως μηυποκείμενης σε αναθεώρησηλόγω έλλειψηςεκ μέρους των αιτητών του προβλεπόμενου, από το άρθρο 146.2 τουΣυ ντάγματος, έννομου συμφέροντος. 20 Η προσφυγήαπορρίπτεται.Δεν εκδίδεταιδιαταγήγιαταέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 3348