(1990)20 Νοεμβρίου, 1990 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΙΜΠΡΑΧΙΜΑΖΙΖ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 300/88). Δημόσιοι Υπάλληλοι — Προαγωγές — Προκατάληψη — ΘέσηΛει τουργού Γεωργικών ΕρευνώνΑ ', Ινστιτούτο ΓεωργικώνΕρευνών — Ισχυρισμός για λήψη τηςεπίδικης απόφασης με προκατάληψη λόγω καταγωγής του αιτητή — Δεν τεκμηριώθηκε — Επικύρωση τηςπροαγωγής. 5 Δημόσιοι Υπάλληλοι — Προαγωγές— Σχέδια Υπηρεσίας — Αξιολό γηση υποψηφίων — Πρόσθεταπροσόντα μη απαιτούμενα από τα σχέδια υπηρεσίας — Είναι οριακήςσημασίας. 10 Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο — Μαρτυρία — Εκτίμησηαμφισβη τουμένων γεγονότων — Ισχυρισμός για παραβίαση θεμελιωδώνδι καιωμάτων — Εφόσον το θέμαεγείρεται στη δίκη, ηλήψημαρτυ ρίας είναι δικαιολογημένη. 15 Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα— Αρθρο 28.1 και2και35— Αρ χή τηςισότητας ανεξάρτητα από φυλετική καταγωγή. Αίτηση ακυρώσεως — Λόγοι ακυρώσεως— Προκατάληψη (μερολη ψία)— Υπάλληλοι — Ισχυρισμός για προκατάληψη λόγω φυλετι20 κής καταγωγής — Ηδιαπίστωση ωςπρος τοκατά πόσο ο εν λόγω ισχυρισμός είναι αληθήςεπαφίεταιστοαρμόδιοδιοικητικό όργανο — Μόνο σεεξαιρετικέςπεριπτώσεις μπορεί ναδικαιολογηθεί από κλιση από τηναρχήαυτή και ενδεχομένως ηδιερεύνησηαπό τοΔι3898 3 Α.ΑΛ. Αζίζ ν. Δημοκρατίας καστήριο ισχυρισμών για παραβίασηθεμελιωδώνδικαιωμάτωνδι καιολογεί τηλήψημαρτυρίας εφόσον το θέμαεγείρεται στη δίκη. 5 10 Ο αιτητής και το ενδιαφερόμενο μέρος κατείχαν τααπαιτούμενααπότοσχέδιο υπηρεσίας προσόντα.Σταακαδημαϊκά προσόντα υπερτερούσε οαιτητής,ενώ στις εμπιστευτικές εκθέσεις καιτην αρ χαιότητα το ενδιαφερόμενο μέρος, το οποίο είχε και τη σύσταση του Διευθυντή. Ο αιτητής ισχυρίστηκε ότι η προκατάληψη προήλθε από τους υπηρεσιακούς παράγοντες του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών και ιδιαίτερα από τον πρώην Διευθυντή του Ινστιτούτου και δια τυπώθηκε αρχικά με επιστολή του προς την Ε.Δ.Υ. Οι εν λόγω ισχυρισμοί κρίθηκανανεδαφικοί και απορρίφθηκαν. 15 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο, αφούάκουσε μαρτυρία επί του θέμα τοςγιαάρσηκάθεαμφιβολίαςωςπρος την ύπαρξηήόχιπροκατά ληψης εναντίον του αιτητή, απέρριψε την προσφυγή και αποφάν θηκεότι ταστοιχεία του φακέλουόχι μόνο δε φανερώνουνπροκατάληψη εκ μέρους του Διευθυντή, αλλά επίσης ότι ηκρίση του για την αξιολόγηση του αιτητή συμπίπτει σε γενικές γραμμές και με εκείνη άλλων λειτουργών του Ινστιτούτου που είχαν την ευκαιρία να τον αξιολογήσουν. 25 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Soteriadou andOthers v.Republic
(1985)3(A) C.L.R. 300, 30 Ζαβρός v.Δημοκρατίας
(1989)3(B)Α.Α.Δ. 106, Police v.Georghiades
(1983)2 C.L.R. 33. 35 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας με την οποία προήγαγε το ενδιαφερόμενο μέρος στη θέση Λειτουργού Γεωργικών Ερευνών Α' αντί του αιτητή. 40 Μ. Γεωργίου, για τον Αιτητή. Α. Παπασάββας, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. 3899 Αζίζ ν.Δημοκρατίας
(1990)Ε.Ευσταθίου, για το Ενδιαφερόμενο μέρος. Cur. adv. vult. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Ο κ. Ιμπραχίμ Αζίζ, ο αιτητής, Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών στο Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών,υπέβα λε αίτηση για προαγωγή στη θέση του Λειτουργού Γεωργικών Ερευνών Α (μόνιμη)καιήτανέναςαπότουςέντεκαυποψηφίους που αποτάθηκαν γιαπλήρωση της προκηρυχθείσας θέσης. 5 10 Σε πρώτο στάδιο οι αιτήσεις των υποψηφίων εξετάστηκαν απόΤμηματική Επιτροπή,οοποίασυστάθηκε γιατο σκοπό αυ τό. Μετά από συνεκτίμηση των υπηρεσιακών στοιχείων και εμπιστευτικών εκθέσεων των υποψηφίων,ηΤμηματικήΕπιτρο πήέκρινε ωςκαταλληλότερους γιαπροαγωγήτέσσερις από τους υποψηφίους και υπέβαλε τοπόρισμα της στην ΕπιτροπήΔημό σιας Υπηρεσίας (Επιτροπή).Το ενδιαφερόμενο μέρος, ο κ. Δ. Χ"Δημητρίου, ήταν ένας από τους τέσσερις συστηθέντες, όχι όμως οαιτητής.Όπως προκύπτειαπότο πρακτικότης23/12/87, η Επιτροπήυιοθέτησε τις συστάσεις τηςΤμηματικής Επιτροπής και περιόρισε την επιλογή της μεταξύ των τεσσάρων συστηθέντων. Αφού έλαβε καιτησύσταση του Διευθυντή του Ινστιτού του Γεωργικών Ερευνών, τουκ. Σεργίου,και μετά από αξιολό γηση των στοιχείων των τεσσάρων διεκδικητών της θέσης, η Επιτροπή επέλεξε, χωρίς δυσκολία, το ενδιαφερόμενο μέρος ως τον καταλληλότερο γιαπροαγωγή, επιλογή πουσυνέπιπτε μετη σύσταση του κ. Σεργίου. 15 20 25 Ηπροσφυγή στρέφεται εναντίον της απόφασηςτης Επιτρο πής της 23/12/87ηοποία προσβάλλεται για σειρά λόγων, ο ου- 30 σιωδέστερος των οποίων συνίσταται στον ισχυρισμό ότι ο αιτητής έτυχε δυσμενούς μεταχείρισης λόγω της καταγωγής του. Πρόθεση για δυσμενή διάκριση δεν αποδίδεταιστην Τμηματική ΕπιτροπήήσταμέλητηςΔημόσιας Υπηρεσίας, αλλάστους υπη ρεσιακούς παράγοντεςτου Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών και 35 ιδιαίτεραστονκ.Κρέντο,πρώηνΔιευθυντήτου Ινστιτούτου.Τα υπηρεσιακά στοιχεία του αιτητήόπως προκύπτουν απότοφά κελο του και τις εμπιστευτικές εκθέσεις δεν καθιστούσαν την επιλογή του εύλογη. 40 Σύγκριση των υπηρεσιακών στοιχείων του ενδιαφερόμενου μέρους και του αιτητή καταδεικνύει ότι ο πρώτος είχε έκδηλη υπεροχή έναντι του δεύτερου. Όχι μόνο οι εμπιστευτικές εκθέ σεις του ενδιαφερόμενου μέρους ήτανουσιωδώς καλύτερες αλ3900 3 A.A.A. 5 10 15 20 25 30 35 40 Αζίζ ν.Δημοκρατίας Πικής,Δ. λά είχε και σημαντική αρχαιότηταέναντι του αιτητή. Το ενδια φερόμενο μέρος κατείχε τη θέση του Λειτουργού Γεωργικών Ερευνών από 1/1/1981 ενώ οαιτητήςδιορίστηκε στην ίδια θέση από 15/12/
- Το ενδιαφερόμενο μέρος είχεπροσληφθεί στηΔημόσια Υπηρεσία την 15/1/71ενώοαιτητής την2/1/
- Στον τομέα των προσόντων και ταδύο μέρη κατείχαντα απαιτούμενα απότοσχέδιο υπηρεσίας. Εύλογα όμωςδιαπιστώ νεται ότιο αιτητής είχε υπέρτερα ακαδημαϊκά προσόντα δεδομένου ότιήταν κάτοχος διδακτορικού τίτλου, ενώτοενδιαφε ρόμενο μέρος μόνο του τίτλου MSc. Ηκατοχή πρόσθετων από ταπροβλεπόμενα προσόντων είναι οριακήςσημασίαςόπωςέχει κατ' επανάληψη νομολογηθεί. Ο ισχυρισμός τουαιτητή ότι τα προσόντατουκρίθηκανμε μειωτικήδιάθεσηεπειδήκτήθηκανσε ανατολικήχώρα,τηΒουλγαρία,δεντεκμηριώθηκε. Δενυπάρχει τίποτε τοοποίο νακαταδεικνύει ότιηΤμηματική Επιτροπήή η Ε.Δ.Υ.δεν απέδωσε σταπροσόντα του τησημασία πουαντικει μενικά ενείχαν. Καιτοενδιαφερόμενο μέρος απόκτησε ένααπό τα προσόντα του, το πρώτο πανεπιστημιακό τουδίπλωμα,σε ανατολικήχώρα,τηΣοβιετικήΈνωση. Συνεπώς ηπροσοχή μαςθαεπικεντρωθεί στους ισχυρισμούς του αιτητήγια δυσμενή διάκριση ειςβάροςτου,λόγω της κατα γωγής του,απότους προϊσταμένους του,η οποίααντανακλάται στην αξιολόγηση της υπηρεσίας του και γενικότερα τηςπρο σφοράςτουστο Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών. Η θέσητου εί ναιότι λόγω τηςκαταγωγήςτουδεντουείχανπαρασχεθείοιευ καιρίες γιαεπίδειξη των γνώσεων καιικανοτήτων του αφενός, και ότιβαθμολογήθηκε στις εμπιστευτικές εκθέσεις πιο χαμηλά απ'ό,ηαντικειμενικά δικαιολογούσε ηαπόδοσητου, αφετέρου. Τους ισχυρισμούς γιαπροκατάληψηοαιτητής διατύπωσεγια πρώτηφοράστις 30/11/82μεεπιστολήπροςτηνΕ.Δ.Υ..Έναυσμα γιατηδιατύπωσητωνπαραπόνωναποτέλεσε ηγνωστοποίηση σ' αυτόντουγεγονότος ότι γιατο 1982είχε αξιολογηθεί στην εμπι στευτική έκθεση "ωςμέτριος". Στηνεπιστολή τουοαιτητής ισχυ ρίστηκε μεταξύάλλωνότιείχεπαραμεριστεί μεπρωτοβουλίατου κ. Κρέντου,τότεΔιευθυντήτουΙνστιτούτου,γεγονός πουδεντου επέτρεψε να χρησιμοποιήσει τις γνώσεις καινα αποδείξει την αξίατου.Τηνπεποίθηση τουότιοπαραμερισμός και υποτίμηση του οφειλόταν σεφυλετική προκατάληψη ενίσχυε και συνομιλία τουμετονκ. Κρέντο,στην οποίατουανάφερε,όπως ισχυρίζεται: "Πού νασεκατατάξουμεκ. Αζίζ; Μαζί τους δενπήγες, έμεινες ποδά. Έλληνας δενείσαι." ΗΕ.Δ.Υ. ερεύνησε τοπαράπονο και 3901 Πικής, Δ. Αζίζ ν. Δημοκρατίας
(1990)έθεσε υπόψη του κ. Κρέντου τους ισχυρισμούς του αιτητή.Ο κ. Κρέντος αρνήθηκε,μεεπιστολή τουστην Ε.Δ.Υ.της 15/12/82, κά θεπροκατάληψηκαι υποστήριξε ότι αξιολόγησε τον αιτητήαντι κειμενικά και μεβάσητηναπόδοση του. 5 Μετά από εξέταση του θέματος σε συνεδρία της Ε.Δ.Υ. στις 22/12/82 το παράπονο του αιτητή κρίθηκε ανεδαφικό, γεγονός πουτουγνωστοποιήθηκε στις 5/1/
- Σεμεταγενέστερο στάδιοο αιτητής έθεσε το παράπονοτου για δυσμενή διάκριση και στην Παγκυπρια Συντεχνία Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΑΣΥΔΥ) οι 10 οποίοι μετησειρά τους έθεσαν τους ισχυρισμούς τουυπόψητό σοτου Υπουργείου Γεωργίας, όσο καιτου Διευθυντή του Ινστι τούτου Γεωργικών Ερευνών. Ο κ. Κρέντος διαπίστωσε ότι η απόδοση του αιτητή βελτιώθηκε μετά το 1982, γεγονός που τον οδήγησε να τον βαθμολογήσει ως λίαν καλός για το έτος
- 15 Ο αιτητής επανέφερε το παράπονοτουστην Ε.Δ.Υ.με επιστολή της 26/11/86 όταν πληροφορήθηκε ότι η Τμηματική Επιτροπή δεν τον περιέλαβε στον κατάλογο των συστηθέντων για προα γωγήστην επίμαχηθέση. Η Ε.Δ.Υ.εξέτασε τοθέμαεκνέουαφού ζήτησε από τον αιτητή να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του, 20 παράκληση στην οποία ανταποκρίθηκε με τις επιστολές της 5/2/87, 19/5/87και 9/6/87στις οποίες ουσιαστικάεπαναλαμβά νονται τα παράπονα τα οποία διατύπωσε στην επιστολή της 30/11/82.ΗΕ.Δ.Υ.,αφούεξέτασε τοθέμα,απέρριψεγιαδεύτερη φορά τους ισχυρισμούς τουαιτητήως ανυπόστατους. 25 Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν λέχθηκαν απότον κ. Κρέντο ταόσα αποδίδονταισ' αυτόναπότον αιτητήαλλά αν πράγ ματι ο προϊστάμενος του τον αξιολόγησε με προκατάληψη,γε γονός που όταν διαπιστωθεί καταρρίπτει την εμπιστευτική έκθέση ή εκθέσεις ως βάση για αξιολόγηση [Soteriadou and Others v. Republic
(1985)3 C.L.R. 300]. Βέβαια η σχετική συ νομιλία, στο βαθμό που ελέγχεται ως ορθή, αποτελεί στοιχείο που τείνει να ρίψει φως ως προς τηδιάθεση και προθέσεις του κ. Κρέντου κάτωαπότις οποίες αξιολόγησε τον αιτητή. 30 35 Ηπρώτηδιαπίστωση ηοποίαπροκύπτειαπόταγεγονότα σε σχέσημετους ισχυρισμούς γιαπροκατάληψη,καιπρέπειναεπι σημανθεί,είναι τούτη. Η αξιολόγηση τουαιτητήαπότονκ.Κρέντο συμπίπτει ουσιαστικά με εκείνη του διαδόχουτου στη θέση 40 του Διευθυντή, του κ. Σεργίου. Στην εμπιστευτική έκθεση του 1985 ο κ. Σεργίου χαρακτηρίζει τον αιτητήως εξής, είναι λέγει: "προβληματικός λειτουργός με μηδαμινήανόχι ανύπαρκτη επι στημονική προσφορά". 3902 3 5 10 15 20 25 30 35 40 ΑΛΛ. Αζίζ ν.Δημοκρατίας Πικής, Δ. Παρόλο πουτοπαράπονοτου αιτητήγια τηνύπαρξη προκα τάληψης εκ μέρους του κ. Κρέντου διερευνήθηκε απότο αρμό διο διοικητικό όργανο (την Ε.Δ.Υ.)και απορρίφθηκε ωςανεδα φικόκαιπαράτηδιαπίστωση ότι δενέχεικαταδειχθείοποιοδήποτέ κενό στην έρευνα που είχε διεξαχθεί, έκρινα σωστό να ακούσω μαρτυρίασχετικά μετο θέμα,ιδιαίτερατο περιεχόμενο τηςσυνομιλίας πουείχεΌ αιτητής μετονκ.Κρέντο στηδιάρκεια της οποίας ο τελευταίος, όπως ισχυρίζεται ο αιτητής, του είπε όσα έχουν αναφερθεί. Στηναπόφασηαυτήέχω αχθεί ενόψειτης σοβαρότητας του ισχυρισμού καιτην ανάγκηγια άρσηκάθεαμ φιβολίας ως προςτηνύπαρξηή όχι προκατάληψης εναντίον του αιτητή. Στην απόφαση της ολομέλειας Ζαβρον ν. Δημοκρατίας
(1989)3(B) Α.Α.Δ. 106, αναγνωρίζεται ότι το αρμόδιο διοικητι κό όργανο είναι ο κριτής της αξιοπιστίας κάθε γεγονότος που ανάγεται στην άσκηση της λειτουργίας του, αρχή ηοποίακατά κανόνα περιλαμβάνει και την αξιολόγηση κάθε αμφισβητούμε νουγεγονότος. Μόνον σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί ναδικαιολογηθεί απόκλιση από την αρχή αυτή και ενδεχομένως η διερεύνηση απότο δικαστήριο ισχυρισμών για παραβίασηθεμε λιωδών δικαιωμάτωνδικαιολογεί τηλήψη μαρτυρίαςεφόσον το θέμα εγείρεται στηδίκη. Δε χρειάζεται να εξηγηθεί ησημασία της αρχής της ισότητας με αναφοράσε φυλετικές διακρίσεις. Η σημασία της είναι έκδη λη απότις συνταγματικές διατάξεις και τις αρχές της δικαιοσύ νης. Ηεξασφάλιση της ισότητας ανεξάρτητα από φυλετική κα ταγωγήαποτελεί συνταγματική επιταγή(Αρθρο 28.1 και2και35 του Συντάγματος) και συγχρόνως προσταγή του δικαίου για απόδοση δικαιοσύνης στον άνθρωπο.Το δικαίωμα του ανθρώ που, τουκάθεανθρώπου,νακρίνεται ανεξάρτητα απότη φυλε τική του καταγωγή είναι συνυφασμένο με την ανθρώπινη ύπαρ ξηκαι αξιοπρέπειακαιχρήζει καθολικής προστασίας όπωςκαι κάθε άλλο θεμελιώδες δικαίωμα του ανθρώπου [Βλ. Police ν. Georghiades
(1983)2 C.L.R.33]. Εξέτασα με μεγάλη προσοχή τη μαρτυρία ηοποία έχει δοθεί από τον αιτητήκαιτον κ. Κρέντο καισε συνάρτηση μετο σύνολο τωνστοιχείων πουέχουν τεθεί ενώπιον μου. Το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγω είναι ότι ο κ. Κρέντος αξιολόγησε τον αι τητήχωρίς καμιάπροκατάληψη- ούτε είπε οτιδήποτε στον αιτη τήπουπρόδιδεή συνηγορούσε υπέρτηςύπαρξηςπροκατάληψης εκ μέρους του εναντίον του αιτητήγια φυλετικούς ήάλλους λό3903 Πικής,Δ. Αζίζ ν.Δημοκρατίας
(1990)γους. Τα στοιχεία του φακέλου φανερώνουν ότι όχι μόνο ο κ. Κρέντος αξιολόγησε τον αιτητήχωρίς προκατάληψη,αλλά επί σης ότι ηκρίση του για την αξιολόγηση της υπηρεσίας του συ μπίπτεισεγενικές γραμμέςκαιμεεκείνηάλλων λειτουργών του Ινστιτούτου που είχαν την ευκαιρίανα αξιολογήσουν τον αιτητή, γεγονός που ενισχύει την αντικειμενική υπόσταση τηςαξιο λόγησηςτου. Η προσφυγή απορρίπτεται,δεν εκδίδεται διαταγήγια τα έξοδα.Ηεπίδικηαπόφασηβεβαιώνεταιστην ολότητατηςβάσει των διατάξεωντου άρθρου 146.4 (α)τουΣυντάγματος. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 3904 5 10