(1990)26 Οκτωβρίου, 1990 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΟΖΑΚΟΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ/' Η ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 159/89). Τελωνειακοί Δασμοί και Φόροι Καταναλώσεως — Ατελής εισαγωγή οχήματος από επαναπατριζόμενο Κύπριο — Έννομο συμφέρον — Απόφαση για επιβολή πρόσθετου τελωνειακού δασμού σχετικά με την εισαγωγή οχήματος από επαναπατριζόμενο Κύπριο — Αποδοχή της προσβαλλόμενης πράξης — Στερεί τον αιτητή του εννόμου σνμφέροντος για προσβολή της — Το βάρος αποδείξεως ως προς την ύπαρξη εννόμου συμφέροντος τόσο κατά την καταχώρηση της προσφιτγής, όσο και κατά την έκδοση της απόφασης, φέρει ο αιτητής. Ο αιτητής που πλήρωσε υπό διαμαρτυρία τον δασμό που επεβλήθηκε για το αυτοκίνητο του, υπέγραψε ταυτόχρονα δήλωση με την οποίααναλάμβανευποχρέωση νακαταβάλειοποιοδήποτε άλλο ποσό προερχόμενο από τυχόν λανθασμένο υπολογισμό. Ο αρμό διος λειτουργός διέπραξε λάθος στον υπολογισμό, με αποτέλεσμα να εισπραχθούν λιγότεροι δασμοί κατά ΛΚ869.55 σεντ. Η απόφαση του Διευθυντή Τελωνείων για είσπραξη του εν λόγω ποσού απο τελεί το αντικείμενο της παρούσαςπροσφυγής. Οι καθ' ων η αίτηση ισχυρίστηκαν ότι ο αιτητής στερείται του απαιτούμενου εννόμου συμφέροντος, όπως ορίζεται στο Αρθρο 146.2 του Συντάγματος. Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή και αποφάν3566 5 10 15 20 3 ΑΛΛ. 5 Κοζάκος ν. Δημοκρατίας θηκε ότιηελεύθερη καιανεπιφύλακτηαποδοχήδιοικητικής πρά ξης, στερεί από τον αιτητή το έννομο συμφέρον. Στην παρούσα υπόθεση,η ελεύθερηκαιανεπιφύλακτηανάληψηυποχρέωσης εκμέ ρους τουαιτητήνακαταβάλειοποιοδήποτεποσόδασμούτοοποίο θαμπορούσε ναπροκύψει λόγω λανθασμένου υπολογισμού ήλαν θασμένης αξίας, ισοδυναμεί με αποδοχή της επίδικης πράξης,η οποία τοναποοτερεί τουεννόμου συμφέροντος να τηνπροσβάλει δυνάμει του Αρθρου 146 του Συντάγματος. 10 Ηπροσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Χατζηπαναγή ν.Δημοκρατίας
(1989)3(Γ)Α.Α.Δ. 1079, 15 Αδάμου ν.Δημοκρατίας
(1989)3(Δ)Α.Α.Δ.2723, Papasavvas v.Republic
(1967)3C.L.R. 111, 20 MeletisandOthersv. Cyprus Ports Authority and Another
(1986)3(A) C.L.R. 418, Kritioris v.MunicipalityofPaphosandAnother
(1986)3(A)C.L.R. 322, 25 30 35 40 Myrianthis v.Republic
(1977)3C.L.R. 165. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Διευθυντή τουΤμήματος Τελωνείων μετηνοποία επιβλήθηκε στον αιτητή πρόσθε τος τελωνειακός δασμός αναφορικάμετηνεισαγωγή οχήματος. Α. Σ. Αγγελίδης, για τον Αιτητή. Γ. Λαζάρου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ' ων ηαίτηση. Cur.adv. wit. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.:Ο αιτητής μετηνπαρούσα προσφυγή ζητάδήλωση του Δικαστηρίου μετηνοποίανα κηρύσσεται άκυ ρη και χωρίς νομικό αποτέλεσμα η απόφαση και/ή πράξητου καθ' ου η αίτηση -Διευθυντή του Τμήματος Τελωνείου, μετην οποία επέβαλε στον αιτητή το ποσό των£869.55 σεντ σανπρό σθετο τελωνειακό δασμό σχετικά μετηνεισαγωγή οχήματος. 3567 Χρννοστομής, Δ. Κοζάκοςν.Δημοκρατίας
(1990)Ηαίτηση βασίζεται σταπιο κάτωνομικά σημεία: "Α. Ηαπόφασηκαι/ήπαράλειψηπαραβιάζειτοάρθρο28 του Συντάγματος. Β. Ηαπόφασηλήφθηκε χωρίς τηδέουσα έρευνα. Γ. Ηαπόφασηλήφθηκε κάτωαπόπλάνηπερί τα πράγματα και τοΝόμο. Δ. Ηαπόφασηλήφθηκε μετάαπόεσφαλμένη άσκησηδιακρι τικής εξουσίας και εξυπηρετεί αλλότριο σκοπό. Ε. Η απόφαση λήφθηκε κατά κατάχρηση εξουσίας ή κατά υπέρβαση εξουσίας. Στ. Ηαπόφασηείναι αναιτιολόγητη ήηαιτιολογία συγκρού.» εται με τα στοιχεία της υπόθεσης. Ζ. Ηαπόφασηλήφθηκε μεταγενέστερα της καταβολήςεκ μέ ρους του αιτητήτου ποσού που αρχικάορίστηκε σαν δασμός και που πληρώθηκε με το συγκεκριμένο δεδομένο." Οαιτητήςστις21.9.85υπέβαλεαίτησηγιαατελή εισαγωγήαυτο κινήτου σανεπαναπατρισθείςΚύπριοςδυνάμειτωνΠρονοιώντου ΚώδικαΑπαλλαγής 01.19 τουΤέταρτουΠίνακατουπερίΤελωνειάκωνΔασμών καιΦόρωνΚαταναλώσεως ΝόμουΑρ. 18του
- Η αίτηση του μετά από εξέταση απορρίφθηκε στις 25.11.1987 με αποτέλεσμα οαιτητήςναπροσβάλειτηναπορριπτικήαπόφασητου ΔιευθυντήτουΤμήματοςΤελωνείων μετηνπροσφυγήαρ.1055/
- 5 10 15 20 25 Στη συνέχεια ο αιτητής αποτάθηκε στις Τελωνειακές Αρχές και κατέβαλε υπόδιαμαρτυρίατους δασμούς πουαναλογούσαν το αυτοκίνητο και οι οποίοι ανήλθαν σε £2,333,υπογράφοντας ταυτόχρονα την ακόλουθη δήλωση:- "I undertake to pay any shoncharges that might arise due to wrong calculation or wrong 30 dutiable value." (Βλ. πρωτότυπο Παραρτήματος 4 στο φάκελο του Τελωνείου αρ. 134/87). Σε μεταγενέστερο στάδιο,από έλεγχο της διασαφήσεως εισα γωγής του πιο πάνω αυτοκινήτου (Παραρτήματα1-4), εξακριβώθηκεότι οΛειτουργός πουδιενέργησε τονυπολογισμό τηςδασμο λογητέας αξίας εκ παραδρομής είχε συνυπολογίσει για σκοπούς έκπτωσης και το χρονικό διάστημαπουτο αυτοκίνητο ήταναπο ταμιευμένο σε αποθήκηαποταμίευσηςτοοποίοδενθεωρείταισαν περίοδος χρήσης. Σαναποτέλεσμα του λανθασμένου αυτού υπολογισμού εισπράχθηκανλιγότεροι δασμοί κατά£869.55 σεντ. Ενόψει των πιο πάνωδόθηκανοδηγίες στον Ανώτερο Τελώ νη Λευκωσίας ναπροβεί στις δέουσες ενέργειες για την είσπρα3568 35 40 3 Α.ΑΛ. Κοζάκος ν. Δημοκρατίας ξητου οφειλομένου ποσού (Παράρτημα 5). 5 10 15 Χρυσο'στομής, Δ. *-. ' • Στις22.9.88επιδόθηκεστησύζυγο του αιτητή,δεδομένου ότι ο αιτητής απουσίαζε στην Λιβύη όπου εργαζόταν,' σημείωση αξιώσεως (demand note) ημερομηνίας 22.9.
- Η σύζυγος υπο σχέθηκε να τη διαβιβάσει στο σύζυγο της. Ακολούθως 'δόθηκε παράταση στον αιτητήνααπαντήσει. * •-' Στις 27.9.88ο δικηγόρος του αιτητή,που ενεργούσε*τότε για τη σύζυγο του αιτητή,απηύθυνε επιστολή προς τους καθ* ων η αίτηση και μεταξύ άλλων ζήτησε παράταση και περισσότερα στοιχεία και πληροφορίες γιατον πρόσθετο τελωνειακό'δασμό. Η λεπτομερής απάντηση δόθηκε από τους καθ' ων η αίτηση μ' επιστολή ημερ. 21.12.88 (Παράρτημα 7 στην ένσταση) στην οποία και επεξηγήθηκε πώς προέκυψε η διαφορά των £869.55 σεντ. Μετηνεπιστολή αυτήζητήθηκεηκαταβολήτωνφόρωνμέ χρι το τέλος Δεκεμβρίου του
- ·ι 20 Σύμφωνα με ένορκη δήλωση της συζύγου τουαιτητή ημερομ. 4.10.90,οαιτητήςπληροφορήθηκε περί της επιπρόσθετης φορο λογίας μετά την 21.12.88 όταν δόθηκαν στη σύζυγο του πλήρη στοιχεία απότις Τελωνειακές Αρχές. ;.;*)-' 25 Σαναποτέλεσμα καταχωρίστηκε ηπαρούσαπροσφυγή. 30 35 Είναιεισήγηση τουδικηγόρου τουαιτητήπωςη απόφασητου καθ* ου ηαίτηση για πληρωμή επιπρόσθετων δασμών ισοδυνα μεί με ανάκληση της πράξης ημερομ. 23.12.87 με την οποίακαθόρισε σε£2,333τοδασμόγιατοαυτοκίνητοτουαιτητήκαιπως ηανάκλησηαυτήδενήτανεπιτρεπτήλόγω τηςύπαρξηςestoppel και δωτι δεν έγινε μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα καιπαρέ πεμψε το Δικαστήριο στις αποφάσεις Χατζηπαναγής ν. Δημο κρατίας(19S9) 3(Γ) Α.Α.Δ. 1079, Ελένη Αδάμον ν. Δημοκρατίας
(1989)3(Δ) Α.Α.Δ.2723 και στο Δαγτόγλου, Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, Α' Τόμος, σελ. 106-107, όπου αναφέρει ότι η Διοίκηση οφείλει "... να φυλάττει τα έννομα συμφέροντα του ιδιώτη και να τον διευκολύνει στην άσκηση των δικαιωμάτωντου". Ακόμα αναφέρει: · ' "ί 40 "Από τηναρχή τηςκαλήςπίστεως προκύπτειότι (όπωςοιδιώ της έτσι και) η διοίκηση δεν δικαιούται να εκμεταλλευθεί ή, ακόμηλιγότερο ναδημιουργήσει καταστάσεις πλάνης, απάτης ήαπειλής. Το Συμβούλιο της Επικρατείαςεφαρμόζει μάλιστα 3569 Χρυσοστομής, Δ. Κοζάκοςν. Δημοκρατίας
(1990)στηνδιοίκησητηνλεγόμενηαρχήτουestoppel (χωρίςβέβαιανα τηναναφέρειρητώς)κατάτηνοποίαηδιοίκησηδενδικαιούται, επικαλούμενη τις ίδιες τηςπαραλείψεις,στις οποίες δεν συνέπραξε ο ιδιώτης, να αγνοεί μια ευνοϊκή για τον ιδιώτη πραγ ματικήκατάσταση,δημιουργημένη απόπολύ χρόνο καινααρνείταιτηνυπέρτου ιδιώτησυναγωγήτωνωφελημάτων,καινο μίμων συνεπειών πουπροκύπτουναπόαυτήν. Ηδιοίκηση παραβαίνειτην αρχήτης καλής πίστης προπά ντων όταν ενεργεί κατά τρόπο αντίθετο προς την δικαιολογημένηεμπιστοσύνη του ιδιώτη. Ηεμπιστοσύνη του ιδιώτηστην καλήπίστη,ειλικρίνεια καισυνέπειατηςδιοικήσεως είναιανα γκαία γιατηλειτουργία κάθεδημοκρατικήςπολιτείας 5 10 Αλλά οι αλλαγές αυτέςδεν πρέπει να αποτελούν εκδήλω σηασυνέπειας, αυθαιρεσίας. Η αντιφατικήσυμπεριφοράτης διοικήσεως (venire contra factum proprium) προσβάλλει τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη του ιδιώτη απέναντι της και μπορεί να στηρίξει την παρανομίατης διοικητικής πράξεως. 20 Το Συμβούλιο της Επικρατείαςδέχεται στην νομολογία του περιπτώσεις μιας τέτοιας προσβολής της εμπιστοσύνης του ιδιώτη.Συγκεκριμμένα,κακόπιστηείναιησυμπεριφοράτηςδι οικήσεως όταναντίκειταισεπληροφορίεςπουείχεπροηγουμέ νως δώσει σύμφωνα με τοννόμο σε ιδιώτη.Το Συμβούλιο της Επικρατείαςδέχεται (ανκαιόχι σταθερά)ότι δενείναικαλόπι στηκαιεπομένωςδενσυγχωρείται ηανατροπήμιαςπαράνομης πραγματικής καταστάσεως,που έγινε ανεκτή επί πολύ χρόνο, εκτός εάνπρόκειταιγιαθέμαδημοσίαςτάξεως." 25 30 Ο δικηγόρος των καθ' ων ηαίτηση αντέκρουσε τους ισχυρι σμούς του δικηγόρου του αιτητήκαι ανάφερε πως ο καθ' ου η αίτηση ενέργησε μέσα σε εύλογο χρόνο και δεν εμποδίζετο να αναθεωρήσει τους δασμούς, γιατί στη διασάφιση εισαγωγής ο αιτητής υπέγραψε τηδήλωση που προαναφέρθηκε. Ακόμα ειση γήθηκε πως ο αιτητής στερείται έννομου συμφέροντος. Ο δικηγόρος του αιτητή στη γραπτή του Απάντηση ανάφερε πως ο αιτητής έχει έννομο συμφέρον το οποίο είναι προσωπικό, άμεσο και ενεστώςκαι παρέπεμψετοΔικαστήριο στα Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου Επικρατείας1929-1959, σελ. 259. Θα εξετάσω πρώτατο θέματου έννομου συμφέροντος, γιατί μια απότις προϋποθέσεις πουείναι απαραίτητηγιατην άσκηση 3570 40 3 ΑΛΛ. Κοζάκος ν. Δημοκρατίας Χρυσοστομής, Δ. της προσφυγής όπως ορίζεται στο άρθρο 146.2 του Συντάγμα τος, είναιη ύπαρξη έννομουσυμφέροντοςστο πρόσωπο τουαι τητή, διαφορετικά ηπροσφυγή καθίσταται απαράδεκτη. 5 10 15 20 25 30 35 40 Είναιβασικήαρχή τουδιοικητικού δικαίου καιτηςνομολογίας ότιτοβάροςτηςαπόδειξηςτουέννομουσυμφέροντοςτοφέρειοαιτητής καιότι τούτοπρέπειναυπάρχειτόσο κατά την καταχώριση της προσφυγής όσο καικατά τηνέκδοσητης απόφασης. (Βλ.μετα ξύ άλλων,Παπασάββας ν.Δημοκρατίας
(1967)3Α.ΑΛ. 111,Μελέτης ν.Αρχής Λιμένων Κύπρου
(1986)3 Α.Α.Δ. 418, σελ. 433, Κριτιώτης ν.Δήμου Πάφου
(1986)3Α.Α.Δ.322,σελ. 338) Έχει επίσης νομολογηθεί πως η ελεύθερη και ανεπιφύλακτη αποδοχή διοικητικής πράξης στερεί από τον αιτητή το έννομο συμφέρον.ΣτηνΜυριάνθηςν. Δημοκρατίας
(1977)3Α.Α.Δ. 165, ο τότε Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Μ.Τριαντα φυλλίδης ανάφερετα ακόλουθαστη σελ. 168: "It is well established, by now, in the administrative law of Cyprus, on the basis of relevant principles which have been expounded in Greece in relation to a legislative provision there (section 48 of Law 3713/1928) which corresponds to our Article 146.2 above, that a person, who, expressly or impliedly, accepts an act or decision of the administration, is deprived, because of such acceptance,of a legitimate interest entitling him to make an administrative recourse for the annulmentof such act or decision (see inter alia, Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας, 1929-1959, pp. 260-261, Piperis v. The Republic
(1967)3 C.L.R.295,298, Ioannou and Others v. The Republic
(1968)3 C.L.R. 146, 153, Markou v. The Republic
(1968)3 C.L.R.267,276 andPericleous v. The Republic
(1971)3C.L.R. 141, 145, 146). It is quite clear that in order that the acceptance of an administrative act or decision should deprive someone of the right to challenge it by an administrative recourse for annulment such acceptance should take place unreservedly and freely and not because of fear of adverse consequences otherwise (see, Πορίσματα,supra, p.261,Κυριακοπούλου Ελληνικόν Διοικητικόν Δίκαιον,4th ed., vol. C, p. 124, and the Pericleous case, supra - and it may be pointed out, at this stage, that though the in the first instance decision in the Pericleous case was reversed on appeal in The Republic v. Pericleous
(1972)3 C.L.R. 63, there was not disapproved of, 3571 Χρυσοστομής, Δ. Κοζάκοςν. Δημοκρατίας
(1990)on appeal, that part of the first instance decision which is relevant for thepurposes of this Interim Decision)." To θέμα που εγείρεται στην υπό κρίση υπόθεση είναι ανκαι κατά πόσο ο αιτητής ελεύθερα και ανεπιφύλακτα αποδέκτηκε την προσβαλλόμενη πράξη. 5 Εξετάζοντας το υλικό που τέθηκε ενώπιον μου,γίνεταιφα νερό πως ο αιτητής μετηδήλωση του στηδιασάφισηεισαγωγής ανάλαβε την υποχρέωση να καταβάλει οποιοδήποτε ποσό δασμού το οποίο θα μπορούσε να προκύψει συνεπεία λανθασμέ νωνυπολογισμών ή λανθασμένηςδασμολογικήςαξίαςκαι ακρι βώς είναι τούτοπουσυνέβη στην προκειμένηπερίπτωση. 10 Μετην ανάληψηαυτήςτης υποχρέωσης που ήτανσαφήςκαι 15 έγινε ελεύθερα και ανεπιφύλακτα δημιουργήθηκε η αναγκαία πρόθεση αποδοχήςτης προσβαλλόμενης πράξης. ΣυνεπώςοaLτητής λόγω της αποδοχήςτου στερείται έννομου συμφέροντος και ηπροσφυγήτουκαθίσταται απαράδεκτη. 20 Η προσφυγήαπορρίπτεται μεέξοδαεις βάροςτουαιτητήκαι προς όφελος των καθ'ων ηαίτηση.Ταέξοδα να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. Η προσφυγή απορρίπτεται έξοδα. 3572 με 25