3 Α.Α.Δ. 30 Οκτωβρίου, 1990 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΓΕΩΡΠΑΔΗΣ, Αιτητής, ν.
- ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΜΥΝΗΣ,
- ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΦΡΟΥΡΑΣ,
- ΑΡΧΗΓΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΦΡΟΥΡΑΣ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 298/89). 5 10 15 Διοικητική πράξη — Εκτελεστή — Απόφαση του Υπουργού Άμυνας με την οποία απορρίφθηκε η αναφορά τον αιτητή για αναθεώρηση πει θαρχικής ποινής — Κατά πόσο οι ιεραρχικές αποφάσεις που προη γήθηκαν βάσει της διαδικασίας των Πειθαρχικών Κανονισμών της Εθνικής Φρουράς 1964 - 1977, αποτελούν ξεχωριστές διοικητικές πράξεις ή η όλη διαδικασία ενσωματώνεται στην απόφαση του Υπουργού που είναι η μόνη εκτελεστή διοικητική πράξη που προ σβάλλεται με την αίτηση ακυρώσεως. Ο αιτητής, λοχαγός της Εθνικής Φρουράς,κρίθηκε υπεύθυνος για τηδιάπραξηπαραπτωμάτων. Ο Διοικητής τηςΤαξιαρχίας, σύμ φωνα με τους περί Εθνικής Φρουράς Κανονισμούς για συνοπτική διαδικασία, επέβαλε στον αιτητή πειθαρχική ποινή φυλάκισης. Ο αιτητής, αφού διεξήλθε όλα τα μέσα για ακύρωση της επιβληθείσας ποινής που προβλέπεται στους σχετικούς Κανονισμούς, υπέβαλε αναφορά στην ιεραρχική ανώτατη αρχή, τον Υπουργό Άμυνας, ο οποίος όμως την απέρριψε. Σαν αποτέλεσμα καταχώρησε την πα ρούσα προσφυγή η οποία εστρέφετο μόνο κατά της απόφασης του Υπουργού. 20 ΤοΑνώτατο Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή και αποφάν θηκε ότι: 3643 Γεωργιάδηςν.Υπουργού Αμύνης κ.ά.
(1990)- Οι Πειθαρχικοί Κανονισμοί της Εθνικής Φρουράς του 19641977, προβλέπουν με λεπτομέρεια την υποβολή διαδοχικού πα ραπόνου, αρχίζονταςαπότην προϊσταμένη αρχήκαικαταλήγο ντας στην ανώτατη, που είναι ο αρμόδιος Υπουργός. Προβλέ πουνεπίσης χρονικές προθεσμίες γιατηνυποβολήτουκαικρίσης των αρχών επί του θέματος. Τόσο ηαπόφασητου Διοικητή της Ταξιαρχίας όσο και αυτή τουΔιοικητή της Εθνικής Φρουράςκαι τέλος του Υπουργού Αμυνας, είναι ξεχωριστές διοικητικές πρά ξεις εναντίον τωνοποίωνχωρεί αίτησηακυρώσεως. Η προσφυγή είναι εκπρόθεσμη αναφορικάμε την απόφασητου Διοικητή της Ταξιαρχίας και του Διοικητή της Εθνικής Φρουράςαλλά εμπρό θεσμη γι* αυτήτου Υπουργού. 5 10
- Ηαπόφαση του Υπουργού λήφθηκε μεβάσηόλα ταστοιχεία του αιτητή που βρίσκονταν στο φάκελο του και που οδήγησαν στην επιβολήτηςποινής. Βάσειτωνστοιχείων αυτώνέκρινεότιτοπα ράπονο του έπρεπε να απορριφθεί.Ο αιτητήςαπέτυχενατεκμη ριώσει οποιοδήποτε λόγο για ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης. Ηπροσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. 15 20 Αναφερόμενη υπόθεση: Όξννος ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.
- 25 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτου Υπουργού Αμυνας με την οποίααπέρριψε την ιεραρχική αναφορά του αιτητή εναντίον της πειθαρχικής ποινής της 20ήμερης φυλάκισης που του επιβλήθηκε. Λ. Παπαφιλίππου, 30 για τον Αιτητή Μ. Φλωρέντζος, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. 35 Cur. adv. vult. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Ο αιτητής είναι λοχαγός της Εθνικής Φρουράς και τον Ιούνιο του 1988 υπηρετούσε στο 386 Τ.Π. που εδρεύει στην περιοχή Λευκωσίας. Στις 17.6.88 ο Διοικητής της IV Ταξιαρχίας Πεζικού,στην οποία υπάγεταιτο πιο πάνωτάγ μα, διέταξε έρευνα μετά απόπληροφορίες ότι ορισμένοι οπλίτες 3644 40 3 Α.Α.Λ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Γεωργιάδης ν.Υπουργού Αμύνης κ.ά. Αρτεμί&ης,Δ. ετύγχαναν ευνοϊκής μεταχείρισης καθώς καιγια άλλα παρα πτώματα,απότηδιοίκηση του τάγματος. Κατάτη διάρκεια της έρευνας αυτής λήφθηκαν γραπτές καταθέσεις από αριθμό οπλι τώνκαιαξιωματικών,μεταξύτων οποίων καιτουαιτητή. Όταν οικαταθέσεις διαβιβάστηκαν στοΔιοικητή της Ταξιαρχίας, αυ τός έκρινεπωςτο περιεχόμενο τους,καθώςεπίσης και αυτότης ίδιας τηςκατάθεσης του αιτητή,τεκμηρίωνε ευθύνη του γιατις ανωμαλίες καιπαραπτώματαπου διαπιστώνονταν στοτάγμα, όπουκατάτον ουσιώδη χρόνο οαιτητής εκτελούσεκαικαθήκοντα αξιωματικού του Ιου Γραφείου του Τάγματος. Ο Διοικητής τηςΤαξιαρχίας,σύμφωνα μετους περί Εθνικής ΦρουράςΚανο νισμούς για συνοπτική διαδικασία, επέβαλε στον αιτητή (α) 20ήμερη πειθαρχική ποινή φυλάκισης για το ότισυνέδραμε στις ανωμαλίες που παρατηρήθηκανστο τάγμα,και που προκαλούσανδιασάλευση τηςπειθαρχίας,και (β) ΙΟήμερηπειθαρχικήποι νή φυλάκισης γιατί εκμεταλλευόμενος το βαθμό του έπαιρνε προγνωστικά από οπλίτη τηςμονάδας τουπου ήταν αναβάτης στον ιππόδρομο. Ο αιτητής μετά την κοινοποίηση σεαυτόν των πιο πάνωπει θαρχικών ποινών, υπέβαλε στις 9.8.88 αναφορά παραπόνου προς το Διοικητή της4ης Ταξιαρχίας,οοποίος όμως τοαπέρρι ψε στις 28.8.
- Στησυνέχεια οαιτητής έκαμε ιεραρχικήαναφο ρά και ζήτησε τηνεπανεξέταση του παραπόνουτου απότον ιεραρχικάπροϊστάμενο του Διοικητή της Ταξιαρχίας,δηλαδή τον Αρχηγότης Εθνικής Φρουράς.Οτελευταίος αφούεξέτασετοπα ράπονο τουαιτητή το έκρινε αβάσιμο ωςπρος τηνπειθαρχική ποινή της 20ήμερης φυλάκισης, αλλά βάσιμο,και συνεπώς ακύ ρωσεαυτήτης ΙΟήμερης φυλάκισης. Στηναιτιολογημένη απόφασητουΑρχηγούτης Εθνικής Φρουράςαναφέρεται,και πολύορ θάκατάτηγνώμη μου,ότι ταγεγονότα πουαφορούσαν στηδεύ τερη ποινή εμπεριέχονταν σεαυτάτης πρώτης,για ταοποίακαι επιβλήθηκε ηποινή της 20ήμερηςφυλάκισης. Ο αιτητής δεν ικα νοποιήθηκε από τοαποτέλεσμα τηςαναφοράς του και γι*αυτό έκαμε νέα,αυτήτη φορά,στην ιεραρχικά ανώτατη προϊστάμενη αρχή, τονΥπουργό Αμυνας, ο οποίος όμως τηναπέρριψε στις 15.3.
- Μετηνπαρούσα προσφυγή προσβάλλεται ηαπόφαση του Υπουργού Αμυνας, και αιτείται η ακύρωση της. Στη γραπτή αγόρευση τουδικηγόρου τηςΔημοκρατίας εγεί ρεται ως προκαταρκτικόνομικό ζήτημαπως ηαίτηση ακυρώσε ως αφορά τηναπορριπτικήν απόφασητουΥπουργού μόνο, η οποία και θαπρέπει να εξεταστεί αφ' εαυτής, χωρίς δηλαδή να ελεγχθεί η όλη διαδικασία που οδήγησε στην απόφασητου. 3645 Αρτεμίδης, Α. Γεωργιάδης ν. Υπουργού Αμύνης κ.ά.
(1990)Αντίθετα, ο δικηγόρος του αιτητή εισηγείται πως η διαδικασία της πειθαρχικής δίωξης του αιτητή άρχισε απότο χρόνο που ο Διοικητής της 4ηςΤαξιαρχίαςπεζικούδιέταξετην ανάκρισηκαι περατώθηκε με την απόφασητου Υπουργού. Ηόλη δηλαδήδια δικασία αποτελούσε μια διοικητική πράξηπου κατέστη εκτελεστή με την απόφασητου Υπουργού. Για να επιλυθεί το ζήτημα πρέπει να γίνει αναφορά στους σχετικούς κανονισμούς της Εθνικής Φρουράς ώστε να διαπι στωθεί οχαρακτήρας της όλης διαδικασίας,βασικόστοιχείο για να εφαρμοστούν οι αρχές του διοικητικού δικαίου και της νο μολογίας. 5 10 Στην υπό εξέταση υπόθεση εφαρμόστηκε η συνοπτική διαδι κασία που προβλέπεται στον Κανονισμό 6 των Πειθαρχικών 15 Κανονισμών της Εθνικής Φρουράς 1964-1977. Η παράγραφος
(1)του Κανονισμού αυτούέχει ως εξής: "6-
(1)Εις πάσανπερίπτωσιν καθ' ηνυποβάλλεται αναφο ράή προβάλλεται ισχυρισμός, εξωνφαίνεταιOTL μέλοςτι δυ- 20 νατόν ναδιέπραξε παράπτωμα τι,το όλον ζήτημαθα αναφέρηται εις τον διοικούντα αξιωματικόν τουτοιούτου μέλους." Και ηπαράγραφος 2 ως ακολούθως: 25 "
(2)Ο διοικών αξιωματικός του τοιούτου μέλους λαμβά νων την αναφοράν, επιλαμβάνεται προσωπικώς της ερεύνης του αναφερομένου παραπτώματος,ασκεί τον προσήκοντα έλεγχον και επιβάλλει αμέσως την κατά την κρίσιν του και εντός των ορίων της δικαιοδοσίας αυτού διαγραφομένην ποινήν άνευ ετέρας τινόςδιαδικασίας." 30 Ο τρόπος πουεκτίεταιηποινήτης φυλάκισηςπρονοείται στον Κανονισμό 10
(1)και
(2).Οι τιμωρούμενοι παραμένουνστοστρα τώνα ήστο σπίτι τους, συμμετέχουν στις ασκήσεις και συναφείς 35 δραστηριότητες αλλά δεν εκτελούν οποιαδήποτε υπηρεσία. Βέ βαια,οι πειθαρχικέςποινές καταγράφονται στον υπηρεσιακό φά κελοκαιπιθανόναέχουν επιπτώσεις στη μελλοντική ανέλιξη του τιμωρηθέντος. 40 Ο Κανονισμός 12 προνοεί με λεπτομέρεια για την υποβολή ιεραρχικού παραπόνουόταν μέλος της δύναμης θεωρήσει πως αδικήθηκε από οποιαδήποτε διαταγήήαπό πράξηή μέτρο που λήφθηκε και τον αφορά. Η επιφύλαξη στην παράγραφο 1 του 3646 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 Γεωργιάδης ν. Υπουργού Αμύνηςκ.ά. Αρτεμίδης, Δ. Κανονισμού προβλέπει πως το μέλος οφείλει πρώτα να συμ μορφωθεί και υπακούσει πλήρως προς τη διαταγή ή τα μέτρα και μετά να υποβάλει το παράπονοτου. Σε ενάντια περίπτωση τούτο δε θαγίνει αποδεκτό.Ηδεπαράγραφος 2 ρητάορίζει ότι δεχωρεί αναστολή εκτέλεσης διαταγήςήεκτίσεως οποιασδήπο τε ποινής κατάτηδιάρκειατης εξέτασης του παραπόνου. Σύμφωνα με την παράγραφο 8 του Κανονισμού 12,τοπρώ το παράπονο υποβάλλεται στον κρίνοντα διοικητή, ο οποίος, στην περίπτωσηαξιωματικού,τονπληροφορεί γραπτώςγιατην απόφασητουνατοκρίνει βάσιμοήόχι καινααναθεωρήσει ανα λόγως τα μέτρα τα οποία έλαβε εναντίον του. Βάσει των προ νοιών της παραγράφου 4 του Κανονισμού, τα παράπονα υπο βάλλονται στην ιεραρχικάανώτερηαρχήμέσα σε 15ημέρες από τηγνώσητης διαταγής,ο δε προϊστάμενος διοικητής, σύμφωνα με την παράγραφο 9 των Κανονισμών, κάμνει έρευνα για να διαπιστώσει το βάσιμο ή μη του παραπόνουκαι να προβεί στη δέουσα θεραπεία. Αν ο παραπονούμενος δεν πεισθεί από την απόφαση υποβάλλει το παράπονοτου διαδοχικά στην επόμενη ιεραρχικά προϊστάμενη αρχή μέχρι του Υπουργού Αμυνας, όπως ορίζεται στην παράγραφο 10του Κανονισμού. Ηπαράγραφος 11του Κανονισμού προβλέπει τα εξής: 25 30 35 40 "Η εξέτασις, ή ηπεραιτέρω υποβολή του παραπόνου, γί νεται κατάπροτεραιότητα,εις τρόπον ώστε ο παραπονούμε νος να λαμβάνηγνώσιν των αποφάσεων επί τουπαραπόνου του, εντός 10ημερών υπό του διοικητού του,20 ημερών υπό του προϊσταμένου διοικητού, 30 ημερών υπό της περαιτέρω προϊσταμένης αρχήςκαι ούτωκαθεξής." Σοβαρό στοιχείο στην κρίση του ζητήματος που συζητούμε είναι πως σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κανονισμού 12,το μέ λος της Εθνικής Φρουράς οφείλει ναυπακούσει καινα συμμορφωθεί προς τη διαταγή η οποία του δόθηκε ή στα μέτρα που έχουν ληφθεί εναντίον του, άσχετα με το ό,τι έχει ακολουθήσει τη διαδικασία του διαδοχικού παραπόνου όπως προβλέπεται στον Κανονισμό. Ηδε ισχύς της διαταγής ή επιβληθείσας ποι νής,όπως στην παρούσαπερίπτωση,δεν αναστέλλεται. Οι επιπτώσεις δηλαδήαπότην απόφαση τουΔιοικητή τηςΤαξιαρχίας άρχισαν από την κοινοποίηση στον αιτητή της ποινής που του επιβλήθηκε, δηλαδή1.8.1988. Το νομικό ερώτημα πουπρέπει να απαντηθεί είναι κατά πό3647 Αρτεμίδης, Δ. Γεωργιάδηςν. Υπουργού Αμύνης κ.ά.
(1990)σο η πρώτη αυτή απόφασητου Διοικητή, με την οποία επιβλή θηκαν οι ποινές στον αιτητή,και οι κατοπινές ιεραρχικές απο φάσεις,αποτελούν ξεχωριστές εκτελεστέςδιοικητικές πράξειςή ηόλη διαδικασίαενσωματώνεται στην απόφασητου Υπουργού που αποτελεί και τημόνηεκτελεστήδιοικητικήπράξηπουπροσβάλλεται με την αίτηση ακυρώσεως. Τοζήτημα πραγματεύεται ο Στασινόπουλος στο σύγγραμμα του Δίκαιον των Διοικητικών Πράξεων.Στησελίδα 125 αναφέρονταιτα εξής: 5 "Η επί τοιαύτης κοινής ιεραρχικής προσφυγής εκδιδομένη 10 επιβεβαιωτικήπράξιςστερείται πάντοτεεκτελεστούχαρακτήρος. Εάν όμως ηπράξις,εκδίδεται επί τη ασκήσει τυπικής ή ενδικοφανούς ιεραρχικής προσφυγής, ήτοι προσφυγής, η οποία δεν στηρίζεται απλώςεις ταςγενικάς αρχάςτουιεραρ χικού ελέγχου, ως η κοινή ιεραρχική προσφυγή,αλλά στηρί- 15 ζεται εις ειδικήν δΐάταξιν του νόμου, η οποία προβλέπει και οργανώνει τηντυπικήνταύτηνιεραρχικήνπροσφυγή,καθορί ζουσακαι προθεσμίαν προς άσκησιν αυτήςως καιτηνδιαδικασίαν,ήτις δέον να τηρήται κατάτην επί ταύτηςκρίσιν,τό τε ηπράξις αύτηθεωρείται εκτελεστή, ως προελθούσα εκ νέ- 20 ας ασκήσεως της αρμοδιότητος του οργάνου,την οποίαν νέαν άσκησιν ερρΰθμισεν αυτοτελώς ο νόμος". Οι Κανονισμοί στους οποίους έγινεαναφοράπιο πάνω,προ βλέπουν με λεπτομέρεια γιατην υποβολήδιαδοχικούπαραπόνου 25 στην προϊσταμένη αρχήμέχρι της ανωτάτης,δηλαδή του Υπουρ γού,καιχρονικές προθεσμίες γιατηνυποβολήτουκαικρίσης των αρχών πάνωσ' αυτό. Έχω επομένως τηγνώμη,πωςτόσο ηαπό φασητουΔιοικητήτηςΤαξιαρχίαςόσοκαιαυτήτουΔιοικητήτης Εθνικής Φρουράς καιτέλοςτουΥπουργού Αμυνας είναιξεχωρι- 30 στές διοικητικές πράξεις εναντίον των οποίων και χωρεί αίτηση ακυρώσεως. Σχετική πάνω στο θέμα αυτό είναι και ηαπόφαση που εξέδωσεο Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Όξννοςν. Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.740 μεταυτόσημαγεγονότα καινο μικά σημεία. Ηυπό κρίση προσφυγή είναι εκπρόθεσμη αναφορι- 35 κά μετην απόφασητουΔιοικητή τηςΤαξιαρχίαςκαιτουΔιοικη τή της Εθνικής Φρουράςαλλά εμπρόθεσμη γι* αυτήτου Υπουρ γού. Εδώσημειώνω on στο αιτητικότηςπροσφυγήςγίνεται ανα φοράστην απόφασητουΥπουργού Αμυνας μόνο.Καιτούτοενό ψει τηςεισήγησης τουδικηγόρου τουαιτητήότι ηόληδιαδικασία 40 της πειθαρχικής τιμωρίας του ενσωματώθηκε σε μια εκτελεστή διοικητική απόφαση,αυτήτου Υπουργού. Για να καταλήξει ο Υπουργός στην επίδικη απόφαση είχε 3648 3 ΑΛΛ. 5 10 Γεωργιάδηςν. Υπουργού Αμύνης κ.ά. Αρτεμίδης, Δ. ενώπιον του το σχετικό φάκελο με όλα τα στοιχεία που αναφέ ρονται στα γεγονότα που οδήγησαν στην επιβολή της ποινής στον αιτητή,καθώςεπίσηςκαιταδιαδοχικάπαράποναπου υπέ βαλε στις προϊστάμενες αρχές, όπως προβλέπουν οι Κανονισμοί. Βάσει αυτώνέκρινεότι τοπαράπονοτουέπρεπενααπορ ριφθεί. Δεν έχει τεκμηριωθεί ενώπιον μου οποιοσδήποτε λόγος για να ακυρωθείη απόφασηαυτήκαισυνεπώς ηπροσφυγή απορρίπτεται με έξοδαεις βάροςτου αιτητή. Ηπροσφυγή απορρίπτεται με έξοδα. 3649