3 ΑΛΛ. 17 Νοεμβρίου, 1990 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ/στές] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ, (Αιτήτρια στην Υπόθεση Αρ. 483/89) ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΟΥΞΟΥΡΗ, (Αιτήτρια στην Υπόθεση Αρ. 484/89) ΘΕΑΜΑ ΜΑΣΩΝΟΥ, (Αιτήτρια στην Υπόθεση Αρ. 520/89) ΦΑΝΟΣΣΤΡΟΒΟΛΙΔΗΣ, (Αιτητής στην Υπόθεση Αρ. 578/89) ΜΑΡΙΝΑ ΣΤΡΟΒΟΛΙΔΗ, (Αιτήτρια στην Υπόθεση Αρ. 579/89) ΓΕΩΡΓΙΟΣΣΤΡΟΒΟΛΙΔΗΣ, (Αιτητής στην Υπόθεση Αρ. 580/89) ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, (Αιτητής στην Υπόθεση Αρ. 784/89) ΤΖΕΗΜΣΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, (Αιτητήςστην Υπόθεση Αρ. 785/89) ΑΓΓΕΛΟΣ ΛΟΪΖΙΔΗΣ, (Αιτητής στην Υπόθεση Αρ. 975/89) ΜΑΡΩ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ, (Αιτήτρια στην Υπόθεση Αρ. 976/89) ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ 1.ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, 2.ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΔΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 483/89, 484/89, 520/89, 578/89, 579/89, 580/89,784/89, 785/89, 975/89, 976/89). 5 Φορολογία — Φορολογία Κεφαλαιουχικών Κερδών — Φορολογικές εκπτώσεις — Αγοραία αξία κτήματος κατά την 27.6.1978 — Από φαση του Διευθυντή να μην παραχωρήσει έκπτωση για το φόρο κληρονομιάς και τον τόκο πάνω στο φόρο κληρονομιάς και ακίνητης ιδιοκτησίας — Ο φόρος κληρονομιάς και οι τόκοι που πληρώ3875 Παντελίδου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)θηκαν λόγω καθυστέρησης καταβολής φόρων,δεν έχουν σχέση με την κτήση του κέρδους που προκύπτει από τη διάθεση ακίνητης ιδιοκτησίας και ως εκ τούτου δεν αφαιρούνται — Η απόφαση του Διευθυντή κρίθηκε ορθή καιεπικυρώθηκε. 5 Φορολογία — Φορολογία Κεφαλαιουχικών Κερδών — Δικαστικός έλεγχος — Έκθεσηεκτιμητήπου υποβάλλεται για πρώτη φορά στο Δικαστήριο — Περιορίζεται ως αποδεικτικό μέσο για τους λόγους ακυρότητας που προβάλλονται. 10 Διοικητική πράξη — Νομιμότητα διοικητικής πράξης — Κρίνεται με βάση ταστοιχεία ενώπιον τηςδιοίκησηςκατά τοχρόνο λήψεως της. Αναθεωρητική Δικαιοδοσία — Δικαστικός έλεγχος — Επέμβαση Δι καστηρίου — ΤοΔικαστήριο δεν υποκαθιστά με τηδική του κρίση 15 τη διακριτική εξουσία της Διοίκησηςεκτός εάν σημειώθηκε πλάνη περί ταπράγματα ήτο νόμοήυπέρβαση τωνορίων της διακριτικής εξουσίας τηςΔιοίκησης. Αέξεις και Φράσεις — "Τόκος" στους ΦορολογικούςΝόμους,είναι η αποζημίωσητου κράτους γιαπαραλείψεις πληρωμήςαπό το φορο λογούμενο,εντός καθορισμένου χρόνου, οφειλόμενου φόρου. 20 Οι αιτητέςήταν ιδιοκτήτες ιδανικώνμεριδίωνακίνητηςιδιοκτησίας στο Στρόβολο,-Τεμάχια 1898 και 1897 - έκτασης 8και34 σκάλων πε- 25 ρίπου, αντίστοιχα.Το τεμάχιο 1897 διατέθηκε σε πώληση στις 17.2.84 γιαΛΚ736.972.- καιτο τεμάχιο 1898 στις 8.8.83γιαΛΚ160.000-. Ο εκτιμητής των καθ' ων ηαίτηση υπολόγισε την αγοραίααξία του τεμαχίου 1897 σε ΛΚ343.000 και του τεμαχίου 1898 σε ΛΚ88.
- Ο Διευθυντής επέβαλε τις σχετικές φορολογίες, αφού αφαίρεσεαπότο τίμημαπώλησης τηναγοραίααξίαπου αναφέρεται πιο πάνω. Οι αιτητές δεν υπέβαλανέκθεση δικού τους εκτιμητή στο Διευθυντή αλλάκαταχώρησαντέτοια έκθεσηστο Δικαστήριο. 30 35 Οι αιτητές,με ένσταση τους,αμφισβήτησαν την αγοραίααξίατου κτήματος στις 27.6.
- Η αιτήτριαστην προσφυγή483/89, διεκδίκησε με βάσητο Αρθρο 6 του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νομούτου 1980 (Ν.52/80), ως έκπτωση,τοφόροκληρονομιάςκαιτον τόκοπουπλήρωσε πάνωσ*αυτόναναφορικάμετηδιάθεσημεριδίου, 40 το οποίο είχε αποκτήσει δυνάμειδωρεάςαπότον πατέρα της οοποί ος πέθανε πριν την πάροδοτριετίας απότηδωρεά.Οι άλλοι αιτητές διεκδίκησαν τον τόκο που πλήρωσαν λόγω καθυστέρησης πληρωμής τουφόρουκληρονομιάς. 3876 3 ΑΛΛ. Παντελίδου χ.ά. ν. Δημοκρατίας Οι αιτητές ισχυρίστηκαν ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσειςλή φθηκαν με πλάνηπερί το νόμο και τα πράγματα, με εσφαλμένη αι τιολογία και μευπέρβασηκαικατάχρησηεξουσίας. 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε τις προσφυγές αφού δεν είχαν τεκμηριωθείοιπιοπάνωισχυρισμοίτωναιτητών,εφαρμόζονταςτιςνο μικέςαρχέςπουαναφέρονταιστιςπιοπάνωεισαγωγικές σημειώσεις. Οι προσφυγές απορρίπτονται (χωρίς έξοδα. 10 . ,,ι: Αναφερόμενες υποθέσεις: Michaelidou v.Republic
(1985)3(C)C.L.R. 1836, 15 Phylactou v.Republic
(1988)3(B)C.L.R. 1349, Αοΐζου v.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ..3225. 20 Προσφυγές. . ,; 25 Προσφυγές εναντίον της απόφασης του Διευθυντή-του Τμή ματος Εσωτερικών Προσόδων με την οποία επιβλήθηκε φορο λογία κεφαλαιουχικών κερδών στους αιτητές για διάθεση LOIOκτησίας. L' I ', ι Γ. Τριανταφυλλίδης, για τους Αιτητές. 30 Γ. Λαζάρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. . , •Cur. adv. vult. 35 40 ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Με τις δέκα αυτές προσφυγές, που συνεκδικάστηκαν, προσβάλλεται η νομιμότητα της απόφασης του Διευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων, (ο "Διευθυντής"), με την οποία επιβλήθηκε φορολογία κεφάλαιουχικών.<κερδών στους αιτητές για διάθεση ιδιοκτησίας, με βάση τον περί Φορο λογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμο του 1980, (Αρ. 52/80), (ο "Νόμος"). · .... OL αιτητές ήταν ιδιοκτήτες ιδανικών μεριδίων ακίνητης ιδιο κτησίας στο Στρόβολο -Τεμάχιο 1898, Φύλλο/Σχέδιο XXX/7W1, Τμήμα Κ, έκτασης 8 σκάλες, 3 προστάθιακαι 1500 τ.π.;Αριθμός 3877 Στυλιανίδης,Δ. Παντελιδουκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)Εγγραφής2069καιΤεμάχιο 1897, Φύλλο/Σχέδιο XXX/7W1, W2, 6Ε2,Τμήμα Κ,έκτασης 34 σκάλες, 1 προστάθι και400 τ.π., Αριθ μός Εγγραφής
- Το τεμάχιο 1897 διατέθηκε με πώληση στις 17 Φεβρουαρίου, 1984, για£736,972καιτο τεμάχιο 1898 στις 8Αυγούστου, 1983, για£160,
- 5 ΟΔιευθυντής επέβαλεαρχικέςφορολογίες. Υποβλήθηκαν εν στάσεις και,τελικά,οΔιευθυντής πήρετηνπροσβαλλόμενη από- 10 φάσηκαι εξέδωσε Ειδοποιήσεις Επιβολής Τελικής Φορολογίας. Τα ζητήματα που εγείρονται με τις προσφυγές αυτές αφο ρούν:15 (α)Τονκαθορισμότηςαγοραίαςαξίαςτηςπιοπάνωακίνητης ιδιοκτησίας στις 27 Ιουνίου,
- (β)Την απόφασητου Διευθυντή να μην παραχωρήσει ως έκ πτωση στον υπολογισμό του κέρδους:- 20 (ι) Τοφόροκληρονομιάς καιτόκο πάνωσ' αυτό,πουπλή ρωσεηαιτήτριαστην Προσφυγή Αρ.483/
- (ιι)Τον τόκο που πλήρωσαν αιτητές λόγω καθυστέρησης πληρωμής του φόρου ακίνητης ιδιοκτησίας. Ο δικηγόρος των αιτητών υπόβαλε ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις πρέπει να ακυρωθούν γιαπλάνη περί το νόμο,πλά νη περί τα πράγματα,εσφαλμένη αιτιολογία και υπέρβαση και κατάχρηση εξουσίας. 25 30 Ηαιτήτριαστην ΠροσφυγήΑρ. 483/89ήταν ιδιοκτήτρια των 72/288μεριδίων, δυνάμει δωρεάς απότον πατέρατης. Ο δικαι οπάροχος πατέρας της πέθανε στις 31 Οκτωβρίου, 1977, πριν 35 την πάροδοτριετίας από τηδωρεά -μεταβίβασηστην αιτήτρια. Με βάσητους περί Φορολογίας των Κληρονομιών Νόμους του 1962 έως 1976, (Αρ. 67/62,71/68 και 3/76), η αιτήτρια πλήρωσε φόροκληρονομιάς καιτόκο πάνωστο ποσό του φόρου. Η αιτή τριαδιεκδικεί, μεβάσητοΑρθρο6του Νόμου,έκπτωση του πο- 40 σου του φόρου και του τόκου. ΤοΑρθρο 6
(1)(β) του Νόμουέχει:3878 3 ΑΛΛ. 5 10 15 Παντελίδου κ.ά. ν. Δημοκρατίας Στιιλιανί&ης, Δ. "6. -
(1)Κατάτον υπολογισμόν του κέρδους(α) (β)θα εκπίπτηται οιαδήποτεδαπάνη εξ ολοκλήρου και απο κλειστικώς γενομένη προς κτήσιν του κέρδους μετά την 27.6.1978καιη οποίαδεν εκπίπτεταιδυνάμειτων εκάστο τε εν ισχύϊ περί Φορολογίαςτου Εισοδήματος Νόμων." Κέρδος είναι η διαφορά της αξίας της ιδιοκτησίας στις 27 Ιουνίου, 1978, (πριν την τροποποίηση του Νόμου με τον περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών (Τροποποιητικός)Νόμο του 1990, (Αρ. 135/90)), απότηναγοραία αξίατοχρόνο τηςδιά θεσης της ιδιοκτησίας. Η υποχρέωση πληρωμής φόρου κληρονομιάς δημιουργείται την ημερομηνία θανάτουτουαποβιώσαντα. Τόκος καταβάλλεταιπάνωσεφόροκληρονομιάς απότηνπά ροδοδώδεκαμηνών απότην ημερομηνία τουθανάτουμέχρι την ημερομηνία της πληρωμής. 20 25 Στην παρούσα περίπτωση η υποχρέωση πληρωμής φόρου κληρονομιάς δημιουργήθηκε στις 31 Οκτωβρίου,
- Ηπλη ρωμή τόκου οφείλεται στην καθυστέρηση πληρωμής του φόρου από τηναιτήτρια,μετάτηνπαρέλευση δώδεκαμηνών από τις 31 Οκτωβρίου,
- Ηοφειλή τουφόρουκληρονομιάς δημιουργήθηκε πριντις 27 Ιουνίου, 1978, και ηπληρωμή του δε συνδέεται άμεσα,ούτε έγι νε γιατην κτήση τουκέρδους. 30 Ηπληρωμή τόκου πάνω στο φόρο κληρονομιάς και στο φό ρο ακίνητης ιδιοκτησίας ήταν το επακόλουθο της παράλειψης πληρωμής των φόρων, μέσα στις προθεσμίες πουκαθορίζονται στους Νόμους. 35 40 "Τόκος" δεν είναι τεχνική λέξη, αλλά έχει τη συνήθη έννοια της. Οτόκος είναι αποζημίωσηγιατηχρήση ήδιακράτησηχρη ματικούκεφαλαίου. Τόκος,στους Φορολογικούς Νόμους,είναι ηαποζημίωση του κράτους για παραλείψεις πληρωμής, απότο φορολογούμενο, τουοφειλόμενου φόρου,στους καθορισμένους χρόνους - (βλ. Michaelidou v. Republic
(1985)3 C.L.R. 1836, σελ. 1848-1851). Μόνο δαπάνηπουγίνεται στην ολότητα της και αποκλειστι3879 Στυλιανίδης, Α. Παντελίδου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)κάγια την απόκτηση τουκέρδουςεκπίπτεται. Ο τόκος, πουπληρώνεται γιατημηέγκαιρη καταβολήφό ρων,καμιάσχέσηδεν έχει μετηνκτήσητουκέρδους που προκύ πτει απότηδιάθεση ακίνητης ιδιοκτησίας. 5 ΗαπόφασητουΔιευθυντήγιατοφόροκαιτοντόκοείναιορθή. Στην ίδια κατεύθυνση είναι η Απόφαση στην υπόθεση Christis Phylactou v. The Republic of Cyprus
(1988)3(B) 10 C.LR. 1349. ΟΔιευθυντής,αναφορικά μετηναγοραίααξίατωντεμαχίων, στις 27 Ιουνίου, 1978, ζήτησε απότονκ. Ματέα, Προϊστάμενο τουΦόρουΚληρονομιάς καιειδικόεκτιμητή,ναπροβείσεέρευνα και υποβάλει έκθεση εκτίμησης. Οεκτιμητής αυτόςυπολόγισε τηναγοραίααξίατουτεμαχίου 1897 σε £343,000.-καιτουτεμαχίου 1898 σε£88,500.-. Χρησιμο ποίησε τηναπ' ευθείας συγκριτική μέθοδο, με βάση πωλήσεις που έγιναν κατά/ήγύρω απότον ουσιώδη χρόνο. 15 20 Οι αιτητές,παρόλο ότιτους ζητήθηκε απότοΔιευθυντή,δεν υπόβαλαν έκθεση εκτιμητή. Καταχώρισαντέτοια έκθεση στοΔι καστήριο. Οι αρχές,μεβάση τιςοποίες τοΔικαστήριο εξετάζει υποθέ σεις όπως οι παρούσες, έχουν εκτεθεί σε αριθμό Αποφάσεων. Στην Απόφαση Αργνρονλα Γ.Λοΐζον ν. Κυπριακής Δημοκρα τίας(\990)3Α.Α.Δ.3225,ειπώθηκε:- 25 30 "Έχει νομολογηθεί ότιηνομιμότητα καιτοεύλογο διοι κητικής απόφασης κρίνονται με βάση ταστοιχεία ενώπιον της διοίκησης στοχρόνο που λαμβάνεται η προσβαλλόμενη απόφαση. (Βλ. Xiros v. Republic
(1985)3 C.L.R. 971- 35 Andreas Charalambousv. The Republic of Cyprus
(1989)3(A) C.L.R.655.) Η χρήση της έκθεσης εκτιμητή,πουυποβάλλεται γιαπρώτη φορά στοΔικαστήριο, περιορίζεται ωςαποόειχτικό μέσο για τους λόγους ακυρότηταςπουπροβάλλονται - γιαναδιακριβωθεί ανυπάρχει έλλειψηδέουσας έρευνας,πλάνηπερί τα πράγ ματαήτονόμο,ήκατάχρησηεξουσίας. Δεν είναι επιτρεπτόνα γίνει οποιαδήποτε άλλη χρήση τηςέκθεσης ηοποία δεν ήταν 3880 40 3 Α.ΑΛ. 5 10 15 20 Παντελί&ου κ.ά.ν.Δημοκρατίας Στυλιανίδης, Δ. ενώπιον τηςδιοίκησης στον ουσιώδη χρόνο. (Βλ.,μεταξύ άλ λων, Christophidesv. Republic
(1984)3C.L.R.1454,σελ.1459, 1460'Athinoulla Th.leronymides v.TheRepublicof Cyprus
(1988)3(C)C.L.R. 2657καιAngele Mazmanian v. Κυπριακής Δημοκρατίας(ανωτέρω).) Η εκτίμηση τωνγεγονότων ανήκει στοΔιευθυντή και το Δικαστήριο τότε μόνο επεμβαίνει ανυπάρχει πλάνη περίτα πράγματαήτονόμο,ήηδιοίκησηυπερβαίνειταόριατηςδιακριτικής της εξουσίας, με τονόημαότιηδιαπίστωση των γε γονότων δενείναι εύλογα επιτρεπτή μεβάση ταενώπιοτης στοιχεία. (Βλ., μεταξύ άλλων, Αγνή Αλέξη θουκιδίδη ν. Κυ πριακήςΔημοκρατίας
(1989)3(Γ) Α.Α.Δ.1150.) Εύλογα επιτρεπτή είναι ηαπόφασηστην οποία ένα λογι κό πρόσωπο θαμπορούσε νακαταλήξει μεταστοιχείαπου είναι ενώπιον τηςδιοίκησης, ανεξάρτηταανέναάλλο λογικό πρόσωπο μπορούσε νακαταλήξει σε διαφορετική απόφαση. (Βλ., μεταξύάλλων,ΑνδρέαςΜιχαήλκαιΑλλη ν. Κυπριακής Αημοκρατίας
(1989)3(E) Α.Α.Δ.3083.)" Ο δικηγόρος των αιτητώνδέχτηκε ότιη έκθεσηπουκατάθεσε στο Δικαστήριο μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για νααποδει χτεί πλάνηπερί ταπράγματα και σφαλερή αιτιολογία. 25 30 35 40 Στην έκθεση Ματέα χρησιμοποιούνται όλα τα συγκριτικά. Λαμβάνονται υπόψη η φύση, η θέση, η έκταση, η προσέγγιση στον απροσπέλαστο νέοδρόμο Λευκωσίας -Λεμεσού,τοσύνο ρο μετον παλιόδρόμοΛευκωσίας - Λεμεσούκαι ηπροσπέλαση σ' αυτό καιηοικοδομή που υπήρχε στοτεμάχιο -συγκριτικό, όπως καιόλατααντίστοιχα στοιχεία τωντεμαχίων τωναιτη τών. Αφού λήφθηκαν όλοι οι πιοπάνω παράγοντες υπόψη,ο Ματέας υπολόγισε τηναξία των τεμαχίων των αιτητών κατά 50% υψηλότερη απότοσυγκριτικό -τεμάχιο 1708, που προήλθε απότην ένωσηδύο προηγούμενων τεμαχίων. Ο εκτιμητής τωναιτητών συμφωνά μεόλαταστοιχείαπου έλαβε υπόψη τουο εκτιμητής τουΔιευθυντή. Διαφωνεί μετη διαδικασία εκτίμησης. Εισηγείται ότιέπρεπε να ζωνοποιηθείτο τεμάχιο 1708, γιανα υπολογισθεί ψηλότερηαξίαστην "Α" ζώνη και μικρότερη στη "Β"ζώνη. Μετηζωνοποίηση του τεμαχίου 1708σεζώνες "Α" και "Β", μεδιάφοροδιαχωρισμό, ένας μπορεί νακαταλήξει σεψηλότερη 3881 Στυλιανίδης, Δ. Παντελί&ου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1990)ή/καισεχαμηλότερη εκτίμηση απότηνπροσβαλλόμενη εκτίμηση Ματέα,τηνοποίαυιοθέτησε οΔιευθυντής. Ενπάσηπεριπτώσει, ο μη διαχωρισμός του τεμαχίου 1708, που είναι 12 σκάλες, σε ζώνες "Α" και "Β",στη διαδικασία εκτίμησης, δεν αποτελείπλά νη περί τα πράγματα. 5 Το Αναθεωρητικό Δικαστήριο δεν είναι δικαστήριο ουσίας. Δεν έχει την εξουσία που έχει το Επαρχιακό Δικαστήριο στον υπολογισμό της δίκαιης και εύλογης αποζημίωσης σεπεριπτώ σεις αναγκαστικήςαπαλλοτρίωσης. 10 Η αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης περιέχεται στην ίδιατηναπόφασηκαιστο φάκελοτηςΔιοίκησης. Είναινό μιμη,σαφήςκαιεπαρκής. 15 Συνοψίζοντας,ο φόρος κληρονομιάς και οι τόκοι, πουπλη ρώθηκαν λόγωκαθυστέρησης καταβολήςφόρων,δεν είναιποσά που αφαιρούνται από το κέρδος που πραγματοποιήθηκε. Δεν αποδείχτηκε πλάνη περί τα πράγματα, ούτε θεμελιώθηκε πλάνη περί το νόμο. Ηπροσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε ύστερα από δέουσα έρευνα,είναι αιτιολογημένη και,μεβάσητοΝόμοκαι τα πραγματικά στοιχεία, ήταν εύλογα επιτρεπτή. Γιαόλους τουςπιοπάνωλόγους οιπροσφυγέςαπορρίπτονται. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηκαιοι φορολογίες επικυρώνονται. 20 25 Καμιά διαταγήγια έξοδα. Οι προσφυγές απορρίπτονται χω ρίς έξοδα. 3882 30