clr/1990/1990_3_3767.pdf

(1)— Η απόφαση του Διευθυντή κρίθηκε ορθή και επικυρώθηκε. 10 Συνταγματικό Δίκαιο — Συνταγματικότητα νόμου — Κατά πόσο το Αρθρο 9(\) τον περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου 52/80, είναι αντίθετο προς τις διατάξεις του Άρθρου 24.1 τον Συντάγματος. 15 20 Ερμηνεία — Ερμηνεία νόμων — Άρθρο 35 τον περί Φορολογίας Κεφαλαιονχικών Κερδών Νόμον 52/80 — Προθεσμία δύο μηνών για προσαγωγή σύμβασης διάθεσης και κατάθεση της στο γραφείο τον Διευθυντή — Κατά πόσο το άρθρο αυτό, καλύπτει και προφορικές συμφωνίες αναφορικά με διάθεση ακίνητης περιουσίας, οι οποίες είναι νόμιμες με βάση την Κυπριακή νομοθεσία. Αέξεις και Φράσεις — "Αναλόγως των δυνάμεων αυτού" στο Άρθρο 24.! του Συντάγματος. Ο αιτητής, κάτοικος εξωτερικού, ήταν ιδιοκτήτηςοικοπέδων στη Γερμασόγεια-Λεμεσό.Πώλησεεννέαοικόπεδα μέσωτου πληρε3767 Σκούταοης ν. Δημοκρατίας

(1990)ξουσίουαντιπροσώπου τουστην Κύπρο Γ.Τριανταφυλλίδη.Οι με­ ταβιβάσεις έγιναν μεδηλώσεις Πωλήσεων στο Κτηματολόγιο Λεμε­ σού. Στις 17.11.1983 έγινε γραπτή συμφωνία μεταξύ του κ. Γιαννουλάτου,δικηγόρουαπότηνΑθήνα,πληρεξουσίου αντιπροσώπου του αιτητή και του αγοραστή ονόματι Νικολή Νικολαΐδη, με την 5 οποία διατέθηκε οικόπεδο μεαντιπαροχήδιαμερίσματος καιεκμε­ τάλλευση του χώρου της οροφής του τελευταίου ορόφου πολυκα­ τοικίαςπουθαανεγειρότανσ' αυτό.Τοοικόπεδο μεταβιβάστηκε με ΔήλωσηΜεταβίβασης στο Νικολαΐδη.Οαιτητήςπαρέλειψε ναυπο­ βάλει οποιαδήποτε δήλωση διάθεσης ακίνητου ιδιοκτησίας παρά 10 τις διατάξεις του Αρθρου 12 του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχι­ κών Κερδών Νόμουτου 1980 (Ν.52/80),(ο"Νόμος").Ο Διευθυντής επέβαλε φόρο κεφαλαιουχικών κερδών γιατηδιάθεση των δέκαοι­ κοπέδων, καθορίζοντας προϊόν διάθεσης την αγοραία αξία κατά την ημερομηνία της διάθεσης, σύμφωνα με το Αρθρο 9

(1)του Νό- 15 μου. Οαιτητής υπέβαλε ένστασηκαι ισχυρίστηκε ότι ηεπιβολή της φορολογίας του οικοπέδου μεαρ.τίτλου 22023,πουπωλήθηκε στο Νικολαΐδη, έπρεπε να γίνει μεβάσητοτίμημα της πώλησης και ότι το εν λόγω οικόπεδο διατέθηκε στο Γιαννουλάτο στις 15.2.80για εξόφλησηαμοιβήςτου γιαυπηρεσίες τουαναφορικάμετακτήματα 20 του αιτητήστην Κύπρο. Ηένσταση απορρίφθηκε. Ο αιτητήςπρόβαλε τους πιοκάτωλόγους ακυρώσεως: 1. Το Αρθρο 9

(1)του Νόμου είναι αντίθετο με το Άρθρο 24.1 του Συντάγματος.

1. Τοοικόπεδομεαρ.τίτλου22023διατέθηκεστις 15.2.80,δηλαδήπριν τηδημοσίευση του Νόμουτην 1.8.1980καιως εκ τούτουτοπροϊόν διάθεσης τουδεν υπόκειται σεφόροκεφαλαιουχικώνκερδών. 25 30 ΤοΑνώτατο Δικαστήριο απέρριψετηνέφεση καιαποφάνθηκεότι:
2. Οι διαθέσεις, στην παρούσαυπόθεση, έγιναν πριν την 1.1.89 και ως εκτούτου διέπονται απότο Αρθρο 9

(1)του Νόμου. 35

1. Ο Νόμος χρησιμοποιεί αντικειμενικά κριτήρια και ίσο μέτρο για όλους. Βαρύνει όλα τα πρόσωπα τα οποία διαθέτουν ιδιοκτησία, όπως οι λέξεις καθορίζονται στο Νόμο. Αντικείμενο της φορολο­ γίας δεν είναι το εισόδημα, αλλά τοκέρδος όπως ορίζεται στο Νό40 μο. Η πραγματική κατάσταση για επιβολή φόρου είναι ηδιάθεση και ηδιαφοράτης αγοραίαςαξίας μεταξύ 27.6.78και της ημέρας διάθεσης. Η φορολογική ισότητα είναι χαρακτηριστικό στοιχείο τουΝόμουκαιοι "δυνάμεις" (means)δεστηρίζονται στο εισόδημα 3768 3ΑΛΛ. Σκούταοηςν. Δημοκρατίας ήτηλήψη απότο διαθέτηπραγματικούκέρδους. Ως εκ τούτου,το Αρθρο9δενείναι αντίθετοήασύμφωνο μετις πρόνοιες τηςπαρα­ γράφου 1 του Αρθρου 24 τουΣυντάγματος. 5 10 15 20 25 30
2. Ηθέσπιση του Αρθρου 35 του Νόμου,στοχεύει στον αποκλεισμό και/ήπεριορισμό της δυνατότητας φοροδιαφυγής καικαταστρα­ τήγησης τουΝόμουμεπροχρονολογημένες συμβάσεις διάθεσης.Ο χρόνος της διάθεσης είναι ουσιώδης. Ο Νόμος ορίζει προθεσμία δύο μηνών για την προσαγωγή της σύμβασης διάθεσης καικατάθέσης αντιγράφου της στο γραφείο του Διευθυντή. Παράλειψη συμμόρφωσης προς τη νομοθετική αυτή πρόνοια φέρει κύρωση. Μόνο γραπτήσύμβαση μπορεί να προσαχθεί και αντίγραφο της να κατατεθεί.Οι πρόνοιες για προσαγωγήκαι κατάθεσηαντιγρά­ φου σύμβασης δεν μπορούν να επεκταθούν,όπως έχει το Αρθρο 35 του Νόμου,σε προφορικές συμβάσεις.
3. Η απόφαση του Διευθυντή, ότι ηδιάθεση έγινε μετά την εφαρμογή του Νόμου,τεκμηριώνεται απότα στοιχεία που είχε ενώπιον του, μεταξύτωνοποίων είναι τοσυμβόλαιο ημερομηνίας 17.11.1983 και ηδήλωση μεταβίβασης με την οποίαοαιτητής,με αντιπρόσωπο τη Μ.Μεσιήτη,μεταβίβασετοοικόπεδο στοΝικολαΐδη.
4. Καμιά έγκυρη μεταβίβαση ή εγγραφή της σχετικής ακίνητης ιδιο­ κτησίας, δεν έγινε στο όνομα του Γιαννουλάτου. Ο αιτητής ήταν καιπαρέμεινε μέχρι τη μεταβίβασηστο Νικολαΐδη,ο εγγεγραμμέ­ νος ιδιοκτήτης του οικοπέδου με αρ. εγγραφής
5. Ηγραπτή συμφωνία της 17.11.1983 υπογράφτηκε από το Γιαννουλάτο ως αντιπρόσωπο τουαιτητή.Οαιτητής ήταν,με αντιπρόσωπο, μέρος σεόλεςτιςδικαιοπραξίεςσχετικές μετησυμφωνία καιτησυμπλήρωσητης διάθεσης. Ηαπόφασητου Διευθυντή ότι ηδιάθεση του πιο πάνωοικοπέδου έγινετο 1983,ήτανεύλογα επιτρεπτή. Η προσφυγή αποτυγχάνει χωρίςέξοδα. 35 Αναφερόμενες υποθέσεις: Mazmanian ν.Δημοκρατίας και Άλλου

(1989)3(E)Α.Α.Δ. 3361, Mikrommatis v.Republic, 2R.5.C.C. 125, 40 Kyriakides v.Republic, 4 R.S.C.C. 109, TaxCollection LawNo. 31of 1962 v. HadjiKyriacos andSonsLtd, 5 R.S.C.C. 22, 3769 Σκοΰταρης ν. Δημοκρατίας

(1990)Demetriades v. Greek Communal Chamber andAnother

(1965)3 C.L.R. 605, Χατζηκνριάκου v. Δημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ. 1646, 5 Γεωργιάδον v. Δημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ. 3486, Κυπριακή Εταιρεία Μεταφορών Ατδ ν.Δημοκρατίας

(1989)3 (Δ) Α.Α.Δ.

1. 10 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων ηαίτηση να επιβάλουν στον αιτητή φορολογία κεφαλαιουχικών κερδών για διάθεση ακίνητης ιδιοκτησίας, μεβάσητον περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμοτου 1980 (Ν.52/80). 15 Γ. Τριανταφυλλίδης, για τον Αιτητή. Α. Ευαγγέλου, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για 20 τους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv. vult. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ,Δ.: Μετηνπαρούσαπροσφυγήοαιτητήςζητά την ακύρωση της απόφασηςτουΔιευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων, (ο "Διευθυντής"), μετην οποίαεπιβλήθηκε σ' αυτό φο­ ρολογία κεφαλαιουχικών κερδών για διάθεση ακίνητης ιδιοκτη­ σίας, με βάση τον περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών ΚερδώνΝό­ μο του 1980, (Αρ.52/80), (ο"Νόμος"). 25 30 Ο αιτητής, κάτοικος εξωτερικού, ήταν ιδιοκτήτης οικοπέδων στη Γερμασόγεια -Λεμεσό. Αντιπροσωπευόταν στην Κύπρο από το δικηγόρο Γ.Τριανταφυλλίδη. Εννέα οικόπεδα του πωλήθηκαν με γραπτές Συμβάσεις Πώλησης, πουυπόγραψε για τον πωλητήαιτητή ο πιο πάνω πληρεξούσιος αντιπρόσωπος του. Οι μεταβι- 35 βάσεις έγιναν με Δηλώσεις Πωλήσεων στο Κτηματολόγιο Λεμε­ σού, Αρ. Π1800/84,Π3424/84,Π5785/84,Π6500/84, Π6501/
2. Με γραπτήΣυμφωνία, ημερομηνίας 17 Νοεμβρίου, 1983, που συνομολογήθηκε μεταξύ του Νικολή Β. Νικολαΐδη, από τη μια 40 πλευρά, και του Γεωργίου Γερασίμου Γιαννουλάτου, δικηγόρου απότηνΑθήνα,πληρεξούσιουαντιπροσώπουτουαιτητή,από την άλλη,τοοικόπεδο - τεμάχιο 65/5/4,66/9, Φύλλο/Σχέδιο LIV/52,με ΑριθμόΤίτλου22023,διατέθηκε μεαντιπαροχήενόςδιαμερίσμα3770 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 Σκούταρης ν. Δημοκρατίας Στνλιανίδης, Δ. τοςκαιεκμετάλλευσητουχώρουτηςοροφήςτουτελευταίου ορό­ φουπολυκατοικίαςπουθαανεγειρόταν σ' αυτό. Μεταβιβάστηκε με Δήλωση Μεταβίβασης Π1799/84 στον Νικολή Β. Νικολαΐδη. Για τον αιτητή -δικαιοπάροχο υπόγραψε τη δήλωση ηΜαρίνα Μεσιήτη απότηΛεμεσό, πληρεξούσια αντιπρόσωπος,πουδιορί­ στηκε με ειδικό Πληρεξούσιο, ημερομηνίας 17 Νοεμβρίου, 1983, απότο Γεώργιο Γερασίμου Γιαννουλάτο,δικηγόρο απότην Αθή­ να,πουοαιτητής,μεειδικό Πληρεξούσιο Έγγραφο,ημερομηνίας 19Νοεμβρίου, 1980, είχεδιορίσει αντιπρόσωποτου,μεεντολή να πωλήσει, ήάλλωσπως διαθέσει το οικόπεδο τούτο,όπως ο ίδιος ήθελεαποφασίσει κατά την ελεύθερη κρίσητου. Ο αιτητής παράλειψε να υποβάλει οποιαδήποτεδήλωσηδιά­ θεσης ακίνητης ιδιοκτησίας,παρά τις διατάξεις του Άρθρου 12 τουΝόμου. Στις 22 Μαΐου, 1985, ο Διευθυντής έστειλε στον αντιπρόσω­ πο του αιτητή αρχικές Ειδοποιήσεις Επιβολής Φορολογίας Κε­ φαλαιουχικώνΚερδώνγιατηδιάθεσητωνδέκαοικοπέδων, στις οποίες,μεβάσητοΑρθρο9

(1)τουΝόμου,καθόρισε προϊόν διά­ θεσης την αγοραίααξίατην ημερομηνία πουέγινε η διάθεση. Στις7Ιουνίου, 1985,οαιτητής,μέσωτουφορολογικού συμβού­ λου του,υπόβαλεέγγραφηειδοποίηση ένστασης. Αμφισβήτησετην επιβολήφόρουμεβάσητην αγοραίααξίακαιόχι τοτίμημαπώλη­ σηςκαιτηνεπιβολήφορολογίαςγιατοοικόπεδομεΑριθμόΤίτλου

1. Ισχυρίστηκε ότι τούτο διατέθηκεστο δικηγόρο Γιαννουλά­ το στις 15 Φεβρουαρίου, 1980, για εξόφλησητης αμοιβήςτου για υπηρεσίες του, αναφορικάμεκτήματατουαιτητήστην Κύπρο. Για υποστήριξη του ισχυρισμού τουέστειλεανυπόγραφοέγγραφοεκ­ καθάρισης, ημερομηνίας 15 Φεβρουαρίου, 1980, και έγγραφη βε­ βαίωσητουΝικολήΝικολαΐδη,ότιτοοικόπεδο22023,τυπικά ανή­ κεστον κ.Σκούταρη,αλλάοπραγματικόςιδιοκτήτης,οοποίος ει­ σέπραξετοαντίτιμο,ήτανοΕλλαδίτης κ. Γιαννουλάτος. 35 Ο Διευθυντής, μετάαπόεξέταση της υπόθεσης,απόρριψετην ένσταση και κοινοποίησε την απόφασητου, με επιστολή ημερο­ μηνίας 17 Μαΐου,
2. Έστειλε, επίσης, Ειδοποιήσεις Επιβο­ λής Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών. 40 Οι λόγοι ακυρότηταςπου προβλήθηκαν είναι:1.ΤοΑρθρο 9

(1)του Νόμου,στο οποίοβασίζεταιηπροσβαλ­ λόμενη απόφασηείναι αντίθετο με το Αρθρο 24.1 τουΣυ3771 Στυλιανίδης, Δ. Σκούταρηςν. Δημοκρατίας

(1990)ντάγματος. 2. Τοοικόπεδο μεΑριθμόΤίτλου 22023διατέθηκε στις 15 Φε­ βρουαρίου, 1980, όπως εξάγεται απόόλα τα στοιχεία,δη­ λαδή πριν τη δημοσίευση του Νόμου την 1η Αυγούστου, 1980, και, ως εκ τούτου,το προϊόν διάθεσης του δενυπό­ κειται σε φόρο κεφαλαιουχικών κερδών. 5 Τοεδάφιο

(1)τουΑρθρου 9του Νόμου,πριν τηντροποποίη­ σητου μεαντικατάστασητουαπότο Αρθρο5τουπερί Φορολο- 10 γίας Κεφαλαιουχικών Κερδών (Τροποποιητικός) Νόμου του 1990, (Αρ. 135/90),που εφαρμόζεταισε σχέσημεδιαθέσεις ιδιο­ κτησίας κατά/ή μετά την 1ηΙανουαρίου,1989, είχε:"9.-

(1)Το προϊόν τηςδιαθέσεως ιδιοκτησίας είναι τοποσόν όπερητοιαύτη ιδιοκτησία,κατάτηνγνώμην τουΔιευθυ­ ντού, θα απέφερεν εάν επωλείτο εν τη ελευθέρα αγορά κατά τον χρόνον καθ' ον ηιδιοκτησίαδιετέθη." Ηπρόνοια τουνέου Αρθρου είναι:- 15 20 "Το προϊόν της διάθεσης ιδιοκτησίας είναι το ποσό το οποίοδηλώνεται απότους συμβαλλομένους." OLδιαθέσεις,στην παρούσαυπόθεση,έγινανπριντην 1ηΙανούαρίου,1989,και,ωςεκτούτου,διέπονταιαπότηναρχικήνομοθεσία. 25 Ο δικηγόρος του αιτητή υπόβαλε ότι το Αρθρο 24.1 τουΣυ­ ντάγματος επιβάλλει υποχρέωση πληρωμής φόρων, μόνο σύμ­ φωνα μεταπραγματικάμέσα ενός προσώπου. Ηεπιβολή φόρο- 30 λογίαςγιαχρήματαταοποίαδενείσπραξε είναιαπαράδεκτηκαι αντίθετη με τις συνταγματικές πρόνοιες. Ο ίδιος λόγος - αντισυνταγματικότητας του εδαφίου

(1)του Αρθρου 9 -προβλήθηκεστηνΥπόθεσηAngeleMazmanian ν.Δημοκρατίαζ

(1989)3(E) Α.Α.Δ. 3361 - στην οποία το Δικαστήριο αποφάσισε ότι το προσβαλλόμενο Αρθρο του Νόμου δεν είναι αντίθετο ή ασυμφωνο με τις πρόνοιες της παραγράφου 1 του Αρθρου 24 του Συντάγματος. Θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω το σχετικό απόσπασμα απότην πιοπάνωΑπόφαση,πουέχει:"Το Αρθρο24.1 έχει:*

1. Έκαστος υποχρεούται να συνεισφέρη εις τα δημόσια 3772 35 40 3 Α.Α.Δ. Σκούταρηςν.Δημοκρατίας Στυλιανίδης, Δ. βάρηαναλόγως των δυνάμεων αυτού.' 5 10 15 20 Η παράγραφος αυτή λήφθηκε από τηνπρώτηπαράγραφο τουΑρθρου 3 τουΣυντάγματοςτης Ελλάδος του
2. Προβλέπει τηβασικήυποχρέωση κάθεατόμουγιασυνεισφορά στα δη­ μόσιαβάρη. ΠατιςδαπάνεςτηςΠολιτείας είναιαναγκαίαησυ­ νεισφορά τωνπολιτών. Οκαθένας έχει δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις. Περαιτέρωεκφράζεικαιδιασφαλίζειτηναρχήτης ισότητας ενώπιον του Νόμου στη φορολογία. Συνιστά κανόνα δικαίουτης ισότητας,ηοποία εξαγγέλλεται στο Αρθρο 28 του Συντάγματος, που δεσμεύει τονομοθέτη και τηδιοίκηση ανα­ φορικά μετηφορολογία. Απαγορεύει την άνιση εφαρμογή των φορολογικών νόμων, τη δημιουργία φορολογικών εξαιρέσεων και απαλλαγών ότανδε συντρέχει εύλογη δικαιολογία σχετική με το γενικότερο συμφέρο ήτηνανάγκη τουσυνόλου. Έτσι πραγματοποιείται ηβασική αρχή τηςφορολογίας, δηλαδή, το πάνδημοτουφόρουκαιη φορολογική δικαιοσύνη. Η φορολογία πρέπει να είναι 'αναλόγως τωνδυνάμεων αυτού'. ΣτοΕλληνικό κείμενο υπάρχει ηφράση 'αναλόγως των δυνάμεων', στο Τουρκικό 'imkam -δυνατοτήτων' και στο Αγγλικό 'means'. Όλαεκφράζουν την ίδια έννοια,δηλα­ δήτηφοροδοτική ικανότητα. Η λέξη 'δυνάμεων' δεναναφέ­ ρεται στο εισόδημα, αλλά στη φορολογική ικανότητα. 25 30 35 40 Το Αρθρο 53

(1)του Ιταλικού Συντάγματος ομιλεί περί 'capacita contributiva'. Ηπαράγραφος αυτή δεναναφέρεται στην ολότητα τωνμέσων, ούτε στην ολότητα τηςπεριουσίας ενός προσώπου.('Το Σύνταγματης Ελλάδος' Α.Ι.Σβώλου Γ.Κ. Βλάχου

(1954)Μέρος Ι,Τόμος Α',218,235- 'Συνταγματικόν Δίκαιον' -ΧρήστουΓ.Σγουρίτσα,

(1966), Τόμος Β',ΤεύχοςΒ', σελ. 187,188' 'ΜαθήματαΔημοσιονομικού Δικαίου' -Στασινό­ πουλου

(1966)276). Ηφορολογία δεν πρέπει να ορίζεταιαυ­ θαίρετα,αλλά να εκτιμάται ηφοροδοτική ικανότητα τουατόμου.Επιτρέπει όμως την εύλογη διαφοροποίησηκαιηνομοθε­ τικήεξουσία έχειευρύτατηευχέρεια -Argiris Mikrommatis v. Republic(Ministerof Finance andAnother)2 R.S.C.C. 125 VasosConstantinou KyriakidesandThe Republic (Minister ofFinanceand Another)A R.S.C.C. 109 inRe-Tax Collection Law No. 31of 1962 v.HjiKyriakos and SonsLtd. 5R.S.C.C. 22' Sofocles Demetriades v. 1. The Greek Communal Chamber, 2.TheRepublicof Cyprus through the Minister of Financed 965) 3C.L.R. 605). 3773 Στυλιανίδης,Δ. Σκούταρης ν.Δημοκρατίας

(1990)Ο Νόμοςχρησιμοποιεί αντικειμενικάκριτήριακαιίσομέτρο για όλους. Βαρύνει όλαταπρόσωπαταοποίαδιαθέτουνιδιο­ κτησία,όπωςοι λέξειςορίζονταιαπότοΝόμο.Αντικείμενοτης φορολογίας δεν είναι το εισόδημα αλλάτοκέρδος μετονόημα του Νόμουστο οποίο έχειγίνει αναφορά. Η πραγματικήκατάστάσηγιαεπιβολήτουφόρουείναιηδιάθεσηκαιηδιαφοράτης αγοραίαςαξίαςμεταξύ27Ιουνίου,1978,καιτηςημέραςτηςδιά­ θεσης, Η φορολογική ισότητα είναι χαρακτηριστικό στοιχείο του Νόμουκαιοι 'δυνάμεις'(means) δεστηρίζονται στοεισόδη­ μαήτηλήψη απότοδιαθέτη πραγματικούκέρδους. 5 10 ΤοΑρθρο 9δεν είναι αντίθετοή ασυμφωνο μετις πρόνοι­ ες της παραγράφου 1 του Αρθρου 24 τουΣυντάγματος." Ο πρώτος λόγος δεν ευσταθεί. 15 Αναφορικά με το οικόπεδο με Αριθμό Εγγραφής 22023, η απόφασητου Διευθυντή, όπωςδιατυπώθηκεστην επιστολή του, ημερομηνίας 17 Μαΐου, 1988, είναι:20 "2.Αναφορά Φορολογίας 83004 - Αρ. Πράξεως Κτηματολο­ γίου Π1799/84 Πώληση οικοπέδου,Αρ. Εγγραφής

1. Έχω εξετάσει τον ισχυρισμό σας ότι το οικόπεδο αυτό διετέθη πριν την ημερομηνία εφαρμογής του Νόμου και σας πληροφορώ τα πιοκάτω: 25 (α)Δεν έχει υποβληθεί στο Γραφείο μου οποιοδήποτε συμβό­ λαιο σύμφωνα με το άρθρο 35 του Νόμου52/
2. 30 (β)Για την πώληση του οικοπέδου αυτού κατετέθη στο Κτη­ ματολόγιο συμβόλαιο με ημερομηνία 17/11/83και μεαύ­ ξοντα αριθμό καταθέσεως CS 899/83,στο οποίο σαναγο­ ραστής φαίνεται ο κ. Νικολής Β. Νικολαΐδης και ημετα­ βίβαση με Αρ. Πράξεως Κτηματολογίου Π1799/84, ημερομ. 24/3/84 έγινε στο όνομα Νικολή Β.Νικολαΐδη. 35 Ως εκτούτου δεν μπορεί ναγίνει δεκτόςο ισχυρισμός σας ότι η πώληση έγινε πριν την εφαρμογήτουΝόμου." 40 Ο δικηγόρος του αιτητή ισχυρίστηκε ότι απότα ενώπιον του Διευθυντή και του Δικαστηρίου στοιχεία, δε χωρεί αμφιβολία ότι το οικόπεδο διατέθηκεστον κ.Γιαννουλάτο στις 15 Φεβρου­ αρίου,
3. Ο Γιαννουλάτος πήρε το αντάλλαγμα απότηδιά3774 3 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 Σκούταρηςν.Δημοκρατίας Στυλιανίδης, Δ. θέση στο ΝικολήΝικολαΐδη.Διάθεση πουέγινεπριντην έναρξη της ισχύος τουΝόμου δενυπόκειται σε φόρο κεφαλαιουχικών κερδών. Επειδήδενυπήρχε πωλητήριο έγγραφο μεταξύ του αι­ τητήκαι του Γιαννουλάτου, OLπρόνοιες του Αρθρου 35 - (μετά τηθέσπιση τουΝόμουΑρ. 135/90αναριθμήστηκεσεΑρθρο31)δεν έχουν εφαρμογή,γιατί προβλέπουν μόνο γιαγραπτές συμ­ βάσεις διάθεσης. Εάντο Αρθρο 35(τώρα31)ερμηνευτεί διαφο­ ρετικά, τότε, στην έκταση πουθα θεωρηθεί ότι επηρεάζει τις προφορικές διαθέσεις, είναι αντισυνταγματικό ως ασυμφωνο καιαντίθετο μετοΑρθρο 28τουΣυντάγματος. Ο Δικηγόρος του Διευθυντή ισχυρίστηκε ότιηδιάθεση έγινε απότον αιτητήτο
4. Η διάθεσηστο Νικολαΐδη έγινεστις 17 Νοεμβρίου, 1983,ημερομηνίατουσυμβολαίου,καιημεταβίβαση δηλώθηκε στοΚτηματολόγιο μετηνΠ1799/84στις 24Μαρτίου,
5. Διαζευκτικά εισηγήθηκε ότι, καιανακόμαηδιάθεσηέγινε πριν την έναρξη ισχύος του Νόμου,τούτο δεδύναταιναληφθεί υπόψη, γιατί δενκατατέθηκε στογραφείο τουΔιευθυντή αντί­ γραφοτηςσύμβασης διάθεσης μέσα στην προθεσμία που ορίζει τοΑρθρο 35τουΝόμου.Υποστήριξε ότιτο Αρθρο 35του Νό­ μουδενπροσκρούει στην αρχήτης ισότητας και ίσης μεταχείρι­ σης και παράθεσετην Απόφαση στην Υπόθεση ΚίκηςΧατζηκυ­ ριάκουν.Δημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ.1646. . 25 ΤοΑρθρο 35

(31)προνοεί:- 30 "35. Ουδεμία σύμβασις διαθέσεως ιδιοκτησίας γενομένη προ τηςενάρξεως ισχύος του παρόντος Νόμου δύναται, διά τους σκοπούς τουπαρόντος Νόμου,ναληφθήυπ'όψιν εκτός εάναύτη προσαχθή,καιαντίγραφον αυτής κατατεθή ειςτο Γραφείον τουΔιευθυντού εντός δύο μηνών απότηςενάρξε­ ως ισχύος τουπαρόντοςΝόμου." 35 40 Σκοπός τουνομοθέτη είναι οαποκλεισμός και/ήπεριορισμός της δυνατότητας φοροδιαφυγής καικαταστρατήγησης του Νό­ μου με προχρονολογημένες συμβάσεις διάθεσης. Ο χρόνος της διάθεσης είναι ουσιώδης. Όρισε προθεσμία δύομηνών για την προσαγωγή της σύμβασης διάθεσης καικατάθεσης αντιγράφου τηςστογραφείοτουΔιευθυντή. Παράλειψησυμμόρφωσης φέρει κύρωση. Οισυμβάσεις διάθεσηςδελαμβάνονταιυπόψηγιατους σκοπούς τουΝόμου. Στην υπόθεση Χατζηκυριάκου, (ανωτέρω), ο αιτητής ισχυρί­ στηκε ότιηδιάθεσηέγινετο 1971,μεπροφορικήσυμφωνία,παρό3775 Στυλιανίδης, Δ. Σκούταρης ν. Δημοκρατίας

(1990)λοότιη μεταβίβασηέγινεστις23 Απριλίου,

1. Παρουσίασεβε­ βαίωσηαπότηνΑρχιεπισκοπή -τοάλλοσυμβαλλόμενο μέρος-ότι ηανταλλαγήίσχυεαπότο
2. Οδικηγόρος τουαιτητή υποστή­ ριξε ότι το Αρθρο 35 δεν εφαρμόζεταικαι ότι "είναι αντισυνταγ­ ματικόαφούπρονοεί μόνογιατηνκατάθεση αντιγράφουγραπτής 5 συμφωνίας" -(σελ. 3 της Απόφασης). Στην Απόφαση δεναναφέ­ ρεταιεάνοΔιευθυντής αποφάσισεανηδιάθεσηέγινεμεπροφορι­ κήσύμβαση το 1971,ή μετάτην 1ηΑυγούστου, 1980, ούτε το Δι­ καστήριο εξέτασε το θέμα τούτο. Ο αδελφός Δικαστής δεν ερμή­ νευσετο Αρθρο 35 του Νόμου, δεν αποφάσισεαν έχει εφαρμογή 10 στις προφορικέςσυμβάσεις,οι οποίες είναινόμιμες στηνΚυπρια­ κήέννομη τάξη. Η μόνη περικοπήτης απόφασης,σχετικά με το Αρθρο35,γιαταζητήματαπουηγέρθηκανενώπιον του,είναι:"Αναφορικά πρώτον μετοθέματηςσυνταγματικότηταςτου 15 άρθρου 35 του Νόμου52/80είμαι της γνώμης ότι δενυπάρχει περίπτωση αντισυνταγματικότητας. Συμφωνώ με το δικηγόρο της Δημοκρατίας ότι ηδιαφοροποίησηπουγίνεται στο άρθρο 35 δεν είναι μεταξύ γραπτώνκαιπροφορικών συμφωνιών αλ­ λάμεταξύπροσώπωνπουσυμμορφώθηκανμετιςδιατάξειςτου 20 νόμου και προσώπων πουδεν συμμορφώθηκανκαιως εκτού­ τουαποτελεί λογικήρύθμιση τηςακολουθητέας διαδικασίας." Αλλος αδελφός Δικαστής, στην πρόσφατηΑπόφασηΕρρίκη Α. Γεωργιαδουν.Δημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ.3486στην οποία αναντίλεκτα υπήρχε γραπτή σύμβαση, ημερομηνίας 15 Δεκεμ­ βρίου, 1979, αλλά η μεταβίβαση έγινε στις 5 Αυγούστου, 1982, και δεν υπήρξε συμμόρφωση μετις πρόνοιες του Αρθρου 35, εί­ πε στις σελ. 3492-3493:- 25 30 "Το ερώτημα που προκύπτει όμως είναι το εξής: το άρθρο35 του Νόμου αναφέρεται ειδικά σε έγγραφες συμβάσεις διάθε­ σης ακίνητης ιδιοκτησίας. Όμως, ο περί Συμβάσεων Νόμος δεν καθιστάάκυρημιασυμφωνίαδιάθεσης ακίνητηςιδιοκτη­ σίας αν αυτή δεν είναι έγγραφη. Μπορεί δηλαδήνα συμφω- 35 νηθεί η διάθεση ακίνητης ιδιοκτησίας και προφορικά. Στην τελευταία αυτήπερίπτωση τότε,πώς είναι δυνατόναπροσα­ χθεί και να κατατεθεί αντίγραφο της στο γραφείο του Διευ­ θυντή μέσα σε δύο μήνες απότην έναρξη της ισχύος του Νό­ μου,όπωςπροβλέπει το άρθρο35; Ναυποτεθεί δηλαδήότι ο 40 νομοθέτης είχεσκοπό,στις περιπτώσεις όπουησύμβασηδια­ θέσεως ήταν προφορική,να τεκμαίρεται ότι τέτοια σύμβαση δεν έγινεκαι επομένως ο Διευθυντής να μητηλαμβάνει υπό­ ψηγια τους σκοπούς τουΝόμου; 3776 3 Α.ΑΛ. 5 10 15 Σκούταρηςν. Δημοκρατίας Στυλιανίδης,Δ. Έχωτηγνώμηπωςηορθήερμηνείατουάρθρου35 είναιότι ο Διευθυντής δεν δικαιούται μεν ναλάβει υπόψη μιαέγγραφη σύμβαση,εφόσον αυτήδεν κατατέθηκεμέσα σε δύο μήνεςαπό την έναρξη ισχύος του νόμου,αλλά αυτόδε σημαίνει πωςδεν πρέπει να ερευνήσει και αξιολογήσει άλλα στοιχεία και γεγο­ νότα που έχει ενώπιον του και που αφορούν στη γνησιότητα της συμφωνίας διάθεσης της ακίνητης ιδιοκτησίας για τους σκοπούς του Νόμου,όπωςηπραγματικήημερομηνία διάθεσης τηςκαιτοποσότηςαντιπαροχής(άρθρα8και9

(1)τουΝόμου). Κρίνω,πως μεβάσητην ορθήερμηνεία τουάρθρου 35,ο Διευθυντής ορθά μενδεν έλαβε υπόψητοπεριεχόμενο τουαγοραπωλητηρίου εγγράφου, αλλά όφειλε να αξιολογήσει τα ενώπιον τουστοιχεία, εξωγενήτουεγγράφου,γιανα ασκήσει τις εξουσίεςπουτου παρέχει ο Νόμος,ιδιαίτερασταπιο πά­ νω αναφερόμεναάρθρα του." 20 25 ΤρίτοςΔικαστής,στην ΑπόφασηΚυπριακήΕταιρεία Μεταφο­ ρώνΑτδ. ν.Δημοκρατίας

(1989)3(Δ) Α.ΑΛ. 2381, στην οποία τα επίδικακτήματαπωλήθηκανστις 22 Οκτωβρίου, 1975, μεγραπτή συμφωνία,αποφάσισεότι,ενόψειτης μησυμμόρφωσης των αιτητών μετοΑρθρο35τουΝόμου,η απόφασητουΔιευθυντήγιαεπι­ βολή φορολογίας πάρθηκενόμιμα. Ο σκοπός του νομοθέτη εξάγεται απότο λεκτικό που χρησι­ μοποιεί στοΝόμο. 30 Οερμηνευτής καιεφαρμοστήςτουΝόμουδεδικαιούταιναπε­ ριλαμβάνει περιπτώσεις, οι οποίες καθαρά έχουν παραλειφθεί απότονομοθέτηκαιοιοποίεςδενμπορούννακαλυφθούναπότη συνήθη έννοια των λέξεωνπουχρησιμοποίησε ο νομοθέτης. 35 40 Το Αρθρο 35 του Νόμου απαιτεί προσαγωγή σύμβασης διά­ θεσης καικατάθεσηαντιγράφουτης στο γραφείο του Διευθυντή μέσα σε δύο μήνες απότην έναρξητης ισχύος του Νόμου. Μόνο γραπτήσύμβαση μπορεί ναπροσαχθεί καιαντίγραφοτηςνακατατεθεί. Η τελεολογικήερμηνείαπεριορίζεταιστο σκοπότουνο­ μοθέτη,όπως εκφράζεταιστο Νόμο. Προφορικές συμβάσεις διάθεσης ιδιοκτησίας είναι νόμιμες στην Κύπρο. Το Αρθρο 35 περιορίζει την εφαρμογή του στις 3777 Στυλιανίδης, Δ. Σκούταρης ν. Δημοκρατίας

(1990)γραπτές συμβάσεις. Ηπρόνοια αυτήδεν είναιπαράλογη. Οι πρόνοιες για προσαγωγή και κατάθεσηαντιγράφου σύμ­ βασης διάθεσης δεν μπορούν να επεκταθούν, όπως έχει το Αρθρο 35 του Νόμου,σε προφορικές συμβάσεις. Το ζήτημα είναι αν η διάθεση έγινε προφορικά τοΦεβρουά­ ριοτου 1980 στο Γιαννουλάτο,ήτον Νοέμβριοτου 1983 απότον αιτητή στο Νικολαΐδη. Από την παράγραφο 2(β) της επιστολής ημερομηνίας 17 Μαΐου, 1988, προκύπτει ότι ο Διευθυντής δε δέχτηκε τον ισχυ­ ρισμό ότι η διάθεση έγινε πριν την εφαρμογή του Νόμου. Στή­ ριγμα της απόφασης του, όπως αναφέρει, είναι το συμβόλαιο ημερομηνίας 17 Νοεμβρίου, 1983, και η δήλωση μεταβίβασης Π1799/84.Υπήρχαν ενώπιον του τα ακόλουθα στοιχεία:- 10 15

1. Ανυπόγραφη "Εκκαθάρισις Λογαριασμού διά Υποθέσεις Κύπρου", ημερομηνίας 15 Φεβρουαρίου,
2. 20
3. Πληρεξούσιο ημερομηνίας 17 Νοεμβρίου, 1983, με το οποίο ο Γιαννουλάτος, που δυνάμει ειδικού Πληρεξουσί­ ου Εγγράφου,ημερομηνίας 19Νοεμβρίου, 1980, διορίστη­ κε απότο Σκούταρηαντιπρόσωπος του.μεεντολήνα πω­ λήσει ή άλλωσπως διαθέσει κατά την ελεύθερη κρίση του 25 το οικόπεδο μεΤίτλο Αρ.22023,εξουσιοδότησε τηΜεσιήτηνα προβεί στη μεταβίβασητουοικοπέδου.
4. ΓραπτήΣυμφωνίαδιάθεσηςτουοικοπέδου,ημερομηνίας 17 Νοεμβρίου, 1983, μεταξύτου αιτητή μέσω του πληρεξουσίου αντιπροσώπου του Γιαννουλάτου καιτουΝικολή Β. Νι­ κολαΐδη.
5. Δήλωση Μεταβίβασης -Π1799/84 -μετην οποίαοαιτητής, μεαντιπρόσωποτην ΜαρίναΜεσιήτη,όπωςπιοπάνω αναφέρεται,μεταβίβασετοοικόπεδοστοΝικολαΐδη.
6. Δήλωση Νικολαΐδη, με τύπο επιστολής προς τον κ. Αντη Τριανταφυλλίδη,ημερομηνίας 15 Νοεμβρίου, 1985, ότι το τίμημα το πήρε ο Γιαννουλάτος.
7. Τα Πωλητήρια Έγγραφακαι τις Δηλώσεις Μεταβίβασης των άλλων εννέα οικοπέδων, στις οποίες ενεργούσε ως πληρεξούσιος του Σκούταρηστην Κύπρο ο δικηγόρος Γ. 3778 30 35 40 3 A.AA Σκούταρης ν. Δημοκρατίας Στυλιανίδης, Δ. Τριανταφυλλίδης. 5 Δεν υπάρχει ισχυρισμός ότι οΔιευθυντής ενήργησεμε πλάνη περί τα πράγματα,ούτε ο λόγοςαυτός προβλήθηκε για τηνακύρωσητης επίδικηςαπόφασης. Όλαταστοιχεία ήτανστο φάκελοτηςΔιοίκησης. Η ανυπόγρα­ φη "ΕκκαθάρισηςΛογαριασμού διάΥποθέσειςΚύπρου" αναφέρει:- 10 15 "Συμφωνήσαμε ότι ο Κος Γιαννουλάτος έχει λαμβάνειν διά ταςυπηρεσίας τουειςταςυποθέσεις Κύπρου,τηνεξήςαμοιβήν: 1 -Διά την διανομήν 26 οικοπέδων αμοιβή ένα οικόπεδο. Το υπ' αριθμ. 31 ή36 το οποίο θακαθορισθή εντός της προσεχούς εβδομάδας." Ο αριθμός 31 διαγράφτηκεκαιοαριθμός 36τοποθετήθηκε σε κύκλο με μελάνι. 20 25 Καμιά έγκυρη μεταβίβαση ή εγγραφή της σχετικής ακίνητης ιδιοκτησίας δεν έγινε στο όνομα του Γιαννουλάτου. Ο αιτητής ήταν και παράμεινε μέχρι τη μεταβίβαση στο Νικολαΐδη οεγγε­ γραμμένος ιδιοκτήτης του οικοπέδου αυτού. ΗγραπτήΣυμφω­ νία της 17ης Νοεμβρίου, 1983, με το Νικολαΐδη υπογράφτηκε απότο Γιαννουλάτο ως αντιπρόσωπο τουαιτητή. OL συμβαλλό­ μενοιήτανοαιτητής καιοΝικολαΐδης. ΗΜεσιήτη υπόγραψε τη Δήλωση Μεταβίβασης ως αντιπρόσωπος του αιτητή. Ο αιτητής ήταν, μεαντιπρόσωπο,μέρος σεόλεςτιςδικαιοπραξίες σχετικές με τησυμφωνία και συμπλήρωση της διάθεσης. 30 Το Δικαστήριο κατάληξε ότι ηαπόφαση του Διευθυντή - on η διάθεση του οικοπέδου με Αριθμό Εγγραφής 22023 για τους σκοπούς του Νόμου έγινε από τον αιτητή το 1983 -ήτανπραγ­ ματικά καινομικά εύλογα επιτρεπτή. 35 Για όλους τους πιο πάνω λόγους η προσφυγή αποτυγχάνει και ηπροσβαλλόμενη απόφασηεπικυρώνεται στην ολότητα της. Καμιά διαταγήγια έξοδα. 40 Η προσ(ρνγή αποτυγχάνει χωρίς έξοδα. 3779