clr/1990/1990_3_3397.pdf

(1990)τον Άρθρον 146.1 τουΣυντάγματος. Το Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας (το Συμβούλιο), αποφάσισετην4.6.81,νακαταργήσει ταδικαιώματατιτλούχων κα­ ταναλωτών από 1.1.82, λόγω εξάντλησης τωνπηγώντων εταιρειών που απαλλοτριώθηκαν και επίσης λόγω ακαταλληλότητας του νε­ ρού μερικών πηγώνπουυφίστανται. 5 Το πρωτόδικο Δικαστήριο, αποφάσισε ότι το Συμβούλιο, είχε νόμιμο δικαίωμανατερματίσει τηνπαροχήύδατος,βάσειτων προυφιστάμενων διευθετήσεων, λόγω στέρεψης των πηγών. 10 ΤοΔικαστήριο αυτεπάγγελταήγειρε τοζήτημαανηπροσβαλλό­ μενηπράξηυπόκειται στον αναθεωρητικό έλεγχοτου κάτωαπότο Αρθρο 146 του Συντάγματος,με το νόημα εάνηπράξηαυτήείναι 15 δημόσιου ή ιδιωτικούδικαίου. Οι αιτητές - πρώηντιτλούχοι - ζητούντην ακύρωσητης απόφα­ σης διακοπής δωρεάν παροχής της συμφωνημένης ποσότητας νε­ ρού δυνάμει εγγράφων ήεγγράφου εκχωρήσεως ήτίτλου και/ήδυ- 20 νάμει του Κεφ.

1. Ισχυρίζονται ότι ηπροσβαλλόμενη απόφαση, εκδόθηκε από το Συμβούλιο στα πλαίσια άσκησης δημόσιας εξου­ σίας προς όφελος του κοινού. Αντίθετα, οδικηγόρος τουΣυμβου­ λίου, υπέβαλε ότι ο Νόμος απλώς αντικατέστησε ή περιέλαβε τις συμβάσεις των αιτητών μετις υδρευτικές εταιρείες και ότι το θέμα 25 είναι καθαράιδιωτικού δικαίου. ΗΟλομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποφάσισεκατά πλει­ οψηφία ότι η προσβαλλόμενη απόφαση ρυθμίζει πρωταρχικά δι­ καιώματα και υποχρεώσεις των πολιτών και ότι ως εκ τούτου,δεν 30 υπόκειται στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου δυνάμει του Αρθρου 146 τουΣυντάγματος. Α. Υπό ΣτυλιανίδηΔ. συμφωνούντων του Προέδρου Α. Ν.Λοΐζου και των Δικαστών Δημητριάδη και Χρυσοστομή: ~ 35 —
2. Ο πρωταρχικός και μόνος σκοπός της προσβαλλόμενης πράξης είναι ο τερματισμός τουπιο πάνωδικαιώματος,για το λόγο ότι οι πηγές των υδρευτικών εταιρειών είτε στέρεψαν, είτε το νερό μολύνθηκε καιέπαυσεναείναι πόσιμο ήκατάλληλο προςχρήση.
3. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηρυθμίζει πρωταρχικάπεριουσιακά δικαιώματα και υποχρεώσεις των μερών. Το Συμβούλιο δεν αποφάσισε ότι δεν παρέχει νερό στους αιτητές. Απλώςαποφά3398 40 3 Α.ΑΛ. Παντελΐδου κ.ά.ν.Συμβ.Υ&ατ. Λευκωσίας σισε ότι έληξε ηπερίοδος κατάτην οποία οι αιτητές τιτλούχοι θαδίκαιούντοστηνπαροχήνερού μετουςόρους τουτίτλουαπό τις πρώην υδρευτικές εταιρείες. 5 10 15 20 25 30 35 40
4. Η προσβαλλόμενη απόφαση είναι ιδιωτικού δικαίου και δεν υπόκειται στη δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου κάτω απότο Αρθρο 146 τουΣυντάγματος. Β. Υπό Πική Δ., συμφωνούντων και των Δικαστών Νικήτα και Αρτεμίδη: .
5. Ηπαροχήύδατοςσ' αυτήτην κατηγορία των καταναλωτών δεν συναρτάται με τασυμβατικά τους δικαιώματαμε τους προγενέ­ στερους προμηθευτές,αλλάμετακριτήριαπουθέτειοπερί Υδατοπρομήθειας (Δημοτικές καιΑλλεςΠεριοχές) Νόμος, Κεφ. 350, (οΝόμος),οοποίοςθεσπίστηκε το 1951,καθιστώνταςτηνυδατοπρομήθειαευθύνητουδημοσίου,σεαντίθεση μετηνεπικρατούσα κατάστασηπριντηθέσπισητουενλόγωνόμου,ότανη ευθύνηγια τηνυδροδότησητωνπόλεων ανήκεσε ιδιωτικούς οργανισμούς,ή δεπαροχήύδατοςρυθμιζότανβάσει συμβάσεων συνομολογουμένων μεταξύτωνπρομηθευτώνκαιτωνκαταναλωτών.
6. Το θέμα αμφισβήτησης της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου, το οποίο δεν αντιμετωπίστηκε στην πρωτόδικη απόφαση, είναιδυνατό ναεξεταστεί σ' οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας.
7. Οιπράξειςτηςδιοίκησης δενπεριορίζονται μόνο στον τομέατου δημοσίου δικαίου. Σεθέματαδιαχείρισης τουδημόσιου ταμείου και περιουσίας, οι πράξεις της ανάγονταικατάκανόναστον τομέατουιδιωτικούδικαίου.Στονιδιωτικότομέα εμπίπτουνκαιοι διοικητικές αποφάσειςπουρυθμίζουν ιδιωτικάσυμφέροντα. Οι αποφάσειςαυτέςεκφεύγουντουτομέατουδημοσίουδικαίου, πα­ ράτορυθμιστικό τουςχαρακτήραδιότι (α)δεναποβλέπουνστην προώθηση δημοσίου σκοπού και (β)είναι μικρού μόνο ενδιαφέροντος γιατοκοινό ήοποιαδήποτεκατηγορία πολιτών.
8. Οι εξουσίες του Συμβουλίου, στην παρούσα υπόθεση,πηγάζουν απότονόμο καιρυθμίζονται απόαυτόν.Οσκοπός γιατον οποίο ασκείται ηεξουσία είναι σκοπός υψίστης σημασίας για το κοινό καλόκαιμεγάλου ενδιαφέροντοςγιατουςκαταναλωτέςνερούτης Λευκωσίαςκαιόχιαμελητέου ενδιαφέροντος γιατοευρύτερο κοι­ νό. Ηπαροχήύδατοςστους δικαιούχουςπριντηθέσπισητουνό­ μου,δεν διέπεται απότις συμβατικές τους υποχρεώσεις με τους προμηθευτές, αλλάαπότακριτήρια πουθέτει ο νόμος. Το γεγο3399 Παντελΐδου κ.ά. ν. Συμβ. Υδατ.Λευκωσίας

(1990)νόςότιμέροςτων συμβατικώντουςδικαιωμάτωνενσωματώνεται στο νόμο και συμπεριλαμβάνεται μεταξύ των κριτηρίων για τον καθορισμόπαροχήςύδατοςσ' αυτούς,δεμεταβάλλειτηφύσητης εξουσίας για την παροχή ύδατος και τον προσδιορισμό των τε­ λών,ούτεθέτειτηνάσκηση τηςεξουσίαςυπότηναίρεσηοποιασ5 δήποτεσύμβασης.Ωςεκτούτου,ηπροσβαλλόμενη απόφασηυπό­ κειταιστηναναθεωρητικήδικαιοδοσίατουΑνωτάτουΔικαστηρί­ ουδυνάμειτουΑρθρου146τουΣυντάγματοςκαιοιαιτητέςέχουν έννομοσυμφέροννατηνπροσβάλουν. 10 Οιεφέσειςαπορρίπτονται κατά πλει­ οψηφίαχωρίςέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 15 Pikis v. Republic

(1968)3 C.L.R. 303, Constantinides v. Republic

(1969)3 C.L.R. 523, Papadopoullos v. Republic

(1970)3 C.L.R. 169, 20 Republicv. Pericleous

(1972)3 C.L.R. 63, Republic v.Georghiades

(1972)3 C.L.R. 594, 25 Δημοκρατία v. Χατζηπαντελή

(1989)3(Β)Α.Α.Δ.961, VrahimisandAnotherv. Republic, 4R.S.C.C. 121, Christodoulou v. Republic

(1967)3 C.L.R. 691, 30 Lambrakis v. Republic

(1970)3 C.L.R. 72, CyprusTransportCo. LtdandAnotherv.Republic

(1970)3C.L.R. 163, 35 RazisandAnother'^.Republic

(1982)3 C.L.R. 45, Vlahou andOthersv. Republic

(1984)3 C.L.R. 1319, Yiangouv. Republic

(1987)3(A) C.L.R. 27, OthonosandAnotherv. Republic

(1989)3(A) C.L.R. 475, Δημητρίου v. Δημοκρατίας και Άλλου

(1989)3(Γ) Α.Α.Δ. 1281, 3400 40 3 A.A.A. Παντελίδου κ.ά.ν.Συμβ. Υδατ. Λευκωσίας Δημοκρατία ν. Ματθαίον

(1990)3Α.Α.Δ. 2452, . • - L i Papaphifippou v. Republic, IR.S.C.C. 62, • ,,., 5 Laoudhiav. Republic, 2R.S.C.C. 119, ·,.-, • :' Stamatiou v.ElectricityAuthorityofCyprus, 3R.S.C.C. 44, Hadjikyriacou v. HadjiapostolouandOthers, 3R.S.C.C. 89, 10 Valana v. Republic, 3R.S.C.C. 91, Eraclidou andAnother v. Hellenic Mining Co. LtdandOthers, 3 R.S.C.C. 153, 15 Charalambides v. Republic, 4R.S.C.C. 24, ..„ Sevastides v.ElectricityAuthorityof Cyprus

(1963)2 C.L.R. 497, 20 Greek Registrarof theCo-OperativeSocieties,v. Nicolaides

(1965)3 C.L.R. 164, Kolokassides v. Republic

(1965)3C.L.R. 542, 25 Cyprus Industrial and Mining Co.Ltd v. Republic (No. 1)

(1966)3 '•'.Vl '. ' C.L.R. 467, I.W.S. Nominee Co.Ltdv. Republic

(1967)3C.L.R. 582, 30 White Hills LtdandOthers v. Republic (1970^3 C.L.R. 132, Christodouiou v. Republic

(1970)3C.L.R. 377; Moustafa v. Republic

(1973)3C.L.R. 47, . ( ) 35 Asproftasv. Republic

(1973)3C.L.R. 366,-,K ,. Poyiadjis v. Republic

(1975)3C.L.R. 378,<Λ, 40 SilentsiaFarms v. Republic

(1981)3C.L.R. 450, Charalambides v. Republic

(1982)3C.L.R. 403, Coudounaris v. Republic

(1982)3C.L.R. 530, 3401 Παντελίδου κ.ά. ν.Συμβ.Υδατ.Λευκωσίας

(1990)Republic v.M.D.M. Estate

(1982)3C.L.R. 642, AntoniouandOthers v.Republic

(1984)3(A) C.L.R. 623, 5 Galanos v.C.B.C.

(1984)3C.L.R. 742, 'Ethnikos' Athlitikos PnevmatikosOmilosDefterasv. K.O.A.and Another

(1984)3(B)C.L.R. 831, 10 Machlouzarides v.Republic

(1985)3(D)C.L.R. 2279, Machlouzarides v.Republic

(1985)3(D)C.L.R. 2342, Hellenic Bank v.Republic

(1986)3(A) C.L.R. 481, 15 Photiades andOthers v.Photiades andOthers

(1988)3 C.L.R. 2084, Λαϊκή Κυπριακή ΤράπεζαΛτδ ν.Δημοκρατίας

(1989)3(B)AAA. 729, 20 Paschalidou v.Republic

(1969)3 C.L.R. 297, Vassiliou andOthers v.Republic

(1969)3C.L.R. 417, Chrysanthou andAnother v. Republic

(1968)3C.L.R. 519, 25 Frangos v.MedicalDisciplinaryBoard

(1983)I C.L.R.

1. Εφέσεις. Εφέσεις εναντίον της απόφασης Δικαστούτου Ανώτατου Δικαστήριου (Μαλαχτού, Δ.) πουδόθηκεστις 4 Σεπτεμβρίου, 1986 (Προσφυγές Αρ. 326/81, 338/81, 422/81) με την οποία απορρί­ φθηκαν οι προσφυγές των εφεσειόντων εναντίον της απόφασης του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας με την οποία αποφασίσθηκε ότι τα δικαιώματα τιτλούχων καταναλωτών καταργούνται, είτε λόγω εξάντλησης των πηγών, είτε λόγω του ότι έστω και αν μερικές πηγές υφίστανται, το νερό τους κατέστη ακατάλληλο. 30 Σπ. Σπνριδάκης, για τους Εφεσείοντες στις Εφέσεις Αρ. 618, 620-642, 656-
2. 40 Λ. Γεο)ργιάδον,γιατους Εφεσείοντες στην ΈφεσηΑρ.
3. 3402 35 3ΑΛΛ. Παντελίδουκ.ά.ν.Συμβ. Υδατ. Λευκωσίας Ν.Πελίδης, γιατους Εφεσείοντες στις Εφέσεις Αρ.643-
4. Κ.Αιμιλιανίδης,γιατουςΕφεσείοντεςστιςΕφέσειςΑρ.654-
5. 5 Μ.Βασιλείου,γιατουςΕφεσείοντες στις Εφέσεις Αρ. 659-
6. Α. Χ" Ιωάννου, γιατην Εφεσείουσα στην ΈφεσηΑρ.
7. 10 Γ. Τριανταφυλλίδης, γιατους Εφεσίβλητους. Cur.adv. vult. 15 ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Η παρούσαείναι ηαπόφασητηςπλειο­ ψηφίας του Δικαστηρίου - (Α. Λοΐζου, Π., Δ. Δημητριάδη,Δ. Στυλιανίδη,και Γ. Χρυσοστομή, Δ/στών). 20 OL εφεσείοντες με τις εφέσεις αυτές προσβάλλουν Απόφαση Δικαστή του Δικαστηρίου τούτου που,στην άσκηση πρωτοβάθ­ μιας δικαιοδοσίας του, αποφάσισενομικό ζήτημα - μέρος της ουσίαςτου αντικειμένουτωνπροσφυγών. 25 Οι αιτητές με τις προσφυγές ζητούν την ακύρωση της από­ φασης του εφεσίβλητου Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λευκω­ σίας, (το "Συμβούλιο"), ημερομηνίας 4 Ιουνίου, 1981, με την οποία αποφάσισε ότι τα δικαιώματατιτλούχων καταναλωτών καταργούνται από την 1η Ιανουαρίου, 1982, λόγω εξάντλησης τωνπηγώντωνεταιρειώνπουαπαλλοτριώθηκανκαιγιατί,έστω και ανμερικές πηγέςυφίστανται,τονερό τουςκατέστη ακατάλ­ ληλο. 30 Η απόφασηαυτήκοινοποιήθηκε στους αιτητές σε διάφορες ημερομηνίες καιωςαποτέλεσμακαταχωρίστηκανοιπροσφυγές. 35 40 Ηαναθεωρητικήέφεση έχει σκοπό να εξασφαλίσει στα μέρη το πλεονέκτημα της γνώμης της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δι­ καστηρίουσευπόθεσηΑναθεωρητικής Δικαιοδοσίας,ηοποίαμε το Αρθρο 146 του Συντάγματοςδόθηκεαποκλειστικά στο Ανώ­ τατο ΣυνταγματικόΔικαστήριο και,κάτω από το Αρθρο 11

(2)του περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις)Νόμου του 1964, (Αρ. 33/64),ασκείται τώραπρωτόδικα από Δικα­ στή τουΑνωτάτου Δικαστηρίου. Η Ολομέλεια τουΔικαστηρίου επιλαμβάνεται της υπόθεσης εξ υπαρχής.Αντικείμενο της έφε­ σης συνεχίζει να είναι ηνομιμότητα της πράξηςπουπροσβάλ­ λεται - (Costas Pikis v. Republic (Minister of Interior and 3403 Στυλιανίδης, Δ. Παντελίδουκ.ά.ν. Συμβ. Υδατ. Λευκωσίας

(1990)Another)

(1968)3 G.L.R. 303, 305, 306" George Constantinides v. Republic (Minister of Finance)

(1969)3 C.L.R. 523Miitiades Papadopoullos v. Republic (Council of Ministers)

(1970)3 C.L.R. 169- Republic (Minister of Finance) v. Savvas Pericleous

(1972)3 C.L.R. 63, στη σελ. 68). To Δικαστήριο στην αναθεωρητική έφεση προσεγγίζει το θέ­ μα με πλήρη επανεξέταση της υπόθεσης, αναφερόμενο στα θέμα­ τα που εγείρονται από τα μέρη στην έφεση, ή στην έκταση που δεν είχαν αποφασιστεί από το πρωτόδικο Δικαστήριο, ήστα θέματα που εγείρονται στην αντέφεση. Ο διάδικος δικαιούται στη γνώμη της Ολομέλειας του Δικαστηρίου. (Republic (Public Service Commission) v. Lefkos Georghiades

(1972)3 C.L.R. 594, σελ. 690- Κυπριακή Δημοκρατία v. Παντελή Χατζηπαντελή

(1989)3(B) Α.Α.Δ. 961): 5 10 15 Θέματα δημόσιας τάξης, όπως είναι η δικαιοδοσία του Δικα­ στηρίου, εξετάζονται από το Δικαστήριο αυτεπάγγελτα (ex proprio motu) -(βλ., μεταξύ άλλων, Eleni Vrahimi and Another and The Republic (Attorney-General), 4 R.S.C.C. 121, 12320 Annika Christodoulou v. Republic (Public Service Commission)

(1967)3 C.L.R. 69l· Nicos Lambrakis v. Republic (Educational Service Committee)

(1970)3 C.L.R. 72· Cyprus Transport Co. Ltd. and Antoher v. Republic (Permits Authority)

(1970)3 C.L.R. 163- Razis and Another v. Republic 25

(1982)3 C.L.R. 45- Vlahou and Others v. Republic

(1984)3 C.L.R. 1319· Yiangou v. Republic

(1987)3 C.L.R. 27· Stavros Othonos and Another v. The Republic of Cyprus, and/or The Public Service Commission

(1989)3(A) C.L.R. 475" Ανδρέας Δη­ μητρίου v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(1989)3(Γ) Α.Α.Δ. 128L Δη30 μοκρατία της Κύπρου ν. Γεώργιου Ματθαίου

(1990)3 Α.Α.Δ. 2452)). Το Δικαστήριο αυτεπάγγελτα ήγειρε το ζήτημα αν η πράξη που προσβάλλεται υπόκειται στον αναθεωρητικό έλεγχο του Διακστηρίου κάτω από το Αρθρο 146 του Συντάγματος, με το νόημα εάν ηπράξη αυτή είναι δημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου. Η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου τούτου πηγάζει από το Αρθρο 146 του Συντάγματοςκαι ταΑρθρα 3και 9του περί Απο40 νομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμου του 1964, (Αρ. 33/64). Το Ανώτατο Δικαστήριο, συντεταγμένο όργανο της πολιτεί3404 35 3ΑΛΛ. Παντελίδουκ.ά.ν.Συμβ.Υδατ. Λευκωσίας Στυλιανίδης,Δ. ας, ασκεί αποκλειστικά και μόνο τιςαρμοδιότητες εκείνες που καθορίζουν καιοριοθετούν οι συνταγματικές διατάξεις. Σύμ­ φωνα μετηνπαράγραφο 1 του Αρθρου 146 του Συντάγματοςχο Δικαστήριο έχει:5 10 15 20 25 "...αποκλειστικήν δικαιοδοσίαν νααποφασίζηοριστικώς και αμετακλήτως επί πάσης προσφυγής .υποβαλλομένης κατ' αποφάσεως, πράξεως ή παραλείψεως οιουδήποτε οργάνου, αρχής ή προσώπου ασκούντων εκτελεστικήν ή διοικηηκήν λειτουργίαν επίτωλόγω ότιαύτη είναι αντίθετος προςτις διατάξειςτου Συντάγματοςή τον νόμον ήεγένετοκαθ'υπέρβασινή κατάχρησιν της εξουσίας της εμπιστευμένης εις το όργανο ήτην αρχήνήτο πρόσωπο τούτο". ΤοΑρθρο 146τουΣυντάγματος δίδει στους πολίτες το δι­ καίωμα προσφυγής εναντίον πράξεων ήπαραλείψεων σε θέμα­ τα δημόσιου δικαίου. ΗΑναθεωρητική Δικαιοδοσία του Δικα­ στηρίου περιορίζεται στον έλεγχο της νομιμότητας εκτελεστών διοικητικώς πράξεων. Τα χαρακτηριστικά της εκτελεστής 6LOIκητικής πράξης είναι:(α)Να είναι προϊόν άσκησης εκτελεστικής ήδιοικητικής λει­ τουργίας απόόργανο,αρχήήπρόσωπο. (β)Το όργανο, αρχήήπρόσωπο να ενεργούν στη σφαίρα του δημόσιου και όχι ιδιωτικού δικαίου.· (γ)Παραγωγή νομικών αποτελεσμάτων μεάμεσηνομική ισχύ. 30 Έναόργανοκυβερνητικό,ήοργανισμός δημόσιου δικαίου, δυ­ νατόνα ενεργεί,είτε στη σφαίρα του δημόσιου δικαίου,είτε του ιδιωτικού δικαίου.Ενεργεί στη σφαίρατου δημόσιου δικαίουαν ο πρωταρχικός σκοπός της πράξης ήαπόφασης του,στη συγκε­ κριμένη περίπτωση, είναι ηπροώθηση δημόσιου σκοπού. 35 Η ρύθμιση αστικών περιουσιακών δικαιωμάτων είναι θέμα ιδιωτικού δικαίουκαιδεν αποτελεί πράξηή απόφασημετονόη­ ματου Αρθρου 146.1 του Συντάγματος. 40 Κριτήρια για την κατάταξητηςπράξης στοδημόσιο δίκαιο είναι ηφύση της πράξης ήαπόφασης,τοδημόσιο συμφέρο που σκοπεύει ναπροαγάγει και το ενδιαφέρον του κοινού γενικά,ή μέρος αυτού. Η πράξη,βεβαίως,πρέπει ναπαράγεινομικά απο­ τελέσματα με άμεση νομική ισχύ - (Βλ. George S. Papaphilippou and The Republic (Council of Ministers), 1 R.S.C.C. 62* Stelios Laoudhiaand TheRepublic (Minister of 3405 Στυλιανίδης,Δ. Παντελίδου κ.ά.ν. Συμβ. Υδατ. Λευκωσίας

(1990)Interior), 2 R.S.C.C. 119- John Stamatiou v. Electricity Authority of Cyprus, 3 R.S.C.C. 44- Achilleas Hadjikyriacou v. Theologia Hadjiapostolou and Others, 3R.S.C.C.89' Savvas Yianni Valana v. The Republic (Director of Lands and Surveys), 3 R.S.C.C. 91* Antigoni G. Eraclidou and Another v. 5 Hellenic Mining Co., Ltd. and Others, 3 R.S.C.C. 153 Theocharis Charalambides v. The Republic (District Lands Officer and Another), 4 R.S.C.C. 24· Pelopidas Sevastides v. The Electricity Authority of Cyprus

(1963)3 C.L.R.497 The Greek Registrar of the Co. Operative Societies etc. v. Nicos 10 A. Nicolaides

(1965)3 C.L.R. 164 Nicos Kolokassides v. The Republic of Cyprus through the Minister of Finance

(1965)3 C.L.R. 542- Cyprus Industrial and Mining Co. Ltd. (No. 1) v. The Republic of Cyprus, through 1. The Minister of Interior, 2 The Principal Land Registry

(1966)3 CL.R. 467 I.W.S. 15 Nominee Co. Ltd. v. Republic (Registrar of Trade Marks)

(1967)3 C.L.R.582· White Hills Ltd. and Others v. Republic (Minister of Interior and Another)

(1970)3 C.L.R. 132 Christakis Christodoulou v. Republic (Minister of Interior and Another)

(1970)3C.L.R. 377 Djemal Moulla Moustafa v. 20 Republic (Minister of Interior and Another)

(1973)3C.L.R. 47· George Asproftas v.Republic (Ministry of Interior)

(1973)3 C.L.R.366- Lakis Christou Poyiadjis v.Republic (Ministry of Interior and Others)

(1975)3C.L.R. 378 Silentsia Farms v. Republic

(1981)3 C.L.R. 450 Charalambides v. Republic 25

(1982)3 C.L.R.403- Coudounaris v. Republic

(1982)3C.L.R. 530· Republic v.M.D.M.Estate

(1982)3C.L.R. 642 (Ολομέλει­ ας)· Antoniou and Others v. Republic

(1984)3 C.L.R. 623· Galanos v.C.B.C.

(1984)3C.L.R.742 (Ολομέλειας)- Ethnikos v. K.O.A.

(1984)3C.L.R.831 Machlouzarides v.Republic

(1985)30 3 C.L.R.2279·Machlouzarides v.Republic

(1985)3C.L.R.2342 (Ολομέλειας)· Hellenic Bank v. Republic

(1986)3 C.L.R. 481Photos Photiades and Others v. Takis Photiades and Others

(1988)3 C.L.R.2084,Ααϊκή Κυπριακή Τράπεζα Ατό ν. Κυπρια­ κής Δημοκρατίας

(1989)3(B)Α.Α.Δ. 729). 35 Τα γεγονότα στις παρούσες υποθέσεις έχουν:Στην πόλη τηςΛευκωσίας υπήρχε αριθμός υδρευτικών εται­ ρειών οι οποίες ήταν ιδιοκτήτριες πηγών, άλλων υδατικών έργων, κεντρικών σωλήνων καιάλλων εγκαταστάσεων, και προ­ μήθευαν τους κατοίκους νερό για οικιακές ανάγκες. Οι υδρευτι­ κές αυτές εταιρείες,έναντι ποσού, εκχωρούσαν ποσότητα νερού, που υπολογιζόταν μετο αρχαϊκό μέτρο -"σακκοράφι" -με βά3406 40 3 AAA. Παντελίδου κ.ά. ν. Συμβ. Υδατ. Λευκωσίας Στυλιανίδης, Δ. σητου όρους σύμβασης. Εξέδιδαν τίτλο ή/καιέγγραφοεκχωρή­ σεως ύδατοςστο δικαιούχο. Στονκάθετίτλο επισυνάπτονται οι όροι της σύμβασηςκαι/ή εκχώρησης - (βλ.Τεκμήρια4,4Α, 5,5Α, 6 και 7). 5 Οιδικαιούχοι είχανενοχικάκαι/ή δικαιώματαακίνητηςιδιο­ κτησίας. 10 Στις 22 Μαΐου, 1951, θεσπίστηκε ο περί Υδατοπρομήθειας (Δημοτικές καιΑλλεςΠεριοχές)Νόμοςτου 1951,(Αρ.20/51). Ο Νόμοςαυτόςτροποποιήθηκεμετονπερί Υδατοπρομήθειας (Δη­ μοτικές καιΑλλες Περιοχές) (Τροποποιητικός) Νόμο του 1952, (Αρ. 21/52), και τους Τροποποιητικούς Νόμους Αρ. 52/54 και 19/

1. 15 ΟιπιοπάνωΝόμοιείναιτο Κεφ.350, (ο"Νόμος"), στην Ανα­ θεωρημένη Έκδοσητων Νόμωντης Κύπρου του
2. 20 25 30 35 40 Ο σκοπός του Νόμουήταννακαταστήσει αποτελεσματικότερητην υδατοπρομήθειαστις δημοτικές περιοχές κυρίως για οι­ κιακούς σκοπούς. Πρόβλεπε την εγκαθίδρυση και λειτουργία Συμβουλίων Υδατοπρομήθειας γιατην προώθηση τηςαπλοποί­ ησηςκαιτυποποίησηςτων μεθόδωνυδατοπρομήθειαςεντός των περιοχών των Συμβουλίων και την αναγκαστική απαλλοτρίωση με γραπτή ειδοποίηση στις υδρευτικές εταιρείες. Πρόβλεπε τη λειτουργία, τακαθήκοντακαι τις εξουσίες των Συμβουλίων. Το Αρθρο 20(δ) του Νόμου προβλέπει, με την επίδοση ειδο­ ποίησης απαλλοτρίωσης τη μεταβίβαση στο Συμβούλιο των δικαιωματωνκαιυποχρεώσεων των πρώηνυδρευτικών εταιρειών αναφορικά μετην προμήθειαύδατος,μεβάσηοποιαδήποτεσύμ­ βαση.' Το Αρθρο 20(δ) έχει:"
3. WhereaBoard has been authorized by theGovernor in Council under section 19 to acquire the undertaking of any water undertaker, such Board shall serve on such undertaker, either personally or by double registered post, a notice in writing specifying the date on which the Board proposes to acquire the undertaking (in this Law referred to as 'the date of acquisition') and,as from such date,(d) therightsand liabilities of the former water undertaker under any contract in respect of the supply of water shall be transferred to,and vest in,the Board." 3407 Στυλιανίδης, Α. Παντελίδου χ.ά.ν.Συμβ. Υδατ. Λευκωσίας

(1990)Στο Αρθρο 22 ενσωματώθηκαν τα δικαιώματα που είχαν οι δικαιούχοι μέτοχοι, κάτοχοι τίτλων, στην παροχήύδατος από τις υδρευτικές εταιρείες που απαλλοτριώνονταν. Το Αρθρο 22(

1. a)έχει:5 "22. Wherethereare persons havingashare in,oranyother right over,thewater of any undertaking which is compulsorily acquired under the provisions of this Law, the following provisions shallhave effect:10 (a)the Board shall, subject to its other commitments and obligations under this Law, continue to supply every such person,during theperiod for which such person wouldhave been entitled thereto, with the same quantity bf water supplied to him, at the time of the acquisition, for his 15 reasonable domestic needs,by theformer water undertaker. For the purpose of this paragraph the quantity of water supplied by the former water undertaker to such person at thetimeof theacquisition for his reasonable domesticneeds shall be deemed to be, in default of agreement, the share which he was entitled to receive, in the total quantity of water actually supplied by the former water undertaker to the persons entitledtheretoatthetimeof the acquisition;" 20 25 ΕίναικαθαρόαπότοΑρθρο22ότι η ποσότητανερού,που το Συμβούλιο θαπρομήθευεστουςκατόχους τίτλου,είναιη ποσό­ τητα που δικαιούνταν απότις προηγούμενες υδρευτικέςεται­ ρείεςστοχρόνοτηςαπαλλοτρίωσης. Η περίοδοςπαροχήςνερού είναιηπερίοδοςπαροχήςνερούαπότιςυδρευτικέςεταιρείες,με 30 βάσητουςτίτλους καιτουςόρους σύμβασης. Ηπαράγραφος (β)τουΑρθρου22 πρόβλεπεότι οτιτλούχος μέτοχος θαπλήρωνε τα ίδια τέλη ήεπιβαρύνσειςπουπλήρωνε στοχρόνοτηςαπαλλοτρίωσης,γιατηνπερίοδο κατά τηνοποία εδικαιούτοναπληρώνειταίδιατέληκαιεπιβαρύνσειςστιςπρώ­ ην υδρευτικές εταιρείες. 35 Με το συνδυασμότων προνοιών του Αρθρου 20(δ) καιτου Αρθρου 22(
2. a)και (β),οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των 40 υδρευτικών εταιρειώνκαι των τιτλούχων ενσωματώθηκανστο Νόμο,διασφαλίστηκανκαιτοΣυμβούλιο ανάλαβεταδικαιώμα­ τα και υποχρεώσεις που είχαν OL υδρευτικές εταιρείες.Ταδι­ καιώματα των τιτλούχων παραμείναν ακριβώςόπως πριντην 3408 3ΑΛΛ. Παντελίδουκ.ά.ν.Συμβ.Υδατ. Λευκωσίας απαλλοτρίωση. 5 , Στυλιανίδης, Δ. .. . Οι πηγές των προμηθευτικών εταιρειών μετην πάροδο του χρόνου, είτε στέρεψαν, είτε τονερό τους κατέστη ακατάλληλο για πόση καιχρήση. Το Συμβούλιο στις 4 Ιουνίου, 1981, πήρε την πιο κάτω απόφαση: 10 15 20 25 - ' iiiup "ΘΕΜΑ 18ον: ΚΑΤΑΡΓΗΣΙΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝΣΑΚΚΟΡΑΦΙΩΝ: Κατόπιν συζητήσεως μετά του Νομικού Συμβούλου ο Δι­ ευθυντής εισηγήθη τηνεξάλειψιν τουαιωνίου τούτου προ­ βλήματος διάτηςγραπτήςδιάσυστημένων επιστολών προειδοποιήσεως προςτους τιτλούχους καταναλωτάς ότι'τα δικαώματα των καταργούνται από της 1/1/82λόγω εξαντλήσεως των πηγών των απαλλοτρκυθεισών εταιρειών και λόγωπα­ ροχής εκ μέρους του Συμβουλίου ασυγκρίτως ανωτέραςυπη­ ρεσίας προς αυτούς παρ'ότιδιαλαμβάνουνοι σχετικοί τίτλοι, ως επίσης καιδιότι έστωκαιανυφίστανταιακόμημερικαί πηγαί,το ύδωρτούτων κατέστη ακατάλληλον.,'".' Το Συμβούλιον απεδέχθητην εισήγησιν υπό την'προϋπό­ θεση ότιοΝομικός Σύμβουλος θα επικυρώσει και^γραπτώς ότι δύναταιτοΣυμβούλιον ναπροβήεις τοιαύτην ενέργειαν." Ηαπόφαση αυτήκοινοποιήθηκε σε διάφορεςημερομηνίες σε όλους τους τιτλούχους. ir\ " 30 OL αιτητές -πρώην τιτλούχοι - ζητούν την ακύρωση της από­ φασηςδιακοπήςδωρεάνπαροχήςτηςσυμφωνημένης ποσότητας νερούδυνάμει εγγράφωνή εγγράφουεκχωρήσεως ή τίτλουκαι/ή δυνάμει του Κεφ. 350. _, ο 35 Ταενοχικάδικαιώματα,δικαιώματαακίνητης ιδιοκτησίαςκαι δικαιώματα αστικού δικαίου είναι στη σφαίρατου ιδιωτικού δι­ καίου. (Βλ.,μεταξύ άλλων, Hadjikyriacou Valana, Asprpftas, Silentsia Farms, Republic v. M.D.M. Estate, Antoniou, Machlouzarides, (ανωτέρω).) :1 3 40 • if ν OLδικηγόροι των αιτητώνεισηγήθηκαν ότι οσκοπός του Νό­ μου ήταν δημόσιος -ηβελτίωση και ρύθμιση τηςυδατοπρομήθειας. Η απαλλοτρίωση απότο Συμβούλιο έγινεγιατο δημόσιο συμφέρο. Η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε από'Δημοσιά 3409 Τ,;.,. Στυλιανίδης, Δ. Παντελίδου κ.ά. ν.Συμβ. Υδατ. Λευκωσίας

(1990)Αρχήγια την καλύτερη διανομήτουνερού στους καταναλωτέςγια να υπάρχει περισσότερο νερό για το ευρύτερο κοινό. Το Συμβούλιο άσκησε δημόσια εξουσία προς όφελος του κοινού. Οι δικηγόροι των εφεσειόντων - αιτητών αναφέρθηκαν στην 5 υπόθεση Antigoni Paschalidou v. Republic (Minister of Education and Another)

(1969)3 C.L.R. 297, στην οποία ηαιτήτρια, που ήταν δασκάλα,διορίστηκε με σύμβαση με βάση το Αρθρο 4

(2)του Νόμου7/63 για ικανοποίησητων εκπαιδευτικών αναγκών της Δημοτικής Εκπαίδευσης.Το συμβόλαιο διορισμού 10 πρόβλεπε ότι η υπηρεσία της θα διέπετο από τους Νόμους και τους Κανονισμούς της Ελληνικής Κοινοτικής Συνέλευσης, τις οδηγίες, τις εγκυκλίους και τις εντολές των εκπαιδευτικώναρ­ χών. Το Δικαστήριο κάτω από τα περιστατικά της υπόθεσης αποφάσισε ότι ο διορισμός και η υπηρεσία της αιτήτριας ήταν 15 δημοσίου δικαίου και όχι ιδιωτικού δικαίου. Έγινε αναφορά, επίσης, στην υπόθεση Emmanuel Vassiliou and Others v. Republic (Ministry of Educationand Another)

(1969)3 C.L.R. 417, που είναι παρόμοιο με τηνπροηγούμενη. 20 Στην υπόθεση Byron Chrystanthou and Another v. Republic (District Officer of Paphos and Another)

(1968)3 C.L.R. 519, ενοικίαση του τσιφλικιού Αχέλειας και άλλων τσι­ φλικιών στην επαρχίαΠάφου-πουαπαλλοτριώθηκαναναγκα­ στικά για το δημόσιο συμφέρο -ηοποία έγινε με βάσηκριτήρια 25 που καθόρισε το Υπουργικό Συμβούλιο για σκοπούς αγροτικής μεταρρύθμισης γιατοδημόσιο συμφέρο,θεωρήθηκε ότι εμπίπτει στο δημόσιο και όχι στο ιδιωτικό δίκαιο,γιατί ο πρωταρχικός σκοπός ήταντο δημόσιο συμφέρο. 30 Οι αποφάσειςγιατις υπηρεσίες των δασκάλων που προανα- . φέρθηκαν είναι παρόμοιες μετην Υπόθεση 1145/57του Ελληνι­ κού Συμβουλίου Επικρατείας, στην οποία οδοντίατρος που προσλήφθηκε με σύμβαση στο Ι.Κ.Α.καταγγέλθηκε, με βάση τις Ειδικές περί Πολυθεσίας των Ιατρών Διατάξεις του Ν.3319/1955 Διατάξεις διοικητικού νόμου. Αποφασίστηκε ότι η προσφυγή ήταν παραδεκτή, γιατί ο Νόμος που απαγόρευε την πολυθεσία και επέβαλλε την υποβολή δήλωσης είχε εφαρμογή στην υπηρεσία τηςαιτήτριας. 35 40 Ο δικηγόρος του Συμβουλίου, από την άλλη, υπόβαλε ότι ο Νόμος απλώς αντικατέστησε ήπεριέλαβε τις συμβάσεις των αι­ τητών με τις υδρευτικές εταιρείες και ότι το θέμα είναι καθαρά ιδιωτικούδικαίου. Η προσβαλλόμενη Απόφαση αναφέρεταιμό3410 3 ΑΛΛ. Παντελίδουκ.ά.ν.Συμβ. Υύατ. Λευκωσίας Στυλιανίδης,Δ. νο στα δικαιώματα των αιτητών, τα οποία είναι ιδιωτικού δι­ καίου. Το Συμβούλιο δεν άσκησε δημόσια εξουσία για δημόσιο σκοπό. 5 10 15 20 25 30 35 40 Τα καθήκοντακαι OLεξουσίες του Συμβουλίου καθορίζονται στο Μέρος IIIτουΝόμου,καιειδικότερασταΑρθρα 12και 13. Οι αποφάσειςτουΣυμβουλίου μπορεί νααφορούνθέματαδημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου. Στη λήψη της προσβαλλόμενης Απόφασης δεν εξετάστηκαν ούτε λήφθηκαν υπόψη οι άλλες υποχρεώσεις ή αναλήψεις τουΣυμβουλίουγιαπαροχήνερού. Η κρινόμενη από­ φασηδεν έχεικαμιάσυνάρτηση μετηνπαροχήνερού,ούτε μετην ευρύτερη πολιτική διάθεσης του νερού. Αφορά μόνο το ιδιωτικό δικαίωματωναιτητών.Τοαντικείμενο τηςείναιη σχέσητουΣυμ­ βουλίου με τους αιτητές,αναφορικάμε ταδικαιώματατους που πήγαζαναπότους τίτλους καιτουςόρουςτης εκχώρησης απότις πρώηνυδρευτικές εταιρείες πουενσωματώθηκανστον καιδιαφυ­ λάχτηκαν απότοΝόμο. Στα ΠορίσματαΝομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1929-1959,σελ. 177διαβάζομε:"Διά σταθεράς νομολογίας εκρίθη,ότι αποκλείεται η καθ' ύλην αρμοδιότης του Σ.τ.Ε. επί διαφορών προκυπτουσών εκ συμβάσεως μετάτουΔημοσίου ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου,έστω και κυρωθείσης διά νόμου ή διατάγματος, όπερ δεν αίρει τον συμβατικόν χαρακτήρααυτών: 383

(31), 43

(34), 1947

(55),καιαφορωσώντοκύροςή τηνεκτέλεσιντης συμβάσεως και πάσαν παρεπομένην εξ αυτής αξίωσιν. Το Συμβούλιον της Επικρατείαςαποκλείει ταςδιαφοράςταύτας εκ της αρμοδιότητος του, κυρίως, διότι χαρακτηρίζειαυτάς ως διαφοράς του ιδιωτικού δικαίου. Αλλά απορρίπτει την αίτησιν ως απαράδεκτον, λόγω υπάρξεως παραλλήλουπρο­ σφυγής: ..." Στηνυπόθεση43/1934ηΟλομέλειατου Συμβουλίου Επικρα­ τείας αποφάσισεότι ηαίτησηακύρωσης κατά διοικητικών πρά­ ξεων, που εκδόθηκαν με βάσησύμβαση, είναι απαράδεκτη, ειδι­ κά όταν υποβάλλεται από συμβαλλόμενο, και ότι ηκύρωση της σύμβασης μεδιάταγμακαικυρωτικό νόμο δεν αλλάσσειτο συμβατικό χαρακτήρα των διατάξεων της. Η Ολομέλεια είπε στη σελ. 128:"Επειδή,κατάτετον Νόμονκαι την παγίανεν προκειμένω νομολογίαν τουΔικαστηρίου τούτου,αιτήσεις ακυρώσεωςκα3411 Στυλιανίδης, Δ. Παντελίδου κ.ά.ν. Συμβ. Υδατ. Λευκωσίας

(1990)τά διοικητικών πράξεων εκδοθεισών επί τη βάσει συμβάσεως τυγχάνουσιν απαράδεκτοι,ιδία οσάκις υποβάλλονται, ως εν προκειμένω, υπό τινός των συμβαλλομένων, ηδε διά Διατάγ­ ματοςήδιάΝόμουκύρωσις της συμβάσεως δεναίρειτον συμβατικόν χαρακτήρα των διατάξεωναυτής. 5 Επειδήο ισχυρισμός της αιτούσης Εταιρείας,καθ'ονδεν πρόκειται εν των υπό κρίσιν θέματι περί παραβάσεωςσυμ­ βάσεως, αλλά περί παραβάσεως νομικών διατάξεων εκ μέ­ ρουςτουΥπουργείου, όπερωςΔικοικητικη Αρχήκαιουχί ως 10 συμβαλλόμενος καθορίζει την τιμήν της ηλεκτρικής ενεργεί­ ας,δεν δύναταιV αποτελέση έρεισμα διάτο τύποις παραδεκτόντης προκειμένης αιτήσεως,διότι η προσβαλλομένη πράξις, καίπερυπό του Υπουργείου, μησυμβληθέντος, εκδοθεί­ σα ως αποκλειστικόν σκοπόν είχε την εφαρμογήν συμβατι- 15 κών όρων, ήτοι εξεδόθη κατ' εφαρμογήν των διατάξεων της συμβάσεως. Επειδή, συνωδά ταις ηγουμέναις σκέψεσιν, απαράδεκτος τυγχάνειηυπόκρίσιν αίτησιςακυρώσεως,ως ερειδομένη επί 20 εσφαλμένης υπότηςΔιοικήσεως ερμηνείας όρων συμβάσεως, άτε του λόγου τούτου μη θεμελιούντος αίτησιν ακυρώσεως ενώπιον του Σ.τ.Ε. ως δικαστού της ακυρωτικής αγωγής, αλλ' ανήκοντος εις την δικαιοδοσίαντου Δικαστού τηςσυμ­ βάσεως,ήτοι εις την των τακτικώνΔικαστηρίων. 25 Διάταύτα Απορρίπτει την από21 Οκτωβρίου 1933 υπόκρίσιν αίτη­ σιν της Ελληνικής Ηλεκτρικής Εταιρείας,ως απαράδεκτον." 30 (Βλ., επίσης, Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατείας 383/31 και 1947/55.) Οπρωταρχικόςκαιμόνοςσκοπόςτηςπροσβαλλόμενης πράξης είναιοτερματισμός τουπιοπάνωδικαιώματος,γιατολόγοότι οι πηγές των υδρευτικών εταιρειών είτε στέρεψαν, είτετο νερό μο­ λύνθηκε καιέπαυσεναείναιπόσιμοή κατάλληλο προςχρήση. 35 Η προσβαλλόμενη απόφαση ρυθμίζει πρωταρχικά περιουσιακά δικαιώματα και υποχρεώσεις των μερών. Το Συμβούλιο δεν αποφάσισεότι δεν παρέχει νερό στους αιτητές.Απλώς απο­ φάσισε ότι έληξεηπερίοδος κατά την οποίαοι αιτητές - τιτλούχοι θαδικαιούνταν στην παροχή νερού με τους όρους του τίτ- ,40 3412 3 ΑΛΛ. Παντελίδου κ.ά.ν.Συμβ.Υδατ. Λευκωσίας λου απότις πρώην υδρευτικές εταιρείες. Το ενδιαφέρον του κοινού στις υποθέσεις αυτές είναι δευτε­ ρεύουσας φύσης καιαπομακρυσμένο. 5 Η προσβαλλόμενη απόφασηείναι ιδιωτικού δικαίουκαι δεν υπόκειται στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου τούτου κάτωαπό το Αρθρο 146 τουΣυντάγματος. 10 Οι προσφυγές είναι απαράδεκτεςκαιαπορρίπτονται. Καμιά διαταγήγιαέξοδα. 15 20 25 30 35 40 ΠΙΚΗΣ,Δ.: Μετηναπόφασητηνοποίαπρόκειται ναδώσω συμφωνούν οι Δικαστές ΝικήταςκαιΑρτεμίδης, γεγονός πουμε παρακάλεσαν να σημειώσω δεδομένου ότι δεν προτίθενται να εκδώσουν ξεχωριστέςαποφάσεις. Ο περί Υδατοπρομήθειας (Δημοτικές και Αλλες Περιοχές) Νόμος, ΚΕΦ. 350 (θα αναφέρεται ως ο Νόμος) κατέστησε τα Συμβούλια Υδατοπρομήθειας, η σύσταση των οποίων προβλέ­ πεται στο Νόμο,τους δημόσιους φορείς ύδρευσης των δημοτι­ κών περιοχών με ευθύνη για τη συσσώρευση του νερού, συντή­ ρησητων πηγώνκαιτηδιανομήπόσιμου νερού στους κατοίκους των πόλεων. Το Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας συ­ στάθηκεβάσειτουΝόμουκαιλειτουργείπροςευόδωσητωνσκο­ πών αυτών. Συνιστά οργανισμό δημοσίου δικαίου με δική του σφραγίδα και διαχρονικήυπόσταση. Πριν τη θέσπιση του Νόμου το 1951 (βλ. Τροποποιητικούς Νόμους21/52,52/54, 19/58,25/72,31/82 και 172/88) η ευθύνηγια την υδροδότηση των πόλεων ανήκε σε ιδιωτικούς οργανισμούς, η δε παροχή ύδατος ρυθμιζόταν βάσει συμβάσεων συνομολογουμένων μεταξύ των προμηθευτών και των καταναλωτών. Η θέσπιση του Νόμου κατέστησε την υδατοπρομήθεια ευθύνη του δημοσίου. ΟΝόμοςαπέβλεπε στην ορθολογιστική συλλογή,χρή­ ση και διανομή πόσιμου ύδατος στους κατοίκους των πόλεων. Έγινε πρόβλεψη στο Νόμο για την απαλλοτρίωση της περιου­ σίας των προμηθευτών και την αποζημίωση τους βάσει κώδικα αποζημιώσεων ο οποίος επίσης καθορίζεται στο νόμο. Συγχρό­ νως προβλέπεται στο άρθρο20(δ) ημεταβίβαση τωνδικαιωμά­ των και υποχρεώσεων των προμηθευτών στα αντίστοιχα Συμ­ βούλια Υδατοπρομήθειας. Τα τέλη τα οποία μπορεί να συλλέ­ γουν για την παροχήύδατος καθορίζονται σύμφωνα μεκώδικα 3413 Πικής, Δ. Παντελίδου κ.ά. ν,Συμβ. Υδατ. Λευκωσίας

(1990)ο οποίος περιέχεται στο Νόμο (άρθρο 30) και σκοπεί στη θεμε­ λίωσητης αρχής ότι το νερό αποτελεί κοινό αγαθόκαι συνεπώς η δαπάνηγια τη χρήση του δεν πρέπει να υπερβαίνει τα έξοδα του Συμβουλίου για την εξασφάλιση, διασωλήνωση και διανομή του. Καθίστανται ταΣυμβούλια Υδατοπρομήθειας μηκερδοφό5 ροι οργανισμοί επιφορτισμένοι μετην εκπλήρωση του δημόσιου καθήκοντος για την παροχήκαλής ποιότητας και σε επαρκή πο­ σότητα πόσιμου ύδατος στους κατοίκους τηςχώρας. Η υπόστα­ ση του Συμβουλίου συνάδει με τη συνταγματική κατοχύρωση των υδάτινων πόρων ως περιουσία του δημοσίου (αρθρ.23.1). 10 Η ιδιοκτησία της επιφάνειας της γης δεν καθιστά τον κάτοχο ιδιοκτήτη των υπόγειων υδάτινων πόρων. Ο Νόμος λαμβάνει υπόψη τα συμβατικά δικαιώματα τωνκα­ ταναλωτών,πουυφίσταντοκατάτοχρόνοθέσπισης του,στονκα­ θορισμό των τελών για την παροχή ύδατος. Όμως η προμήθεια ύδατοςσ' αυτούς δεσυναρτάται μεταδικαιώματαπουαπέρρεαν από τις συμβάσεις με τους προγενέστερους προμηθευτές αλλά σύμφωνα μετακριτήρια πουκαθορίζονται στον ίδιοτο Νόμο. Η συνέχισηπαροχήςύδατοςσε αυτήτηντάξητων καταναλωτών τί­ θεται υπό την αίρεση των άλλων δεσμεύσεων και υποχρεώσεων του Συμβουλίου για την παροχήύδατοςστους κατοίκους τηςπό­ λης. Μεαυτήτην επιφύλαξη καιορισμένεςάλλεςοι οποίες τίθε­ νται στο άρθρο22 διασφαλίζεταιησυνέχισητηςπαροχήςύδατος σε αυτή την κατηγορία των καταναλωτών σε ποσότητες καιτέλη ανάλογα με εκείνα που προβλέπονται στις συμβατικές διευθετή­ σεις με τους προγενέστερους προμηθευτές. Εντούτοις η παροχή ύδατοςσ' αυτή τηνκατηγορίακαταναλωτώνδεσυναρτάται με τα συμβατικά τους δικαιώματα με τους προγενέστερους προμηθευ­ τές αλλά μετακριτήρια πουθέτει ο νόμος. Αμφισβητείται ηδικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου να επιληφθεί βάσει του άρθρου 146 των προσφυγών ομάδαςκατα­ ναλωτών οι οποίοι κατέφυγαν στο δικαστήριο και με τις προ­ σφυγές τους αξιώνουν την αναθεώρηση της απόφασηςτου Συμ- 35 βουλίου Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας της 15/7/1981 με την οποία αποφασίστηκε ότι η"μέχρι σήμερον δωρεάν παροχήύδα­ τος διακόπτεται οριστικώς απότης 1ης Ιανουαρίου 1982, λόγω του ότι αι πηγαί εξ ων αύτητης παρείχετο δεν υφίστανται πλέ­ ον". Συγχρόνως κοινοποιήθηκε στους καταναλωτές η απόφαση 40 των καθ' ων ηαίτηση να τους χρεώνουν για την παροχήύδατος με τακαθορισμένα τέληχρέωσης των καταναλωτών. Το θέμα της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου δεν αντιμετωπί3414 15 20 25 30 3 ΛΛΛ. 5 10 15 20 25 Παντελίδουκ.ά.ν. Συμβ. Υδατ. Λευκωσίας Πικής, Δ. στηκε στην πρωτόδικηαπόφασημε την οποία κρίθηκε ως πρώ­ το θέμαότι παρείχετο ευχέρεια βάσει του Νόμουστους καθ' ων ηαίτηση να τερματίσουν την παροχήύδατοςβάσει τωνπροϋφιστάμενων διευθετήσεων λόγω στέρεψης των πηγών. Το θέματο οποίο έχει εγερθεί άπτεται της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου και όπως είναι αναντίλεκτο δικαιολογείται η εξέταση του σε οποιοδήποτεστάδιοτης διαδικασίας. Αλλωστεη αναθεωρητική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου περιορίζεται σε απο­ φάσεις,πράξεις και παραλείψεις που είναι δεκτικέςαναθεωρητικού ελέγχου. Η δικαιοδοσίαδεν είναι παράλληληπροςεκείνη οποιουδήποτεάλλου δικαστηρίου αλλάαποκλειστική. Ο δημόσιος χαρακτήρας του σώματος ήοργάνουπουλαμβά­ νει τηνπροσβαλλόμενη απόφασηδενείναικαθοριστικόςγιατον προσδιορισμό της δικαιοδοσίαςτου αναθεωρητικούδικαστηρί­ ου.(Βλ. Frangosv. MedicalDisciplinaryBoard(\9S3) 1 C.L.R. 256). Οέλεγχοςπεριορίζεται μόνονσεπράξειςοργάνωντηςδι­ οικήσεως πουεπενεργούν στον τομέατουδημοσίου δικαίου. Οι πράξεις της διοίκησης δεν περιορίζονται μόνο στον τομέα του δημοσίου δικαίου.Σεθέματαδιαχείρισης τουδημόσιου ταμείου και περιουσίας OLπράξεις της ανάγονταικατάκανόναστον το­ μέατου ιδιωτικού δικαίου. Στονίδιοτομέα εμπίπτουν καιαπο­ φάσεις της διοίκησης ρυθμιστικές ιδιωτικών συμφερόντων. (Βλ. HadjiKyriacou v. HadjiApostolou, 3 R.S.C.C, 89 at pp. 90-91, και Valana v. The Republic,3 R.S.C.C, 91 at pp.93-94). OLαποφάσειςαυτές εκφεύγουν τουτομέατουδημοσίουδικαίου παρά το ρυθμιστικό τους χαρακτήραδιότι (α) δεν αποβλέπουν στην προώθησηδημοσίου σκοπού,και (β)είναι μικρού μόνο εν­ διαφέροντοςγιατο κοινό ήοποιαδήποτεκατηγορία πολιτών. 30 35 40 Ο σκοπός τον οποίο αποβλέπει ηαπόφασηνα εξυπηρετήσει είναι πρωταρχικής σημασίας για το χαρακτηρισμό και ταξινό­ μησητηςπράξης στους αντίστοιχους τομείς του δικαίου, δημό­ σιο και ιδιωτικό. Την προσέγγιση αυτήυιοθέτησε το Ανώτατο ΣυνταγματικόΔικαστήριο ωςτοκύριοστοιχείο στο διαχωρισμό της σφαίρας του δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου. Ηίδιαπρο­ σέγγισηυιοθετήθηκε και απότην ολομέλεια του Ανωτάτου Δι­ καστηρίου στην υπόθεση Machlouzarides v.Republic

(1985)3 C.L.R.2342, στην οποία υιοθετούνται τα κριτήρια πουκαθορίστηκαν στην προγενέστερη απόφασηAntoniou and Others v. Republic

(1984)3 C.L.R.623 (απόφασημονομελούς δικαστηρί­ ου)ως προς τον καθορισμό της φύσης τηςπράξης:"The ascertainment of the rights of citizens to immovable 3415 Πικής, Α. Παντελίδου κ.ά. ν.Συμβ. Υδατ. Λευκωσίας

(1990)propertyisprimarily ofinteresttotheparties immediately affected thereby. Thepublichasbutaremoteinterest inthe matter. The Supreme Court was alive to the conceptual difficulties inherent in drawing the dividing line between acts of administration inthedomain of public law ontheonehandand in domain of private law on theother. Inone sense the public isinterested inevery decision of theadministration. Underlying 10 the above decision is the appreciation by the Court that the degree of interest on the part of the public in actions of the adiministration varies inproportion totheextent towhichsuch decisions are likely to affect the public or sections of it. The Supreme Constitutional Court adopted a practical test to chart 15 the line of demarcation between decisions in the domain of public andprivate law. Itrevolves roundtheprimary object of the act of decision. If the decision is primarily aimed to promote public purpose it falls in the domain of public law; otherwise in that of private law. Naturally the public has a 20 livelier interest in public purposes." Οιίδιεςαρχέςέτυχανεφαρμογήςκαιστημεταγενέστερηαπό­ φασητηςολομέλειας Photiadesand Others v.Photiades v. The Republic

(1988)3 Α.Α.Δ. 2084 - Βλ. επίσης HellenicBank v. 25 Republic

(1986)3C.L.R.481). Ο κ. Σπυριδάκης επεσήμανε ότι ούτε η ρύθμιση των σχέσεων μεταξύδημόσιαςαρχήςκαιπολίτημεσύμβασηδεναποκλείειτον αναθεωρητικό έλεγχο εφόσονηαπόφασηγιατησύναψητηςσύμ- 30 βάσης εκπηγάζειαπότην εκδήλωσητης βούλησης τηςδιοίκησης για την προώθηση δημόσιου σκοπού. (Βλ. μεταξύ άλλων Chrysanthou and Another v. Republic

(1968)3 C.L.R. 519, Paschalidouv.Republic

(1969)3 C.L.R. 297, και Vassiliou and Others v.Republic

(1969)3C.L.R.417). 35 Στην απάντησητουςοι δικηγόροιτουΣυμβουλίουυποστήρι­ ξαν ότι ηφύσητης διαφοράς ανάγεταιστηδιεκδίκηση συμβατι­ κών δικαιωμάτων καιότι μόνο οι άμεσαενδιαφερόμενοιέχουν πραγματικό ενδιαφέρονστηνεπίλυσητουθέματος. Τοενδιαφέρον τουκοινού στο θέμαείναιαπομακρυσμένο. Τοπρώτοθέματοοποίοπρέπειναεξεταστεί είναιτονομικό πλαίσιο μέσαστο οποίοασκούνταιOLεξουσίες του Συμβουλίου 3416 40 3 ΑΛΛ. Παντελίδουκ.ά. ν. Συμβ. Υδατ. Λευκωσίας Πικής,Δ. Υδατοπρομήθειας. Η απάντηση είναι ότι αυτές πηγάζουναπό το νόμο και ρυθμίζονται από αυτόν. 5 10 15 20 Το δεύτερο ερώτημα, αποφασιστικής σημασίας για την επίλύσητου θέματος πουαντιμετωπίζουμε, είναι ο σκοπός γιατον οποίο ασκείται η εξουσία. Ηαπάντησηείναι ότι πρόκειται για σκοπό ύψιστης σημασίας για το κοινό καλό και μεγάλου ενδια­ φέροντος για τους καταναλωτέςνερού Λευκωσίας και όχι αμε­ λητέου ενδιαφέροντος για το ευρύτερο κοινό που αποτελεί και τον κύριο των υδάτινων πόρων της νήσου. Η παροχή ύδατος στους δικαιούχους πριν τη θέσπιση του νόμου δε διέπεταιαπό τις συμβατικές τους υποχρεώσεις με τους προμηθευτές, αλλά από τα κριτήρια που θέτει ο νόμος. Το γεγονός ότι μέρος των συμβατικών τους δικαιωμάτων ενσωματώνεται στο νόμο και συμπεριλαμβάνεται μεταξύ των κριτηρίων για τον καθορισμό των τελών παροχής ύδατος σ' αυτή την κατηγορίακαταναλω­ τών δε μεταβάλλει τηφύσητης εξουσίας γιατην παροχή ύδατος και τον προσδιορισμό των τελών, ούτε θέτει την άσκηση της εξουσίας υπότηναίρεσηοποιασδήποτεσύμβασης. Εντάσσεταιη αμφισβητούμενη απόφαση αποκλειστικά στο πλαίσιο λειτουρ­ γίας του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας. Η άσκηση της εξουσίας συναρτάται με τα κριτήρια και το δικαιοδοτικό πλαίσιο πουθέτει ο νόμος και αποβλέπει στην προώθησηδημό­ σιου στόχου ύψιστου ενδιαφέροντος γιατο κοινό. 25 Συνεπώς οι αιτητές νομιμοποιούνται να προσφύγουν και το Ανώτατο Δικαστήριο να ασκήσει τις εξουσίες πουτου παρέχει το άρθρο 146 γιατονέλεγχοτηςνομιμότηταςτηςεπίδικης απόφασης. 30 Οι εφέσεις απορρίπτονται κατά πλειοψηφία χωρίς έξοδα. 3417